Ambystoma meksykańska-wiecznie młoda

inne nazwy: aksolotl meksykański, salamandra meksykańska 

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Ambystomy
• Gatunek: Ambystoma meksykańska(Ambystoma mexicanum)

Ogólny opis:

-Występowanie

Występuje w Meksyku jedynie w jeziorze Xochimilco, wcześniej także w jeziorze Chalco, które zostało osuszone i prawdopodobnie w kilku sąsiednich zbiornikach. Aksolotl tolerują jedynie czystą wodę utrzymującą się latem w granicach 15-22 C, a zimą 6-10 C. Przebywa zazwyczaj w płytkich partiach jeziora, gdzie można znaleźć wile kryjówek i roślinności.

-Opis gatunku

Ciało płaza jest pękate i bocznie spłaszczone o długości 20-30 cm. Ogon jest długi z wysoką płetwą ogonową. Szeroka głowa lekko spłaszczona na której umiejscowione są pierzaste skrzela zewnętrzne. Oczy są nieduże i ciemne, a pysk szeroki. Krótkie kończyny posiadają po 4 palce w kończynach przednich i po 5 w tylnik. Aksolotl jest zazwyczaj barwy ciemnoszarej z markowym wzorem.

-Dymorfizm płciowy

Trudny do określenia. Samce czasami posiadają większą płetwę ogonową.

-Populacja i zagrożenie

Na wolności ambystoma meksykańska jest krytycznie zagrożonym gatunkiem, głownie ze względu na endemiczne występowanie jedynie w jednym zbiorniku wodnym, jeziorze Xochimilco. Populacja tego płaza szacowana jest na ok. 700-1200 osobników. Na szczęście aksolotl meksykański łatwo rozmnaża się w niewoli. 

-Pożywienie:

Aksolotl meksykański żywi się przede wszystkim owadami wodnymi, larwami, małymi rybami i innymi organizmami zwierzęcymi mogącymi zmieścić się w jego pysku.

-Zachowanie

Ambystoma meksykańska prowadzi wodny tryb życia. Unika nasłonecznionych miejsc, przebywając w zacienionych partiach jeziora. Większość czasu spędza na wyszukiwanie pokarmu. Jest sprawnym pływakiem. W chwili zagrożenia szuka kryjówki w szczelinach i pośród roślin. Toleruje obecność innych przedstawicieli swojego gatunku, jeśli pokarmu jest pod dostatkiem. Czasami może stać się agresywny wobec innych ambystom, głównie z powodu nadmiernego zatłoczenia. Posiada bardzo dobre zdolności regeneracyjne, które pomagają mu zrekonstruować utraconą kończynę lub ogon. Zimą aksolotl przechodzi w stan odrętwienia.

-Rozród

U aksolotla występuje zjawisko neotenii, czyli możliwość osiągnięcia dojrzałości płciowej i rozmnażania będąc w formie larwalnej. Ambystoma meksykańska w warunkach naturalnych, nigdy nie osiąga formy dorosłej. Po zimowym odrętwieniu, samce wyruszają na poszukiwanie partnera. Jeśli ów takiego znajdą składają na dnie spermatofor, który samica podnosi wargami kloakalnymi i umieszcza w kloace. Zależnie od rozmiarów samica składa od 200-1000 jaj, które przykleja do otaczającej roślinności w zacienionym miejscu. Po 15-20 dniach wylęgają się larwy, przypominające kijanki. Po 6-8 tygodniach larwą wyrastają kończyny i pozostają już w tej formię. W wieku 2 lat ambystoma meksykańska osiąga dojrzałość płciową. Aksolotl meksykański rozmnaża się do dwóch razy w roku wiosną i jesienią.

-Naturalni wrogowie
Naturalnymi wrogami ambystom meksykańskich są przede wszystkim ptaki wodne(czaple itp.), duże ryby i węże wodne.

-Długość życia
10-15 lat.

-Znaczenie dla człowieka
Dawniej ambystoma meksykańska była uważana za przysmak i lek na niektóre schorzenia, lecz współcześnie zakazany jest handel mięsem ambystom. Aksolotl jako zwierzę łatwe w hodowli, cieszy się wielką popularnością jako zwierzę domowe. Wyhodowano kilka odmian barwnych min. czarne i albinotyczne aksolotle.

