Gallimim - strusi dinozaur

inne nazwy: gallimimus

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Zauropsydy
• Rząd: Dinozaury gadziomiedniczne
• Rodzina: Ornitomimy
• Gatunek: Gallimim(Gallimimus bullatus)

Występowanie

Szczątki gallimima zostały odnalezione w formacji Nemegt na terenie Mongolii. Dinozaur zamieszkiwał przypuszczalnie południową część pustyni Gobi i Azję centralną w później kredzie ok. 70 mln lat temu.

Środowisko zamieszkałe przez gallimima było okresowe nawiedzane przez okresy suche, lecz obecność kanałów rzecznych, jezior i bagien zapewne utrzymywały bogatą faunę i florę rejonu.

Ogólny opis

Gallimim mierzył ok. 4-6 metrów długości ciała i ok. 2 metry wysokości. Ważył ok. 450 kg. Jest tzw. dinozaurem strusiopodobnym, z uwagi na dwunożną postawę ciała, małą głowę, długie i masywne kończyny tylne, oraz długą szyję. Posiadał także proporcjonalnie krótkie kończyny przednie, długie pazury i długi, masywny ogon. Jak na teropoda posiadał bardzo długą szyję, oraz niewielką głowę, na której umiejscowiony był wydłużony, rogowy dziób. W szczękach znajdowały się drobne ząbki, podobnie jak u dzisiejszych kaczek i flamingów, przypuszczalnie stosowane do odfiltrowywania wody z drobnych żyjątek. Oczy znajdowały się po bokach głowy, dlatego nie posiadał widzenia stereoskopowego. Kości, podobnie jak u dzisiejszych ptaków, były pneumatyczne(puste w środku), a co wraz z silnie rozbudowaną kością biodrową, dobrze rozbudowanym ogonem, długimi kończynami tylnymi z krótkimi palcami, sugeruje iż mógł biegać ze znaczną prędkością(możliwe iż był najszybszym lądowym dinozaurem), choć nie została ona obecnie oszacowana. Obecnie badania zasugerowały iż ruchy żuchwy i szczęki pomiędzy sobą, były bardzo ograniczone. Niektórzy paleontolodzy sugerują iż mógł być opierzony.

Dymorfizm płciowy

brak danych.

Pożywienie

Nawyki żywieniowe gallimima są kwestią sporną. Pierwotnie zasugerowano iż polował na niewielkie zwierzęta, odnajdywane pośród roślinności, przy pomocy przednich kończyn(które rozgarniały roślinność). Później zaproponowano iż galimim był wszystkożerny, lub roślinożerny. Badania przeprowadzone na dziobie dinozaura sugerują, iż kreatynowa konstrukcja i obecność rogowych wypustek, występujące u dzisiejszych kaczek, mogły służyć do odcedzania drobnego pokarmu z wody(min. szczątków roślinnych, mięczaków, planktonu itp.). Jednak inni badacze zauważyli iż rogowe wypustki występują także u niektórych roślinożernych żółwi i edmontozaura, a sama energia wykorzystana z pokarmu pochodzącego z filtrowania wody, nie wystarczyłaby dla tak dużego zwierzęcia, dlatego badacze są bardziej skłonni do tego iż galimim był roślinożerny.

Zachowanie

Przypuszczalnie żył stadnie, lub w niewielkich grupach(jak większość roślinożernych dinozaurów), dając większe poczucie bezpieczeństwa. W razie zagrożenia prawdopodobnie szybko uciekał, a w ostateczności bronił się przy pomocy długich pazurów.

Rozród

brak danych. Przypuszczalnie jajorodny.

Naturalni wrogowie

Większe mięsożerne dinozaury i krokodyle np. alioram.

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Wymarł przypuszczalnie podczas tzw. wymierania kredowego ok. 66 milionów lat temu, przypuszczalnie spowodowane uderzaniem planetoidy w Ziemie, lub wzmożonym wulkanizmem. Podczas owego zdarzenia wymarły wszystkie nieptasie dinozaury, wszystkie pterozaury, plezjozaury, mozazaury, belemity, amonity, większość linii otwornic, pszczół, roślin lądowych(z wyjątkiem paprotników), a także wiele innych organizmów.

Ciekawostki

• Szczątki gallimima zostały odnalezione przez grupę paleontologów Zofii Kielan-Jaworowskiej, podczas polsko-mongolskiej wyprawy na pustynie Gobi w sierpniu 1963 roku. Odnalezienie nowego gatunku dinozaura ogłoszono w 1965 roku, a w 1972 roku zwierzę zostało naukowo opisane przez grupę paleontologów, mongoła Rinchen'a Barsbold'a i polaków Halszkę Osmólską i Ewę Roniewicz. Nazwany Gallimimus oznaczający "podobny do kury", ze względu na budowę pierwszych kręgów szyjnych, podobnych do kuraków.
• Czasami wyróżnia się jeszcze jeden gatunek gallimima Gallimimus mongoliensis, z uwagi na nieco odmienną budowę szkieletu. Obecnie jednak notowany jako nomen nudum.
• Występował w filmie Park jurajski.
• Większość ornitomimów w swojej nazwie posiada odniesienie do współcześnie żyjących ptaków min. Struthiomimus(podobny do strusia), Pelicannimimus(podobny do pelikana) i Anserimimus(podobny do gęsi). Sama rodzina Ornithomimidae oznacza "ptasiopodobne".
• W Polsce znajdują się jedynie kopie szkieletów gallimima, oryginał został zwrócony Mongolii.             

