niedziela, 13 lipca 2014

Phrynobatrachus mababiensis - mała, afrykańska żabka

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Płazy
  • Rząd: Płazy bezogonowe
  • Rodzina: Petropedetidae
  • Gatunek: Phrynobatrachus mababiensis

Występowanie

Zamieszkuje południową Afrykę od Tanzanii, Angoli(poza północno-zachodnim obszarem) i południa Demokratycznej Republiki Konga, przez Zambię, Malawi, Mozambik, Zimbabwe, północną Botswanę, Suazi, Namibii(poza południem) i wschodnią część Republiki Południowej Afryki. Ze względu na nieścisłości taksonomiczne, północna granica zasięgu nie jest poznana i może rozciągać się aż po Etiopię i Sudan. Zasiedla głównie zadrzewione sawanny, wilgotne tereny trawiaste, rzadziej użytki zielone. Dobrze sobie radzi także na terenach bagiennych, w pobliżu słodkowodnych zbiorników i na obszarach zurbanizowanych.

Ogólny opis

Jest niewielką żabą, osiągająca 2-3 cm długości ciała. Ciało koloru jasnobrunatnego, często z ciemnobrązowymi plamami na ciele. Brzuch jasny. Od pyska przez cały grzbiet ciągnie się żółtawy, pomarańczowy, lub jasnobrązowy pasek. Na grzbiecie płaza występują liczne brodawki.

Dymorfizm płciowy

Samice nieznacznie większe. Samce wyposażone w worek krtaniowy.

Populacja i zagrożenia

Gatunek klasyfikowany jako najmniejszej troski. Spotykany dosyć często i przypuszczalnie jego populacja utrzymuje się na stabilnym poziomie. Nie są znane istotne zagrożenia dla tego gatunku płaza.

Pożywienie

Niewielkie owady, np. muszki i komary.

Zachowanie

Jest gatunkiem przeważnie o dziennym trybie życia, choć podczas pory deszczowej odnotowano całodobowy cykl aktywności. Spotykane w grupach jedynie podczas pory godowej. Podczas pory suchej zwykle przebywają w pobliżu zbiorników wodnych(np. kałuż, stawów), lecz unikają nadmiernej wilgotności np. nie lubią zamieszkiwać lasów, zwłaszcza deszczowych. W okresie godowym samce mogą stawać się agresywne w stosunku do innych rywali. Swoją gotowość do godów samce ukazują przy pomocy rzekotania, które zwabia samice. Zasilone wokalne zaloty są słyszalne zwłaszcza w godzinach nocnych, gdzie samiec zwykle śpiewa ukryty wśród roślinności wodnej na płytkim brzegu zbiornika.

Rozród

Przypada podczas pory deszczowej, czyli w okolicy marca. Samiec wokalnymi zalotami próbuje przyciągnąć samice. Zwykle podczas godów spotykane w grupach. Kiedy samica wyrazi chęć kopulacji, dochodzi do ampleksusu. Samica składa ok. 500 jajeczek ikry w kilku porcjach w pobliżu roślinności na płytkim brzegu, zapładnianej następnie przez samca. Jajka mierzą przeciętnie 1 mm średnicy. Kijanki wykluwają się po ok. 2 dniach i mierzą średnio 6 mm długości. Po ok. 5 tygodniach przekształcają się w osobnika dorosłego. Dojrzałość płciową uzyskują przypuszczalnie po ok. 5 miesiącach.

Naturalni wrogowie

Głównie węże, takie jak Crotaphopeltis hotamboeia i Atheris nitschei, oraz ptaki np. czapla złotawa.

Długość życia

brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Ciekawostki


  • Żaby z rodzaju Phrynobatrachus są zwykle do siebie bardzo podobne, dlatego często w ich przypadkach występują nieścisłości taksonomiczne.
  • Phrynobatrachus mababiensis jest bardzo podobny do Phrynobatrachus parvulus. Gatunki zwykle rozróżniane po rzekotaniu samca w okresie godowym, jednak te w przypadku Phrynobatrachus mababiensis jest podobne do żaby Hemisus marmoratus.
  • Opisana w 1932 roku przez południowoafrykańskiego zoologa Vivian'a Frederick'a Maynard'a Fitzsimons.
  • Rodzaj Phrynobatrachus liczy 76-89 gatunków płazów, min. Phrynobatrachus krefftii, Phrynobatrachus chukuchuku i Phrynobatrachus batesii.
Bibliografia:
-http://www.iucnredlist.org/details/58124/0
-https://en.wikipedia.org/wiki/Phrynobatrachus_mababiensis
-https://es.wikipedia.org/wiki/Phrynobatrachus_mababiensis
-http://amphibiaweb.org/species/3786

sobota, 12 lipca 2014

Frynosoma rogata - krwawa obrona

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Łuskonośne
  • Rodzina: Frynosomowate
  • Gatunek: Frynosoma rogata(Phrynosoma cornutum)

