Pokemon - powracająca moda

Pokemon(czyli "kieszonkowe potwory" z latynizacji japońskiej) to jedna z najbardziej znanych i najlepiej dochodowych gier Nintendo, stworzonych pierwotnie na konsolę Game Boy przez Japończyka Satoshi Tajiri i jego przyjaciół w 1996 roku. Gra szybko doczekała się odtworzenia w anime i mandze.

Pokemon to także japoński serial anime, emitowany od 1997 roku. Obecnie powstało 18 sezonów i ponad 800 odcinków, oraz 19 filmów pełnometrażowych(a także kilka filmów specjalnych). Serial opowiada historie podróży młodego trenera pokemon Ash'a Ketchum'a w celu zostania Mistrzem Pokemon. Ash wędruje po różnych rejonach świata, wraz ze swoimi kompanami i pierwszym pokemonem Pikachu, aby kolejno pokonywać lokalnych mistrzów(za których trener otrzymuje odznakę) i ostatecznie wystąpić w Lidze Pokemon(gdzie mierzą się najsilniejsi trenerzy). Obecnie posiada 40 pokemonów(z czego większość przebywa u profesora Oaka).

Podstawowe informację

Pokemony to stwory, zamieszkujące wykreowany świat(bez bliższej nazwy, określany mianem Świata Pokemon), przypominający planetę Ziemię. Pokemony dzielą planetę wraz z ludźmi, zajmując niszę ekologiczną zwierząt i roślin. Wyglądem pokemony zazwyczaj przypominają zwierzęta i rośliny, rzadziej przedmioty, ludzi, czy stworzenia fikcyjne naszego świata. W przeciwieństwie do zwierząt, pokemony posiadają wiele cech ludzkich, uczuć, a niektóre podobny poziom inteligencji, lub nawet wyższy.

Wiele mitów opowiada o tym iż niegdyś pokemon i człowiek stanowili jedność(co może świadczyć o tym iż ludzie pochodzą od pokemonów). Ludzie szanowali, zaprzyjaźniali się, a czasem nawet czcili pokemony, z czasem jednak kiedy odkryto iż pokemony mogą uczyć się różnego rodzaju ruchów i ataków, zaczęto je szkolić i wystawiać na pojedynki z innymi pokemonami. Obecnie walki pokemonów są na porządku dziennym, a ekspertami od nich stali się trenerzy.  

Każdy pokemon posiada dany typ(a niektóre nawet dwa). Istnieje 18 typów pokemonów, a każdy pokemon w zależności od biegłości w posługiwaniu się danymi atakami(które jak pokemony dzieli się na te same typy), zostaje przydzielony do danego typu. 

Każdy pokemon posiada swój własny wachlarz ataków/ruchów. Zwykle pokemon uczy się ataków związanych z jego typem, choć może także nauczyć się ataków typów z nim niezwiązanych. Przykładowo niemal każdy pokemon może nauczyć się ataku zwanego akcją, który należy do typów ataków normalnych. Pokemony posiadają także wrodzone umiejętności/zdolności, które mogą im pomagać w czasie walk np. pikachu Ash'a posiada zdolność zwaną statyczność, która powoduje iż przeciwnik który zawiązał fizyczny kontakt podczas walki z pokemonem posiadającym tę umiejętność, zostaje sparaliżowany.

Pokemony potrafią przekształcać się(co w anime/grach nazywane jest błędnie ewolucją). Przy osiągnięciu danego poziomu umiejętności, nauki danego ruchu, styczności z danym przedmiotem, lub w wyniku zadowolenia pokemon potrafi przemienić się w wyższą formę. Maksymalnie pokemon może posiadać 3 stadia ewolucji(a niektóre alternatywne ewolucje, lub dodatkową megaewolucję) np. pichu przemienia się w pikachu poprzez szczęście(np. kiedy posiada powód do zadowolenia), natomiast pikachu w raichu, kiedy ten dotknie kamień gromu.

Pokemony można spotkać niemal w każdym środowisku w Świecie Pokemon. W największym zagęszczeniu występują w lasach, łąkach, ogrodach, parkach i bagnach, lecz zamieszkują także bardziej ekstremalne rejony, jak pustynie, obszary wiecznej zmarzliny, jaskinie, głębiny oceanu, czy wnętrza wulkanów. Niektóre pokemony występują także w innych wymiarach, kosmosie, czy w sieci internetowej(konwertując się z ciała stałego w program komputerowy).

Świat Pokemon został stworzony przez jednego z Pokemonów. Przed powstaniem wszechświata wszechobecna była jedynie ciemność, lecz ta ciemność zrodziła jajo z którego wykluł się pierwszy pokemon Arceus(najpotężniejszy pokemon, typu normalnego, lecz potrafi z łatwością zmieniać typ). Arceus zaczął formować świat, poczynając od stworzenia czasu i przestrzeni, oraz zawartych w nich materii i antymaterii. Stworzył także trzy pokemony, zwane Trio Kreacją, które są strażnikami dzieła Arceusa. Palkia kontroluje przestrzeń, Dialga czas, natomiast Giratina antymaterie. Niestety pokemony te nie darzą się sympatią, nieraz tocząc ze sobą potyczki(zamieszkują na szczęście inne wymiary, także spotykają się bardzo rzadko). Arceus, aby dać nowemu światu stabilizację stworzył tzw. strażników jeziora: Uxie, Azelfa i Mesprita, którzy razem potrafią trzymać w ryzach konflikt między Trio Kreacjami.

Jakiś czas później Arceus zapadł w sen, a na świat przyszły trzy pokemony(nie zostały stworzone przez Arceusa, przypuszczalnie powstały ze zlepku atomów unoszących się w nowym świecie): Groudon, Kygore i Rayquaza. Pokemony reprezentowały siły żywiołów Groudon ziemie, Kygore wode, a Rayquaza powietrze. Razem stworzyły obecny świat, Groudon lądy, Kygore oceany, a Rayquaza niebo, jednak Groudon i Kygore szybko zaczęły się sprzeczać o to co ma dominować w nowym świecie(lądy, czy oceany), jednak Rayquaza wziął na siebie odpowiedzialność tłumienia ich konfliktu.

W Świecie Pokemon istnieje także legenda o Regigigas(pokemon golem, typu normalnego), który przesuwa kontynenty(przy pomocy specjalnych lin). Nie jest powiedziane jak powstał Regigigas, lecz wiadomo iż stworzył on trójkę innych legend, pomniejsze golemy: Regirock(golem kamienny), Regice(golem lodowy) i Registeel(golem stalowy).

W Świecie Pokemon istnieje także legenda o powstaniu życia, i tu swój najważniejszy występ ma Mew(pokemon typu psychicznego). Ponoć jest on jednym z pierwszych pokemonów, posiadającym DNA wszystkich obecnych pokemonów. Przypuszczalnie dzieląc się, lub rozmnażając dał początek wszystkim obecnym pokemonom, a także ludziom.

Większość pokemonów rozmnaża się płciowo(posiadają osobne płcie, choć istnieją pokemony obojnacze i pojedyncze). Wszystkie są jajorodne. Wydaje się iż jajka pokemonów nie potrzebują wysiadywania, ani opieki matczynej, choć istnieją inkubatory, które przyśpieszają proces inkubacji.

Niektóre pokemony jak Genesect(robot insekt, typu robaczo-stalowego) i Mewtwo(pokemon klon stworzony z Mew, typu psychicznego), zostały stworzone przez ludzi.

Ludzie potrafią łapać i przechowywać pokemony w pokeballach, zaawansowanych technicznie urządzeniach, mogących zmniejszać i umieszczać w nich pokemony, aby łatwo je przetransportować.  