-Ciekawostki

• aksolotle posiadają zdolność do regenerowania utraconych kończyn, ogona i skrzeli, dlatego prowadzone są laboratoryjne badania na nich w zakresie transplantologii, oraz kilku innych dziedzinach nauki.
• polska uczona Laura Kaufman wykryła, że chormonem odpowiedzialnym za brak dalszego rozwoju aksolotla, jest tyroksyna, produkowana przed tarczyce, gdzie u ambystomy meksykańskiej jest słabo rozwinięta. Polka jest także pierwszym badaczem, któremu udało się przekształcić aksolotla w formę dorosłą
• jest spokrewniony z 32 gatunkami ambystom między innymi z ambystomą kalifornijską, ambystomą tygrysią i ambystomą plamistą.
• odmieniec jaskiniowy i odmieniec amerykański to jedne z zwierząt u których występuje zjawisko neotenii. Neotenia występuje u odmieńców, ambystom i salamander.
• W 2013 roku Armando Tovar Garza i jego zespół z meksykańskiego Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego przez 4 miesiące próbowali odnaleźć dzikiego aksolotla w jeziorze Xochimilco, niestety wyprawa nie doniosła swojego celu i nie odnaleziono ani jednego osobnika. Może to świadczyć o tym iż ambystoma meksykańska wymarła na wolności. Naukowcy mają nadzieje odnaleźć aksolotla w przylegających do jeziora kanałach i mokradłach, choć są one w dużej mierze mocno zanieczyszczone. 

        

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Ambystoma_meksyka%C5%84ska

-http://www.terrarium.com.pl/142-ambystoma-mexicanum-aksolotl-meksykanski/

-http://www.iucnredlist.org/details/1095/0

-http://animaldiversity.org/accounts/Ambystoma_mexicanum/

-http://amphibiaweb.org/species/3842

Behemot-niepokonany stwór

Behemot

Pierwsze podania:

W wierzeniach hebrajskich, behemot jest jednym z trzech niepokonanych stworzeń, które stworzył Bóg (według księgi Hioba), kolejnymi był lewiatan i ziz. Behemot był utożsamiany z ziemią i częścią lądową, lewiatan z wodami, głównie oceanicznymi, a ziz z powietrzem i niebem. Pod koniec świata, według żydowskiej tradycji, behemot, ziz i lewiatan, mają zostać poświęceni, co ma symbolizować zniszczenie ziemi, nieba i wody.

Wygląd:

Nie jest sprecyzowane, jak wyglądał behemot. Biblia nie opisuje jego wyglądu, a jedynie to że był niepokonany. Wielu badaczy sądzi że, behemot był zlepkiem różnych gatunków zwierząt np. słonia i hipopotama, lub że jego wygląd był unikatowy i niepodobny do innych gatunków zwierząt. Bardzo często jednak behemot pokazywany jest jako potworny stwór wzbudzający strach i rozświetlający aurę niepowstrzymania.

W środkach masowego przekazu:

Behemot w wielu dziełach ukazany jest jako stworzenie o niezwykłej sile i dozie niepokonalności. Często określenie behemot, przypisywane jest ogromnym zwierzętom i bestią. Wizerunek behemota został wykorzystany w wielu grach np. Magic the Gathering, czy Heroes of Might and Magic.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Behemot

-https://en.wikipedia.org/wiki/Behemoth

Jarząb szwedzki-relikt krajów skandynawskich

• Królestwo: Rośliny
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Różowce
• Rodzina: Różowate
• Gatunek: Jarząb szwedzki(Sorbus intermedia)

Ogólny opis:

-Występowanie

Występuje w lasach liściastych krajów skandynawskich, głównie w południowej Szwecji, ale i w Danii, Finlandii, w krajach nadbałtyckich i północnej Polsce.

-Opis gatunku

Niewielkie drzewo(ok.12 m) o kulistej, zwartej koronie. Średnica pnia waha się w granicach 50 cm. Szarozielone liście są eliptyczne i pierzasto klapowane. Jesieniom przebarwiają się na żółtawy kolor.  Lubi stanowiska bardzo dobrze oświetlone o glebie luźnej i przepuszczalnej.

-Rozmnażanie
Jarząb szwedzki kwitnie od maja do czerwca. Kwiaty jarzęba są bardzo małe, białe, owłosione i zebrane w baldachogrono. Po zapyleniu kwiatów przez owady, przekształcają się w owoce. Małe, czerwone owoce, są zebrane podobnie jak liście w baldachogrono. Owoce dojrzewają we wrześniu i październiku, dlatego zimą często widać na tych drzewach czerwone owoce. Nasiona są rozsiewane głównie przez ptaki.