Występowanie

Zamieszkuje tereny Ameryki Północnej od południowo-wschodniego stanu Kolorado, Kansas i południowo-zachodniego Missouri, przez stan Oklahoma, Teksas, Nowy Meksyk(z wyjątkiem północno-zachodniego obszaru), południowo-wschodnią Arizonę, zachodnią Luizjanę, aż po północny Meksyk. Występowanie na terenie stanu Arkansas nie zostało potwierdzone. Gad został introdukowany na tereny Karoliny Północnej i Florydy. Jaszczurka zamieszkuje suche i otwarte tereny z rzadką i rozproszoną roślinnością np. pustynie, stepy, wydmy.

Ogólny opis

Jest największą frynosomą z rodzaju Phrynosoma, osiągającą 9-14 cm długości ciała. Kształt ciała nietypowy, grzbietowobrzusznie spłaszczony i bardzo szeroki w części tułowiowej. Ogon krótki, podobnie jak kończyny. Z wyglądu przypomina ogoniastą ropuchę. Posiada kilka rzędów kolców po bokach korpusu, głowy i ogona. Dwa duże kolce przypominające rogi, znajdują się na tyle głowy. Brzuch koloru szarego, lub brązowawego, natomiast strona grzbietowa koloru beżowoszarego z jasnymi, żółtymi, lub czerwonymi plamami. Czarne plamy z jasną obwódką na grzbiecie jaszczurki, otaczają zwykle kolce grzbietowe.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny, wielkościowy. Samiec mniejszy osiągający ok. 9-10 cm długości ciała, samica zwykle dorasta do górnych granic wielkościowych dla tego gatunku.

Populacja i zagrożenia

Frynosoma rogata klasyfikowana jest jako gatunek niższego ryzyka na wyginięcie. Jednak w stanie Oklahoma i Teksas jest notowana na liście gatunków zagrożonych. Frynosoma jest wyłapywana z naturalnego siedliska i przetrzymywana jako zwierzę domowe. Zagrażają jej także utrata siedliska, oraz stosowanie pestycydów i ekspansja mrówek ogniowych, które zmniejszają populację tzw. mrówek zbożowych(Pogonomyrmex maricopa, Pogonomyrmex occidentalis itd.), głównych ofiar jaszczurki. Ogólna populacja gada wydaje się utrzymywać jednak na stabilnym poziomie.

Pożywienie

Głównie tzw. mrówki zbożowe(Pogonomyrmex maricopaPogonomyrmex occidentalis itd.), ale także czasami upoluję świerszcza, termita, chrząszcza, czy jego larwę.

Zachowanie

Jest jaszczurką o dziennym trybie życia. Zwykle godziny poranne spędza na wygrzewaniu się, a w południe kiedy temperatura gwałtowanie rośnie, często ukrywa się w cieniu, lub zakopuje w piasku. Zakopując się w piasku jaszczurka czasami chroni się także przed chłodem. Do kopania używa swoich kolców na bokach i głowie, ruchem korpusu przegrzebując piaszczystą glebę. Hibernuję od lipca do kwietnia, zwykle w norach wykopanych przez inne zwierzęta(np. gryzonie), lub pod skałami. Niemal 70% ofiar frynosomy stanowią tzw. mrówki zbożowe, dlatego można ją często spotkać w pobliżu ich mrowisk. Ciekawy jest mechanizm obronny frynosom. Posiada doskonały kamuflaż, a zaatakowana szybko zakopuje się w piasku. Jeśli zostanie wykopana, lub złapana, jaszczurka nadyma się, udając większą niż jest w rzeczywistości, a także syczy i symuluję atak . Potrafi także nagle zerwać się, mimo jej powolności. Jeśli wszystkie poprzednie techniki obronne nie odstraszą napastnika, frynosoma w wyniku podniecenia wstrzymuje odpływ krwi z głowy. Nadmiar krwi gromadzi się w kąciku oka, wyposażonego w małe pęcherzyki, które pękają pod naporem ciśnienia i cienki strumień krwi tryska w stronę napastnika. Krew frynosomy posiada nieprzyjemny smak, dlatego większość drapieżników odpuszcza atak. Krew często dostaje się do oka frynosomy, dlatego przez pewien czas gad jest ślepy. Jaszczurka może kilkukrotnie powtórzyć wytrysk krwi, który strumień może sięgać 1 m.