Typy pokemonów

• Typ trawiasty - jedna z najliczniejszych grup pokemonów. Ściśle powiązana z roślinnością, dlatego większość ich przedstawicieli przypomina kwiaty, owoce, czy hybrydy zwierząt i roślin. Pokemony trawiaste są zwykle słabe ofensywnie, lecz ich ataki mogą nakładać dodatkowe efekty np. paraliż, uśpienie, zatrucie. Pokemony trawiaste licznie zamieszkują lasy, łąki i ogrody. Przykładowymi przedstawicielami są min.: Tangela, Bulbasaur i Snivy.
• Typ wodny - najliczniejszy typ. Pokemony owego typu zamieszkują środowiska wodne typu rzeki i oceany. Należą do nich pokemony ryby, skorupiaki i inne podobne do zwierząt wodnych. Pokemony wodne posiadają zwykle dobry atak i obronę, lecz niektóre z nich nie potrafią walczyć w środowisku lądowym. Przykładem pokemonów wodnych są min.: Goldeen, Milotic i Piplup.
• Typ ognisty -  ciało pokemonów tego typu często powiązane jest z ogniem, lub lawą. Występują zwykle w pobliżu wulkanów, w ich wnętrzach, obszarach górskich i na terenach dobrze nasłonecznionych. Pokemony ogniste posiadają dobry atak, często z możliwością podpalenia, lecz ich obrona jest zwykle na niskim poziomie. Pokemonami tego typu są np.: Ponyta, Quilava i Chimchar.
• Typ robaczy - pokemony owego typu przypominają bezkręgowce, głównie owady. Występują zazwyczaj na obszarach leśnych, ogrodach, polanach i jaskiniach. Posiadają szeroką gamę specjalnych ataków, przeciwko innym typom. Przeciętny atak pokemonów tego typu jest zwykle na średnim poziomie, natomiast obrona jest zwykle bardzo słaba. Zwykle łapane jako pierwsze przez początkujących trenerów, gdyż do typów robaczych należą jedne z najsłabszych pokemonów. Dość szybko ewoluują. Do tego typu należą: Caterpie, Pineco i Yanma.
• Typ powietrzny/latający - pokemony tego typu przede wszystkim potrafią latać. Przypominają zwykle ptaki i owady latające. Wszystkie pokemony owego typu(poza Tornadus'em) zawsze posiadają drugi typ(zwykle normalny). Ich statystyki są zwykle na średnim poziomie. Zamieszkują wszelkiego rodzaju środowiska, która pozwalają na latanie. Pokemonami owego typu są min.: Spearow, Crobat i Delibird.
• Typ normalny - drugi najliczniejszy typ do którego należą pokemony, które trudno przypisać do innych typów. Bardzo rzadko posiadają drugi typ(zwykle jest to latający). Charakteryzują się zwykle bardzo dużą żywotnością, dobrą obroną, oraz szeroką gamą ataków. Pokemony typu normalnego są podatne jedynie na ataki typu walczącego. Pokemony normalne przypominają bajkowe stworki, lub bardzo przypominają zwierzęta. Do tego typu zaliczamy: Jigglypuff, Eevee i Audino.
• Typ elektryczny -dość mała grupa pokemonów, do której należy najpopularniejszy Pikachu. Zamieszkują zwykle tereny otwarte, opuszczone miasta, lub obszary miejskie. Ich statystyki nie są wysokie, lecz posiadają silne ataki specjalne, które potrafią sparaliżować przeciwnika, są także dość zwinne. Do tych pokemonów należy: Electrode, Plusle i Luxio.
• Typ psychiczny - pokemony atakujące siłą swojego umysłu. Pokemony owego typu charakteryzują się wysokim stopniem inteligencji, tak że rozumieją, a nawet posługują się mową ludzką. Posiadają silne ataki specjalne, lecz bardzo niską obronę i żywotność. Ich atutowymi ruchami jest telekineza, telepatia, teleportacja, oraz przewidywanie, potrafią także szybko się uzdrowić. Zamieszkują zwykle tereny miejskie. Przykładem pokemonów psychicznych są: Abra, Hypno i Wynaut.
• Typ trujący - pokemony tego typu wytwarzają jad, toksyny, lub przypominają trujące rośliny. Zamieszkują głównie bagna, opuszczone miasta, wysypiska śmieci, skupiska odpadów i tereny miejskie. Posiadają bardzo dobrą obronę, a ich ataki nakładają efekt zatrucia, lecz sam atak nie zadaje dużych obrażeń(robi to raczej trucizna). Rodzai ataków trujących jest także bardzo mało. Do pokemonów trujących należy: Ekans, Muk i Golbat.
• Typ duch - jeden z najrzadszych i najbardziej tajemniczych typów. Bardzo mało o nich wiadomo. Zwykle utożsamiane z siłami nadprzyrodzonymi i śmiercią. Niektóre pokemony, jak Yamask powstały po śmierci człowieka(przypuszczalnie mogą być duszą człowieka), inne zaś zrodziła nienawiść np. Banette(pokemon opuszczona lalka). Pokemony duchy lubią ciemność dlatego jako siedlisko wybierają jaskinie, opuszczone domy, miasta, oraz strychy. Ich moc opiera się głównie na atakach specjalnych, często powodujących otumanienie, otępienie, lub nakładające klątwy. Do pokemonów duchów należą: Haunter, Duskull i Cofagrigus
• Typ walczący - rzadki, lecz bardzo silny typ pokemonów, opierający się głównie na atakach fizycznych. Posiadają bardzo silną statystykę ataku i są efektowne wobec 5 typom. Posiadają jednak dosyć słabą obronę. Pokemony typu walczącego bardzo lubią trenować i rywalizację, spotykane zwykle w miastach i obszarach górskich. Należy do niego: Mankey, Hitmonlee i Riolu.
• Typ kamienny - pokemony owego typu występują na terenach o skalistym podłożu, jaskiniach i górach. Ich ciało zwykle złożone jest z kamieni, skał, lub po prostu twardego pancerza. Posiadają dosyć zróżnicowany balans między atakiem, a obroną. Ataków typu kamiennego jest dość mało. Do typu kamiennego zaliczamy: Sudowoodo, Onix i Gigalith.
• Typ stalowy - typ wprowadzony w II generacji Pokemon. Pokemony owego typu są zwykle pokryte stalowym pancerzem, lub przypominają roboty. Posiadają największy współczynnik obrony i dobry atak, oraz są odporne na wiele typów. Typ stalowy często określa się jako wzmocniony typ kamienny. Zamieszkują zwykle tereny miejskie i jaskinie. Przykładem pokemona stalowego jest: Klink, Steelix i Jirachi.
• Typ ziemny - pokemony tego typu są zwykle związane z kopaniem nor, lub życiem pod ziemią. Żyją zwykle na terenach pustynnych i górskich. Pokemony typu ziemnego posiadają zwykle dużą wytrzymałość(zdrowie i obronę), lecz posiadają jedynie kilka rodzajów ataków. Do pokemonów ziemnych należy Cubone, Hippopotas i Gliscor.
• Typ lodowy - pokemony owego typu zamieszkują tereny skute lodem. Charakteryzują się słabą obroną i wieloma podatnościami, lecz pokemony lodowe są skuteczną bronią przeciwko typowi smoczemu(a także trawiastemu, ziemnemu i latającemu). Pokemony typu lodowego są rzadkie i należą do nich: Jynx, Articuno i Glaceon.
• Typ mroczny - wprowadzony w II generacji. W japońskim przekładzie nazwa typu oznacza "zły", co odnosi się do bardziej agresywnych i złowieszczych ataków np. gryzienie, miażdżenie, czy kąsanie. Z natury nie lubią ludzi i innych pokemonów(poza Absol'em, który jest pokemonem życzliwym). Zamieszkują ciemne i gęste lasy, jaskinie i tereny górskie. Ich ataki mimo małej skuteczności, posiadają dodatkowe efekty(oszołomienie, uśpienie). Pokemony mroczne są odporne na ataki psychiczne. Do pokemonów mrocznych należy: Poochyena, Murkrow i Bisharp.
• Typ smoczy - najsilniejszy typ pod względem statystyk. Zwykle przypominają typowego smoka w swoim ostatnim stadium rozwojowym. Pokemony typu smoczego są bardzo rzadkie, często określane mianem pseudo-legendarnych pokemonów(rzadkie jak pokemony legendarne). Do typu smoczego należy: Dragonite, Shelgon i Axew.
• Typ wróżkowy/bajkowy - mały typ pokemonów, który został wprowadzony dopiero w VI generacji. Pokemony owego typu posiadają zwykle magiczny, bajkowy wygląd. Ataki typu wróżkowego są dosyć mocne, dodatkowo nakładając pomocniczy efekt(np. leczenie, czy otępienie). Do pokemonów wróżkowych należy: Granbull, Clefairy i Togepi.

 

Moda na pokemony

Pokemony to jedne z najbardziej znanych serii gier i filmów. Pierwsza emisja animowanego serialu Pokemon w Polsce odbyła się w roku 2000, co okazało się wielkim sukcesem, choć wcześniej Pokemony pojawiły się jako gra na Game Boya. Wielkie rzesze fanów(zwłaszcza tych młodszych) z radością i zniecierpliwieniem wyczekiwało kolejnych przygód Asha, Pikachu i jego przyjaciół. Pokemony szybko zawładnęły także rynkiem, pojawiając się jako pluszaki, tazosy dodawane do chipsów, wyklejanki itp. Jednak z czasem Pokemony stawały się coraz mniej popularne, mimo pojawiających się nowych odcinków serialu Pokemon. Przyczyną wskrzeszenia retro Pokemonów stała się aplikacja na smartfona Pokemon Go wykorzystująca technologie rozszerzonej rzeczywistości. Gracz przy pomocy GPS zostaje zlokalizowany na mapie gry(która odpowiada mapie GPS), gdzie przemieszczając się napotyka pokemony, które może złapać. Na mapie generowane są także obiekty PokeStopy, którego odwiedzenie daje nam różne akcesoria, oraz Gymy w którym możemy wystawić swojego pokemona do walki.

Bibliografia:

-http://gameplay.pl/news.asp?ID=68350

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%A9mon

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%A9mon_Go

-https://en.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%A9mon

-http://pokelife.pl/pokedex/index.php?title=Odporno%C5%9Bci_i_typy

-http://pl.pokemon.wikia.com/wiki/%C5%9Awiat_Pok%C3%A9mon%C3%B3w

-http://d-serious.pl/felieton-religia-i-mitologia-pokemon-1/

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Satoshi_Tajiri

-http://pl.pokemon.wikia.com/wiki/Pokemon    

Alcea longipedicellata - malwa na próchnice

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Ślazowce
• Rodzina: Ślazowate
• Gatunek: Alcea longipedicellata

Ogólny opis

Bardzo słabo poznany gatunek. Informację o owym gatunku malwy są bardzo skromne, a wiarygodne dane zostały podane poniżej.

