Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Zdradnicowate. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Zdradnicowate. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 16 lutego 2015

Mamba Jamesona - oliwkowa śmierć

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Łuskonośne
  • Rodzina: Zdradnicowate
  • Gatunek: Mamba Jamesona(Dendroaspis jamesoni)

Występowanie

Mamba Jamesona zamieszkuje wilgotne lasy deszczowe, zalesione brzegi rzek, zadrzewienia śródpolne, a także plantację i parki w pobliżu osad ludzkich w środowej i zachodniej Afryce. Występuje od Gwinei przez Ghanę, Togo, Benin, Nigerię, Republikę Środkowoafrykańską, południowy Sudan, Sudan Południowy, aż po północną Angole i północną Zambię.

Ogólny opis 

Mamba Jamesona osiąga przeciętnie 1,6 metra długości ciała, choć spotykano osobniki mierzące 2,7 metra. Ciało węża jest wydłużone, nieco spłaszczone, cienkie i sprężyste. Głowa dosyć duża i krępa. Szyja może dostać spłaszczona podczas podniecenia węża(np. podczas obrony) co daje złudzenie małego kaptura(podobnego do kobry). Mamba Jamesona posiada jasnozielone, lub oliwkowozielone ubarwienie ciała  z poszczególnymi łuskami okalanymi czarną i wąską obwódką. Ogon długi i cienki, koloru czarnego. Strona brzuszna jaśniejsza, koloru żółtozielonego, lub żółtego. Kolorystycznie mamba Jamesona jest bardzo podobna do mamby zielonej z którą często jest mylona. Wnętrze jamy ustnej brunatne, bądź niebieskawe. Oczy średniej wielkości, zaokrąglone, koloru czarnego.

Dymorfizm płciowy

Brak widocznego. Głowa samicy jest nieco masywniejsza.

Populacja i zagrożenia

Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Posiada dosyć szeroki zakres występowania, a jego populacja wydaję się stabilna. Zagraża mu jednak degradacja środowiska, pozyskiwania dzikich węży do hodowli domowych, oraz tępienie ze względu na swoją jadowitość.

Pożywienie

Głównie ptaki, jaszczurki i małe ssaki, jak np. szczury, myszy, wiewiórki, nietoperze i ryjówki. Z ptaków ulubionym celem mamby Jamesona są wikłacze. Kilka dorosłych węży potrafi spustoszyć kolonie wikłaczy z osobników dorosłych i piskląt.

Zachowanie 

Mamba Jamesona jest wężem o nadrzewnym i dziennym trybie życia. Sporadycznie schodzi na ziemie. Jako schronienia używa zwykle dziupli. Zwykle aktywnie poszukuje pożywienia używając do tego celu narządu Jacobsona, który wraz z wysuwanym językiem, wychwytuje pierwiastki chemiczne zawarte w powietrzu. Porusza się bardzo szybko. Mamba Jacobsona(jak inne węże) nie posiada narządu słuchu, lecz może wychwytywać wibrację podłoża. Nie jest agresywna i rzadko atakuje. Jako pierwszą linię obrony zwykle wybiera ucieczkę. Jeśli jednak nadal jest napastowana, rozpościera szyję i unosi ciało przez co pozornie wydaje się większa. Kąsa w ostateczności. Jej jad nie jest do końca zbadany, lecz wiadomo iż jest silną neurotoksyną(jednak słabszą niż u mamby czarnej). Swoje ofiary zwykle przytrzymuje w jamie gębowej, wstrzykując jad i czekając na ich zgon. Większe ofiary kąsa i puszcza, następnie śledzi zwierzę wyczekując na jego śmierć. Odpoczywając pozostaje w bezruchu, licząc na swój kamuflaż siedząc pośród liści.

Rozród

Słabo poznany. Większość informacji na temat zachowań rozrodczych tych gadów pochodzi z hodowli w niewoli. Wiadomo iż kopulacja trwa od 2 do 8 godzin. Samica nosi w sobie jaja przez okres ok. 3 miesięcy. Samica znosi ok. 8 jaj w zacisznym miejscu. Broni jaj, aż do wyklucia się młodych. Czas inkubacji, oraz wiek osiągnięcia dojrzałości płciowej nie jest zbadany. Mimo iż w niewoli węże często przystępują do kopulacji, nie odnotowano udanej próby odchowu jaj i młodych węży.