Rozród

Okres lęgowy trwa od kwietnia, aż do lipca. Samica po ok. 2 miesiącach po godach, składa w wilgotnej, piaszczystej glebie średnio 7 jaj(2-15 jaj), które zakopuje w piaskowym zagłębieniu i zaciera ślady kopania(aby utrudnić drapieżnikom odnalezienie gniazda). Jaja mierzą średnio 1-2 cm średnicy i inkubowane są przez okres ok. 45-55 dni. Młode po wykluciu mierzą ok. 1,2 cm i wyglądają jak miniaturowe wersję osobników dorosłych. Małe jaszczurki są całkowicie samodzielne. Dojrzałość płciową uzyskują po ok. 2-3 latach. Samica w ciągu jednego sezony składa zwykle do 2 porcji jaj.

Naturalni wrogowie

Głównie psowate.

Długość życia

brak danych

Znaczenie dla człowieka

Jest czasami spotykana w hodowlach w niewoli. Frynosoma jest narodowym gadem stanu Teksas.

Ciekawostki


  • Wyrzucanie w stronę wroga strumienia krwi jest charakterystyczną obroną frynosom, niespotykaną u innych gatunków zwierząt. Jednak zagadką jest dlaczego mocno podniecona jaszczurka w niektórych momentach może powstrzymać wytrysk krwi.
  • Frynosoma rogata jest największą frynosomą swojego rodzaju.
  • Została opisana w 1825 roku przez amerykańskiego zoologa Richard'a Harlan.
  • Pierwotni jaszczurka opisana jako "Horned frog", czyli rogata żaba, gdyż z wyglądu przypomina nieco płaza.
  • Rodzaj Phrynosoma liczy 15 gatunków frynosom, min. frynosomę krótkorogą(Phrynosoma douglassii), frynosomę królewską(Phrynosoma solare) i frynosomę szerokonosą(Phrynosoma platyrhinos).
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Frynosoma_rogata
-https://en.wikipedia.org/wiki/Texas_horned_lizard
-http://www.iucnredlist.org/details/64072/0
-http://animaldiversity.org/accounts/Phrynosoma_cornutum/
-http://uts.cc.utexas.edu/~varanus/phryno.html
-http://www.reptilesofaz.org/Lizards-Subpages/h-p-cornutum.html

czwartek, 10 lipca 2014

Krogulec trzypręgowy - łowca z Afryki

inne nazwy: krogulec afrykański*
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ptaki
  • Rząd: Szponiaste
  • Rodzina: Jastrzębiowate
  • Gatunek: Krogulec trzypręgowy(Accipiter tachiro)

Występowanie

Krogulec zamieszkuję Afrykę od Senegalu i Gwinei, przez Wybrzeże Kości Słoniowej, Liberie, Ghanę, południowe Togo, południowy Benin, południową Nigerię, Kamerun, Republikę Środkowoafrykańską, południowy Sudan Południowy, Ugandę, Kenię, południową Somalię, Etiopię, Erytreę, aż po Angolę(z wyjątkiem południowo-zachodniego obszaru), Zambię, Zimbabwe, Mozambik, północne Namibii, północną i wschodnią Botswanę, oraz wschodnie i południowe tereny przybrzeżne Republiki Południowej Afryki. Zasiedla zwykle tereny leśne, min. lasy wiecznie-zielone, lasy galeriowe, regle, lasy liściaste i podobne siedliska o gęstej pokrywie roślinnej.

Ogólny opis

Krogulec mierzy przeciętnie 35-40 cm długości ciała, przy wadze 160-230 gramów samce i 230-510 gramów samice. Rozpiętość skrzydeł ok. 70 cm. Wierzchnia część ciała szaro-niebieskawa z nieco jaśniejszą głową. Spód ciała szaro-kremowy z wyraźnym, ciemnym poprzecznym pręgowaniem. U samców spód ciała przybiera często kolor rdzawy, którego u samicy brak, lub jest słabo widoczny. Tęczówki pomarańczowe. Nogi żółte z hakowato zakrzywionymi pazurami. Przednia część dzioba żółta. tylna szara. Ogon stosunkowo długi, prosto ścięty, zwykle z trzema poprzecznymi pasami, jasnymi na wierzchu ogona, zaś ciemnymi od spodu.

