piątek, 10 stycznia 2014

Owiraptor - rzekomy złodziej jaj

inne nazwy: oviraptor
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Zauropsydy
  • Rząd: Dinozaury gadziomiedniczne
  • Rodzina: Owiraptory
  • Gatunek: Owiraptor (Oviraptor philoceratops)

Występowanie

Owiraptory zamieszkiwały tereny pustynne na terenie dzisiejszej Mongolii oraz prawdopodobnie Chin. Żyły ok. 75 milionów lat temu w późnej kredzie.

Ogólny opis

Owiraptor jest najbardziej znanym dinozaurem ptakopodobnym, choć ostatecznie w 2007 roku uznano go za dinozaura nieptasiego. Był dwunożny. Owiraptor posiadał mocny dziób z jednym mocnym zębem w szczęce górnej. Kończyny górne był długie oraz zakończone trzema ostrymi szponami, a dolne dobrze umięśnione i przystosowane do szybkiego biegu. Wielce prawdopodobne że ciało było pokryte piórami, podobnie jak pokrewnych gatunków z rodzaju Citipati. Szyja owiraptora była stosunkowo długa. Ogon był prawdopodobnie dosyć długi oraz mógł posiadać zalążki sterówek, jak u pokrewnych teropodów z rodzaju Nomingia. Owiraptor posiadał także kostny grzebień na czaszce, lecz stan w jakim odnaleziono szczątki tego gatunku, wykluczają określenie kształtu i wielkości grzebienia. Osiągał prawdopodobnie wysokość ok. 120 cm i długość od ogona po dziób ok. 2 m.

Dymorfizm płciowy

Brak danych.

Pożywienie

Pierwotnie uważano iż owiraptory żywiły się głównie jajami innych dinozaurów. Teoria o jajożerności owego dinozaura wzięła się o tego iż pierwszą skamieniałość, zmiażdżoną czaszkę znaleziono przy rzekomym gnieździe z jajami protoceratopsa. Sądzono iż owiraptor został zabity przez broniąca gniazda matkę. W późniejszym toku badań okazało się iż jaja nie należały do protoceratopsa, a samego owiraptora.
Dziś sądzi się iż owiraptor był wszystkożerny, żywił się bezkręgowcami, mięczakami, małymi kręgowcami oraz roślinami. Świadczą o tym występowanie u pokrewnych gatunków w okolicach i skamieniałych gniazd czaszek małych troodonów i jaszczurek oraz gastrolitów(kamieni połykanych w celu ułatwienia trawienia pokarmu roślinnego).

Zachowanie

Prawdopodobnie prowadził samotny tryb życia lub żył w małych grupach. Biegał bardzo szybko, dzięki długim kończyną dolnym. Prawdopodobnie był stałocieplny dzięki okrywie ciała z piór. Mocny dziób mógł z łatwością przebijać skorupy małż, które występowały w tym samym okresie co owiraptor.

Rozród 

Zachowania rozrodcze dinozaurów jak i innych wymarłych gadów są wielką tajemnicą. Znaleziono jedno skamieniałe gniazdo owiraptora z 15 jajami. Prawdopodobnie opiekował się jajami jak i pisklętami.

Naturalni wrogowie

Większe, mięsożerne dinozaury i krokodyle.

Długość życia

Brak danych.

Przyczyny wymarcia

Owiraptor jak i większość dromeozaurów, wyginęły pod koniec kredy podczas masowego wymierania kredowego, spowodowanego zmianami klimatycznymi.

Ciekawostki

  • Owiraptor znany jest jedynie z jednej zmiażdżonej czaszki i skamieniałego gniazda z 15 jajami.
  • Został odkryty przez ekipę paleontologów paleontolog Roy Chapman Andrews oraz opisany przez amerykańskiego paleontologa Henry'ego Fairfield'a Osborn'a w 1924 roku.
  • H.F. Osborn po opisaniu gatunku jako "złodzieja jaj" oświadczył iż nie musi mieć racji, a bliskość szczątków owiraptora z gniazdem rzekomego protoceratopsa mogła być przypadkowa. W 1990 roku po odkryciu gniazd Citipati ogłoszono iż znalezione jaja przy szczątkach owiraptora należały do samego owiraptora, a on sam prawdopodobnie zmarł przy pilnowaniu ich.
  • W 1999 roku znaleziono skamieniałego owiraptorozaura z rodzaju Citipati wysiadującego jaja. Pierwotnie myślano iż to owiraptor, jednak badania przeprowadzone w 2001 roku udowodniły iż zwierzę należy do nowego rodzaju teropoda nazwanego Citipati.
  • Obecnie rodzaj Oviraptor jest monotypowy z jedynym reprezentantem Oviraptor philoceratops. Jednak bliskich krewnych owiraptora można szukać wśród rodzaju Citipati, Nemegtomaia i Rynchenia.   
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Owiraptor
-http://www.ucmp.berkeley.edu/diapsids/saurischia/oviraptoridae.html
-http://www.ucmp.berkeley.edu/diapsids/saurischia/oviraptoridae.html
-http://a-dinosaur-a-day.com/post/116134039445/oviraptor-philoceratops