Wiarygodne dane:

• Występuje na terenie Iranu. Przypuszczalnie jak spokrewnione gatunki, rośnie na terenach dobrze nasłonecznionych, lecz osłoniętych(np. skraje lasów) o glebach żyznych.
• Podobnie jak inne malwy, posiada grubą, wyprostowaną i owłosioną łodygę, pokrytą gęsto szerokimi liśćmi na długich ogonkach. Alcea longipedicellata  posiada liście dłoniasto-klapowe. Kwiaty wyrastają na szczycie łodygi w tzw. nibykłosie. Kwiaty osadzone pojedynczo na szypułkach, korona zrosłopłatkowa o kolorze blado żółtym. Charakterystyczne dla rośliny są długie szypułki(od 7 do 40 mm) i mały słupek(2,5-4 x 2,5-4 mm).
• Obecnie prowadzone są badania w celu wykorzystania Alcea longipedicellata w medycynie. U owej rośliny wykryto silne właściwości anty-próchnicogenne.
• Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia IUCN.
• Malwy(Alcea) to rodzaj roślin, obejmujących ok. 60 gatunków. Liczba przynależących gatunków do tego rodzaju jest kwestią sporną, gdyż niektóre rośliny uznawane za osobny gatunek, mogą być tak naprawdę hybrydami, Malwy są blisko spokrewnione z prawoślazami(Althaea) do których są niezwykle podobne, a czasami klasyfikuje się oba rodzaje pod jednym. Malwy rosną dziko na terenie Azji i Europy. Na terenie Polski występują jedynie gatunki obce: malwa różowa(Alcea rosea), malwa pomarszczona(Alcea rugosa) i malwa figolistna(Alcea ficifolia). Wiele gatunków jest popularnych w uprawie. Uprawiane w celach ozdobnych, kosmetycznych, leczniczych, oraz jako dodatek diety zwierząt domowych. 

Bibliografia:

-https://www.researchgate.net/publication/45947992_Anti-Cariogenic_Properties_of_Malvidin-35-Diglucoside_Isolated_from_Alcea_longipedicellata_Against_Oral_Bacteria

-https://sv.wikipedia.org/wiki/Alcea_longipedicellata

-http://www.sekj.org/PDF/anbf45/anbf45-133.pdf

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Malwa

-https://en.wikipedia.org/wiki/Alcea

Stomopneustes variolaris - najczarniejszy jeżowiec

• Królestwo: Zwierzęta
• Typ: Szkarłupnie
• Gromada: Jeżowce
• Rząd: Stomopneustoida
• Rodzina: Stomopneustidae
• Gatunek: Stomopneustes variolaris

Występowanie

Stomopneustes variolaris występuje w tropikalnych, wodach przybrzeżnych Oceanu Indyjskiego i zachodniej części Oceanu Spokojnego. Gatunek najpospoliciej występuje u wybrzeży wysp Maskarenów, Sri Lanki i Filipin. Dokładny zasięg gatunku nie został ustalony.

Siedlisko

Jeżowiec preferuje wody przybrzeżne od kilkunastu centymetrów po kilkadziesiąt metrów głębokości, najczęściej usytuowując się na skałach, lub martwych koralowcach. Unika jednak stref narażonych na działanie fal.

Ogólny opis

Stomopneustes variolaris, podobnie jak inne jeżowce posiada kuliste ciało, pokryte gęsto osadzonymi, wapiennymi kolcami. Stomopneustes variolaris jest jeżowcem o regularnym kształcie ciała, osiągającym do 8 cm średnicy i niemal trzykrotnie tyle licząc z kolcami. Ciało i kolce zwykle koloru czarnego(czasami z domieszką kolorów szarego i fioletowego), nieraz z niebieskawozielonym opalizującym odcieniem. Charakterystyczne dla gatunku jest występowanie na górnej powierzchni ciała pięciu szarobiałych linii, oznaczając promienie jeżowca(szwy płyt skorupy zwierzęcia) i biegnących przez boczne strony ciała. Kolce jeżowca są długie, solidne i ostre, o prawie jednolitej długości(poza krótszymi kolcami znajdującymi się blisko otworu gębowego). Osobniki młode często posiadają jaśniejszy kolor ciała(jasno-czarny, jasnobrązowy), a także z uwagi na to iż większość czasu spędzają w norach i szczelinach, ich kolce odkształcają się(są asymetryczne), dając złudzenie symetrii dwubocznej. Stomopneustes variolaris może być mylony z jeżowcami z rodziny Diadematidae(ich kolce są dłuższe i smuklejsze) i Echinometra mathaei, który ma mniejsze i krótsze kolce, oraz nigdy nie jest całkowicie czarny.

Dymorfizm płciowy

Niezaznaczony.

Populacja i zagrożenia

Rozmieszczenie populacji Stomopneustes variolaris jest nierównomierne. Na jednych terenach występuje pospolicie, na innych jest gatunkiem bardzo rzadkim. Populacja Stomopneustes variolaris jest jednak bardzo duża, tak więc nie został mu przyznana kategoria zagrożenia IUCN. Nie są znane potencjalne zagrożenia dla populacji tego gatunku.

Pożywienie

Gatunek wszystkożerny z przewagą pokarmów pochodzenia roślinnego. Żywi się głównie algami i detrytusem, lecz może zjeść także gąbkę(i inne organizmy o osiadłym trybie życia), czy padlinę.

Zachowanie

Stomopneustes variolaris podobnie jak inne jeżowce jest gatunkiem przydennym, przyczepiającym i poruszającym się dzięki nóżkom ambulakralnym(i kolcom umieszczonym na spodniej części ciała). Osobniki dorosłe zwykle aktywne są całodobowo, przemieszczając się po skale i martwej rafie w poszukiwaniu pożywienia z prędkością kilku centymetrów na minute. Osobniki młodociane wolą nocną aktywność, dzień spędzając w szczelinach skalnych(przez co ich kolce często odkształcają się). Latarnia Arystotelesa(narząd żujący, umieszczony w otworze gębowym) wyposażona jest w silne ząbki(5 mocnych zębów typu stirodonte), które służą do rozdrabiania pokarmu, lecz także jeżowiec dzięki nim potrafi drążyć nory w miękkie skale i koralowcu.

Rozród 

Stomopneustes variolaris jest gatunkiem rozdzielnopłciowym, rozmnażającym się płciowo. Okres godowy przypada zwykle od końca grudnia do połowy lutego(z natężeniem w styczniu). Samice uwalniają do wody komórki jajowe, samce plemniki. Dochodzi do zapłonienia zewnętrznego w wyniku czego po kilku godzinach z komórki jajowej tworzy się blastula, która szybko przeobraża się w larwę echinoplateus(posiada 12 wydłużonych ramion, pokrytych rzęskami, za pomocą których chwyta pokarm). Larwa odżywia się planktonem przez kilka tygodni, po czym opada na dno i przeobraża się w osobnika dorosłego(młodocianego). Okres w ciągu którego osobnik młodociany osiąga rozmiary dorosłego, nie jest znany.

Długość życia

Brak danych. Jeżowce są zwierzętami długowiecznymi, żyjącymi od 30 do nawet 200 lat.

Naturalni wrogowie

Niektóre ryby(ogończowate, rogatkokształtne), rozgwiazdy i kraby

Znaczenie dla człowieka

Z uwagi na to iż jeżowce żyją blisko brzegu, stanowią zagrożenie dla kąpiących się ludzi. Nieraz człowiek nadepnie na jeżowca. Kolce Stomopneustes variolaris z łatwością przebijają skórę człowieka. Złamany kolec jeżowca pozostawiony w ranie, często prowadzi do zakażenia. Stomopneustes variolaris nie jest gatunkiem jadowitym, dlatego nie jest uznawany za gatunek niebezpieczny.

Systematyka i pokrewieństwo

Stomopneustes variolaris jest jedynym poznanym przedstawicielem rodzaju Stomopneustes, oraz jedynym współcześnie żyjącym członkiem rodziny Stomopneustidae. Jego najbliższymi krewnymi są wymarli przedstawiciele rodziny Stomopneustidae min. rodzaj Phymechinus z 6 gatunkami żyjącymi na terenie Europy i Bliskiego Wschodu od jury środkowej po górną kredę, rodzaj Triadechinus z jednym gatunkiem(Triadechinus multiporus) żyjącym na Jamajce w eocenie, rodzaj Promechinus z 1 znanym gatunkiem(Promechinus taferdoutensis) z Maroka z okresu jury środkowej i rodzaj Phymotaxis z 3 znanymi gatunkami żyjącymi w kredzie na terenie Niemiec. Przedstawiciele rodziny Stomopneustidae charakteryzują się regularnym, kulistym kształtem ciała z różnicami anatomicznymi(zwłaszcza w budowie skorupy), które wyróżniają rodzinę od innych przedstawicieli jeżowców. Obecnie najbliższym krewnym Stomopneustes variolaris jest Glyptocidaris crenularis, który także jest jednym przedstawicielem rodzaju Glyptocidaris i rodziny Glyptocidaridae. Oba jeżowce są jedynymi obecnie żyjącymi przedstawicielami rzędu Stomopneustoida. 

Ciekawostki

• Wśród kolców Stomopneustes variolaris często można znaleźć krewetkę Athanas dorsalis. Owa krewetka korzysta z kolców jeżowca jako ochrony, bardzo rzadko opuszczając ciało gospodarza. Żywi się resztkami organizmów konsumowanych przez jeżowca. Athanas dorsalis osiąga od 1 do 1,8 cm długości ciała, a jej ciało jest całkowicie czarne, co pozwala na dodatkowy kamuflaż przy ciemnych jeżowcach. Jeżowiec nie otrzymuje dodatkowych korzyści z obecności krewetki, dlatego ten związek uznawany jest za komensalizm. Zwykle na pojedynczym jeżowców może żyć od 1 do 3 krewetek.
• Gatunek został opisany już w 1816 roku przez francuskiego przyrodnika Jean-Baptiste de Lamarck'a, oraz zakwalifikowany do rodzaju Stomopneustes w 1841 roku przez szwajcarskiego zoologa Louis'a Agassiz'a.  