Naturalni wrogowie 

Mamby Jamesona posiadają bardzo mało naturalnych wrogów ze względu na swoją jadowitość, lecz można do nich zaliczyć ptaki drapieżne, krokodyle, warany, lisy, szakale, mangusty i duże żaby. Niebronione jaj często stają się pożywieniem wielu mięsożernych i padlinożernych zwierząt.

Długość życia

Brak danych. W niewoli przypuszczalnie ok. 10 lat.

Znaczenie dla człowieka

Mamba Jamesona jest wężem jadowitym, jako broni używającym silnej neurotoksyny, paraliżującej mięśnie, prowadząc w ostateczności do uduszenia. Jednak odnotowano jedynie kilka śmiertelnych ukąszeń za sprawą tego gatunku, mimo jego szerokiego występowania. Uważany za węża nieagresywnego, atakującego w ostateczności. Mimo to wzbudza strach wśród ludności afrykańskiej. Często spotykany w pobliżu osad ludzkich. Wąż jest często odławiany i sprzedawany jako zwierzę domowe. Hodowla mamby Jamesona wymaga doświadczenia i odpowiednich zezwoleń.

Ciekawostki

  • Ze względu iż mamba Jamesona prowadzi nadrzewny tryb życia i podczas obrony unosi swoje ciało, najczęściej kąsa w górne partie ciała człowieka, przez co jej ukąszenie jest bardziej niebezpieczne. Jednak mimo to należy do jednych z najmniej agresywnych węży, których jad jest zabójczy dla człowieka.
  • Wyróżnia się dwa podgatunki mamby Jamesona min. Dendroaspis jamesoni jamesoni i Dendroaspis jamesoni kaimosea.
  • Gatunek został opisany w 1843 roku przez szkockiego zoologa Thomas'a Stewart'a Traill'a.
  • Do rodzaju Dendroaspis(mamby) należą 4 gatunki węży, min. mamba Jamesona, mamba czarna(Dendroaspis polylepis), mamba zwyczajna(Dendroaspis angusticeps) i mamba zielona(Dendroaspis viridis).
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Mamba_Jamesona
-https://en.wikipedia.org/wiki/Jameson%27s_mamba
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Dendroaspis
-http://www.venomousreptiles.org/articles/460
-http://toxicology.ucsd.edu/Snakebite%20Protocols/Dendroa1.htm
-http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0169

sobota, 10 maja 2014

Kobra królewska - królowa węży

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Łuskonośne
  • Rodzina: Zdradnicowate
  • Gatunek: Kobra królewska(Ophiophagus hannah)

Występowanie

Kobra królewska występuje w Azji południowej i południowo-wschodniej. Zasięg tego gatunku rozciąga się od teraj nepalskiego, po Indie od stanu Uttarakhand po wschodnie Himalaje i odizolowana populacja wzdłuż Wschodniego Ghats po południową część Zachodniego Ghats, po całe południowe Chiny, w tym wyspę Hainan, przez niemal całą Azję Południowo-Wschodnią począwszy od Birmy, Wietnamu, Laosu, Kambodży, Tajlandii, Malezji, po Filipiny, Sumatrę, Borneo, Jawę i Celebes. Ich środowisko to głównie pierwotne lasy, zwłaszcza nieopodal strumieni i bajorek, lasy bambusowe, lecz stwierdzono ją także w zdegradowanych lasach, lasach namorzynowych, terenach bagiennych, a take na obszarach rolnych, porośniętych drzewami, zwłaszcza plantację palmy olejowej i herbaty. W Nepalu spotykany na murawach wysokogórskich. Unika terenów otwartych.