-Zagrożenia
Jarząb szwedzki, biorąc pod uwagę cały obszar występowania, nie jest zagrożony, aczkolwiek w niektórych krajach znany jest tylko z kilku naturalnych stanowisk. W Polsce jarząb szwedzki jest poważnie zagrożony wyginięciem i objęty ścisłą ochroną gatunkową z powodu jego naturalnego wystąpienia jedynie w kilku miejscach na Pomorzu. Jednak spotykany jest coraz częściej na obszarach całej Polski z powodu jego popularności jako drzewo ozdobne i rozsiewania się ich nasion na dzikich terenach

-Długość życia
100-200 lat.

-Znaczenie dla człowieka
Jarząb szwedzki jest popularnym drzewem ozdobnym i alejowym, często sadzonym w przydomowych ogórkach, parkach i przy uliczkach. Z owoców jarzęba szwedzkiego można przygotowywać konfitury, a także dodawać do niektórych dań. Jego drewno niekiedy wykorzystywane jest w stolarstwie.

-Warunki uprawy
Jest gatunkiem bardzo łatwym w hodowli. Nie ma szczególnych wymagań co do gleby, lecz lubi rosnąć w glebie przepuszczalnej i luźnej. Lubi miejsca dobrze nasłonecznione. Jest odporny na zanieczyszczenie środowiska, dlatego nadaje się do uprawy w środowisku miejskim.

-Ciekawostki

• jarząb szwedzki jest naturalnym mieszańcem jarzęba pospolitego(Sorbus aucuparia), mącznego(Sorbus aria) i prawdopodobnie brekinii(Sorbus torminalis), który powstał w okresie polodowcowym.
• jarząb szwedzki może przyjmować formę krzewiastą.
• najstarszy jarząb szwedzki w Polsce rośnie w Salinie, ma on ponad 220 lat.
• owoce jarzębu szwedzkiego(tak jak jarzębu pospolitego) są nazywane jarzębiną.
• jest spokrewniony z ponad 100 gatunkami jarzębów.

Jarząb szwedzki w mojej kolekcji. 

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Jarz%C4%85b_szwedzki

-https://en.wikipedia.org/wiki/Sorbus_%C3%97_intermedia

-http://drzewa.nk4.netmark.pl/atlas/jarzab/jarzab_pospolity/jarzab_pospolity.php

Tuńczyk długopłetwy- tuńczyk z białym mięsem

Inne nazwy: Tuńczyk albakora, albakora, germon, tuńczyk biały

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Okoniokształtne
• Rodzina: Makrelowate
• Gatunek: Tuńczyk długopłetwy(Thunnus alalunga)

Ogólny opis:

-Występowanie

Tuńczyk albakora występuje w wodach pelagialnych oceanów strefy tropikalnej i umiarkowanej oraz w wodach Morza Śródziemnego.

-Opis gatunku
Budowa ryby jest typowa jak dla tuńczyków. Posiada bardzo długie płetwy piersiowe , nieraz sięgające do tylnej krawędzi drugiej płetwy grzbietowej. Płetwa brzuszna bardzo mała, a płetwa ogonowa duża o półksiężycowym kształcie. Brzuch koloru białosrebrzystego. Wzdłuż boków ciągnie się miała niebieskawa, lśniąca linia Grzbiet ryby koloru niebiesko-metalicznego. Osiąga długość około 110-140 cm i wagę 30-60 kg.

-Dymorfizm płciowy
 brak danych.

-Populacja i zagrożenia
Tuńczyk biały jest jak na razie rybą liczną w oceanach, lecz jej populacja szybko spada w wyniku nadmiernych połowów, choć nie tak szybko jak tuńczyka błękitnopłetwego z powody szybkiego psucia się mięsa. Najbardziej zagrożony nadmiernym połowem jest w Morzu Śródziemnym. Jest klasyfikowany jako gatunek bliski zagrożeniu.

-Pożywienie
 Małe ryby stadne i kałamarnice.

-Zachowanie
Tuńczyk długopłetwy jak większość innych tuńczyków, jest rybą stadną i podejmującą dalekie wędrówki. Unika wód przybrzeżnych, pływając głownie w wodach otwartych.

-Rozród:
Tarło tuńczyka białego trwa od maja do czerwca, podczas którego składana jest masowo ikra. Po 2 dniach wylega się szybko rosnąca larwa.

-Naturalni wrogowie
Głównymi wrogami tuńczyków są drapieżne ryby takie jak rekiny i ryby z rodziny żaglicowatych. Tuńczyki atakowane są głównie podczas żerowania.