Bibliografia
-http://pubs.sciepub.com/marine/2/3/1/
-http://www.nhm.ac.uk/our-science/data/echinoid-directory/taxa/taxon.jsp?id=1560
-https://en.wikipedia.org/wiki/Stomopneustes_variolaris
-https://fr.wikipedia.org/wiki/Stomopneustes_variolaris
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Je%C5%BCowce
-http://dinoanimals.pl/zwierzeta/jezowce-echinoidea/

Callichthys oibaensis - pancerny, mało znany sumik

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Sumokształtne
• Rodzina: Kiryskowate
• Gatunek: Callichthys oibaensis

Występowanie

Callichthys oibaensis jest gatunkiem endemicznym dla niewielkiej rzeki Oibita(Vereda Las Monjas, Rio Oibita, Kolumbia), która jest dopływem rzeki Suárez(departament Santander, Kolumbia), leżącej w basenie rzeki Magdalena.

Siedlisko

Rzeka Oibita reprezentuje biotop tzw. czarnych wód z podłożem glinianym, lub złożonym z materii organicznej(głównie opadłych liści).

Ogólny opis

Nie znaleziono wiarygodnego opisu wyglądu ryby w dostępnych mi źródłach. Sum przypuszczalnie dorasta do ok. 15 cm długości ciała. Ciało masywne i wydłużone. Głowa szeroka, spłaszczona, zbudowana z twardej płyty kostnej. Oczy niewielkie. Otwór gębowy usytuowany w dolnej części ciała, od którego odchodzą dwie pary długich(sięgających krańca płetw piersiowych) wąsów. Wzdłuż ciała od głowy, biegną dwa rzędy dachówkowato ułożonych płytek kostnych(ok. 30), pokrywających boki ciała suma, po obu stronach ciała, zwężających się ku tyłowi. Płetwa grzbietowa nieduża, posiadająca 6-7 kolczystych promieni. Płetwy piersiowe posiadają przeważnie 6 kolczystych promieni z pierwszym pogrubionym(przypuszczalnie u samców grubszy, koloru pomarańczowego). Płetwy brzuszne podobnie posiadają 6 kolczystych promieni, natomiast płetwa odbytowa posiada 5 twardych promieni. Płetwa ogonowa nieduża, homocerkalna. Ciało koloru brązowooliwkowego, zwykle bez oznaczeń. Część brzuszna nie pokryta pancerzem, jaśniejsza.

Dymorfizm płciowy

Brak danych. Przypuszczalnie jak u spokrewnionych gatunków, pierwszy promień płetwy piersiowej u samca jest pogrubiony i przybiera barwę pomarańczową.

Populacja i zagrożenia

Liczebność i trend populacji Callichthys oibaensis nie zostały oszacowane. Gatunek jest bardzo słabo poznany, oraz bardzo rzadko bywa obiektem badań terenowych, lecz z uwagi na ograniczony zakres występowania traktowany jest przez IUCN jako bliski zagrożenia. Obecnie nie są znane potencjalne zagrożenia dla przetrwania gatunku.

Pożywienie

Przypuszczalnie jak u spokrewnionych gatunków, różnorakie organizmy wodne np. owady i ich larwy, skąposzczety, niewielkie skorupiaki, małe ryby i ich ikra. Dietę może urozmaicać w materię roślinną(kawałki roślin wodnych, glony).

Zachowanie 

Brak danych. Callichthys oibaensis, jak inni przedstawiciele kiryskowatych, jest rybą przydenną. Prowadzi głównie nocny tryb życia, w dzień ukrywając się wśród roślinności, lub pod zatopionymi obiektami(np. pniami, kamieniami). Przy użyciu pyska, kopie w dnie, wyszukując odpowiednich ofiar. Potrafi przeżyć w wodzie ubogiej w tlen, pobierając co jakiś czas powietrze znad tafli wody przy pomocy otworu gębowego, które transportowane jest do dobrze unaczynionego jelita grubego ryby ze zdolnością przyswajania tlenu. W razie zagrożenia ryba szybko ucieka, złapana stroszy kolce. Callichthys oibaensis jak inni przedstawiciele rodzaju, jest przypuszczalnie rybą towarzyską, lubiącą przebywać w małych stadach.

Rozród

Brak danych. U spokrewnionych gatunków, samiec buduje gniazdo z piany i kawałków roślin tuż pod powierzchnią wody, wśród gęstwiny roślin. Gniazdo przyciąga samice z którą dochodzi do dość burzliwego tarła, po którym samica składa ok. 120 jajeczek ikry. Ikra następnie umieszczana jest przez parę w gnieździe i chroniona. Zwłaszcza samiec odznacza się szczególnym zaangażowaniem, często stając się agresywny w stosunku do samicy i odgania ją. Nie akceptuje żadnych stworzeń w pobliżu gniazda. Po ok. 5 dniach wykluwa się narybek, a po 6-8 dniach są zdolne do pływania, stając się samodzielne.

Długość życia 

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Niektóre ptaki wodne i duże ryby. Z uwagi na obecność kolców na płetwach, rzadko bywa obiektem polowań.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Systematyka i pokrewieństwo

Kiryskowate to rodzina sumów do której należy ok. 210 gatunków, blisko spokrewniona z Astroblepidae, Scoloplacidae i zbrojnikowatymi. Najstarszy kopalny gatunek(Corydoras revelatus), pochodzi z późnego paleocenu(ok. 58 mln lat temu). Kiryskowate zamieszkują jedynie rzeki(głównie basen Amazonki) Ameryki Południowej. Jedynie jeden gatunek Hoplosternum punctatum występuje na terenie Ameryki Środkowej. Ciało kiryskowatych osłonięte jest pancerzem, zwykle z dwóch rzędów płytek biegnących wzdłuż ciała po bokach ciała. Głowa zbudowana jest z jednej, lub kilku płytek kostnych. Otwór gębowy mały, znajdujący się w położeniu dolnym i wyposażony w jedną, lub dwie pary niewielkich wąsików. Płetwy piersiowe i grzbietowa wyposażone w kolce(zwykle pierwszy promień przekształcony w solidny kolec). Kiryskowate osiągają różne wielkości, od 2 cm(kirysek pigmejski, kirysek sierpoplamy) do 24 cm(Hoplosternum littorale). Kiryskowate to głównie gatunki przydenne, choć istnieje także kilka gatunków pelagicznych. Zamieszkują szeroką gamę środowisk od potoków górskich po tereny bagienne. Większość przedstawicieli może przetrwać w środowiskach o niskiej zawartości tlenu w wodzie, gdyż posiadają zdolność oddychania przez jelito grube. Niektóre gatunki poławiane komercyjnie(Callichthys callichthys), inne zaś popularne w akwarystyce(np. rodzaj Corydoras).

Rodzaj Callichthys zawiera obecnie 4 gatunki ryb. Często określany mianem podstawowego rodzaju kiryskowatych z uwagi na to iż Callichthys callichthys został po raz pierwszy naukowo opisany już w 1758 roku przez Karola Linneusza. Posiadają wydłużone i masywne ciało, oraz dość długie(jak na kiryskowate) dwie pary wąsów. Przypominają przedstawicieli rodzaju Megalechis, lecz różnią się od nich anatomicznie. Zamieszkują wolno płynące rzeki, tereny podmokłe, baseny i rowy melioracyjne głownie o błotnistym, lub mulistym dnie. Ryby te są w stanie wydawać odgłosy(pomruki, chrząkania), słyszalne zwłaszcza podczas budowy gniazda przez samca. Callichthys callichthys i Callichthys serralabium nie są oceniane w stopniach zagrożenia, występują dość pospolicie, jednak Callichthys oibaensis uważany jest za bliski zagrożenia z uwagi na ograniczony zakres występowania, a Callichthys fabricioi za gatunek narażony na wyginięcie z uwagi na niszczenie środowiska i endemiczne występowanie. Callichthys callichthys(zwany sumikiem pancernym) jest rybą o średnim znaczeniu w rybołówstwie, a także spotykany jest w akwarystyce(mała popularność). W domowych hodowlach można spotkać także Callichthys serralabium(gatunek bardzo rzadki na rynku akwarystycznym).

Ciekawostki

• Callichthys oibaensis został opisany jako gatunek dość niedawno bo w 2006 roku przez kolumbijskiego ichtiologa Carlos'a A. Ardila Rodríguez'a.
• Spokrewniony gatunek Callichthys callichthys jest jedną z pierwszych ryb, które trafiły do europejskich akwariów. Pierwsze osobniki do Europy trafiły w XIX wieku około roku 1897.
• Callichthys oibaensis jest gatunkiem bardzo słabo poznanym.

 Bibliografia:

-http://www.iucnredlist.org/details/64791131/0

-http://www.fishbase.org/summary/63185

-http://www.planetcatfish.com/common/species.php?species_id=722

-http://akwa-mania.mud.pl/ryby/ryby/rybyc/Callichthys%20callichthys.html

-https://en.wikipedia.org/wiki/Callichthys

-https://en.wikipedia.org/wiki/Callichthyidae

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Kiryskowate

-http://www.scotcat.com/factsheets/callichthys_callichthys.htm

-Zarzyńscy P. i J, Wielki atlas ryb akwariowych, Pro Creo Piotr Łuczka na zlecenie AQUAEL Janusz Jankiewicz Sp. z o.o., 2015 r.   