Ogólny opis

Kobra królewska duży jadowity wąż, osiągający 3-5,7 metrów długości ciała, co czyni go najdłuższym jadowitym wężem świata. Waży przeciętnie 6 kg, lecz najcięższa kobra osiągała ponad 12 kg. Głowa jest proporcjonalnie mała, szeroka i lekko spłaszczona. Szyja wyposażona w charakterystyczny dla kobr kaptur, zbudowany z wydłużonych żeber, ułożonych wzdłuż kręgów szyjnych i rozkładany w razie potrzeby. Brzuch pokryty jest szerokimi tarczkami, ułożonymi w jednym szeregu. Skóra jest zwykle koloru czarnego, lub ciemnooliwkowego z bladożółtymi, poprzecznymi pręgami ciągnącymi się przez całą długość ciała, choć u niektórych osobników słabo widoczne. Szyja i brzuch zwykle koloru kremowego, czasami z ciemnymi pasami nachodzącymi na kaptur kobry. Uzębienie typu proteroglyph, czyli zęby jadowe(2 długie kły) znajdują się w przedniej części jamy ustnej. Gruczoły jadowe połączone są zębami za pomocą kanalików. Oczy posiadają okrągłą źrenice i otoczone są przeźroczystą, zrośniętą powieką. Osobniki nieletnie zwykle czarne z intensywnie żółtymi pręgami poprzek ciała, oraz o kremowym gardle i brzuchu, dlatego czasami mylone z niemrawcem pospolitym(chociaż nie posiada on rozłożystego kaptura).   

Dymorfizm płciowy

Samce zwykle masywniejsze i cięższe od samic. Samica posiada zwykle większą ilość łusek brzusznych, niż samiec(od 239-265, natomiast samiec 235-250).

Populacja i zagrożenia

Kobra królewska jet klasyfikowana jako gatunek narażony na wyginięcie. Spotykana jest bardzo rzadko, ze względu iż występuje w pierwotnych lasach, które często są niszczone przez działalność człowieka. W Indiach szacuje się iż jej populacja spadła o niemal 30 % w przeciągu 75 lat, w Nepalu odnotowano poważny spadek jej populacji, co wiąże się z wysoką śmiertelnością osobników nieletnich, w Wietnamie spadek oszacowano na 80% w ciągu 10 lat z powodu utraty siedliska i polowania dla skóry węża, a w Kambodży i Birmie w przeciągu kilku lat badań, napotkana jedynie parę razy. W Chinach populacja spadła o ponad 50% w powodu eksploatacji węża w celach leczniczych. W Malezji i Indonezji jest gatunkiem bardzo rzadko spotykanym. W północno-zachodnich Indiach odnotowano, iż kobry czasami zamieszkują tereny uprawne, lecz nie wiadomo czy mogą się na nich rozmnażać. Największym zagrożeniem dla kobry jest utrata siedliska, lecz zagrażają jej także polowania dla skór, dla organów używanych w medycynie ludowej, w celach hobbystycznych, oraz prześladowania ze względu na swoja jadowitość. Kobra królewska jest obecnie objęta całkowitą ochroną i konwencją CITES II. W celu jej ochrony często powstają rezerwaty, oraz programy mające na celu edukacje lokalnej ludności. Kobra królewska może rozmnażać się w niewoli, dlatego czasami prowadzone są programy uwalniania kobr do naturalnego środowiska. Obecnie trwają pracę nad nadaniem kobrze królewskiej statusu zagrożonej wyginięciem.

Pożywienie

Kobra królewska żywi się głównie innymi gatunkami węży, min. połozowatymi, pytonami do 10 metrów długości, a nawet innymi gatunkami kobr(a także zdarza się iż własnego gatunku) i bardziej jadowitymi niemrawcami. Jednak potrafi upolować także gryzonia, ptaka, jaszczurkę, czy innego małego kręgowca.