czwartek, 9 stycznia 2014

Heptakodium chińskie - rzadki na wolności, popularny w uprawie

  • Królestwo: Rośliny 
  • Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
  • Klasa: Okrytonasienne
  • Rząd: Szczeciowce
  • Rodzina: Przewiertniowate
  • Gatunek: Heptakodium chińskie(Heptacodium miconioides)

Występowanie

Dziko rośnie w zimozielonych lasach i obrzeżach leśnych w centralnych Chinach. Dzika populacja znana jedynie z dziewięciu stanowisk w prowincjach Anhui, Hubei, Zhejiang.

Ogólny opis

Heptakodium jest wysokim krzewem, lub niskim drzewem dorastającym od 4 do 8 metrów wysokości. Kora jest cienka, łuszcząca się o jasnobrązowym zabarwieniu. Korona posiada zwykle nieregularny kształt. Ciemnozielone liście są wąskie(5-6 cm) i długie(8-10 cm) z zaostrzonym wierzchołkiem. Po obu stronach liścia obok nerwu głównego biegną dwa równoległe nerwy, co jest cechą charakterystyczną rośliny.

Rozmnażanie

Kwiaty pojawiają się zwykle późną jesienią(wrzesień). Pojedynczy kwiat jest biały, czteropłatkowy, drobny(średnica 13 mm) i silnie pachnący umieszczony w zwykle gęstych wiechach na końcach pędów. Wewnątrz wiechy kwiaty zebrane są w okółki, zwykle po 7. Po przekwitnięciu pojawiają się owoce w formie torebki z czerwonymi działkami kielicha, przypominające nieco kwiaty.

Zagrożenia 

Gatunek klasyfikowany jako narażony na wyginięcie, z powodu swojego wąskiego zakresu występowania. Poważnym zagrożeniem dla tej rośliny są nielegalne ścinki drzew, co z małą populacją tej rośliny może przyczynić się do wymarcia jej na wolności. Prawdopodobnie drzewo wymarło w zachodniej granicy swojego występowania w Xingshan w prowincji Hubei. W uprawie dosyć popularna.

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Jest średnio popularną rośliną ozdobną na całym świecie, głównie w klimacie umiarkowanym. Obecnie wszystkie rośliny w uprawie pochodzą od jednej sadzonki znalezionej przez chińsko-amerykańską wyprawę w 1981 roku. Pożądana roślina w pszczelarstwie ze względu na późny okres kwitnięcia. W Polsce mało popularna, głównie w arboretum.

Warunki uprawy

Roślina dosyć mało wymagająca. Lubi stanowiska słoneczne o glebie niezbyt wilgotnej i przepuszczalnej. Szybko rośnie i rozgałęzia się. Mrozoodporna.

Ciekawostki

  • Drzewo zostało odkryte przez Ernesta Wilsona w 1907 roku w środkowych Chinach(Hubei) podczas zbierania danych o nieodkrytych roślinach.
  • Roślina w uprawie jest dosyć młoda, gdyż uprawiana dopiero od 1981 roku, kiedy badacze chińsko-amerykańscy zebrali jedną sadzonkę drzewka. Drzewo szybko zadomowiło się w warunkach uprawnych i obecnie dosyć popularne.
  • Angielska nazwa rośliny "Seven Sons plant" odnosi się do kwiatów, które są zebrane zwykle po 7 w okółkach.
  • Jest monotypowym przedstawicielem rodzaju Heptacodium i obecnie nie posiada bliskich krewnych.
  • Nazwa łacińska miconioides nawiązuje do rodzaju roślin Miconia z którym sądzono iż heptakodium jest spokrewnione.