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Gallimim

-https://en.wikipedia.org/wiki/Gallimimus

-https://museumvictoria.com.au/melbournemuseum/discoverycentre/dinosaur-walk/meet-the-skeletons/gallimimus/

-http://dinopedia.wikia.com/wiki/Gallimimus

-http://www.prehistoric-wildlife.com/species/g/gallimimus.html

Schlumbergera orssichiana - bożonarodzeniowy kaktus z Rio de Janeiro

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Goździkowce
• Rodzina: Kaktusowate
• Gatunek: Schlumbergera orssichiana

Występowanie

Występuje jedynie w Brazylii, na terenie miast Sao Paulo i Rio de Janeiro, rosnąc jako epifit w tropikalnych lasach na wysokości ok. 1000 m n.p.m.

Ogólny opis

Jak pozostali przedstawiciele rodzaju Schlumbergera, roślina posiada zielone, bezlistne pędy składające się z pojedynczych segmentów o długości 3-4 cm i szerokości 5-7 cm. Pojedynczy segment posiada zwykle 2-3 ząbkowane wyrostki na końcach. Na końcach segmentów znajdują się otoczki, z których zwykle wyrastają kwiaty. Roślina zwykle posiada charakterystyczny opadający pokrój.

Rozmnażanie

W uprawie może kwitnąć trzykrotnie w marcu, sierpniu i listopadzie. Kwiat wytwarzany jest na otoczce, na końcowym segmencie. Kwiaty dosyć duże(o długości 9 cm), kielich długi, zwykle o różowobiałej barwie. W niektórych przypadkach kwiat biały, a jedynie końcówki płatków różowe. Charakterystyczne liczne pręciki, podzielone w dwóch szeregach. Kwitnie zwykle przez ok. 5-6 tygodni. Kwiaty owadopylne. Owoc mięsisty, zielonożółty z pięciokrotnym, lub sześciokrotnym żebrowaniem. Nasiona ciemnobrązowe o długości 1 mm.

Zagrożenia

Gatunek przez IUCN klasyfikowany jako zagrożony wyginięciem, głównie z powodu ograniczonego zasięgu występowania. Na wolności zaobserwowany jedynie kilkakrotnie. W uprawie w miarę pospolity.

Długość życia

Roślina wieloletnia.

Znaczenie dla człowieka

Roślina spotykana w uprawie, choć jej hybrydy z innymi gatunkami są bardziej popularne. Znana od 1970 roku kiedy została naukowo opisana.

Warunki uprawy

Roślina w klimacie umiarkowanym uprawiana jako doniczkowa. Lubi miejsca nasłonecznione(lecz nie na pełnym słońcu) i pół-cieniste. Podłoże powinno być stale wilgotne, lecz nie zalane, bogate w humus. Aby roślina kwitła potrzebuje okresu spoczynkowego, trwającego 8 tygodni, kiedy ogranicza się podlewanie i dostępność światła, oraz obniża temperaturę do ok. 10*C. Roślina w miarę odporna na przesuszenie.

Ciekawostki

• Rośliny z rodzaju Schlumbergera nazywane są grudnikami, grudzieniami, grudniówkami, kaktusami Bożego Narodzenia, raczkami, zygokaktusami, lub epifilum zimowymi.
• Najczęściej spotykanymi hybrydami Schlumbergera orssichiana są Schlumbergera × reginae powstały ze skrzyżowania szlumbergera uciętego(Schlumbergera truncata), oraz Schlumbergera × eprica powstały ze skrzyżowania Schlumbergera russelliana.
• Został odkryty przez hrabinę Orssich w naturalnym środowisku(stąd epitet gatunkowy orssichiana). Został zebrany z lasu i uprawiany w ogrodzie botanicznym w Brazylii, skąd następnie trafił do Europy.
• Rodzaj Schlumbergera liczy 6 gatunków kaktusów min. szlumbergera uciętego(Schlumbergera truncata), Schlumbergera kautskyi, Schlumbergera microsphaerica, Schlumbergera russelliana, Schlumbergera opuntioides i Schlumbergera orssichiana.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Schlumbergera_orssichiana

-http://cactus-epiphytes.eu/z_page_histoire_schl_orss_et_hybrides_2.htm

-http://cactus-epiphytes.eu/z_page_histoire_schl_orss_et_hybrides_1.htm

-http://www.iucnredlist.org/details/151940/0

-http://www.cactusandaluz.de/Text_OrssichianaStory.php

Komar brzęczący - bzyczące utrapienie

inne nazwy: komar pospolity, komar niemalaryczny

• Królestwo: Zwierzęta
• Typ: Stawonogi
• Gromada: Owady
• Rząd: Muchówki
• Rodzina: Komarowate
• Gatunek: Komar brzęczący(Culex pipiens)

Występowanie

Komar brzęczący jest gatunkiem kosmopolitycznym, zamieszkującym wszystkie kontynenty poza obszarami polarnymi. Stwierdzony w całej Europie, Azji(poza rejonami najbardziej wysuniętymi na północ, występowanie w Azji Południowo-Wschodniej i Indonezji wymaga potwierdzenia), Afryce, Ameryce Północnej(z wyjątkiem północnych obszarów), Ameryce Południowej(występowanie w Ameryce Środkowej i północnej części kontynentu wymaga potwierdzenia) i Australii(występowanie w niektórych rejonach Oceanii wymaga potwierdzenia). Nie zamieszkuje jedynie Antarktydy. Przystosował się głównie do życia w klimacie tropikalnym, subtropikalnym i umiarkowanym. Zamieszkuje niemal wszystkie typy środowisk, a jedynym czynnikiem ograniczającym jest występowanie wody stojącej, takiej jak jeziora, stawy, rowy odwadniające, baseny, oczka wodne, kałuże, bagna, a także mocno zanieczyszczone ścieki, zbiorniki na gnojówkę i odcieki z oczyszczalni. Może także występować na terenach, gdzie woda stojąca pojawia się jedynie okresowo.