Zachowanie

Jest gatunkiem aktywnym głównie podczas dnia, choć nierzadko zdarzają się osobniki aktywne w godzinach wieczornych, czy nocnych. Potrafi bardzo dobrze pływać, jak i wspinać się na drzewa. Ofiar szuka przy pomocy narządu Jacobsona. Cząsteczki chemiczne unoszące się w powietrzu wyłapywane są przez wyciągany, co kilka sekund język, który następnie transportuje je do owego narządu w pysku, gdzie wąż rozpoznaje dane chemiczne(podobnie jak na zasadzie ludzkiego węchu). Kobra ma także dobry wzrok i widzi obiekt z odległości 100 metrów. Może także wyczuwać wibrację z ziemi. Kiedy kobra będzie dostatecznie blisko swojej ofiary, kąsa ją używając zabójczego jadu. Toksyna rozpoczyna już pierwszy etap trawienia, a kobra połyka umierającą, lub martwą zwierzynę. Czasami w razie potrzeby oplata się wokół zwierzęcia, w celu jego uduszenia, choć robi to niezmiernie rzadko. Posiada powolne tempo przemiany materii, dlatego jedna ofiara może jej starczyć nawet na kilka miesięcy. W razie zagrożenia wpierw próbuje uciec w bezpieczne miejsce, lecz jeśli prowokator nie ustąpi, kobra unosi swoje ciało na wysokość 1/3 długości ciała, otwiera szeroko pysk, rozkłada kaptur i głośno syczy. Syk kobry królewskiej jest niższy niż u innych węży i przypomina nieco ryk. Kobra nie zawaha się ukąsić napastnika, wstrzykując mu śmiertelną dawkę jadu, choć zdarzają się suche ukąszenia. Kobry królewskie są odporne na jad swojego gatunku. Przez wielu badaczy uważana jest za bardziej agresywną i nieustępliwą niż inne kobry.

Rozród

Okres godowy zwykle przypada od stycznia do marca. Samce wyszukują samic, przy pomocy feromonów przez nie uwalnianych. Kiedy samiec napotka samice, zwykle ociera się swoją głową o jej ciało, czasami trącając ją także. Jeżeli samica wyrazi chęć do kopulacji, oba węże przeplatają swoje ciała i pozostają w takiej pozycji przez kilka godzin, kopulując. Jeżeli dwa samce napotkają się przy jednej samicy, dochodzi do walki, w której samiec próbuje przycisnąć głowę przeciwnika do ziemi. Zdarzały się przypadki, kiedy samiec zabijał ciężarną samice, gdyż wyczuł na jej ciele zapach innego samca. Po udanej kopulacji samica, jako jedyny gatunek węża, buduje gniazdo, na kształt kopca usypanego z liści i gałęzi. W dolnej komorze gniazda składa jaja w ilości od 20 do 50(zwykle w miesiącach kwiecień, maj, czerwiec), natomiast sama pilnuje gniazda pozostając na jego szczycie, agresywnie broniąc go przed drapieżnikami i zdeptaniem. Jaja są inkubowane zwykle w temperaturze 28*C(panującej w środku gniazda), przez 60-90 dni. Samica w tym czasie nie poluje. Młode węże po wykluciu mierzą przeciętnie 45-55 cm długości ciała. Samica tuż przed wykluciem małych kobr opuszcza gniazdo, aby nie ulec pokusie zjedzenia swojego potomstwa. Młode kobry są zwykle bardziej czujne i nerwowe niż dorosłe osobniki, a ich jad jest na równi toksyczny. Okres dojrzałości płciowej jest nieznany.

Naturalni wrogowie

Jedynymi wrogami dorosłej kobry królewskiej, jest mangusta(odporna na jej jad), inna kobra królewska, oraz człowiek. Jednak młode kobry są narażone zwykle na ataki cywet, niektórych ptaków drapieżnych(np. sów), dużych pareczników i mrówek.

Długość życia

W niewoli do 17-20 lat. Na wolności brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Kobra jest czczona w buddyzmie i hinduizmie, jednak to nie przeszkadzało ludziom polować na ten gatunek, głównie w celu pozyskania jego cennej skóry, używanej do produkcji ubrań, butów itp. Narządy tego węża używane są także w tradycyjnej medycynie chińskiej. Pokąsania przez kobrę królewską zdarzają się niezwykle rzadko, gdyż wąż zwykle zamieszkuje niezamieszkałe tereny i unika kontaktu z człowiekiem. Jednak jeśli do ukąszenia dojdzie, trzeba natychmiast przenieść ofiarę do placówki medycznej, gdzie podana zostanie mu surowica. Z tego względu wąż nie jest darzony sympatią i czasami tępiony. Spotykany w prywatnych hodowlach i ogrodach zoologicznych, lecz zwykle jego pochodzenie jest nielegalne.