Heptakodium chińskie w mojej kolekcji

Bibliografia:
-http://www.encyklopediadrzew.pl/encyklopedia.php?r=1205
-https://en.wikipedia.org/wiki/Heptacodium_miconioides
-https://kielkowski-szkolka.pl/produkt/heptakodium-chinskie-heptacodium-miconioides--19

środa, 8 stycznia 2014

Modraszek arion - motyl kitarzysty. Pod opieką mrówek

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Typ: Stawonogi
  • Gromada: Owady
  • Rząd: Motyle
  • Rodzina: Modraszkowate
  • Gatunek: Modraszek arion (Phengaris arion)

Występowanie

Modraszek arion jest gatunkiem palearktycznym zamieszkujący Europe i Azję. Zakres jego występowania obejmuje północną Hiszpanie przez Francję, Holandię, Włochy, Grecję, południową Skandynawie, Irak, Iran, Turcję, niemal całą Rosję, aż po zachodnią Syberię, Kaukaz, Armenię, Ałtaj, północno-zachodni Kazachstan, Syczuan, China, aż po Japonię, lecz jego populacja jest silnie pofragmentowana w niektórych rejonach. Wymarły w Wielkiej Brytanii. Motyla można spotkać przede wszystkim na terenach otwartych porośniętych miejscowo krzakami, na pogórzach, murawach kserotermicznych, głównie o wystawie południowej, polanach, przydrożach, lasostepach i skrajach borów sosnowych o napiaskowych murawach.

Ogólny opis

Arion jest niewielkim motylem o rozpiętości skrzydeł od 35-40 mm. Wierzchnia strona skrzydła zwykle dosyć zmienna. Skrzydła są jasnoniebieskie, zazwyczaj z czarnymi plamami na przednich skrzydłach oraz czarną obwódką na obu parach skrzydeł. Na skrzydła tylnych mogą występować niewielkie czarne plamy. Czasami plamy i obwódka na skrzydłach są mniej widoczne w zależności od danej populacji lub rozmieszczenia geograficznego. Na brzegach skrzydeł są umiejscowione białe włoski. Spodnia część skrzydła jest zwykle szaroniebieska z czarnymi plamami i zwykle cechuje się mniejszą zmiennością. Nieco podobny do modraszka telejusa.

Dymorfizm płciowy  

Słabo zaznaczony. Samce posiadają zwykle mniej rozbudowany rysunek na skrzydłach, choć tu także występuje duża zmienność.

Populacja i zagrożenia

Modraszek arion jest klasyfikowany jako gatunek o podwyższonym ryzyku na wyginięcie. Często jego populację są silnie pofragmentowane, głównie ze względu na zmiany środowiskowe. Silne nawożenie łąk jest poważnym zagrożeniem, gdyż zmienia się ich szata roślinna, a rośliny żywicielskie modraszka ariona zostają wyparte. Także stosowanie chemicznych środków ochrony roślin przyczynia się do zmniejszenia populacji. Mniejszy, lecz także istotny wpływ ma kolekcjonerstwo. Obecnie modraszek arion jest objęty ochroną gatunkową na mocy konwencji berneńskiej.

Pożywienie 

Gąsienica: macierzanka zwyczajna, macierzanka piaskowa, lebiodka pospolita, a po przeniesieniu do mrowiska jaja i larwy mrówek.
Dorosły motyl: nektar głównie z kwiatów macierzanki i wyki. Głównie odwiedza kwiaty koloru różowego i fioletowego, nigdy żółtego.

Zachowanie

Dorosłe osobniki pojawiają się zwykle na przełomie czerwca i lipca(w Polsce). Zwykle latają niską, przysiadając na fioletowych, lub różowych kwiatach w celu zebrania nektaru, rozkładając przy tym swoje skrzydła. Modraszek arion bardzo rzadko tworzy większe grupy i zwykle obserwuje się go pojedynczo. Jest bardzo płochliwy i trudny w obserwowaniu, zaniepokojony szybko i zwinnie odlatuje. Najgorętsze pory dnia spędza w ukryciu, najchętniej wśród gałęzi jałowca lub sosny, gdzie także nocuje. Samce poza żerowaniem, patrolują teren w poszukiwaniu potencjalnych partnerek.

