niedziela, 14 czerwca 2015

Tyranik szarogardły - nieśmiały śpiewak

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ptaki
  • Rząd: Wróblowe
  • Rodzina: Tyrankowate
  • Gatunek: Tyranik szarogardły(Myiopagis viridicata)

Występowanie

Tyranik szarogardły posiada dość szeroki, lecz niejednolity zasięg. Zamieszkuje obszary od południowego Meksyku(w tym cały Półwysep Jukatan), przez przybrzeżne obszary Gwatemali i Hondurasu, Salwador, Nikaragua, zachodnie wybrzeże Kostaryki, południowe wybrzeże Panamy(poza wschodnimi terenami granicznymi), Kolumbię(poza obszarami północno-zachodnimi i południowo-wschodnimi), zachodni Ekwador, południowo-zachodnią Gujanę, południową i północno-wschodnią Brazylię, Boliwię(poza zachodnią i południowo-zachodnią), wschodni Paragwaj, aż po północny i północno-wschodni obszar Argentyny. Preferuje suche lasy tropikalne i subtropikalne, nizinne lasy tropikalne, zwłaszcza w pobliżu strumieni i źródeł wody. Zamieszkuje także silnie zdegradowane lasy tropikalne.

Ogólny opis

Tyranik szarogardły jest niewielkim ptakiem osiągającym 12-13 cm długości ciała i wagę 12-14 gramów. Głowa koloru szarawego, lub popielatego z białym, słabo widocznym pierścieniem wokół oczów. Gardło i pierś zwykle koloru jasno szarego. Grzbiet, skrzydła i ogon koloru oliwkowo-zielonego. Brzuch tyranika jasno żółty. Dziób krótki, koloru czarnego, lub ciemnobrunatnego, podobnie jak nogi.

Dymorfizm płciowy

Brak danych.

Populacja i zagrożenia

Gatunek niezagrożony, klasyfikowany jako niższego ryzyka na wyginięcie(głównie ze względu na szeroki zasięg). Mimo to ptak spotykany dość rzadko, głównie ze względu na skryty tryb życia. Występuje na wielu obszarach chronionych i nie są znane poważne zagrożenia dla tego gatunku.

Pożywienie

Wszelkiego rodzaju owady, oraz drobnych rozmiarów jagody i owoce. Regularnie zjada także nasiona w osnówkach.

Zachowanie

Słabo poznane. Ptak prowadzi dzienny, lecz skryty tryb życia. Żeruję wysoko nad ziemią, blisko koron drzew. Spotykany pojedynczo, lub w parach. Często ich obecność zdradza jedynie śpiew, niezbyt wyraźny, lecz piskliwy i brzęczący.

Rozród

Słabo poznany. Okres rozrodczy u tych ptaków odnotowano na przełomie kwietnia-czerwca na terenie Ameryki Środkowej, października-marca na terenie Brazylii, oraz grudnia-stycznia w Argentynie. Otwarte gniazdo budowane jest wysoko nad ziemią w koronie drzewa, głównie przez samice. Samiec w tym czasie strzeże okolicy i wypatruje niebezpieczeństw, oraz konkurencji. Samica składa dwa jaja. Czas inkubacji, oraz okres odchowu młodych nie jest poznany.

Naturalni wrogowie

Brak danych. Przypuszczalnie większe ptaki drapieżne, mięsożerne ssaki, węże itp.

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka 

Ptak poluje na owady, przez co jest uważany za gatunek pożyteczny. 

Ciekawostki


  • Nazwa rodzajowa gatunku Myiopagis pochodzi z języka greckiego i w tłumaczeniu oznacza"pułapkę na muchy".
  • Przedstawiciele rodzaju Myiopagis, podobnie jak sam tyranik szarogardły prowadzą skryty tryb życia, dlatego należą do jednych z najmniej poznanych ptaków.
  • Został opisany po raz pierwszy w 1817 roku przez francuskiego ornitologa Louis'a Jean'a Pierre'a Vieillot'a.
  • Znanych jest 10 podgatunków tyranika szarogardłego.
  • Tyranik jamajski(Myiopagis cotta) jest blisko spokrewniony i bardzo podobny do tyranika szarogardłego. Przez niektórych naukowców oba ptaki klasyfikowane są jako jeden gatunek.
  • Rodzaj Myiopagis liczy 7 gatunków tyraników min. tyranika szarogardłego, tyranika jamajskiego(Myiopagis cotta), tyranika popielatego(Myiopagis caniceps), tyranika żółtociemieniowego(Myiopagis flavivertex), tyranika ekwadorskiego(Myiopagis subplacens), tyranika jasnolicego(Myiopagis olallai) i tyranika leśnego(Myiopagis gaimardii).

http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Myiopagis_viridicata#/media/File:Myiopagis_viridicata.jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Myiopagis_viridicata#/media/File:Greenish_Elaenia_2_(3322865413).jpg

czwartek, 4 czerwca 2015

Postrzałka - afrykański kangur

inne nazwy: długonóg
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Postrzałki
  • Gatunek: Postrzałka(Pedetes capensis)