Ciekawostki


  • Jad kobry jest neurotoksyną, działającą na rdzeń mózgu, odpowiedzialny za oddychanie. Człowiek może zginąć w przeciągu 15 minut od ukąszenia przez uduszenie, lub niewydolność serca. Kobra swoim jadem potrafi zabić dorosłego słonia w przeciągu 3h. Jednak bardzo często ponad 50% ukąszeń to ukąszenia suche, gdyż jad dla kobry jest bardzo cenny.
  • Jest jedynym jajorodnym wężem budującym gniazdo dla swoich jaj.
  • Jest największym jadowitym wężem świata, drugie miejsce zyskała mamba czarna.
  • W buddyzmie kobra swoim kapturem osłoniła Buddę od słońca, kiedy ten zasnął na pustyni. W hinduizmie kobra jest manifestacją Wiszu.
  • Przypuszczalnie kobra indyjska jest najinteligentniejszym wężem świata.
  • Na Birmie kobry królewskie często używane są przez zaklinaczy węży. Zaklinacze wierzą iż specjalne piktogramy na ich ciele chronią ich przed ukąszeniem, a sami potrafią wykonać tzw. pocałunek węża, całując kobrę w czubek głowy.
  • Jest monotypowym przedstawicielem rodzaju Ophiophagus. Jest jednak spokrewniona z kobrami  rodzaju Naja liczącego 30 gatunków(w tym 1 wymarły, Naja romani żyjącą niegdyś w Europie).
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Kobra_kr%C3%B3lewska
-https://en.wikipedia.org/wiki/King_cobra
-http://www.iucnredlist.org/details/177540/0
-http://animaldiversity.org/accounts/Ophiophagus_hannah/
-http://www.arkive.org/king-cobra/ophiophagus-hannah/

poniedziałek, 24 marca 2014

Mamba czarna - czarna śmierć

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Łuskonośne
  • Rodzina: Zdradnicowate
  • Gatunek: Mamba czarna(Dendroaspis polylepis)

Występowanie

Zamieszkuje Afrykę Subsaharyjską. Choć dokładny zasięg mamby czarnej nie jest poznany to udokumentowano jej występowanie na zachodzie od Senegalu i Gwinei, po Kenię i Tanzanię na wschodzie i Namibii i północno-wschodnią część RPA na południu. Na północnym zasięgu widywana w Sudanie i Erytrei. Pojedyncze obserwację odnotowano w Republice Środkowoafrykańskiej, Czadzie, Nigerii i Mali, niektórzy sądzą iż może to świadczyć o naturalnym poszerzaniu swojego zasięgu. Gatunek spotykany na sawannach, lasach, polach uprawnych, skalistych zboczach i wilgotnych bagnach, a także na użytkach zielnych i zadrzewionych/krzewionych sawannach. Preferują siedliska z licznymi wzgórzami i lasami łęgowymi.

Ogólny opis

Mamba czarna jest najdłuższym jadowitym wężem Afryki, oraz drugim najdłuższym jadowitym wężem świata, zaraz po kobrze królewskiej. Mierzy przeciętnie 2-3 metry długości ciała, ale spotykano osobniki o 4,3 metrowej długości ciała. Skóra dorosłego osobnika jest zwykle oliwkowa, brązowa, szara, lub khaki. Osobniki młode posiadają jaśniejsze ubarwienie. Spód ciała jest kremowy, czasami z domieszką żółtego i zielonego. Ciemne plamy czasami występują w tylnej połowie ciała, dając wrażenie pręg. Wnętrze jamy gębowej jest ciemnoniebieskie, lub atramentowo czarne(stąd nazwa gatunkowa węża). Ciało węża jest smukłe, a jego głowę łatwo wyróżniać od reszty ciała. Mówi się iż kształtem przypomina trumnę. Duże zęby jadowe o 13 mm długości, są w przeciwieństwie do innych przedstawicieli zdradnicowatych, częściowo ruchome. Oczy są ciemnobrązowe, lub czarne z żółta, lub srebrzystobiała krawędzią na źrenicy.