Rozród  

Samica po udanych zalotach składa pojedynczo jaja na młodych i nierozwiniętych kwiatostanach rośliny żywicielskiej. W razie kiedy samica składa jaja w większej grupce, może dojść do kanibalizmu gąsienic. Gąsienica wylęga się po kilku dniach i od razu zabiera się za posilanie się rośliną. Gąsienice są zwykle koloru jasnoróżowego, dlatego trudno je wypatrzyć na kwiatostanie. Larwa zostaje na roślinie przez 2-3 tygodnie, w ciągu których przechodzi 3 linienia, choć przyrost ciała jest niewielki. Przy czwartym linieniu mierzy przeciętnie 5 mm, wtedy też opuszcza ona roślinę żywicielską przeważnie spadając na podłoże. W ciągu doby musi ją znaleźć mrówka robotnica. Robotnica zazwyczaj drażni czułkami gąsienica, a  ta w odpowiedzi wydziela kropelkę płynu z gruczołu nektarowego, która jest zlizywana przez mrówkę. Robotnica w końcu przenosi larwę do gniazda, gdzie ta nie wydziela już słodkiego płynu, lecz zjada larwy i jajka mrówek. Gąsienica w gnieździe mocno jaśnieje. Larwa przebywa w gnieździe ponad 10 miesięcy, w ciągu których zjada ponad 200 larw mrówek, aż w końcu przepoczwarza się(poczwarka jest pomarańczowo-beżowa) i po 3 tygodniach zmienia w osobnika dorosłego.

Naturalni wrogowie

Gąsienice dzięki swojemu skutecznemu kamuflażowi często ochraniają się przed losem pożywienia, choć są zagrożone przed atakami ze strony gąsieniczników, niektórych muchówek i innych owadów parazytoidów(owad pasożytujący na innym organizmie, w ostateczności zabijający żywiciela). Dorosłe osobniki są narażone na ataki owadożernych ptaków, ssaków, pająków, modliszek, łowików, ważek, pluskwiaków itp.

Długość życia 

Cały cykl motyla trwa przeważnie 1 rok. 11-12 miesięcy w stadium larwalnym i ok. 2 miesiące jako osobnik dorosły.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie ma większego znaczenia dla człowieka. Gąsienica żeruje na roślinach dzikich, dlatego nie jest uważany za szkodnika. Motyle dorosłe łowione w celach kolekcjonerskich.

Ciekawostki  

  • Mrówkami gospodarzami są głównie: wścieklica Sabuleta(Myrmica sabuleti), wścieklica uszatka(Myrmica scabrinodis), wścieklica Schencka(Myrmica schencki), wścieklica marszczysta(Myrmica rugulosa), Myrmica hellenica, a lokalnie wścieklica płatkorożna(Myrmica lobicornis) i Myrmica lonae.
  • Wyróżnia się 5 podgatunków modraszka ariona(Maculinea arion arion, Maculinea arion delphinatus, Maculinea arion zara Jachontov, Maculinea arion buholzeri i Maculinea arion Inferna).
  • Modraszek arion wymarł w Wielkiej Brytanii, dlatego obecnie prowadzone są próby reintrodukcji motyla.
  • Arion był mitycznym poetą i kitarzystą greckim.
  • W języku angielskim jest nazywany modraszkiem niebieskim.
  • Niegdyś modraszek arion był klasyfikowany do rodzaju Maculinea, który obecnie jest obejmowany przez rodzaj Phengaris.
  • Modraszek arion najchętniej przysiaduje na roślinach kwitnących na czerwono lub fioletowoniebiesko.
  • Myrmekofil, czyli organizm, który współżyje z mrówkami i termitami, stale lub tymczasowo. Zazwyczaj łączy ich symbioza, lub pasożytnictwo.  
  • Do rodzaju Phengaris zaliczanych jest obecnie 12 gatunków, lecz nadal prowadzone są badania w celu zakwalifikowania niektórych gatunków modraszków. Do rodzaju Phengaris zalicza się modraszka ariona, modraszka alkona(Phengaris alcon), modraszka nausitous(Phengaris nausithous), modraszka telejus(Phengaris teleius), Phengaris daitozana, Phengaris albida, Phengaris atroguttata, Phengaris kurentzovi, Phengaris arionides, Phengaris takamukui, Phengaris cyanecula i odkryty w 2010 roku Phengaris xiushani.
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Modraszek_arion
-http://www.iucnredlist.org/details/12659/0
-http://www.lepidoptera.eu/show.php?ID=138
-Marcin Sielezniew i Izabela Dziekańska, Motyle dzienne, Wydawca: Multico (Oficyna Wydawnicza Multico).

poniedziałek, 6 stycznia 2014

Antymora - głębinowy bębniarz

inne nazwy: mora pacyficzna, antymora niebieska*, dorsz fioletowy*, morszczuk niebieski*
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Promieniopłetwe
  • Rząd: Dorszokształtne
  • Rodzina: Morowate
  • Gatunek: Antymora(Antimora rostrata)

Występowanie

Antymora spotykana jest we wszystkich oceanach świata wyjątkiem północnego Pacyfiku na północ od 10*N. Jest rybą głębinową żyjącą na głębokościach od 350 do 3000 m p.p.m, lecz zwykle spotykana na głębokościach 1300-2500 m p.p.m.