Ogólny opis

Jest niewielkim gatunkiem owada dorastającym do 8-10 mm długości ciała. Ciało posiada smukłą i delikatną budowę. Odwłok podłużny, pokryty łuskami tworzącymi pasiasty wzór. Komar posiada parę przeźroczystych skrzydeł o delikatnej budowie, złożonych wzdłuż tułowia w spoczynku. Posiada 3 pary cienkich i długich nóg, oraz niedużą głowę wyposażoną w aparat kłująco-ssący, zbudowany z długiej kłujki, ochranianej przez pochewkę. Para oczu znajduje się po bokach głowy. Czułki dosyć długie, piórkowate, znajdujące się na szczycie głowy. Tułów pokryty licznymi włoskami. Ciało komara zwykle koloru żółtobrunatnego. Larwa jest podłużna, szczecinowato owłosiona, której odwłok składa się z 8 segmentów, który końcowy posiada rurkę oddechową, otoczoną 5 chitynowymi wyrostkami, które pozwalają unosić się larwie na powierzchni wody. Poczwarki posiadają maczugowato rozłożony tułów, z którego wyrastają dwie rurki oddechowe.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego. Samce posiadają uwsteczniony narząd ze szczeliną klującą.

Populacja i zagrożenia

Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Występuje bardzo licznie, zwłaszcza w środowiskach wilgotnych i podmokłych. Czasami zwalczany, gdyż często przeradza się w plagę.

Pożywienie

Samiec nektar kwiatowy i soki roślinne, samica krew zwierząt stałocieplnych.

Zachowanie

Dorosłe osobniki aktywne głównie po zmierzchu i w nocy, a także podczas pochmurnego dnia, gdyż owad nie lubi bezpośredniego kontaktu ze słońcem i suchego powietrza. Dzień zwykle spędza w zacienionych miejscach, głównie wśród roślinności. Nie lubi także silnego wiatru. Samce żywią się jedynie nektarem kwiatowym i sokami roślinnymi, często gromadząc się w latające nad łąkami i polami roje. Samica natomiast musi żywić się krwią zwierząt, aby pozyskać białko, niezbędne do rozwoju jaj. Zwykle pobiera krew jedynie raz w życiu. Samice wyszukuje ofiar kierując się wydzielanym przez nie ciepłem i zapachem potu, dlatego atakują często zwierzęta o podwyższonej ciepłocie i potliwości. Komary przyciąga także wydychany dwutlenek węgla. Samica kiedy usiądzie na skórze, wyszukuje płytkiego naczynia krwionośnego, znajdującego się bezpośrednio pod skórą. Następnie przy pomocy kłujki, wysuwa zakrzywione haczyki, które poruszane w dół i w górę, przecinają skórę(nie wbija kłujki, jak powszechnie się sądzi). Samica następnie w drobną rankę wstrzykuje kropelkę śliny, która ma właściwości przeciwkrzepliwe. Komar następnie spija sączącą się krew(bardzo szybko), często pobierając trzykrotnie więcej płynu, niż jego początkowa waga. Następnie odlatuje. Jesienią zwykle wraz z pierwszym przymrozkiem, wszystkie samce giną, zaś zapłodnione samice zimują w wilgotnych i chłodnych miejscach, takich jak nory, dziuple i piwnice, aż do marca-kwietnia.

Rozród

Samice zwykle od razu po przeobrażeniu przystępują do kopulacji, a następnie wyszukuje ofiary, aby pobrać krew niezbędną do rozrodu. Następnie w dowolnym zbiorniku stojącej wody słodkiej, składają do 100, walcowato-podłużnych jaja, blisko siebie, tworząc unoszącą się na powierzchni wody "tratwę". Po ok.2-4 dniach wykluwają się larwy, unoszące się przy lustrze wody z wysuniętą rurką oddechową, głową w dołu. Zaniepokojona larwa szybko nurkuje, lecz brak powietrza zmusza ją do powrotu ku powierzchni. Larwy żywią się małymi pierwotniakami i cząstkami materii roślinnej i zwierzęcej, lecz ich układ pokarmowy często przepuszcza w całości niestrawiony pokarm(często żywego pierwotniaka). Po 5-18 dniach larwy przemieniają się w ruchliwe poczwarki, także unoszące się przy powierzchni. Następnie po 2-4 dniach z poczwarki wyłania się dorosły komar, gotowy do rozrodu. Samica może przy jednym spożyciu krwi, dać początek 5-7 pokoleniom.

Naturalni wrogowie

Bardzo wielu. Głównie ptaki, nietoperze, pająki, ryby, większe owady, jaszczurki itp.