Dymorfizm płciowy

Samica wyraźnie większa od samca. U samic nie występuje wyraźny kolor rdzawy na spodzie ciała(wyraźny u samców), natomiast jej pręgi są nieco grubsze i wyraźniejsze.

Populacja i zagrożenia

Gatunek klasyfikowany przez IUCN jako najmniejszego ryzyka na wyginięcie. Uważany za ptaka dość powszechnego i często spotykanego, najliczniejszego krogulca Afryki. Mimo to odnotowano spadek jego populacji, przypuszczalnie z powody niszczenia środowiska życia krogulca.

Pożywienie

Głównie małe ptaki, gryzonie(np. wiewiórki), małe nietoperzem, jaszczurki, węże, żaby, owady i kraby.

Zachowanie

Prowadzi zwykle skryty tryb, choć czasami widywany szybując w powietrzu. Ofiar nie wypatruje z powietrza. Jeśli krogulec zauważy potencjalną zwierzynę, cichym lotem blisko ziemi zbliża się do ofiary, często do ostatniego momentu ukrywając się między roślinnością, wykorzystując element zaskoczenia. Może także pieszo gonić swoją zdobycz, wykorzystując silne i długie nogi do wyciągnięcia zwierzęcia np. z nory. Rzadko wydaje z siebie głos, zwykle jedynie w obronie gniazda. Żyje zwykle samotnie, lub w parach. Prowadzi dzienny tryb życia.

Rozród

Zachowania rozrodcze odnotowano od września do kwietnia w Afryce południowej. Samica zwykle obiera sobie duże terytorium, na którym znajdują się także kilka mniejszych terytoriów samców. Kiedy samica wybierze odpowiedniego samca, wykonują zwykle charakterystyczny dla krogulców lot, chwytając się za nogi i koziołkując w powietrzu. Gniazdo budowane jest na drzewie, na niewielkiej wysokości z gałęzi, zwykle jest dobrze ukryte, często wśród epifitów. Samice składają jaj zwykle od września do listopada w ilości od 2 do 3. Jajka są białe i nakrapiane, oraz inkubowane przez ok. 30 dni. Pisklęta uczą się latać już po 35 dniach, a usamodzielniają się po 2-3 miesiącach. Para wydaje zwykle jeden miot rocznie. Dojrzałość płciową uzyskują po ok. 1 roku.

Naturalni wrogowie

Głównie kotowate.

Długość życia

brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Ciekawostki

  • U krogulców występuje osobliwa różnica wielkościowa pomiędzy płciami, gdzie samica jest wyraźnie większa od samca. Dlatego samice mogą także polować na nieco większe ofiary, niż mniejsze samce.
  • Z krogulca trzypręgowego wyodrębniono krogulca białobrodego(Accipiter toussenelii).
  • Został opisany w 1800 roku przez francuskiego zoologa François Marie Daudin.
  • Rodzaj Accipiter liczy obecnie 47-53 gatunki krogulców, w tym dwa wymarłe, min. krogulca plamiastego(Accipiter griseiceps), krogulca żałobnego(Accipiter imitator) i krogulca tropikalnego(Accipiter erythropus).
Bibliografia
-http://www.hbw.com/species/african-goshawk-accipiter-tachiro
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Krogulec_trzypr%C4%99gowy
-https://en.wikipedia.org/wiki/African_goshawk
-https://es.wikipedia.org/wiki/Accipiter_tachiro
-http://www.globalraptors.org/grin/SpeciesResults.asp?specID=8157
-http://www.iucnredlist.org/details/22727697/0

niedziela, 6 lipca 2014

Borowiec wielki - migrujący nietoperz

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Nietoperze
  • Rodzina: Mroczkowate
  • Gatunek: Borowiec wielki(Nyctalus noctula)

Występowanie

Jest gatunkiem szeroko rozpowszechnionym, występującym w Europie po południową Skandynawię na północy(nie występuje w Szkocji i Irlandii) i góry Ural i Kaukaz na zachodzie. W Azji spotykany od Turcji po Izrael i Oman, a także w zachodnim Turkmenistanie, zachodnim Kazachstanie, Uzbekistanie, Kirgistanie i Tadżykistanie, aż po zachodnią Syberię, góry Himalaje, Birmę, Wietnam i zachodnią Malezję. Występowanie w Afryce Północnej, przypuszczanie aż po Mozambik, wymaga potwierdzenia. Jego środowiskiem życia są przede wszystkim lasy, głównie liściaste. Spotkać go można także na terenach bagiennych, wśród zadrzewień śródpolnych, w parkach i na terenach miejskich. Spotykany do 1000 m n.p.m., choć podczas migracji może osiągać większe wysokości.