Dymorfizm płciowy

Nie odnotowano różnic w wyglądzie, ani długości ciała pomiędzy samcem, a samicą.

Populacja i zagrożenia

Mamba czarna nie jest zagrożona wyginięciem i uznana za gatunek najmniejszej troski, głównie ze względu na szeroki zakres występowania. Nie jest spotykana często ze względu na to iż unika ludzkich osad, jednak ze względu na intensywną ekspansję człowieka na tereny zamieszkałe przez mamby, może być mniej liczna na niektórych siedliskach. Czasami hodowana, lecz nie potwierdzono udanych rozmnożeń.

Pożywienie

Szczury, myszy, góralki, wiewiórki, galago, ryjówki, nietoperze, ptaki, jaszczurki, węże(nawet te jadowite np. kobry i żmije), młode dujkery i koczkodany itp.

Zachowanie

Mamba czarna prowadzi skryty tryb życia, rzadko atakuje pierwsza, woli raczej uciec w bezpieczne schronienie. Prowadzi naziemny, jak i nadrzewny tryb życia. Bardzo łatwo wspinają się na drzewa. Prowadzą dzienny tryb życia, a jako schronienie używają dziupli, szczelin skalnych, nor mrówników oraz kopców termitów(które są naturalną klimatyzacją, chłodzącą ciało węża podczas odpoczynku). Czasami za kryjówkę używają poddaszy. Otoczona, nie waha się zaatakować, a ze względu na specyficzną budowę zębów jadowych, przypuszczalnie "suche ukąszenia" nie występują u tego gatunku, lub są bardzo rzadkie. Mamba w obliczu niebezpieczeństwa, często unosi ciało(dorosłą powyżej metra nad ziemią), oraz otwiera szeroko pysk, potrząsa językiem, syczy i bacznie obserwuje napastnika, a każdy gwałtowny ruch zwykle prowokuje atak. Jeśli zagrożenie oddala się nie wykonując nagłych ruchów, mamba zwykle szybko wycofuje się. Dla człowieka ukąszenie mamby najczęściej bywa zabójcze. Mamba jest aktywna zwykle o świcie, i na kilka godzin przed zmierzchem. Spędza dużo czasu na słońcu, leżąc na skalne, lub niskim drzewie, aby wyregulować wewnętrzną temperaturę ciała. Po wygrzaniu się, zwykle rusza na poszukiwanie ofiary. Wyszukując pożywienia, zwykle unosi swoja głowę nad ziemię. Kiedy zauważy potencjalną ofiarę, szybko przypełznie do niej i jednym, lub kilkoma ukąszeniami, doprowadzi do śmierci zwierzęcia. Większe ofiary zwykle puszcza i czeka na ich śmierć, śledząc je, natomiast ptaki oraz niewielkie gryzonie, przytrzymuje w jamie gębowej, aż do zaniku oznak życia, wtedy połyka pożywienie w całości. Mamba czarna jest najszybszym wężem świata, gdyż potrafi pełznąć z prędkością 11-19 km/h przy odcinku 50 metrów. Zwykle prowadzą osiadły tryb życia, lecz nie są terytorialne(odnotowano mamby spędzające kilka lat na tym samym terenie). Do komunikacji i tropienia ofiar służy im narząd Jacobsona w połączeniu z wysuwanym językiem, wychwytuje pierwiastki chemiczne zawarte w powietrzu. Mamba czarna(jak inne węże) nie posiada narządu słuchu, lecz może wychwytywać wibrację podłoża. Mamby znane są z tego iż zaskoczone atakują, bez wcześniejszych zachowań ostrzegawczych. Istnieją doniesienia o pokąsanych ludziach, trafianych w nos, lub inną część głowy, wiąże się to z unoszeniem ciała węża podczas ataku, bądź ataku z drzewa. Mamba jednym ukąszeniem potrafi zabić dorosłego słonia, dlatego większość zwierząt Afryki unika tego węża.