Długość życia

Maksymalnie 1 rok.

Znaczenie dla człowieka

Ze względu na to iż komar brzęczący żywi się także krwią człowieka, nie jest darzony przez nas sympatią. Mimo iż jest komarem niemalarycznym, może przenosić inne groźne choroby, min. wirusa Sindbis i wirusa Gorączki Zachodniego Nilu. Komary brzęczące są także żywicielem pośrednim dla nitkowca ludzkiego. W Polsce przenoszą boreliozę. Szacuje się iż 2% populacji komara brzęczącego w Polsce jest rezerwuarem krętka boreliozy. Człowiek może jednak skutecznie bronić się przed ukąszeniami, stosując obecnie specjalne preparaty. Udowodniono iż komary nie lubią także zapachu mięty, czeremchy, goździka i pelargonii. Ślina komara często podrażnia skórę człowieka, powodując duży świąd, a u osób uczulonych, miejscową opuchliznę. Komary są także hodowane, gdyż ich larwy są cennym pokarmem dla ryb akwariowych.

Ciekawostki

• Naukowcy sugerują iż macierzystym rejonem występowania komara brzęczącego jest Etiopia. Rozprzestrzenił się one na północ i inne kontynenty w przeciągu tysięcy lat, tworząc różne formy i rasy.
• Wyróżnia się kilka ras komara brzęczącego np. atakujące jedynie ludzi, lub ptaki.
• Obecnie wyróżnia się dwa podgatunki komara brzęczącego min. Culex pipiens pipiens występujące w dzikim środowisku i obszarach rolnych, oraz Culex pipiens molestus przystosowany do środowiska miejskiego i wiejskiego.
• Srogie zimy zwykle nie wpływają zanadto na liczebność komara, gdyż zimujące owady są odporne na niskie temperatury.
• Bardzo niebezpieczne dla ludzi są komary malaryczne, zwane widliszkami, gdyż przenoszą bardzo groźnego pierwotniaka malarii. Jednak w Polsce ze względu na chłodny klimat pierwotniak nie może przejść całego cyklu rozwojowego.
• Komar brzęczący jest najliczniejszym komarowatym w Polsce, drugim jest komar widliszek(Anopheles maculipennis).
• Pozycja larwy w jakiej unosi się w wodzie jest charakterystyczna dla każdego gatunku komara. Larwa komara brzęczącego unosi się ku powierzchni głową w dół, natomiast widliszka układają się poziomo pod powierzchnią wody.
• Zawsze przed opadami deszczu, komary uderzają ze zdwojoną siłą, dlatego można po ich zachowaniu przewidzieć pogodę.
• Na terenie Polski występuje 47 gatunków z rodziny komarowatych min. Theobaldia annulata, Anopheles atroparvus i Anopheles messeae.
• Rodzaj Culex liczy 25 podrodzajów z ponad 850 gatunkami min. Culex abonnenci, Culex adamesi i Culex antillummagnorum.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Komar_brz%C4%99cz%C4%85cy

-https://en.wikipedia.org/wiki/Culex_pipiens

-https://en.wikipedia.org/wiki/London_Underground_mosquito

-http://eol.org/pages/740671/overview

-http://www.wrbu.org/SpeciesPages_non-ANO/non-ANO_A-hab/CXpip_hab.html

-http://www.giantmicrobes.com/us/products/mosquito.html

Wargacz śródziemnomorski - morski pyszczak. Opiekuńczy tata

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Okoniokształtne
• Rodzina: Wargaczowate
• Gatunek: Wargacz śródziemnomorski(Symphodus mediterraneus)

Występowanie

Występuje we wschodnim Atlantyku od wybrzeża Portugalii po północne Maroko, zamieszkując wody niemal całego archipelagu Makaronezji min. Azory, Madery, Wyspy Selvagens i Wyspy Kanaryjskie. Zamieszkuje także Morze Śródziemne, Morze Marmara i Cieśninę Bosfor. Nie odnotowano go jak na razie w Morzu Czarnym. Zamieszkuje głównie przybrzeżne wody(1-50 m), wokół skalistych raf i podwodnych łąk.

Ogólny opis

Mierzy maksymalnie 15 cm długości ciała. Ciało podłużne i owalne o spiczastym pysku i dosyć dużej głowie. Szczęki wysuwalne(górna nieco większa), a na każdej z nich znajdują się po 2 duże, stożkowate i pochylone do przodu zęby. Na podniebieniu zębów brak. Otwór gębowy zakończony dosyć grubymi wargami. Łuski dosyć duże, w liczbie 30-35 wzdłuż linii bocznej, która przebiega równolegle do linii grzbietu. Płetwa grzbietowa długa i dosyć wysoka, 15-18 twardymi promieniami i 9-11 miękkimi. Płetwa odbytowa posiada 3 promienie twarde i 8-12 miękkich. Płetwa ogonowa dosyć krótka, czasami z lekkim wcięciem(często zaokrąglona). Płetwa brzuszna dosyć wysoka, zwykle z 1 twardym promieniem i ok. 6 miękkimi. Płetwa piersiowa zaokrąglona. Ubarwienie odmienne u obu płci, samce zwykle czerwonobrązowe, oraz czerwono filetowe z niebieskimi, mieniącymi się wzorami na ciele(plamkami i paskami) w okresie tarła. Samica zwykle koloru jasnobrązowego, bez paskowania. Ryby posiadają także dwie czarne plamy u nasady płetwy piersiowej i ogonowej(nieco powyżej linii bocznej). U samców plama na trzonie płetwy piersiowej otoczona żółta obwódką, której brak u samic. Strona brzuszna zwykle jaśniejsza.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny. Odmienne ubarwienie płci(czytaj wyżej). U samców występuje także brodawka płciowa koloru czarnego, u samic natomiast jasnego. Samce są zwykle większe.