Ogólny opis

Antymora jest średniej wielkości rybą mierzącą od 40 do 75 cm długości ciała. Pysk jest spiczasty, płaski, nieco szerszy nad oczami z dużymi okrągłymi oczami. W pysku znajduje się rząd, niewielkich i wąskich zębów. Ciało jest silnie wydłużone. Wąska płetwa grzbietom jest podzielona na dwie części. Pierwsza krótka posiada jedynie 4-7 promieni, a pierwszy promień jest znacznie dłuższy od kolejnych, część druga płetwy jest znacznie dłuższa rozciągająca się przez prawie całe ciało ryby. Płetwa ogonowa posiada charakterystyczne wcięcie, dzięki czemu wygląda ona jak dwie oddzielne płetwy. Ryba jest zwykle kolory niebiesko-czarnego, niebiesko-popielatego lub niebiesko-brązowego, czasami spotykane są osobniki z dominującym, głębokim fioletem lub czernią. Pęcherz pławny ryby składa się z dwóch par worków, wypełnionych białą, gąbczastą masą, umieszczonych z tyłu czaszki mory.

Dymorfizm płciowy 

Samce posiadają rozciągnięte mięśnie po bokach wypełnione powietrzem z pęcherza pławnego, dzięki czemu może wydawać z siebie głośne, bębniące dźwięki, prawdopodobnie w celu zwabienia samic.

Populacja i zagrożenia

Antymora nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Nie podjęto padań w celu ocenienia populacji tej ryby, choć nie wydaje się ona zagrożona. Rzadko poławiana, głównie w celach naukowych.

Pożywienie 

Głównie skorupiaki, kałamarnice i inne bezkręgowce.

Zachowanie

Biologia ryby jest słabo poznana. Antymora jest rybą żyjącą na ogół samotnie, lub w małych grupach. Spekuluje się iż jest rybą wędrowną, gdyż naukowcy badający populacje na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych zauważyli iż ryby te rozmnażają się w bardziej oddalonych na północ terenach. Pływa bardzo szybko porównywalnie z pstrągiem tęczowym niem więcej z prędkością 40 cm na sekundę.

Rozród 

Zachowania rozrodcze słabo poznane. Wiadomo iż samce wydobywają z siebie głośne i bębniące dźwięki, służące prawdopodobnie w celu zwabienia samicy. Badania nad złowionymi samicami świadczą o tym iż mogą one znieść ponad 1 milion ikry.

Naturalni wrogowie

Duże ryby, rekiny, ssaki morskie itp.

Długość życia 

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Ryba jest poławiana w celach badawczych. Nie posiada znaczenia gospodarczego.

Ciekawostki

  • W niektórych rejonach jest dominującą rybą głębinową.
  • Pęcherz pławny antymory służy przede wszystkim do wyrównywania ciśnienia, działając podobnie jak bariera dyfuzyjna, dlatego ryba może pływać na dużych głębokościach. 
  • Na podstawie złowionych antymor badano potencjalne wystąpienie rtęci w wodach głębinowych. Na podstawie osobników złowionych w 1880 roku i współczesnych badaniach na rybie, zauważono iż ilość rtęci w organizmach jest podobna, tak więc występująca tam rtęć jest wynikiem zjawisk naturalnych, a nie jak sądzono zanieczyszczenia przemysłowym wód.
  • Antymora jest bardzo słabo poznanym gatunkiem.
  • Antymora została opisana w 1878 roku przez Albrecht'a Günther'a brytyjskiego zoologa.
  • Antymora jest przedstawicielem rodzaju  Antimora obecnie reprezentowanego przez 2 gatunki, antymore i more drobną*(Antimora microlepis).
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Antymora
-https://en.wikipedia.org/wiki/Blue_antimora
-http://fishbase.org/summary/Antimora-rostrata.html
-http://species-identification.org/species.php?species_group=fnam&id=1457

niedziela, 5 stycznia 2014

Gruboskórzec meksykański - żyworodny płaz beznogi

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Płazy
  • Rząd: Płazy beznogie
  • Rodzina: Marszczelcowate
  • Gatunek: Gruboskórzec meksykański(Dermophis mexicanus)