-Długość życia
 ok. 30 lat.

-Znaczenie dla człowieka
Ryba masowo poławiana w celach konsumpcyjnych, posiada unikalne smaczne białe mięso, jednak ryba szybko się psuję.

-Ciekawostki

• jego pęcherz pławny jest lepiej rozwinięty niż u tuńczyka błękitnopłetwego.
• jest blisko spokrewniony z tuńczykiem błękitnopłetwym, żółtopłetwym, południowym, atlantyckim, wielkookim, tongol i pacyficznym*(Thunnus orientalis). 
• preferuje temperaturę powyżej 15 C.
• okres połowów przypada na początek ich tarła.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Albacore

-http://www.fao.org/fishery/species/2496/en

-http://www.fishbase.org/summary/142

-http://www.iucnredlist.org/details/21856/0

-http://animaldiversity.org/accounts/Thunnus_alalunga/

Feniks- nieśmiertelny ptak

Pierwsze podania:

Legendarny feniks ma początek w mieście Heliopolis w którym czczono solarnego ptaka Benu, który był duszą boga Ra. Grecy pisarze prawdopodobnie opisując Banu zmienili jego nazwę na Feniks. Feniks budził ciekawość wielu starożytnych pisarzy i filozofów, począwszy od Herodota, który opisywał feniksa jako czerwono-złotego orła przylatującego z Arabii. W mitologi chińskiej istnieje podobny do feniksa ptak Fenghuang, którego pierwsze podania szacowane są na ok. 7 000 lat temu i nie jest powiązany z feniksem zachodu. Zainteresowanie tym ognistym ptakiem wzrosło w średniowieczu, gdyż wiązano jego nieśmiertelność i odrodzenie z zmartwychwstaniem Jezusa Chrystusa.

Wygląd i rodzaje:
Feniks zwykle przedstawiany jest jako drapieżny ptak o pięknym i lśniącym upierzeniu. W chwili zagrożenia jego ciało zaczyna płonąć, chociaż niektóre podania mówią iż feniks nie ma styczności z ogniem, jedynie podczas odradzania się. Można wyróżnić kilka wizerunków feniksa:

• Feniks europejski-przedstawiany jako drapieżny ptak, pokroju orła o czerwonym, czerwono-złotym, purpurowym lub purpurowo-złotym upierzeniu, czasem z długim fioletowym ogonem. Jego etapy życia są różne dla każdej epoki i pisarza. Feniks ma przybywać z Arabii(według Herodota), Indii(według anonima greckiego) lub z nieznanej ludzkości krainy(według Laktancujsza), następnie feniks po uprzednio przygotowanym gnieździe(składającym się najczęściej z ziół i gałęzi) spala się wraz z nim, ten czyn zazwyczaj odbywał się w Egipskim mieście Heliopolis lub w odludnych miejscach. Po kilku dniach z popiołu wyłaniał się mały robak, który następnie przemieniał się w pisklaka, by stać się młodym feniksem, który odleci w blasku słońca. Żyje od 540 lat do ponad 1000 lat.

• Benu-prawdopodobnie dał początek legędzie o feniksie. Benu to mityczny ptak Egiptu, który przypominał czaplę(w wcześniejszych epokach pliszkę). Pojawił się on wraz z wszechświatem, gdzie krążył nad praoceanem Nun , z którego wyłonił się Benben. Wtedy ptak wydał krzyk i tak zarodził się czas. Na Benben'ie wzniesiono świątynie boga Ra. Benu towarzyszy duszą zmarłym w wędrówce do Ozyrysa, gdzie przeprowadzany jest sąd.

• Fenghuang-zwany jest chińskim feniksem. Według chińskiej mitologi jest to krzyżówka kilku zwierząt, przypominająca strusia. Fenghuang symbolizuję wdzięk i cnotę, a razem z chińskim smokiem idealne pożycie małżeńskie, czyli koncepcji yin i yang.

• Raróg-w mitologi słowiańskiej zły duch ognia, pod postacią drapieżnego ptaka czasem smoka lub wichru. Współcześnie według kultury ludowej raróg to malutki demon, który przynosi szczęście.
• Żar ptak-ognisty ptak przypominający pawia z baśni rosyjskich. Ptak ten miał magiczne zdolności. Prawdopodobnie wywodzi się od raroga. 