Grandisonia alternans - marszczelec z Seszel

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy beznogie
• Rodzina: Marszczelcowate
• Gatunek: Grandisonia alternans

Występowanie

Grandisonia alternans jest gatunkiem endemicznym dla 7 granitowych wysp Seszeli(Afryka): Mahé, La Digue, Silhouette, Ste, Frégate, Félicité i Praslin.

Siedlisko

Marszczelec zasiedla tereny lasów deszczowych i plantacji(np. palm kokosowych), choć spotyka się go także na terenach silnie zmienionych przez człowieka np. zdegradowanych lasach, obszarach wiejskich i miejskich(np. w ogrodach, parkach). Głównym czynnikiem ograniczającym występowanie gatunku jest wilgotność, która musi zachowywać się na dość wysokim poziomie. Spotykany do ok. 600-700 m n.p.m.

Ogólny opis

Grandisonia alternans podobnie jak inne marszczelcowate, posiada wydłużone, wężowate i beznogie ciało. Osiąga ok. 330 mm długości ciała. Głowa zaokrąglona, lekko trójkątna z proporcjonalnie dużym otworem gębowym. Para czuciowych wyrostków zlokalizowana między oczami, a nozdrzami, lecz bliżej tych drugich. Otwory nosowe dobrze widoczne. Oczy widoczne, lecz pokryte cienką warstwą skóry(uwstecznione). Całe ciało płaza zwykle koloru ciemnofioletowego, czasami z żółtoszarymi przebarwieniami.

Dymorfizm płciowy

Brak danych

Populacja i zagrożenia

Grandisonia alternans jest uznawany za gatunek niezagrożony, określany przez IUCN jako najmniejszego ryzyka na wyginięcie. Jego populacja mimo endemicznego charakteru jest dość szeroko rozłożona(na 7 wyspach Seszeli). Gatunek wydaje się powszechny, bardzo łatwo akceptuje tereny zmienione przez człowieka(plantację, parki, ogrody).

Pożywienie

Brak danych. Zapewne drobne bezkręgowce, jak u innych marszczelców.

Zachowanie

Gatunek słabo poznany. Większość czasu przebywa pod wilgotną glebą, liśćmi, kamieniami i pniami, gdzie wykopuje niewielkie norki. Może opuszczać schronienie w deszczowe dni.

Rozród

Słabo poznany. Przypuszczalnie okres rozrodczy przypada w porze deszczowej(grudzień-marzec). Jest gatunkiem jajorodnym. Samica składa ok. 20 jaj(informacja niepewna), wokół których owija się i chroni. Gniazduje zwykle w norkach pod pniami, kamieniami itp. Młode przechodzą formę larwalną. Po wykluciu się posiadają parę otworów skrzelowych. Przypuszczalnie larwy rozwijają się w nasiąkniętej wodą glebie, okresowych zbiornikach wodnych, lub małych strumieniach, już bez opieki matki.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Brak danych. Marszczelec może padać ofiarą ptaków drapieżnych np. pustułki seszelskiej(Falco araeus), oraz wprowadzonych przez człowieka kotów i szczurów. Z uwagi na skryty tryb życia Grandisonia alternans rzadko bywa obiektem łowów.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka, poza tym iż występuje w środowiskach antropogenicznych.

Systematyka i pokrewieństwo

Marszczelcowate to rodzina płazów beznogich, obejmująca ok. 100 gatunków. Linia ewolucyjna tych płazów nie jest poznana, gdyż istnieje bardzo mało dowodów kopalnych. Przypuszczalnie płazy te istniały już  we wczesnym paleozoiku(ok. 500-450 mln lat temu), gdyż występujące na Seszelach marszczelce z rodzaju Grandisonia, uważane są za pozostałości po superkontynencie Gondwana. Sama ewolucja płazów beznogich jest dla badaczy wielką niewiadomą. Jedna teoria mówi iż są potomkami lepospondyli, inne iż temnospondyli. Marszczelcowate posiadają wężowe, wydłużone ciało z widoczną segmentacją. Głowa zwykle szeroka i stosunkowo masywna. Marszczelce posiadają parę czuciowych wyrostków na pysku(zwykle między oczami, a nozdrzami, lub pod nozdrzami). Skóra wyposażona jest w gruczoły jadowe. Jad marszczelców jest słaby, choć jego dokładny skład i oddziaływanie na organizmy żywe nie zostało zbadane. Zwykle nie przekraczają 40-60 cm. Marszczelce występują obecnie na terenach obu Ameryk, Afryki, Azji, oraz na Seszelach. Prowadzą skryty tryb życia, kryjąc się w ściółce, glebie, pod kamieniami, pniami itp. Większość gatunków jest jajorodna z przejściową formą larwalną w cyklu dojrzewania, choć u niektórych gatunków z jaj wykluwają się ukształtowane osobniki, zaś niektóre są jajożyworodne. Przedstawiciele marszczelcowatych zwykle nie są uważane za zagrożone(poza niektórymi gatunkami np. Grandisonia brevis), choć u większość przedstawicieli z uwagi na to iż prowadzą skryty tryb życia , trudno jest oszacować stan populacji. Szybko adaptują się do środowisk zmienionych przez człowieka.

Rodzaj Grandisonia liczy obecnie 4 gatunki(Grandisonia alternans, Grandisonia larvata, Grandisonia sechellensis i Grandisonia brevis, czasami zaliczany do rodzaju Hypogeophis). Wszyscy przedstawiciele są endemiczni dla Seszeli. Występują na terenach leśnych, lecz szybko przystosowują się do środowisk zmienionych przez człowieka. Jednym wyjątkiem jest Grandisonia brevis. Występuje na wyspie Mahé i przypuszczalnie na wyspie Silhouette. Znany jest tylko z kilku rejestracji, z czego ostania pochodzi z 1991 roku. Zamieszkuje lasy deszczowe i przypuszczalnie nie akceptuje terenów zmienionych przez działalność człowieka(nigdy go na owych terenach nie spotkano). Obecnie klasyfikowany przez IUCN jako poważnie zagrożony.

Ciekawostki

• Poza przedstawicielami rodzaju Grandisonia na Seszelach występują jeszcze inne gatunki marszczelców Hypogeophis rostratus oraz Praslinia cooperi, są one jedynymi płazami beznogimi zamieszkującymi Seszele. 
• Grandisonia alternans jest uważany za najpowszechniejszego marszczelca na terenie Seszeli.
• Gatunek został opisany w 1893 roku przez amerykańskiego zoologa Leonhard'a Stejneger'a.

Bibliografia:

-http://islandbiodiversity.com/Phelsuma%2024-3.pdf

-http://eol.org/pages/1048222/details

-https://en.wikipedia.org/wiki/Caeciliidae

-https://en.wikipedia.org/wiki/Gymnophiona

-https://en.wikipedia.org/wiki/Grandisonia

-http://www.iucnredlist.org/details/59558/0

-http://amphibiaweb.org/species/1889

Krokodyl wąskopyski - jeden z najrzadszych krokodyli

inne nazwy: krokodyl pancerny

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Krokodyle
• Rodzina: Krokodylowate
• Gatunek: Krokodyl wąskopyski(Mecistops cataphractus)

Występowanie

Krokodyl wąskopyski zamieszkuję zachodnią i środkową część Afryki. Jego zasięg obejmuje Senegal, Gambię, Gwinee Bissau(wraz z archipelagiem Bijagós), Gwinee, Sierra Leone, Liberię, Wybrzeże Kości Słoniowej, południowej rejony Mali, Ghanę, Burkina Faso, Togo, Benin, Nigerię, Kamerun, południowy Czad, Republikę Środkowoafrykańską, Gwinee Równikową, Gabon, Kongo, Demokratyczną Republikę Konga, zachodnią Tanzanię, północną Angolę i północną Zambię. W wielu tych rejonach został jednak przypuszczalnie wytępiony(Benin, Senegal, Burkina Faso, Gwinea Bissau, Mali, Togo, Angola, Czad, Gwinea Równikowa, Tanzania i Zambia).

Siedlisko

Krokodyl wąskopyski preferuje rzeki i słodkowodne zbiorniki wodne(retencyjne, słodkowodne laguny) na terenach gęsto zalesionych. Spotykany jednak także w zbiornikach wodnych na terenie lasów sawannowych. Okazjonalnie może wpływać do słonawych, przybrzeżnych lagun.

Ogólny opis

Krokodyle, do których należy opisywany gatunek, charakteryzują się solidnie zbudowanym, wydłużonym, podobnym do jaszczurczego ciele. Kończyny są stosunkowo krótkie(przednie łapy zakończone 5 palcami, tylne czterema spięte błoną pławną). Pysk spłaszczony, wydłużony, wyposażony w ostre zęby. Skóra gruba, zrogowaciała, tworząca szereg tarczek, chroniących zwierzę. Krokodyl wąskopyski jest średniej wielkości krokodylem, osiągającym rozmiar w przedziale 2,5-4,3 metrów. Pysk wyjątkowo smukły, przypominający ten występujący u gawiala(przystosowany do łapania ryb), pozbawiony wypukłości kostnych. Paszcza wyposażona w 64-70 zębów, 14-18 po każdej stronie szczęki i żuchwy. Nozdrza znajdują się na uwypukleniu na końcu pyska. Oczy wyłupiaste, znajdujące się na czubku głowy. Krokodyl wąskopyski posiada 3-4 rzędów ochronnych łusek na karku(inne krokodylowate posiadają tylko 2). Grzbiet, ogon i boki ciała pokryte grubymi, uwypuklonymi łuskami. Kończyny masywne, wyposażone w ostre pazury. Na górnej części ogona występują kile(grzebienie ogonowe), wysokie, trójkątne łuski, biegnące w 2 rzędach, przechodzące w pojedynczy grzebień w okolicach środka ogona. Ubarwienie od zielono-szarego po żółto-zielony. Ciało pokryte ciemnymi plamami i poprzecznymi pręgami na grzbiecie i ogonie. Powierzchnia brzuszna jaśniejsza(oliwkowa, żółtawa), czasami z kilkoma ciemnymi plamami.