Populacja i zagrożenia

Wargacz śródziemnomorski jest notowany przez IUCN jako gatunek najmniejszej troski. W basenie Morza Śródziemnego gatunek spotykany dość licznie, natomiast na Azorach występuje rzadziej, choć jego populacja na tym terenie przypuszczalnie nigdy nie była liczniejsza. Jedynie na Wyspach Kanaryjskich odnotowano niewielki spadek populacja w ciągu 2 lat. Niemniej jednak liczebność gatunku utrzymuje się na stabilnym poziomie, a jedynym znanym zagrożeniem dla tej ryby są lokalne połowy.

Pożywienie

Drobne denne żyjątka(małe ryby, robaki itp.).

Zachowanie

Ekologia ryby dosyć słabo zbadana. Spotykana pojedynczo, choć często podczas żerowania tworzy niewielkie grupy, czasami łącząc się z innymi gatunkami wargaczy. Zimą często schodzą na głębsze wody do 50 metrów(rzadziej do 70 m). Gatunek o dziennym trybie życia.

Rozród

Wargacz śródziemnomorski odbywa tarło na wiosnę, w okolicach maja-czerwca. Samiec buduje stożkowate gniazdo z glonów, trawy morskiej, a czasami dodając muszle ślimaków, jeżowce, małże i mszywioły. Całość dokładnie przykrywa piaskiem. Zainteresowana samica znosi w gnieździe ikrę, zapłodnioną następnie przez samca. Samica odpływa, a samiec zaborczo broni złożonej ikry, aż do wyklucia się narybku. Po wykluciu młode rybki wędrują na płytsze wody, już bez opieki ojca na ok. 1 m głębokości, z wiekiem wypływając na większe głębiny. Dojrzałość uzyskują po osiągnięciu przypuszczalnie 9 cm wzrostu. Ilość składanej ikry i okres inkubacji jest nieznany.

Naturalni wrogowie

Większe ryby, ptaki morskie, foki, delfiny, morświny itp.

Długość życia

Przypuszczalnie ok. 8 lat.

Znaczenie dla człowieka

Czasami lokalnie poławiana w celach konsumpcyjnych. Nie stwierdzono jej hodowli w akwariach.

Ciekawostki

• Można spotkać się z kilkoma synonimicznymi nazwami tej ryby min. Crenilabrus boryanus, Labrus pittima i Perca mediterranea.
• Została opisana jako gatunek, po raz pierwszy przez Karola Linneusza w 1758 roku.
• Nazwa łacińska Symphodus z greki oznacza "rosnące razem zęby", odnosząc się do dosyć dużych zębów tej ryby.
• Rodzaj Symphodus liczy 10 gatunków wargaczy min. wargacza melops(Symphodus melops), wargacza szarego(Symphodus cinereus) i strzelówkę(Symphodus roissali).

Bibliografia:

-http://www.fishbase.org/summary/4578

-http://www.iucnredlist.org/details/187475/0

-https://it.wikipedia.org/wiki/Symphodus_mediterraneus

-http://species-identification.org/species.php?species_group=fnam&id=1835

Rzekotka geograficzna - kartograficzna żaba

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy bezogonowe
• Rodzina: Rzekotkowate
• Gatunek: Rzekotka geograficzna(Hypsiboas geographicus)

Występowanie

Występuje w Ameryce Południowej na wschód od Andów w Kolumbii, Wenezueli, Trynidadzie i Tobago, aż po Gujanę, Gujanę Francuską, Ekwador, Peru, Boliwię i Amazonię w Brazylii. Zamieszkuje zwykle suche i wilgotne, nizinne lasy tropikalne i subtropikalne, a także wilgotne sawanny, bagna, plantację i ogrody. Jego występowanie jest zależne od sąsiedztwa słodkowodnych zbiorników wodnych, takich jak strumienie, jeziora, rzeki, stawy itp. Występuje zwykle na wysokości do 500 m n.p.m., jedynie w Ekwadorze spotykany do 1200 m n.p.m.

Ogólny opis

Mierzy przeciętnie 5-7,5 cm. Skóra jest gładka. Charakterystyczne dla rzekotki długie kończyny. Palce połączone błoną pławną. Charakterystyczny dla gatunku trójkątna ostroga piętowa. U tego płaza występuje ontogenetyczna zmiana ubarwienia skóry(wraz z wiekiem). Kijanki są jednolicie czarne. Młode żaby zwykle posiadają boki i kończyny koloru czarnego, a brzuch i grzbiet koloru szarego z wyraźnymi cętkami na stronie grzbietowej. Osobnik dorosły przebarwia się zwykle na kolor kremowy, żółty, lub pomarańczowy, czasami zachowując czarne, choć nie tak już wyraźne plamy. Boki żaby często przebarwiają się na kolor szary(czasami z lekkim paskowaniem), choć niektóre osobniki zachowują czarny kolor boków. Strona brzuszna zwykle jaśniejsza. Błona pławna jasnobrązowa, z wyjątkiem osobników zasiedlających Boliwię i południowe Peru, których błona zwykle jest czerwona. Oczy zwykle brązowoczerwone. Osobniki z południowego Peru i Boliwii często posiadają czarne plamy na brzuchu i gardle, oraz czerwone pasy na grzbiecie.