Występowanie

Występuje w Ameryce Środkowej, głównie zachodnią część wybrzeża Pacyfiku od zachodniego Nikaragua, południowo-zachodniego Hondurasu po południową Gwatemalę oraz w Meksyku(południowo-zachodni Chiapas, południowy, północnym i środkowy Veracruz, a także w północnym Chiapas oraz zachodnim Tabasco. Spotykany także u wybrzeża Atlantyku w północno-wschodniej Gwatemali i północno-zachodnim Hondurasie. Zamieszkuje przede wszystkim tropikalne i subtropikalne lasy deszczowe, wilgotne lasy nizinne i górskie, plantacje, wilgotne ogrody oraz zdegradowane lasy po wycince. Zazwyczaj występuje tam gdzie może znaleźć odpowiednio wilgotną glebę.

Ogólny opis

Gruboskórzec jest płazem beznogim wyglądem przypominającym dużą dżdżownice. Przeciętnie dorasta do 30-50 cm długości ciała. Skóra jest zwykle koloru ciemnoszarego lub szaroniebieskiego pokryta pierścieniowatymi fałdami skórnymi przypominającymi segmenty. Skóra jet dosyć twarda i gruba. Głowa posiada zaostrzony kształt, a na niej usytuowane są szczątkowe oczy pokryte skórą(narząd w zaniku) oraz nozdrza, pomiędzy którymi znajdują się para wyrostków. Zwykle skóra na części brzusznej i bocznej jest jaśniejsza z ciemniej zaznaczoną okolicą pierścienia. W żuchwie gruboskórca znajduje się jeden rząd zębów, a w szczęce dwa rzędy. 

Dymorfizm płciowy

Brak danych.

Populacja i zagrożenia

Gruboskórzec meksykański jest klasyfikowany jako gatunek narażony na wyginięcie. Zapewne niegdyś zamieszkiwał wiele większe obszary, obecnie jego populacja jest ograniczona do kilku stanowisk w Ameryce Środowej. Prowadzone badania świadczą iż populacja gruboskórca nadal spada, a  w ciągu 10 lat spadła o 30%. Największym zagrożeniem dla tego gatunku jest utrata siedliska życia, transformacja uprawy kawy na plantacjach z plantacji zacienionych na otwarte oraz prześladowania ze strony miejscowej ludności, gdyż mylony jest z wężami. Czasami bywa obiektem handlu zwierzętami, lecz nie na taką skale aby było to poważne zagrożenie dla gatunku.

Pożywienie   

Bezkręgowce żyjące w ściółce(dżdżownice, termity, larwy owadów, ślimaki itp.) oraz sporadycznie małe kręgowce(jaszczurki, oseski gryzoni).

Zachowanie 

Poluje głównie nocą w szczególności podczas deszczu, kiedy łapie niczego nieświadome, przechodzące ofiary. Porusza się ruchem harmonijkowym lub falowym. Większość czasu spędza zakopany w wilgotnej glebie, rzadko wychodząc na eksponowane miejsce.

Rozród 

Gatunek żyworodny. Nie obserwowano zalotów gruboskórca, dlatego akt samego zapłodnienia jest dla badaczy zagadką. Gruboskórzec jest płazem u którego dochodzi do zapłodnienia wewnętrznego. Samiec jest zwykle aktywny prawie przez cały rok, lecz samice jedynie przez krótki i zsynchronizowany okres, dlatego przechowuje ona nasienie samca po kopulacji, aby do zapłodnienia doszło podczas owego okresu. Ciąża trwa przeciętnie 11 miesięcy. Larwy pierwotnie w ciele samicy żywią się żółtkiem z ich jajek(przez ok. 3 tygodnie), a następnie rozwijają się w jajowodzie, dokarmiane wydzieliną gruczołową produkowaną przez matkę. Często drażnią one ścianki jajowodu, aby stymulować produkcję. Matka rodzi zwykle od 3 do 16 w pełni ukształtowanych młodych, mierzących przeciętnie 10-15 cm długości. Okres rozrodczy zwykle przypada z porą deszczową, w pobliżu maja i czerwca. Dojrzałość płciową osiągają po 2-3 latach.