Dymorfizm płciowy 

Samce osiągają większe rozmiary, niż samice w podobnym wieku.

Populacja i zagrożenia

Krokodyl wąskopyski jest gatunkiem dość rzadkim, co znacznie utrudnia jednoznaczne określenie statusu. Od 1996 roku był uznawany przez IUCN jako gatunek DD(niewystarczające dane), lecz ostanie badania wniosły wiele informacji, które określiły stan populacji krokodyla. Na terenie Afryki Zachodniej gatunek poniósł znaczne straty w liczebności w skutek działalności człowieka(wycinanie lasów, polowania). Na terenie Liberii i Nigerii gatunek znacznie zmniejszył swoją populację, oraz prawdopodobnie wymarł z terenów Benin, Senegalu, Burkina Faso, Gwinei Bissau, Mali, Togo, Czadu i Gwinei Równikowej. Jedynie na terenie Gabonu i Wybrzeża Kości Słoniowej populacja zachodnio-afrykańska, mimo dużych spadków, wydaje się być niezagrożona. Na terenie Gwinei Równikowej gatunek nie był widywany od 1980 roku. Na terenie Angoli, północnych i południowych obszarach Demokratycznej Republiki Konga gatunek jest wymarły(choć niema jednoznacznych dowodów na to iż kiedykolwiek tam występował), natomiast w wyniku zmian środowiskowych na terenie jeziora Tanganika, Mweru i rzece Luapula, gad na owych obszarach stał się niezwykle rzadki(przypuszczalnie wymarły na terenie Tanzanii i Zambii). Niektórzy badacze sądzą jednak iż na terenie jeziora Mweru przetrwała stabilna populacja krokodyla, oraz występuje jeszcze w kilku populacjach na terenie dorzecza Luapula. Na terenie Demokratycznej Republiki Konga i Konga obecnie liczebność krokodyla wąskopyskiego wydaje się niezagrożona. Informację dotyczące występowania i stanu populacji krokodyla pochodzą zwykle z pojedynczych, często przypadkowych obserwacji(min. nie wiadomo czy krokodyl występował kiedykolwiek na terenie Mali, Burkina Faso, czy Angoli, gdyż obserwację tego gatunku na tych obszarach nie zostały nigdy potwierdzone). Na terenie Tanzanii krokodyl wąskopyski jest uznawany za przypuszczalnie wymarłego, mimo to podczas wyznaczania mokradeł Malagarasi-Muyovozi Wetland Complex(Tanzania) w Konwencji ramsarskaiej w 2000 roku, kilka krokodyli tego gatunku nadal tam występowało. Doniesienia z Afryki Środkowej sugerują także iż krokodyl pancerny posiada kilka lokalnych, lecz dużych populacji na terenie dorzecza rzeki Ogowe(Gabon, Kongo), zbiorników przybrzeżnych na terenie Gabonu i rejonie Lac Tele(obszar Jeziora Tele, DRK). Podczas badań z 2011 roku na terenie Demokratycznej Republiki Konga odkryto także kilka małych populacji na terenie rzeki Aruwimi i górnym biegu rzeki Lomami, co skłoniło badaczy do wysunięcia spekulacji iż na dużych połaciach niezamieszkałych lasów wzdłuż rzeki Kongo, może utrzymywać się duża populacja tego gada. W Afryce Zachodniej. Spadek liczebności krokodyla wąskopyskiego związany jest z kilkoma czynnikami. W przeszłości krokodyl był obiektem polowań komercyjnych, głównie z uwagi na skórę(z której wykonuje się elementy odzieży). Polowania zasilały się zwłaszcza tam, gdzie odnotowano spadek liczebności krokodyla nilowego. Krokodyl był także zabijany w celu pozyskania mięsa. Obecnie w większości krajów w których występuje krokodyl pancerny, polowania na ten gatunek są prawnie zabronione. Jednak w kilku brak podmiotu wykonawczego nawet na obszarach chronionych, przez co mimo zakazu polowań krokodyle są nadal zabijane. Obecnie w Afryce Zachodniej i Środkowej odnotowano spadek polowań na owego krokodyla, lecz nie z uwagi na przepisy ochronne(wyznaczone przez CITES), lecz zmniejszenie się populacji gatunku. Niszczenie środowiska jest także poważnym zagrożeniem dla opisywanego gada. Lasy są często karczowane, lub modyfikowane na plantację kakao, kauczuku, lub pod osiedla ludzkie. Duże znaczenie w zmniejszaniu się liczebności krokodyla ma także  rybołówstwo. Nadmierna eksploatacja ryb w środowisku w którym żyje drapieżnik, ogranicza mu dostępność do pożywienia, a dodatkowa krokodyle często giną zaplątane w sieci rybackie. Obecnie nie są prowadzone żadne programy ochronne, skierowane głównie na krokodyla wąskopyskiego(występuje jednak na kilku obszarach chronionych). Wdrożenie programu hodowli gatunku w niewoli i jego reintrodukcji, wydaje się jedynym sposobem na przetrwanie krokodyla. Obecnie Wybrzeże Kości Słoniowej zgłosiło inicjatywę owego programu. Krokodyl wąskopyski przez IUCN jest notowany jako krytycznie zagrożony.

Pożywienie

Krokodyl wąskopyski, podobnie jak inne krokodyle, jest gatunkiem drapieżnym, polującym na wszelkiego rodzaju zwierzęta wodne i lądowe. Osobniki dorosłe żywią się głównie rybami, choć upolują także ptaka, żółwia, płaza, czy ssaka lądowego, który zbliżył się do wody(np. kanczyla). Nie gardzą padliną. Rybacy z Gabonu zaobserwowali także iż krokodyle dość często polują na węże wodne, nie zostało to jednak udokumentowane.

Zachowanie

Ekologia gatunku dość słabo poznana. Krokodyl wąskopyski jest gatunkiem wodnym, samotniczym i zmiennym trybie życia(aktywny za dnia i w nocy). Większość czasu spędza w wodzie, pływając głównie przy użyciu falującego na boki ogona, podczas gdy kończyny leżą blisko ciała(rozstawiane przy zatrzymaniu się). Przy powierzchni poruszają się wolno, wykonując wijące ruchy ogonem, lecz mogą nagle przyśpieszyć(spłoszone, lub polujące). Na lądzie poruszają się ociężale, wychodząc zwykle w celu wygrzania się, lub przechodząc do innego zbiornika wodnego. Krokodyle posiadają dwa główne typy poruszania się na lądzie. Chód niski, czyli krokodyl pełznie nie podnosząc kończyn z brzuchem ocierającym się o podłoże. Stosowany głównie blisko brzegu, przy podłożu błotnistym. Drugi chód to wysoki, krokodyl podnosi brzuch z podłoża, a kończyny są niemal wyprostowane. Krokodyl porusza się tak przy podłożu twardym. Poluje głównie z zasadzki, wystawiając oczy i czubek pyska z nozdrzami ponad wodę. Kiedy wypatrzy ofiarę ponad wodą powoli zbliża się do niej, aby nagle wyskoczyć z otwartą paszczą, Małe ofiary są głównie zabijane od razu w paszczy krokodyla, przez przerwanie rdzenia kręgowego. Aby chwycić rybę, czyhają pod wodą by podpłynęła dostatecznie blisko i uderzają paszczą na bok, chcąc pochwycić ofiarę. Krokodyl większość dnia spędza pod wodą, najczęściej w zacienionych rejonach. Wczesnym rankiem zwykle wychodzi na ląd w celu wygrzania się. Krokodyle łatwo mogą ulec przegrzaniu dlatego przez resztę dnia nie wychodzą na ląd. W nocy mogą polować(widzą w ciemności), także często wychodzą na ląd np. w celu znalezienia lepszego żerowiska. Krokodyle wąskopyskie uznawane są za jedne z najczęściej wydających odgłosy krokodyli(choć nie zostało to potwierdzone badaniami). Najczęściej są to warknięcia i chrząkania, mające na celu komunikację z pobliskimi osobnikami. Częste wydawanie odgłosów może świadczyć o bardziej uporządkowanej hierarchii niż u reszty krokodylowatych, choć badacze skłaniają się także to tezy iż krokodyle z uwagi na samotniczy tryb życia, muszą częściej wydawać odgłosy, aby przyciągnąć partnera, lub odstraszyć rywala. Krokodyle wąskopyskie są terytorialne, zwłaszcza samce, które nie akceptują innego osobnika na swoim rewirze. Wyjątkiem jest pora godowa, podczas której samce akceptują obecność samic. Samice i osobniki młode wskazują mniejszy terytorializm, zwykle akceptując na swoim terenie innego, lub kilka osobników. Walki dorosłych krokodyli są widowiskowym przedstawieniem, pełnym wyskoków, gryzienia i przepychanek. Jednak z uwagi na grubą skórę, rzadko kończą się śmiercią.