Dymorfizm płciowy 

Wyraźny. Samica większa(o ok. 2 cm), natomiast u samców w porze godowej występują modzele godowe i nadymany worek krtaniowy. Zauważono także iż samice posiadają większe czarne cętki na ciele, a samce częściej zachowują czarny kolor kończyn i boków ciała.

Populacja i zagrożenia

Notowany jako gatunek niższego ryzyka na wyginięcie. Występuje dosyć powszechnie, a jego populacja utrzymuje się na stabilnym poziomie. Nie odnotowano poważnych zagrożeń dla tego gatunku.

Pożywienie

Głównie małe stawonogi(owady i pajęczaki). Kijanki glony i martwa materia organiczna unosząca się w wodzie.

Zachowanie

Jest nadrzewnym gatunkiem płaza, wspinając się po gałązkach i liściach drzew. Rzadko wchodzi do wody, zwykle jedynie w okresie godowym. W razie zagrożenia nie jest zdolny do szybkiej ucieczki, dlatego stosuje kilka mechanizmów obronnych min. udaje martwą, często zasłaniając kończynami przednimi swoje oczy, często także nadyma swoje ciało(przez napełnienie swoich płuc) i unosi kończyny wydając się większą niż w rzeczywistości. Żaba może także szybko opróżnić swój pęcherz moczowy, wydzielając nieprzyjemny zapach. Skóra wydziela także niewielką ilość śluzu, lecz jego toksyczność nie została zbadana. Kijanki są zwykle niesmaczne dla ryb, dlatego potrafią żyć w rzekach i jeziorach w których inne kijanki nie miałyby szans na przeżycie.

Rozród

Pora godowa przypada w porze deszczowej min. w Ekwadorze od września do marca, w Brazylii nawet do lipca, a w Peru zwykle do stycznia. Samce zwykle wykonują wokalne popisy przed samicami, zwykle na liściach i gałęziach nad wodą, głośno rechocząc. Zaakceptowany samiec, wraz z samicą tworzą ampleksus. Samica składa następnie w wodzie do 2 000 jaj, które są natychmiast zapładniane przez samca. Rodzice nie opiekują się skrzekiem, ani kijankami. Po ok. tygodniu wykluwają się kijanki(dane niepewne). Wiek ostatecznej metamorfozy jest nieznany.

Naturalni wrogowie

Żaby mogą paść ofiarą większych ssaków drapieżnych, ptaków, innych płazów, węży itp. Głównym wrogiem kijanek są larwy ważek, którym nie przeszkadza ich niesmaczny smak.

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Bywają hodowane w terrariach.

Ciekawostki

• Rzadko trzymane w niewoli.
• Wcześniej płaz znany pod nazwą Hyla geographica.
• Została opisana w 1824 roku przez niemieckiego biologa Johann'a Baptist'a von Spix.
• Do rodzaju Hypsiboas zaliczanych jest obecnie 75 rzekotek, min. rzekotka wielka(Hypsiboas boans), Hypsiboas rosenbergi i Hypsiboas jimenezi.

Bibliografia:

-http://www.iucnredlist.org/details/55487/0

-https://fr.wikipedia.org/wiki/Hypsiboas_geographicus

-https://en.wikipedia.org/wiki/Map_tree_frog

-http://www.amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Hypsiboas&where-species=geographicus&account=amphibiaweb

Charyna - gumowy wąż

inne nazwy: charyna przybrzeżna*, wąż gumowy* 

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Łuskonośne
• Rodzina: Dusiciele
• Gatunek: Charyna(Charina bottae)

Występowanie

Wąż występuje w zachodniej części Stanów Zjednoczonych i południowo-zachodniej Kanadzie, od południowej Kolumbii Brytyjskiej, przez środkowo-zachodnią Kalifornie, odcinki górskie San Bernardino Mountains, San Jacinto Mountains, Tehachapi Mountains, Mount Pinos i Mount. Abel, środkową i południową Nevadę, Utah, po środkowy Wyoming i zachodnią Montanę. Pojedyncze obserwację w stanie Kolorado i Albercie. Gad zamieszkuje wiele różnych typów środowisk, choć zwykle preferuje wilgotne lasy iglaste, liściaste i mieszane, zwykle w pobliżu potoków. Na północy spotykane w górskich lasach, zwykle do 1890 m n.p.m. Nierzadko można jest także spotkać na zakrzewionych wzgórzach, łąkach i skalnych wybrzeżach. Na południowym zasięgu jego siedlisko jest bardziej suche, a nawet mogą być sporadycznie spotykane na terenach pustynnych. Czasami zamieszkują tereny zurbanizowane, zwykle dzikie działki i pasy zieleni.