Ogólny opis

Jest jednym z największych europejskich nietoperzy, osiągając 6-8 cm długości ciała i 20-40 gramów wagi. Rozpiętość skrzydeł wynosi 30-40 cm. Posiada gęste i jedwabiste futro koloru jasnobrązowego, do czerwonobrązowego z lekkim połyskiem w okresie letnim. Spód ciała nieco jaśniejszy. Pyszczek dosyć szeroki, koloru czarnego. Oczy dobrze widoczne. Uszy krótkie, szerokie i zaokrąglone, koloru czarnego o długości 1-2 cm. Skrzydła dosyć wąskie o kolorze czarnobrązowym. Ogon o długości 4-6 cm. U osobników młodocianych futro zwykle jest ciemne.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego.

Populacja i zagrożenia

Klasyfikowany przez IUCN jako gatunek najmniejszego ryzyka na wyginięcie. Jest gatunkiem dosyć licznym, lecz zagraża mu utrata siedliska min. wycinanie starych drzewostanów, które służą nietoperzom za kryjówki, a także stosowanie pestycydów, które zmniejszają ilość potencjalnych ofiar borowca, oraz mogą powodować śmiertelne zatrucia w jego organizmie. Nietoperz podlega na terenie większości państw na jego zasięgu, ochronie na mocy Konwencja w Bonn(o ochronie gatunków wędrownych) i Konwencja Berneńskiej(o ochronie dzikiej fauny i flory). Wielkość populacji borowca wielkiego jest nieznana.

Pożywienie

Nietoperz owadożerny. Poluje na owady, głównie ćmy, skrzydlate mrówki i chrząszcze, które są jego ulubioną zdobyczą. Odnotowano jeden przypadek kiedy borowiec wielki upolował i zjadł mysz domową.

Zachowanie

Jest gatunkiem o nocnym trybie życia i poza okresem rozrodczym i zimowym, żyje raczej samotnie. Za kryjówkę używa zwykle dziupli drzew, szczelin skalnych i budynków(strychów, szczelin). Na łowy wylatuje zwykle wcześnie, jeszcze zanim zajdzie słońce. Jest jednym z najwcześniej latających nietoperzy Europy. Swych ofiar szuka zwykle między drzewami, nad polami, a przede wszystkim nad zbiornikami wodnymi, polując na roje unoszących się owadów. Do wyszukiwania celów i poruszania się w ciemnościach służy mu zmysł echolokacji, wykorzystując ultradźwięki. Jego wzrok(wbrew powszechnemu przekonaniu) jest także dobry, lecz zbędny w nocy. Lata szybko(ok. 50 km/h), często gwałtowanie skręcając i nurkując. Podczas okresu jesiennego nietoperze migrują bardziej na południe, lub południowy-zachód, aby uniknąć surowszych zim. Podczas wędrówek potrafi przebyć nawet 2000 km. Hibernuje od października do kwietnia, często kolonijnie(do 1000 osobników) w dziuplach drzew, budynkach(strychy, wieże kościelne), szczelinach skalnych, rzadziej w jaskiniach. Pod koniec maja samice zwykle tworzą kolonie rozrodcze, samce zwykle żyją samotnie z dużym instynktem terytorialnym. Dosyć wrażliwy na chłód, dlatego często zamarza podczas surowych zim.

Rozród

W klimacie z chłodnymi zimami okres godowy przypada od sierpnia do października, w cieplejszych zaś od września do maja. Samce w tym okresie zajmują terytoria, oznakowując granice za pomocą dźwięku, pisków słyszalnych dla człowieka, często wydawanych podczas lotu, lub z kryjówek. Wokół terytorium samca zwykle gromadzą się haremy samic ok. 5 osobników(maksymalnie do 20). Kopulacja odbywa się w kryjówce haremowej, lecz obserwowano także kopulacje w miejscach hibernacji(nie obserwowano wtedy zachowań terytorialnych). W wyniku kopulacji dochodzi jedynie do zaplemnienia, a samica przechowuje plemniki samca podczas hibernacji. Do zapłodnienia dochodzi wiosną(kwiecień). W maju samice tworzą kolonie rozrodcze, natomiast samce często żyją osobno, zwykle samotnie. Ciąża trwa 70-75 dni po czym samica rodzi 2 młode(rzadziej 1, czy 3). Na Wyspach Brytyjskich samica częściej rodzi 1 młode. Młode pozostają w kryjówkach i żywią się mlekiem matki. Po ok. 4 tygodniach uczą się latać, a po 8-9 tygodniach uzyskują samodzielność. Dojrzałość płciową borowiec uzyskuje po ok. 1,5 roku. Samica może dać jedynie jeden miot rocznie.