Rozmnażanie

Pora godowa rozpoczyna się wraz z porą deszczową(trwa zwykle od stycznia do lipca). Nie wiadomo jak wyglądają zaloty krokodyla wąskopyskiego. Przypuszczalnie podobnie jak u innych krokodyli, samiec przyciąga samice przy pomocy wytwarzanych w wodzie wibracji(infradźwięki). Prawdopodobnie do kopulacji dochodzi w wodzie na płyciźnie, przedtem partnerzy mogą pływać wokół siebie i gonić się nawzajem. Samiec może kopulować z kilkoma samicami i jest to jedyny okres kiedy te krokodyle żyją w grupach. Samica po udanych zalotach zwykle wraca na swoje tereny, lub wyszukuje nowych. Po ok. 2-3 miesiącach samica jest zdolna do złożenia jaj. Buduje ona gniazdo z błota i martwej roślinności z wykorzystaniem tylnych nóg, zwykle u podstawy drzewa, blisko brzegu na terenach niezakłóconych(choć odnotowano kilka gniazd na plantacjach kakao). Gniazdo zwykle osiąga 50-80 cm wysokości i 120-220 cm długości i szerokości. Mniej więcej tydzień po zakończeniu budowy gniazda, samica składa w nim dość duże jaja(8 x 5 cm) w porównaniu do jej wielkości. Ilość składanych jaj przez krokodyla wąskopyskiego nie została obecnie do końca sprecyzowana, choć badane gniazda posiadały od 8 do 22 jaj. W stosunku do wielkości samicy, krokodyl wąskopyski znosi najmniej jaj, lecz są one także największe wśród przedstawicieli krokodyli. Okres inkubacji trwa od 90 do 110 dni(temperatura inkubacji utrzymuj się na poziomie 27,4 - 34ºC). U krokodyli występuje temperaturowa determinacja płci. Samica zwykle przebywa w okolicy gniazda. Przed wykluciem młode wydają z siebie skrzypiące odgłosy(jeszcze w jajku), które przyciągają ich matkę. Samica odkopuje młode, oraz rozkrusza skorupy jaj pisklętom, które maja trudności z wykluciem. Młode zwykle po wykluciu mierzą 28-38 cm długości(dość dużo). Następnie matka zgarnia do pyska wszystkie pisklęta i przenosi je do wody. Samica przez nieznany okres chroni młode. Pisklęta polują zwykle na owady i małe kręgowce. Tempo wzrostu u tego gatunku nie jest znane. Dojrzałość płciową krokodyl pancerny uzyskuje w wieku 10-15 lat.

Długość życia

Brak danych na temat długości życia krokodyli wąskopyskich na wolności. W niewoli żyją od 32 do 38 lat.

Naturalni wrogowie

Dorosłe osobniki nie posiadają naturalnych wrogów(poza ludźmi). Najbardziej narażone są osobniki młode i jaja, które często padają ofiarą lampartów, wydr plamoszyjnych, krokodyli krótkopyskich, ptaków drapieżnych i gryzoni. Większe osobniki krokodyla wąskopyskiego nie będą się wahać zjeść mniejszego(kanibalizm, widoczny zwłaszcza u osobników młodych).

Znaczenie dla człowieka

Krokodyl wąskopyski jest obiektem polowań, głównie dla skóry z której wykonuje się elementy odzieży(buty, torebki), lecz także dla mięsa(bardzo smacznego). Polowania na ten gatunek nasiliły się, kiedy to populacja krokodyla nilowego zanikała. Obecnie jednak z uwagi na bardzo małą liczebność, oraz normy ochronne, rzadko bywa obiektem łowów. Czasami bywa przyłowem podczas łowienia ryb. Krokodyl wąskopyski jest gatunkiem niebezpiecznym dla człowieka, mogącym z łatwością go zranić, lub zabić. Bywa trzymany w ogrodach zoologicznych.

Systematyka i pokrewieństwo

Krokodyl wąskopyski jest jedynym przedstawicielem rodzaju Mecistops. Wcześniej był klasyfikowany do rodzaju Crocodylus, jednak badania morfologiczne i DNA, potwierdziły klasyfikację do osobnego rodzaju. Badania zasugerowały także iż krokodyl wąskopyski może być prymitywną formą przedstawicieli rodzaju Crocodylus. Obecnie rodzina krokodylowatych obejmuje 3 rodzaje Crocodylus, Osteolaemus i Mecistops. Dwa ostanie posiadają po jednym przedstawicielu krokodylu wąskopyskim(Mecistops cataphractus) i krokodylu krótkopyskim(Osteolaemus tetraspis). Rodzaj Crocodylus posiada obecnie dość zmienną liczbę przedstawicieli(na tą chwile 15 i kilka wymarłych), gdyż obecne badania (min. morfologiczne i genetyczne) pozwalają na wyodrębnienie nowych gatunków. Jako gatunek niedawno został uznany krokodyl pustynny*(Crocodylus suchus), wcześniej uznawany za krokodyla nilowego, natomiast wiele innych gatunków czeka na zakwalifikowanie min. Crocodylus raninus, tajemniczy gatunek z wyspy Borneo, czy niedawno odkryte jaskiniowe krokodyle z Abanda. Potomkowie obecnych krokodyli pojawili się ok. 83,5 milionów lat temu(kreda), choć pierwsze krokodylomorfy pojawiły się ok. 250 mln lat temu we wczesnym triasie(Pseudosuchia, Protosuchia). Krokodylowate mimo iż nazywane są żywymi skamielinami(gdyż poza ptakami są jedynymi archozaurami) są dosyć młodą radiacją. Z badań naukowych wynika iż krokodyl wąskopyski oddzielił się od linii ewolucyjnej Crocodylus ok. 12-24 mln lat temu. Na pierwszy rzut oka krokodylowate, bardzo przypominają aligatorowate, lecz te dwie rodziny wyróżnia kilka cech. Krokodylowate posiadają węższą i dłuższą czaszkę niż aligatory, przypominającą kształtem literę V(u aligatorowatych przypomina literę U). U aligatorów górna szczęka jest zwykle szersza niż dolna, a zęby w żuchwie są dopasowane do wgłębień w szczęce, natomiast u krokodyli szczęka i żuchwa są zwykle tej samej szerokości, a czwarty ząb nie chowa się w zatoce i pozostaje widoczny po zamknięciu pyska. U gawialowatych pysk jest bardzo wydłużony i wąski. Krokodylowate różnią się wielkością. Krokodyl krótkopyski(najmniejszy przedstawiciel) osiąga rozmiary do 1,8 metra długości, z drugiej strony krokodyl różańcowy(największy przedstawiciel) dorasta do 7 metrów długości ciała. Obecnie krokodylowate zamieszkują jedynie rejony tropikalne(nie są odporne na zimno, jak aligatory) min. Afrykę, Azję, Australię i Oceanię, Amerykę Północną i Południową. Obecnie 8 gatunków krokodylowatych jest uznawanych za zagrożone z czego kilka bardzo poważnie min. krytycznie zagrożone krokodyl orinokański, krokodyl filipiński, czy krokodyl syjamski(który jest przypuszczalnie wymarły na wolności). Krokodylom zagrażają głównie polowania dla skór i mięsa, oraz przekształcanie środowiska naturalnego.

Ciekawostki

• Najnowsze badania genetyczne i morfologiczne wskazują iż dwie populacja krokodyla wąskopyskiego(zachodnioafrykańska i środkowoafrykańska) mogą być w rzeczywistości osobnymi gatunkami. Naukowcy szacują iż te dwie populacja podzieliły się ok. 6,5-7,5 mln lat temu. Jeżeli zachodnioafrykański krokodyl wąskopyski zyskałby miano gatunku, stałby się jednym z najbardziej zagrożonych gatunków krokodyli i zwierząt. Obecnie jednak nie różnicuje się nawet podgatunków krokodyla wąskopyskiego.
• Pisklęta krokodyla wąskopyskiego posiadają jeden z największych wskaźników przeżywalności wśród krokodyli. Wiąże się to głównie z wielkością z jaką rodzą się młode krokodylki, osiągając od 28-38 cm długości. Dla porównania świeżo wyklute krokodyle różańcowe(obecnie największy krokodyl) osiągają wielkość od 25-30 cm długości.
• Tereny występowania krokodyla wąskopyskiego i krótkopyskiego w dużej mierze pokrywają się, ponadto oba gatunki zasiedlają podobne habitaty. Także ich okres gniazdowania jest podobny, chociaż u krokodyla krótkopyskiego bardziej wydłużony. Najprawdopodobniej oba gatunki łączy relacja antagonistyczna, wypierają się z zajmowanych siedlisk.
• Gatunek został opisany w 1825 roku przez francuskiego zoologa Georges'a Cuvier'a.
• Krokodyle podobnie jak roślinożerne ptaki, czy foki połykają kamienie. Służą one jako gastrolity, ułatwiając trawienie pokarmu.
• Krokodyle różańcowe są odpowiedzialne za największy masowy atak zwierząt na ludzi. Podczas bitwy na wyspie Ramree w 1945 roku desant brytyjskiej i hinduskiej armii zepchną oddział broniących się wojsk japońskich na tereny podmokłe. Japończycy przez trzy tygodnie odmawiali kapitulacji, mimo iż męczyły ich choroby, owady, węże, a przede wszystkim krokodyle. Przypuszczalnie zwabione dźwiękiem strzelaniny(które mogły przypominać krokodylom odgłosy godowe), co noc zabijały dziesiątki żołnierzy, a za dnia stada sępów czyściły bagna ze zwłok. W końcu 20 otoczonych, ostaniach żywych i ciężko rannych żołnierzy japońskich poddało się, choć ok. 1 tysiąc ludzi uciekło na bagna(liczba kwestionowana przez niektórych historyków).