• Simurg- perskie stworzenie, pierwotnie przedstawiane jako orzeł, sokół lub inny ptak drapieżny. Jest symbolem mądrości i długowieczności.(patrz. Sfinks)

Umiejętności:

• odradzanie się z popiołów-jak wyżej, feniks potrafi odradzać się, dlatego jest nieśmiertelny.
• samozapłon-większość feniksów poza prześlicznym upierzeniu, posiada także zdolność samozapłonu, używanego w sytuacjach zagrożenia. Ta umiejętność wiąże się także z odpornością feniksa na ogień.
• leczące łzy-łzy feniksa potrafią uleczyć każdą ranę, lecz trudno zmusić tego dzielnego ptaka do łez. Łzami feniksa Fawkesa został uleczony Harry Potter, który został ugryziony przez bazyliszka.
• pokrzepiający śpiew-ponoć śpiew feniksa dodaje ludziom o dobrych intencjach odwagi, za to ludzią o złych zamiarach strach.
• niezwykła siła-mimo niewielkich rozmiarów, feniks potrafi unieść rzeczy o wiele ciężę od niego. Feniks Fawkes(Harry Potter) potrafił unieść kilka osób i odlecieć, a także być godnym przeciwnikiem bazyliszka.
• krew feniksa-ponoć jedynie kropla krwi feniksa, daje temu co ją spożył nieśmiertelność.

W środkach masowego przekazu:

Według podań feniks jest unikatowy i występuje jedynie jeden bezpłciowy osobnik, lecz w książkach, grach i filmach często występuje kilka feniksów, lub nawet rozróżnia się ich gatunki. Najsłynniejszym feniksem jest Fawkes, który należy do Albusa Dumbledore'a. Ptak ten dzielnie walczył z bazyliszkiem i uratował życie głównemu bohaterowi. W Opowieściach z Narnii (film) podczas jednej z bitew, feniks atakuje armie Białej Czarownicy odgradzając ją przy pomocy ściany ognia. Feniksy występują też w wielu grach takich jak np. Heroes III.

Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Feniks

-https://en.wikipedia.org/wiki/Phoenix_(mythology)

sosna drobnokwiatowa-przysmak orzechówki

• Królestwo: Rośliny
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe
• Klasa: Iglaste
• Rząd: Sosnowce
• Rodzina: Sosnowate
• Gatunek: Sosna drobnokwiatowa(Pinus parviflora)

Ogólny opis

-Występowanie

Sosna drobnokwiatowa występuje na górzystych terenach(do 2500 m n.p.m) Japonii i wyspy Ulleungdo. 

-Opis gatunku

Niewielkie drzewo osiągające zazwyczaj wysokość ok. 10 m, chociaż może osiągać nawet ponad 20 m w naturalnym środowisku. Gałęzie zazwyczaj nisko osadzone, a korona gęsta, co daje często nieregularny pokrój. Igły z wierzchu zielone, zaś z pod spodu srebrzyste o długości przeważnie 4-6 cm, są zebrana po 5 na krótkopędach. Lubi miejsca nasłonecznione i posiada małe wymagania co do gleby Rośnie bardzo powoli.

-Rozmnażanie

Pylenie zazwyczaj zaczyna się w okolicach maja , a nasiona dojrzewają w październiku następnego roku. Szyszki męskie rosną u podstawy młodych pędów i mają długość ok. 6 mm. Natomiast szyszki żeńskie rosną na szczytach młodych pędów i mają długość ok. 7 cm. Nasiona są czarne z niewielkim skrzydełkiem. Nasiona są rozsiewane głównie przez orzechówkę(Nucifraga caryocatactes)

-Zagrożenia

Sosna drobnokwiatowa nie jest zagrożona wyginięciem z powodu jej odporności na wiele czynników zagrażającym rośliną(choroby, mróz itp.).

-Długość życia

od 100 do 300 lat.

-Znaczenie dla człowieka
W Japonii cenne drzewo w uprawie bonsai. Często także sadzona w ogrodach w klimacie umiarkowanym. Wyselekcjonowano kilka jej odmian. W Polsce spotykana rzadko w ogrodach, głownie w arboretach i prywatnych kolekcjach. Rzadko stosowana w medycynie.

-Warunki uprawy 
Roślina całkowicie mrozoodporna. Nie posiada szczególnych wymagań co do gleby. Lubi miejsca nasłonecznione. Jest bardzo odporną i wytrzymałą rośliną. Rośnie powoli.