Naturalni wrogowie

Nie badano gruboskórca pod względem potencjalnej ofiary, choć prawdopodobnie rzadko bywa obiektem polowań ze względu na skryty tryb życia oraz dosyć grubą skórę. Może stać się ofiarą większych drapieżników np. psów, kotów, oposów

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Czasami spotykany w handlu, choć bardzo rzadko(traktowany bardziej jako rarytas dla potencjalnych hodowców). Przez lokalnych mieszkańców czasami uważany za jadowitego węża i tępiony.

Ciekawostki

  • Gruboskórzec meksykański jest jednym z niewielu żyworodnych płazów. Innymi są min. gruboskórzec wyspowy(Schistometopum thomense) i żaby z rodzaju Nectophrynoides(13 gatunków). Żyworodność jednak najczęściej występuje u płazów beznogich.
  • U płazów spotykana jest także jajożyworodność występująca np. u salamandry plamistej(Salamandra salamandra) i czarnej(Salamandra atra). Z tą różnicą iż salamandra plamista rodzi dobrze rozwinięte larwy, do życia potrzebujące środowiska wodnego(rzadko rodzi w pełni ukształtowane młode), a salamandra czarna rodzi w pełni ukształtowane młode, mogące swobodnie przebywać na lądzie.
  • Gruboskórzec jest jednym z najdłużej noszących ciąże płazów(ok. 11 miesięcy), choć salamandra czarna rodzi młode dopiero po 2-4 latach ciąży(w zależności od wysokości na jakiej występuje płaz) .
  • Gruboskórzec meksykański jest spokrewniony z innymi gruboskórcami z rodzaju Dermophis(7 gatunków) min. Dermophis costaricensis, Dermophis glandulosus, Dermophis gracilior, gruboskórzec oaxacański*(Dermophis oaxacae), Dermophis occidentalis i gruboskórzec z La Loma*(Dermophis parviceps).
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Mexican_burrowing_caecilian
-https://es.wikipedia.org/wiki/Dermophis_mexicanus
-http://www.iucnredlist.org/details/59545/0
-http://www.arkive.org/tapalcua/dermophis-mexicanus/
-http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-scientific_name=Dermophis+mexicanus

czwartek, 2 stycznia 2014

Gekon lamparci - najpopularniejszy z gekonów

inne nazwy: gekon tygrysi, eublefar tygrysi, eublefar lamparci
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Łuskonośne
  • Rodzina: Gekonowate
  • Gatunek: Gekon lamparci(Eublepharis macularius)

Występowanie

Zasiedla suche i półsuche tereny pustynne, murawy oraz tereny skaliste w całym Afganistanie, Iraku, Iranie, Indiach i Pakistanie.

Ogólny opis

Gekon lamparci to duży gatunek gekona osiągający 20-27 cm długości ciała przy wadze 45-65 gramów. W naturalnym środowisku występuje w kolorze matowo żółtym z ciemnymi nieregularnymi plamami i białą częścią brzuszną. U osobników w niektórych populacjach występuje jasny pas ciągnący się wzdłuż kręgosłupa. Segmentowany ogon stanowi około połowę ciała jaszczurki. W handlu spotykane są różne warianty barwne od czekoladowych po albinotyczne. Młode gekony posiadają szerokie pręgi na ciele, które wraz ze wzrostem rozdzielają się na cętki. Charakterystyczną cechą gekona lamparciego jest występowanie ruchomej powieki. W odróżnieniu od większości gekonów nie posiadają przylg na palcach, lecz ostre pazurki służące do wspinaczki i kopania. 

Dymorfizm płciowy

Słabo zaznaczony. Samiec jest nieco większy, masywniejszy oraz posiada nieco szerszą głowę.

Populacja i zagrożenia

Gekon tygrysi nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia i na terenie swojego występowania wydaje się w miarę pospolity, choć nie prowadzona badań w celu ustalenia stanu populacji  tego gatunku. Według niektórych danych środowiskowych, eublefar lamparci jest coraz rzadziej spotykany od roku 1990. Głównym zagrożeniem dla tego gatunku to kopalnictwo i przemysł wodny niszczące środowisko naturalne gekona oraz prześladowania ze strony miejscowej ludności, gdyż uważany jest przez nich za jaszczurkę jadowitą.