Bibliografia:

-http://carnivoraforum.com/topic/9333442/1/

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Krokodyle

-https://en.wikipedia.org/wiki/Slender-snouted_crocodile

-http://www.aquaticcommunity.com/crocodiles/slendersnout.php

-http://www.arkive.org/african-slender-snouted-crocodile/mecistops-cataphractus/

-http://www.iucnredlist.org/details/5660/0

-http://animaldiversity.org/accounts/Mecistops_cataphractus/

-https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Ramree_Island

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Krokodyl_r%C3%B3%C5%BCa%C5%84cowy

Palmożer amarantowy - podryw na biel

inne nazwy: bławatnik amarantowy

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Wróblowe
• Rodzina: Bławatnikowate
• Gatunek: Palmożer amarantowy(Xipholena punicea)

Występowanie

Palmożer amarantowy zamieszkuje głównie region lasów amazońskich, między innymi na terenie wschodniej Kolumbii, zachodniej i południowej Wenezueli, Gujany, Surinamu, Gujany Francuskiej, amazońskiej Brazylii(północna, zachodnia i centralna), północno-wschodniej Boliwii, północno-wschodnim Peru, a także pojedyncze obserwację odnotowano w południowo-wschodnim Ekwadorze.

Siedlisko

Ptak zasiedla tropikalne i subtropikalne lasy nizinne do 1300 m n.p.m. Wydaje się liczniejszy na terenach o piaszczystej glebie, choć gatunek bytuje głównie w koronach drzew.

Ogólny opis

Palmożer amarantowy jest niedużym bławatnikiem, osiągającym 19-20 cm długości ciała i wagę w przedziale 58-76 gramów. Posiada charakterystyczny dla swojej rodziny szeroki dziób z lekko zakrzywionym końcem, krótki ogon, masywne nogi, oraz zaokrąglone skrzydła. Tęczówki oczu koloru jasnożółtego, nogi szare, natomiast dziób zabarwienia od żółtego po szarawy. Upierzenie jest cechą rozpoznawczą płci(dymorfizm płciowy). Większość ciała samca pokryta jest połyskującymi piórami koloru od bordowo-fioletowego po amarantowy z ciemniejszym zabarwieniem głowy. Skrzydła białe, najlepiej widoczne podczas lotu. W spoczynku okryte czerwonymi barkówkami, najczęściej odsłaniając jedynie białe lotki. Samica zwykle jednolicie szara(popielata) z jaśniejszym brzuchem i kuprem. Skrzydła koloru od popielatego do czarnoszarego z białym obramowaniem lotek. Osobniki młode upierzeniem podobne do samic.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny. Różnice w upierzeniu(patrz wyżej).

Populacja i zagrożenia

Całkowita wielkość populacji gatunku nie została oszacowana, lecz ptak najczęściej opisywany jest jako dość pospolity. Najliczniej występuje na północy Amazonii(Kolumbia, region Gujana), rzadszy na południu. Posiada szeroki zakres występowania, a trend populacji uważa się za stały, dlatego przez Czerwoną księgę gatunków zagrożonych IUCN palmożer amarantowy notowany jest jako najmniejszego ryzyka na wyginięcie. Podobnie jak innym gatunkom zamieszkującym lasy Amazonii, zagraża mu niszczenie środowiska(wylesianie).

Pożywienie

Głównie owoce palm(zwłaszcza euterp Euterpe), figowców i mlekowców(Brosimum). Przypuszczalnie dietę urozmaica w drobne bezkręgowce.

Zachowanie

Słabo zbadane. Palmożer amarantowy jest ptakiem o dziennym trybie życia, zamieszkującym głównie korony drzew. Obserwowany zazwyczaj wczesnym rankiem, lub o zmierzchu, siedząc na szczycie odsłoniętej gałęzi. Poza tym, prowadzi raczej skryty tryb życia. Samice mogą tworzyć małe grupki, lecz samce spotykane na ogół pojedynczo. Obie płcie mogą wydawać z siebie krótki dźwięk "purp". Dodatkowo samce wydobywają z siebie grzechoczący(podobny do żab) śpiew, choć śpiewają bardzo rzadko. Podczas lotu wydobywają z siebie charakterystyczny szelest. Gatunek może wędrować w poszukiwaniu nowych żerowisk(owocujących drzew).

Rozród

Słabo zbadany. Z uwagi na spotykanie osobników o młodocianym upierzeniu przez większość miesięcy, przypuszcza się iż palmożer amarantowy nie posiada jednego okresu rozrodczego(lub rozmnaża się przez cały rok). Zwykle do zachowań godowych dochodzi podczas grupowego żerowania na owocujących drzewach. Samce latając nad drzewami, ukazują białe zabarwienie skrzydeł, którym próbują zachęcić samice do godów. Samiec zwykle kopuluje z kilkoma samicami, nie pomagając w budowie gniazda, ani odchowie piskląt. Samica buduje małe, kruche gniazdo na drzewie, wysoko nad ziemią, zwykle z gałązek, splątanych sierścią, lub pnączami. Znosi w nim jedno jajo(przypuszczalnie z uwagi na to iż kruche gniazdo nie utrzymało by ciężaru większej ilości jaj i piskląt). Okres inkubacji i czas odchowu piskląt jest nieznany. Okres inkubacji u spokrewnionych gatunków trwa ok. 25-28 dni, a odchów młodych(nauka latania) 30-40 dni. Nie wiadomo ile lęgów rocznie może wyprowadzić samica, lecz rozrodczość dużych bławatników jest na ogół bardzo mała.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Głównie ptaki drapieżne(np. trębacze).

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka. Istnieje kilka doniesień o trzymaniu tego ptaka w niewoli. Czasami odwiedza karmiki dla dzikich ptaków na obrzeżach lasów. Z uwagi na dietę złożoną miedzy innymi z owoców figowców i euterpy, może być szkodnikiem plantacji tych drzew.

Systematyka i pokrewieństwo

Rodzaj Xipholena liczy jedynie 3 gatunki bławatników min. palmożera amarantowego(Xipholena punicea), palmożera białosternego(Xipholena lamellipennis) i palmożera białoskrzydłego(Xipholena atropurpurea). Zamieszkują one amazońskie lasy. Palmożery są średniej wielkości bławatnikami, osiągającymi średnio 19-20 cm długości ciała. Charakterystyczne dla tego rodzaju jest upierzenie samców. Pióra połyskujące, koloru od bordowo-fioletowego po amarantowy u palmożera amarantowego, czarnego z domieszką bordowego u palmożera białoskrzydłego i jednolicie czarnego u palmożera białosternego. U wszystkich gatunków występuje białe, kontrastujące zabarwienie skrzydeł, a dodatkowo u palmożera białosternego biało zabarwiony jest także ogon. Samice skromnie ubarwione, zwykle szare. Ekologia gatunków słabo poznana. Ptaki bytują w koronach drzew. Palmożer białosterny jest gatunkiem najsłabiej poznanym. Zachowanie, rozród i dieta tego gatunku jest dla naukowców tajemnicą. Pozostałe palmożery żywią się owocami(figi, jagody acai), czasami także kwiatami, częściami roślin(z obserwacji palmożera białoskrzydłego), oraz sporadycznie owadami. Podczas godów nie śpiewają, lecz popisują się kontrastującym upierzeniem podczas latania. Samce nie ingerują w odchów piskląt i budowę gniazda. Posiadają bardzo małą rozrodczość. Palmożer amarantowy jest gatunkiem niezagrożonym, notowany jako mniejszego ryzyka na wyginięcie. Palmożer białosterny jest uznawany jako bliski zagrożenia, z uwagi na nieco ograniczony zakres(Amazonia brazylijska) i wycinkę lasów, choć z uwagi na rzadkie obserwację jego faktyczny stan populacji może być różny. Palmożer białoskrzydły jest poważnie zagrożony z uwagi na ograniczony zakres(wybrzeże wschodniej Brazylii), wycinanie lasów deszczowych(ponad 60% jego siedlisk zostało zniszczonych), a także w mniejszym stopniu przez kłusownictwo(wyłapywanie ptaków i sprzedaż jako zwierzę domowe). Jego populacja nadal w drastycznym stopniu maleje.

Ciekawostki

• Bławatnikowate są rodziną o jednym z największych zróżnicowań pod względem rozmiaru ciała. Najmniejszy gatunek bławatniczek(Calyptura cristata) osiąga zaledwie 7,5-8 cm długości ciała, natomiast największy strojnoczub amazoński(Cephalopterus ornatus) jest ponad 6 razy większy, osiągając 46-51 cm długości ciała. Bławatnikowate są także dosyć słabo poznaną rodziną.
• Gatunek został opisany w 1764 roku przez niemieckiego zoologa Peter'a Simon'a Pallas'a. Został opisany pod nazwą Turdus puniceus(badacz zaliczał go do drozdów).
• Palmożer amarantowy jest gatunkiem monotypowym(nie wyróżnia się podgatunków). Jego zakres nie pokrywa się z spokrewnionymi gatunkami, poza niewielkim terenem na obszarze Brazylii, gdzie występuje wraz z palmożerem białosternym(Xipholena lamellipennis).

Bibliografia:

-http://neotropical.birds.cornell.edu/portal/species/overview?p_p_spp=494956

-http://www.iucnredlist.org/details/22700894/0

-http://www.hbw.com/species/pompadour-cotinga-xipholena-punicea

-https://en.wikipedia.org/wiki/Cotinga