-Ciekawostki

• zidentyfikowano 50 odmian sosny drobnokwiatowej, większość pochodzi z Japonii.
• najlepiej prezentuje się w ogrodach japońskich.
• sosna drobnokwiatowa jest najbliżej spokrewniona z sosna wejmutką, sosną himalajską, sosną karłową(kosolimba), sosną Armanda i z innymi sosnami z podsekcji Strobi(18 gatunków).

                                                             Sosna drobnokwiatowa z mojej kolekcji.
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Sosna_drobnokwiatowa
-https://en.wikipedia.org/wiki/Pinus_parviflora
-http://www.e-katalogroslin.pl/plants/4757,sosna-drobnokwiatowa_pinus-parviflora

Hulman zwyczajny- święty szkodnik

inne nazwy: hulman, hulman zwyczajny, hanuman, langur hulman, smukluch

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Naczelne
• Rodzina: Makakowate
• Gatunek: Hulman zwyczajny(Semnopithecus entellus)

Ogólny opis

-Występowanie

Hulmany zwyczajne zamieszkują przeróżne środowiska od lasów równikowych po półpustynie z krzaczastą roślinnością, często także występują na terenach zajętych przez człowieka na terytorium Indii i paru sąsiednich państw.

-Opis gatunku

Hulman zwyczajny to niewielka małpka z długim ogonem, umożliwiającym sprawniejsze poruszanie się po drzewach. Jego sierść ma zazwyczaj barwę białoszarą, lecz występują też osobniki o barwie kremowej, jasno brązowej i białej, często kolor okrywy włosowej zmienia się wraz z wiekiem. Twarz i uszy hulmana są czarne.

-Dymorfizm płciowy

 Samce zazwyczaj są większe i bardziej masywniejsze od samic.

-Populacja i zagrożenia
Populacja hulmana zwyczajnego jest stabilna i utrzymuje się na poziomie ok. 250 tysięcy osobników. Hulman zwyczajny nie jest zagrożony i  podlega jedynie ochronie CITES i ustawie o ochronie fauny Indii, lecz poważnym zagrożeniem dla hulmanów jest ich tępienie przez rolników(gdyż są uważane za szkodniki), a także wypadki samochodowe, choroby i ataki zwierząt domowych np. psów.

-Pożywienie:
Hulmany są głównie roślinożercami. Żywią się przede wszystkim liśćmi drzew i owocami, urozmaicając niekiedy swoją dietę o małe bezkręgowce.

-Zachowanie
Hulmany zwyczajne to zwierzęta stadne, ich stada liczą do 150 osobników, które składa się z dominującego samca, samic z młodymi i dorastających samców. Częste są także tzw. stada kawalerów, czyli stada złożone jedynie z samców, często wyrzuconych ze swoich stad. Między samcami bardzo często dochodzi do starć o dominację. Posiadają bardzo silne więzi społeczne, niejednokrotnie widziano samice opiekujące się osieroconymi lub porzuconymi młodymi. Hulmany prowadzą częściowo naziemny dzienny tryb życia. Poruszają się zazwyczaj skacząc.

-Rozród
Po około 200 dniach ciąży samica rodzi jedno młode, które całkowicie usamodzielnia się po 2-3 latach. Hulmany zwyczajne rozmnażają się przez cały rok. Dojrzałość płciową osiągają po ok. 3-4 latach przez samce i 4-7 latach przez samice.

-Naturalni wrogowie
Na hulmany polują tygrysy, cyjony, lamparty, węże, krokodyle i inne drapieżne zwierzęta mogące upolować małą małpę. Małpy ostrzegają się nawzajem o zagrożeniu. Zaatakowana małpa broni się gryząc i drapiąc.

-Długość życia
ok. 20-25 lat.

-Znaczenie dla człowieka
W Indiach zwierzęta te uważane są jako święte, gdyż są wcieleniem boga Hanumana, lecz poza terytorium Indii, małpy są tępione jako szkodniki upraw. Niekiedy są sprzedawane na czarnym rynku jako zwierzęta domowe.

-Ciekawostki

• posiada wieloprzedziałowy żołądek
• małpy są uważane za wcielenie boga Hanumana i czczone są jako święte.
• niekiedy stada małp zamieszkują miasta i korzystają z obecności człowieka.
• jest blisko spokrewniony z hulmanem szarym, który dawnej był uznawany za podgatunek hulmana zwyczajnego

Bibliografia:
-http://www.iucnredlist.org/details/39832/0
-https://en.wikipedia.org/wiki/Northern_plains_gray_langur
-http://animaldiversity.org/accounts/Semnopithecus_entellus/