Naturalni wrogowie

Głównie ptaki drapieżne i niektóre węże.

Długość życia

8-12 lat.

Znaczenie dla człowieka

Często żyją w pobliżu ludzkich osiedli i często uważane są za zwierzęta pożyteczne, redukujące ilość owadów. W Polsce nietoperze te mogą być rezerwuarem wścieklizny, choroby bardzo groźnej dla zwierząt i ludzi, w innych krajach zaś rezerwuarem dżumy i krętka Borrelia recurrentis(wywołuje chorobę dur powrotny), który przenoszony jest na ludzi przez wszy i kleszcze.

Ciekawostki


  • Borowiec wielki jest nietoperzem wędrującym, szukającym odpowiedniego miejsca na przezimowanie. Najdłuższa zarejestrowana migracja wynosiła 2347 km.
  • Czasami trzymane w niewoli, głównie w celach badawczych.
  • Borowiec wielki żyje na terenie całego kraju(Polski), omijając jedynie wyższe partie gór.
  • Na terenie Polski stwierdzono 3 gatunki nietoperzy z rodzaju Nyctalus, min. borowca wielkiego, borowiaczka i borowca olbrzymiego.
  • Rodzaj Nyctalus liczy 8 gatunków borowców min. borowca olbrzymiego(Nyctalus lasiopterus), borowca chińskiego*(Nyctalus plancyi) i borowca japońskiego*(Nyctalus furvus).
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Borowiec_wielki
-https://en.wikipedia.org/wiki/Common_noctule
-http://www.iucnredlist.org/details/14920/0
-http://www.arkive.org/noctule-bat/nyctalus-noctula/
-http://www.bmpankowscy.pl/index.php?go=borowiec_wielki
-http://www.bats.org.uk/pages/noctule_bat.html
-http://animaldiversity.org/accounts/Nyctalus_noctula/

czwartek, 3 lipca 2014

Beholder - oko zła

Pierwsze podania

Beholder jest jednym z klasycznych potworów stworzonych przez grę Dungeons & Dragons już w roku 1975. Przedstawiony jako lewitująca głowa, z wielkim, pojedynczym okiem pośrodku i mackami. Ich wygląd wzbudza zwykle strach i obrzydzenie, choć same beholdery uważają siebie za istoty doskonałe. Żyją w koloniach, posługują się magią, a walczą przy pomocy promieni emitujących z oczu. Mogą także posługiwać się telekinezą, petryfikacją, oraz swoimi ostrymi zębami. Wraz z rozwojem świata fantastycznego w grze D&D pojawiły się nowe gatunku beholderów(tyran, wiekowa kula, widmo kuli), a także pokrewne i bardzo podobne beholderowate. W innych grach jak Tibia beholderzy posługują się magią, przyzywając szkielety, natomiast w świecie Might and Magic znane są pod nazwą obserwatorzy i złe oczy.

Wygląd

Przedstawiane zwykle jako kula mięsa, z dużym i pojedynczym okiem, szeroką paszczą i mackami o długości zależnej od gatunku. Zwykle poruszają się przy pomocy lewitacji, lub długich macek. Krewnymi beholderów w wiecie D&D są:

  • Beholderowate - istoty bardzo podobne do beholderów, lecz zwykle o mniejszych rozmiarach. Charakteryzują się zdolnością latania, wystrzeliwanymi promieniami z gałki ocznej, oraz kulistym kształtem, choć są wyjątki. Do beholderowatych zalicza się min. gałka oczna, oko głębin, pocałunek śmierci i egzaminator.

W środkach masowego przekazu

W grze Dungeons & Dragons widać najwyraźniej przedstawioną postać beholdera. Rasa występuje także w grze Heroes Might and Magic, gdzie ich pochodzenie jest zwykle owiane tajemnicą. W Heroes III M&M obserwatorzy zostali stworzeni przez Ajit, podczas eksperymentów nad złymi oczyma.

Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Beholder_(Dungeons_%26_Dragons)

Sowica białolica - sowa z Nowej Zelandii

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ptaki
  • Rząd: Sowy
  • Rodzina: Puszczykowate
  • Gatunek: Sowica białolica(Sceloglaux albifacies)

Występowanie

Sowa była gatunkiem endemicznym dla Nowej Zelandii. Występowała min. na Wyspie Północnej, Wyspie Południowej, Wyspie Stewart. Notowana od miasta Porirua, po Karaka. Zasiedlała zwykle tereny skaliste na obszarach otwartych, lub skrajach lasów.

Ogólny opis

Sowa mierzyła 35-40 cm długości ciała, ok. 25 cm rozpiętość skrzydeł i ok. 600 gramów wagi. Upierzenie ptaka żółtobrązowe z ciemno brązowymi smugami na całym ciele. Białe pasy mogły występować na górnych pokrywach skrzydeł i szyi. Ogon biały, lub jasnobrązowy w ciemne pasy. Wokół oczu, na twarzy znajdowało się tarczowate zabarwienie upierzenia, koloru białego, choć widywano osobniki z brązowym zabarwieniem tarcz. Oczy koloru ciemnopomarańczowego. Nogi żółtawe, a dziób szarożółty.

Dymorfizm płciowy

Niezbadany. Istnieją przesłanki iż samiec był intensywniej ubarwiony, oraz nieco mniejszy.

Pożywienie

Głównie duże owady, jak chrząszcze Weta, duże dżdżownice, a także ptaki, nietoperze  i jaszczurki, zwykle do 250 gramów wagi. Później jej ofiarami stawały się także myszy i szczury.

Zachowanie

Gatunek o głównie nocnym trybie życia, spotykanym samotnie, lub w parach. Często spotykana w pobliżu koloni ptaków min. petrelków, modrolotków, czy bekasów, na które sowa polowała. Zwykle upatrzoną zdobycz goniła pieszo, choć nie rzadko podlatywała zabijając ofiarę z lotu. Odgłosy sowy opisywane jako głośne krzyki, składające się z serii ponurych świstów, lub podobne do szczekania młodego psa.

Rozród

Okres godowy przypadał od września do października. Sowy budowały gniazdo z suchej trawy na skalistych półkach, lub między skałami. Samica składała dwa jaja, które inkubowała przez ok. 25 dni. Samiec nie wysiadywał jaj, a jedynie dokarmiał samice podczas tej czynności.

Naturalni wrogowie

Przypuszczalnie ptaki drapieżne jak sokół nowozelandzki, błotniak moczarowy, możliwe także iż błotniaka Eylesa*(wymarły, Cyrk eylesi) i orła Haasta. Później także koty i gronostaje.

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Ptak wymarł z Nowej Zelandii po przybyciu europejczyków. Jeszcze w 1845 roku, kiedy znany kolekcjoner ptaków Percy Earl przekazał zdobyte okazy ptaka do British Museum, sowa była w miarę liczna, jednak w ciągu niemal 40 lat jej populacja całkowicie wygasła. W 1880 roku sowa była spotykana niezwykle rzadko, a w roku 1914 odnaleziono ostatniego martwego osobnika w Bluecliffs Station. Niepotwierdzone obserwacje zarejestrowano jeszcze w 1925 roku i 1927 roku nad jeziorem Waikaremoana. Prawdopodobne odgłosy sowy był słyszalne przypuszczalnie do 1960 roku. Spadek populacji sowicy białolicej wiąże się przypuszczalnie z niszczeniem środowiska pod uprawy, oraz wprowadzeniem gatunków inwazyjnych. Wprowadzone szczury i myszy dziesiątkowały populację potencjalnych ofiar sowy, choć one same często były zjadane przez sowę. Przypuszczalnie krytycznym ciosem dla sowicy okazało się wprowadzenie gronostaja i kota, które miały zmniejszyć populację gryzoni i królików. Sowa często stawała się ofiarą tych drapieżników, aż w końcu gatunek wyginą.