Pożywienie 

Owady, pajęczaki i skorpiony, a także wiele innych małych bezkręgowców/

Zachowanie

Gekon lamparci jest jaszczurką o głównie nocnym trybie życia, dzień spędza ukryty między szczelinami skalnymi lub kamieniami. Żeruje głównie nocą, czekając na przechodzącą ofiarę, wtedy staje bezruchu, poruszając jedynie ogonem, a następnie atakuje. W przeciwieństwie do innych gekonów jest jaszczurką typowo naziemną, choć bardzo dobrze wspina się po skałach. Często spotykany w małych grupkach. Samce są silnie terytorialne i zazwyczaj toczą dosyć agresywne bójki. W razie niebezpieczeństwa gekon szybko ucieka w kierunku kryjówki. Rzadko bywa obiektem polowań ze względu na dobry kamuflaż oraz niezbyt dobre walory smakowe. Gekon w naturalnym środowisku zapada w sen zimowy zazwyczaj od listopada do grudnia

Rozród  

Gekon zazwyczaj rozmnaża się od stycznia do marca, po przebudzeniu ze snu zimowego. Gotowa samica zwykle wydziela feromony, które przyciągają potencjalnych partnerów. Partnerzy zwykle stoją na przeciw siebie z wyprostowanymi nogami machając ogonem. Kopulacja trwa zwykle kilka minut, przy czym samica magazynuje w ciele spermę samca, tak więc może składać zapłodnione jaja nawet 6 razy w roku. Po około 55 dniach ciąży, samica składa zwykle 2 zapłodnione jaja(choć może ich być mięcej, lecz zwykle kolejne są niezapłodnione), które zakopuje w wilgotnym podłożu. U gekonów lamparcich występuje zjawisko termicznej determinacji płci, czyli płeć zwierzęcia zależy od temperatury w jakiej zarodek się rozwijał. W temperaturze poniżej 28*C klują się zwykle samice, a powyżej 28*C samce. Młode zwykle mierzą 7-8 cm po wykluciu. Dojrzałość płciową osiągają w wieku 18 miesięcy, choć w niewoli mówi się nawet o 24 miesiącach.


Naturalni wrogowie

Głównie węże, żaby, lisy oraz inne duże jaszczurki.

Długość życia

W naturalnym środowisku ok. 5 lat, lecz w niewoli dożywa 25 lat.


Znaczenie dla człowieka

Jest jednym z najpopularniejszych jaszczurek w hodowli  i najpopularniejszym gekonem. Wyselekcjonowano wiele odmian barwnych tego gekona. Jego popularność wiąże się z łatwością utrzymania oraz dużą odpornością na błędy hodowcy. W swoim naturalnym środowisku czasami uważany za jaszczurkę jadowitą i tępiony, lecz także przez innych uważany za zwierzę pożyteczne, główni ze względu na polowanie na jadowite pająki i skorpiony.

Ciekawostki


  • Jest jedną z najpopularniejszych jaszczurek w hodowli, zaraz po legwanie zielonym, agamie brodatej i błotnej, oraz najpopularniejszym gekonem, popularniejszym od gekonów płaczących i toke.
  • U gekonów występuje polifiodontyzm, czyli wymienia on każdego z jego 100 zębów co 3-4 miesiące.
  • Gekony lamparcie dosyć łatwo się oswajają i przyzwyczajają do ludzi.
  • Nazwa łacińska Eublepharis macularius oznacza "plamisty o prawdziwych powiekach", gdyż jako jedyny z niewielu gadów posiada ruchome powieki oraz jako jedyny gekon śpi z zamkniętymi oczami.
  • Wyróżnia się 5 podgatunków gekona lamparciego(Eublepharis macularius afghanicus, Eublepharis macularius fasciolatus, Eublepharis macularius macularius, Eublepharis macularius montanus, Eublepharis macularius smithi). Eublepharis macularius afghanicus nazywany jest gekonem afgańskim.
  • Został opisany w 1854 roku przez angielskiego zoologa Edwarda Blyth'a. 
  • Do rodzaju Eublepharis zaliczanych jest 5 gatunków gekonów min. Irański gekon długoogonowy*(Eublepharis angramainyu), Eublepharis fuscus, gekon lamparci wschodnioindyjski*(Eublepharis hardwickii) oraz gekon turkiestański*(Eublepharis turcmenicus). 
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Gekon_tygrysi
-https://en.wikipedia.org/wiki/Leopard_gecko
-http://www.terrarium.com.pl/994-eublepharis-macularius-gekon-lamparci/
-http://animaldiversity.org/accounts/Eublepharis_macularius/
-http://www.jaszczurki.net/opisy-i-artykuly/gekon-lamparci-eublepharis-macularius/