Ogólny opis

Charyna jest jednym z najmniejszych dusicieli, dorastając przeciętnie do 45-65 cm długości ciała(maksymalnie do 84 cm). Gładka skóra jest często luźna i pomarszczona, dając złudzenie jakoby wąż była gumowa(stąd nazwa wąż gumowy"Rubber boa"). Łuski są małe i gładkie, z wyjątkiem tych na szczycie głowy, które są dosyć duże. Ubarwienie zwykle jednolicie oliwkowozielone, zwykle z jaśniejszą(żółtawą) częścią brzuszną. Głowa węża jest niewielka i tępo zakończona. Ogólna budowa ciała jest krępa. Ogon krótki i tępo zakończony, nieco przypominający głowę węża. W okolicy kloaki występują pazury odbytowe, jako pozostałość po kończynach tylnych.

Dymorfizm płciowy

Słabo zaznaczony. Samice są zwykle większe, natomiast u samców występują lepiej widoczne pazury odbytowe i nieco dłuższy ogon.

Populacja i zagrożenia

Mimo iż prowadzi dosyć skryty tryb życia, to przy odpowiednich warunkach środowiskowych, występuje dosyć często. Przypuszcza się iż jego populacja przekracza 100 tysięcy dorosłych osobników i utrzymuje się na stabilnym poziomie. Jedynie podgatunek Charina bottae umbratica z Południowej Kalifornii może być zagrożony poprzez utratę siedliska i zanieczyszczenia(głównie smog), gdyż jego populacja spadła. Notowany przez IUCN jako niższego ryzyka na wyginięcie.

Pożywienie

Głównie małe ssaki, jak myszy, nornice, ryjówki, młode króliki, a także ptaki, pisklęta, salamandry, jaszczurki, jaja jaszczurek i węży, nietoperze, a czasami niewielkie węże.

Zachowanie

Jest gatunkiem o nocnym trybie życia, najaktywniejszym o świcie i zmierzchu(gatunek zmierzchowy). Dzień zwykle spędza ukryty pod skałami, butwiejącymi kłodami, norach, lub głębokich wąwozach. Jest bardzo dobrym wspinaczem i pływakiem, dlatego bez trudu może dostać się do wypatrzonej ofiary. Do poszukiwania pożywienia służy im narząd Jacobsona i dosyć dobry wzrok. Swoje ofiary zwykle dusi, oplątując się swoim ciałem, a następnie połyka martwą, lub konającą zdobycz. Znany z ataków na większą ilość ofiar jednocześnie(np. pisklęta), oplątując jednocześnie grupkę zwierząt i jedząc po kolei każdego z nich. W odciąganiu uwagi rodziców piskląt służy im ogon przypominający głowę węża. Gad unosi go w górę, a ptaki atakują ogon, dlatego często węże mają wiele blizn na nim. Znosi duże spadki temperatury i potrafi być aktywnym nawet jeśli ciepłota jego ciała spadnie o 7*C . Jest bardzo łagodny w stosunku do ludzi i bez problemu daje się zabrać do rąk. Zapada w letarg zimowy, zwykle pod koniec listopada do marca, zasypiając w podziemnej kryjówce. W razie zagrożenia wpierw próbuj uciec do pobliskiej kryjówki, jeśli to nie pomoże, zwija się ciasno chowając głowę pod spodem ciała, wysuwając ją nieco z boku i unosi ogon, który imituje głowę. Napastnik zwykle zmylony atakuje ogon, dając wężowi czas na ucieczkę. Ostateczną formą obrony jest udawanie martwego i wydzielanie z siebie cuchnącej wydzieliny.

Rozród

Okres godowy przypada wiosną po wybudzeniu się ze snu zimowego. Wpierw budzą się samce, następne samice. W czasie godów samiec stymuluje partnerkę pazurami odbytowymi. Nie zaobserwowano walk między samcami. W czasie kopulacji samiec owija się ciałem wokół samicy. Ciąża trwa przeważnie 103-140 dni, po czym samica rodzi ok. 8-9 żywych młodych, o przeciętnej długości ciała 20 cm i różowej skórze. Dojrzałość płciową uzyskują po 2-3 lata, po uzyskaniu 45 cm długości przez samce i 55 cm przez samice. Zwykle samica może rozmnażać się raz na 4 lata, choć w chłodniejszych rejonach, gdzie sezon aktywności węża jest krótszy, może skrócić się do 2 lat.

Naturalni wrogowie

Głównie szopy, kotofretki, łasice, skunksy, kojoty, dzierzby, jastrzębie, sowy, krukowate i inne węże np. lancetogłów.

Długość życia

Dosyć długowieczny wąż, dożywa ponad 30 lat na wolności i 50 lat w niewoli.

Znaczenie dla człowieka

Czasami trzymany w niewoli, gdyż łatwo się oswaja i wymaga spełnienia niewielu warunków bytowych. Ze względu na swoją łagodność, czasami stosowany przy terapiach leczących ofidiofobie(strach przed wężami).