Ciekawostki


  • Z angielskiego zwana laughing owl "śmiejąca sowa", lub scoundrel owl "sowa łajdak", z uwagi na jej odgłosy, przypominające nikczemny śmiech.
  • Zachowało się parę fotografii przedstawiających sowice białolicą.
  • Obecnie wyróżnia się dwa podgatunki sowicy białolicej Sceloglaux albifacies albifacies Sceloglaux albifacies rufifacies.
  • Została opisana jako gatunek w 1845 roku przez angielskiego zoologa George'a Robert'a Gray.
  • Sowica białolica była jedną z dwóch sów występujących endemicznie na Nowej Zelandii. Drugą jest sowica ciemnolica(Ninox novaeseelandiae), obecnie niezagrożona wyginięciem.
  • Z zebranych wypluwek na stanowiskach paleontologicznych, należących do sowicy białolicej wynika iż polowała na 28 gatunków ptaków, hatterie, 3 gatunki żab, 4 gatunki gekonów, 1 gatunek scynka, 2 gatunki nietoperzy i 2 gatunki ryb.    
  • Obecnie 45 gatunków ptaków występującym na Nowej Zelandii klasyfikuje się jako wymarłe. Większość wymarłą tuż po przybyciu Polinezyjczyków, lub europejczyków. Zalicza się do nich min. pingwin Waitaha*(Megadyptes waitaha), łopatonos Scarlett'a(Malacorhynchus scarletti) i bekas rdzawy(Coenocorypha iredalei).
  • Jest monotypowym przedstawicielem rodzaju Sceloglaux.
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Sowica_bia%C5%82olica
-https://en.wikipedia.org/wiki/Laughing_owl
-http://www.hbw.com/species/laughing-owl-sceloglaux-albifacies
-http://www.nzbirds.com/birds/whekau.html
-http://www.iucnredlist.org/details/22689496/0

wtorek, 1 lipca 2014

Kairuku - wymarły duży pingwin

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ptaki
  • Rząd: Pingwiny
  • Rodzina: Spheniscidae
  • Gatunek: Kairuku(Kairuku grebneffi)

Występowanie

Pingwin zamieszkiwał tereny przybrzeżne na terenie obecnej Nowej Zelandii, 25-27 mln lat temu podczas późnego oligocenu.

Ogólny opis

Kairuku był dużym gatunkiem pingwina osiągającym 1,3 metra wysokości i szacunkową wagę ok. 60 kg. Ciało pingwina było bardziej smukłej budowy niż współczesnych pingwinów, jego dziób był dłuższy, podobnie jak płetwy. Przypuszczalnie kość ramienna Kairuku grebneffi była najdłuższa wśród wszystkich pingwinów wszech czasów. Nogi były krótkie i długie, podobne do współczesnych pingwinów.

Dymorfizm płciowy  

brak danych.

Pożywienie

Z uwagi na jego długi i smukły dziób, podobny do włóczni, badacze sądzą iż ofiarami kairuku stawały się głównie ryby i kalmary.

Zachowanie

Jak wszystkie pingwiny, kairuku był przystosowany do życia w oceanie. Na lądzie poruszał się niezgrabnie i powoli, natomiast w wodzie szybko i z gracją.

Rozród

brak danych.

Naturalni wrogowie

Przypuszczalnie głównie rekiny i squalodony(prehistoryczne, drapieżne walenie).

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Niejasne. Przypuszczalnie wymarł z powodu zmian środowiskowych, choć nie wyklucza się wymarcia z powodu pojawienia się nowych drapieżników, lub konkurencji.

Ciekawostki


  • Do rodzaju Kairuku klasyfikuje się czasami jeszcze jeden gatunek pingwina Kairuku waitaki. W odróżnieniu od Kairuku grebneffi, jego końcówka dzioba była zakrzywiona, a kręgosłup posiadał nieco odmienną budowę.
  • Nazwa "kairuku" w języku Maorysów oznacza "nurka, wracającego z jedzeniem".
  • Przypuszczalnie kairuku był ostatnim żyjącym tzw. gigantycznym pingwinem, do których zalicza się także anthropornis, icadyptes i pachydyptes. Wszystkie gigantyczne pingwiny wymarły przypuszczalnie przed 25 mln lat.
  • Przynajmniej 4 gatunki pingwinów egzystowało obok Kairuku grebneffi. Badacze sądzą iż każdy z tych pingwinów wyspecjalizował się w łapaniu innych gatunków ryb, dlatego mogły spokojnie współistnieć obok siebie, bez wypierającej konkurencji o pożywienie. Przykładem pingwina żyjącym wraz z kairuku jest korora(Korora oliveri).
  • Pierwsze szczątki kairuku zostały odnalezione już w 1940 roku, a były to zaledwie kawałki kości ramiennej, dlatego za holotyp uznaje się niemal kompletny szkielet odnaleziony w 1977 roku w pobliżu rzeki Waihao. Pingwin został jednak opisany i zrekonstruowany dopiero w roku 2012.  
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Kairuku_grebneffi
-http://www.livescience.com/18680-tallest-penguin-zealand.html
-http://terranature.org/penguinKairuku.htm