Rozród

Okres godowy u mamb czarnych przypada na wiosnę(zwykle pod koniec września, w zależności od rejonu występowania). Samce zwykle prowadzą niegroźne walki o prawo do kopulacji. Polega ona na przepychaniu się i unoszeniu ciała, aż któryś z przeciwników dotknie głową podłoża. Walka trwa zwykle kilka minut. Samce zwykle odnajdują samice po zapachu i przystępują do kopulacji(są wyposażone w półprącie, czyli parzysty narząd kopulacyjny). Po udanej kopulacji, samica nosi w sobie jaja przez 60 dni. Następnie wyszukuje odpowiedniego gniazda, termitiery i znosi w niej od 15 do 25 jaj. Następnie samica agresywnie strzeże jaj, aż do wyklucia się młodych po ok. 60 dniach. Wężyki mierzą przeciętnie 50 cm długości, a po opuszczeniu gniazda staja się całkowicie samodzielne. Młode mamby wstrzykują mniejszą ilość jadu niż dorosłe osobniki(ze względu na małe rozmiary), zwykle 1-2 ml toksyny, przy 8-16 ml aplikowanych przez dorosłe. Jednak i ta ilość jest dostateczna, aby zabić dorosłego człowieka. Mamby czarne rozmnażają się raz na rok. Młode po roku, zwykle osiągają długość 2 metrów.

Naturalni wrogowie

Mamby czarne posiadają bardzo mało naturalnych wrogów, lecz można do nich zaliczyć ptaki drapieżne, krokodyle, warany, lisy, szakale, mangusty i duże żaby. Niebronione jaj często stają się pożywieniem wielu mięsożernych i padlinożernych zwierząt.

Długość życia

Na wolności, brak danych. W niewoli najdłużej żyjąca mamba żyła 11 lat(według niektórych źródeł 14 lat), lecz przypuszczalnie może żyć o wiele dłużej.

Znaczenie dla człowieka

Mamba czarna wzbudza strach wśród rdzennych ludzi Afryki. Jej ukąszenie zabija człowieka w ciągu 20 minut, jeśli nie dostanie na czas surowicy. Jad jest neurotoksyną, powodującą paraliż mięśni, a wraz z nim uduszenie się. Afrykanie w różnych legendach i mitach, mówią o mambie, która zabijała rodziny, lub ścigała aktywnie człowieka, lecz przypuszczalnie nie ma to związku z rzeczywistością. Obecnie dla jadu mamby szuka się zastosowania w medycynie. Czasami bywa obiektem handlu zwierzętami na czarnym rynku, lecz ze względu na niebezpieczeństwo wiążące się z jej łapaniem, rzadko jest tam spotykana. Ze względu na ekspansję człowieka na tereny zamieszkałe przez mamby, często bywa niemiłym gościem w przydomowych terenach.

Ciekawostki


  • Wraz z tajpanem australijskim(Oxyuranus scutellatus), uważana za najbardziej niebezpiecznego węża świata.
  • Bez podania surowicy i intensywnego leczenia, śmiertelność po ukąszeniu czarnej mamby wynosi 100%.
  • Obecnie w RPA umieralność w wyniku ukąszenia przez węża wynosi ok. 20%, ze względu na potęp medycyny.
  • Jest najszybszym wężem świata. Osiąga prędkość ok. 20 km/h.
  • Mamba po ukąszeniu zwykle pozbywa się ok. 20% swojego jadu, dlatego zwykle kąsa wielokrotnie.
  • Do rodzaju Dendroaspis(mamby) należą 4 gatunki węży, min. mamba czarna, mamba zwyczajna(Dendroaspis angusticeps), mamba zielona(Dendroaspis viridis) i mamba Jamesona(Dendroaspis jamesoni).
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Mamba_czarna
-https://en.wikipedia.org/wiki/Black_mamba
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Dendroaspis
-http://animaldiversity.org/accounts/Dendroaspis_polylepis/
-http://www.arkive.org/black-mamba/dendroaspis-polylepis/
-http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/black-mamba/