Ciekawostki

• Hodowla charyny nie jest trudna. W jej otoczeniu temperatura powinna wynosić 25-30*C w dzień, a w nocy 22-25*C, zaś wilgotność utrzymywać się na poziomie 65-75%. Dosyć łatwo rozmnaża się w niewoli, dlatego rzadko można spotkać osobniki z odłowu. Obecnie na polskim rynku dosyć rzadka, w innych krajach w miarę popularny wąż hodowlany.
• Obecnie coraz częściej podgatunek charyny Charina bottae umbratica traktuje się jako osobny gatunek Charina umbratica.
• Charyna jest jednym z dwóch przedstawicieli rodziny dusicieli w Stanach Zjednoczonych, drugim jest boa różany(Lichanura trivirgata, lub Charina trivirgata), czasami klasyfikowany do rodzaju Charina. 
• Jeżeli nie uwzględniać by boa różanego(Charina trivirgata), który obecnie klasyfikowany jest do monotypowego rodzaju Lichanura, oraz spornego gatunku Charina umbratica, rodzaj Charina byłby monotypowy.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Rubber_boa

-http://www.iucnredlist.org/details/62228/0

-http://www.californiaherps.com/snakes/pages/c.bottae.html

-http://fieldguide.mt.gov/speciesDetail.aspx?elcode=ARADA01010

-http://www.burkemuseum.org/blog/northern-rubber-boa

-http://imnh.isu.edu/digitalatlas/bio/reptile/serp/chbo/chbofram.htm

Białoczółka szarogłowa - ptak z buszu

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Wróblowe
• Rodzina: Buszówkowate
• Gatunek: Białoczółka szarogłowa(Aphelocephala pectoralis)

Występowanie

Występuje w północnej i środkowej części Australii Południowej, min. w okolicy miast Oodnadatta, Coober Pedy, Mt Lyndhurst i Port Augusta. Preferuje górzyste tereny otwarte, porośnięte roślinnością typu scrub(min. Chenopodium i Maireana) o kamienisty krajobrazie.

Ogólny opis

Niewielki ptak mierzący przeciętnie 9-10 cm długości ciała, przy ok. 9 gramach wagi. Przednia cześć głowy i gardło białe, natomiast czubek i boki szarobrązowe, z wyraźnym, czarnym paskiem ciągnącym się przez czoło ptaka. Pierś, grzbiet i boki ptaka koloru kasztanowego, natomiast brzuch i kuper białe. Skrzydła i ogon koloru szarobrązowego. Nogi i dziób ciemnobrązowe, czarniawe. Oczy jasnoszare.

Dymorfizm płciowy

Brak danych.

Populacja i zagrożenia

Gatunek klasyfikowany jako bliski zagrożenia, głównie ze względu na niewielki obszar występowania, oraz niszczenie naturalnego siedliska, poprzez nadmierny wypas bydła i wprowadzonych królików, które niszczą wieloletnie krzewy np. bardzo wrażliwy gatunek Maireana astrotricha. Jednak ostatni spadek populacji królików, doprowadził do zwiększenia się ilości suchej roślinności i zwiększenia zagrożenia pożarami, które niszczą znaczny obszar występowania ptaka. Obecnie ptak jest uznawany za wymarły na kilku obszarach. Dodatkowym zagrożeniem jest wzrost działalności górniczej w Australii Południowej w ostatnich latach, co w przyszłości może zniszczyć znaczny obszar na którym występuje białoczółka szarogłowa. Populacja ptaka obecnie utrzymuje się na stabilnym poziomie i szacowana jest na ok. 9 tysięcy dorosłych osobników. Teren występowania tego gatunku w Bulgunnia Station jest zaliczany do Ostoi ptaków IBA, a w przyszłości planuje się monitorować siedlisko życia białoczółki i kontrolować pożary. Gatunek lokalnie uznawany za rzadki. Nie ma potwierdzonych danych na temat przetrzymywania tego ptaka w niewoli.

Pożywienie

Głównie nasiona traw i krzewów znajdowanych na ziemi, a także drobne stawonogi.

Zachowanie

Słabo poznane. Gatunek spotykany raczej samotnie, lub w parach(rzadziej w grupach). Aktywny podczas dnia. Żeruje na ziemi, wyszukując pożywienia. Nie migruje, choć może lokalnie wędrować w okresie nasilonej suszy, przy niewystarczających zasobach żywności. Wydaje z siebie ćwierk, przypominający "słiiii".

Rozród

Słabo poznany. W okresie godowym, który przypuszczalnie przypada od sierpnia do września, ptaki wykonują pokazowe loty i śpiewają, przyciągając partnera. Gniazdo typu kulistego, z wejściem przypominającym rurę. Samica składa ok. 3-4 brązowo nakrapiane jajka. Pisklętami opiekują się oboje rodzice.

Naturalni wrogowie

Przypuszczalnie węże i warany. Obecnie mogą być także narażone na ataki ze strony kotów.

Długość życia

brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie ma szczególnego znaczenia dla człowieka.

Ciekawostki

• Jest dosyć słabo poznanym gatunkiem.
• Został opisany w 1871 roku przez angielskiego ornitologa John'a Gould'a.
• Bulgunnia Station(obszar na południowy-zachód od Coober Pedy) jest ważnym obszarem na którym występuje duża populacja białoczółki szarogłowej. Został on zakwalifikowany do Ostoi ptaków IBA.
• W przeciwieństwie do innych przedstawicieli rodziny buszówkowatych, białoczółki są w dużej mierze roślinożerne(zjadają głównie nasiona).
• Do rodzaju Aphelocephala poza białoczółką szarogłową, zalicza się jeszcze 2 gatunki ptaków min. białoczółkę brązową(Aphelocephala leucopsis) i białoczółkę obrożną(Aphelocephala nigricincta).

Bibliografia:

-http://www.hbw.com/species/chestnut-breasted-whiteface-aphelocephala-pectoralis

-https://en.wikipedia.org/wiki/Chestnut-breasted_whiteface