Występowanie

Postrzałka zamieszkuję wschodnią i południową Afrykę od południowej części Demokratycznej Republiki Konga przez Angolę(poza północnymi rejonami), Zambię(poza wschodnią), Zimbabwe(poza niektórymi północnymi i zachodnimi rejonami), Botswanę, Namibii(poza zachodnimi rejonami przybrzeżnymi), południowy Mozambik(poza skrajnie południowymi terytoriami), aż po Republikę Południowej Afryki(prowincja Limpopo, Prowincja Północno-Zachodnia, prowincja Gauteng, prowincja Mpumalanga, Prowincja Przylądkowa Wschodnia, Wolne Państwo, KwaZulu-Natal, północna i wschodnia Prowincja Przylądkowa Północna). Jej wystąpienie nie zostało potwierdzone na terenie Lesotho. Postrzałka preferuje tereny o piaszczystej glebie min. półpustynie, łąki, suche tereny trawiaste, tereny zalewowe i uprawne.

Ogólny opis

Postrzałka jest średniej wielkości gryzoniem dorastającym do 35-43 cm długości i ważącym 3-4 kg. Ze względu na krótkie kończyny przednie i wydłużone kończyny tylne, często kojarzony z kangurem(mimo iż nie jest z nim spokrewniony). Głowa długonoga jest krótka i okrągła, podobna do króliczej, z dużymi oczami i wystającym, zaokrąglonym nosem. Uczy dosyć duże, proste i szpiczasto zakończone, wyposażone w koziołek(który uniemożliwia przedostawanie się piasku do uszów podczas kopania). Kończyny przednie krótkie, wyposażone w 5 długich pazurów, natomiast kończyny tylne dobrze rozwinięte z wydłużonymi czterema palcami, wyposażonymi w pazury, przypominające małe kopyta. Ogon długi, osiągający 37-47 cm długości, puszysty z charakterystyczną czarną, lub ciemnobrązową końcówką. Sierść długa, zwłaszcza w górnych częściach ciała, koloru od żółtawego przez cynamonowy, czerwonobrązowy po płowy. Część brzuszna biała, lub kremowa.

Dymorfizm płciowy

Brak.

Populacja i zagrożenia

Jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski na wyginięcie i uważany za dosyć pospolity. Mimo to w ciągu ostatnich 30 lat populacja postrzałki zmniejszyła się o ok. 20%. Postrzałka jest jednym z głównych obiektów polowań rdzennych mieszkańców Botswany(Buszmenów), głównie dla mięsa i skóry. Gryzoń jest także tępiony przez rolników ze względu na szkody wyrządzane na polach kukurydzy, sorgo, pszenicy, owsu, orzechów arachidowych i fasoli(w niektórych latach niszczyły nawet 10-15% plonów). Badacze sądzą jednak iż największym zagrożeniem dla postrzałki jest degradacja środowiska naturalnego w wyniku zmian klimatycznych(pustynnienie obszarów, długotrwałe susze, powodzie i pożary), szybkiego tempa urbanizacji, nieumiejętnego gospodarowania gruntów rolnych, oraz zanieczyszczeń. W południowej Afryce populacja gatunku wydaje się utrzymywać na stabilnym poziomie, lecz niewiele wiadomo na temat populacji z wschodniej Afryki. Niemniej jednak uważa się iż gatunek nie jest poważnie zagrożony, lecz konieczne są dalsze badania w celu oszacowania populacji gatunku i jego trendu.

Pożywienie

Postrzałka jest gatunkiem głównie roślinożernym, żywiącym się trawami, nasionami traw i korzonkami. Dietę czasami urozmaica w niewielkie bezkręgowce. Na wolności nie piję wody, gdyż dostateczną jej ilość pobiera z pokarmu.

Zachowanie

Postrzałka jest typowym zwierzęciem o samotniczym i nocnym trybie życia. Dzień spędza w wykopanych przez siebie piaszczystych tunelach, gdzie chroni się przed ciepłem i potencjalnymi drapieżnikami. System tuneli postrzałki ma zwykle kilka wyjść(które przydają się w czasie ucieczki), zablokowanych luźną ziemią, aby uniemożliwić wejście drapieżników do tuneli. Wejście do tunelu znajduje się zwykle blisko dużego drzewa, lub krzewu. Jeden system tuneli zamieszkuje tylko jeden osobnik(ewentualnie matka i młode). Za dnia postrzałka odpoczywa, lub powiększa swoje schronienie(najchętniej kopie w porze deszczowej kiedy gleba jest mokra i mniej luźna). W nocy postrzałka wychodzi na żer. Często wychodzi z nory za pomocą skoku, aby uniknąć potencjalnego drapieżnika, który przyczaił się przy wejściu. Podczas żerowania i standardowego chodzenia używa wszystkich czterech kończyn, lecz podczas ucieczki skacze, używając tylnych kończyn i próbuje umknąć do nory. Postrzałka może wyskoczyć nawet na wysokość 3-4 metrów. Na swoje żerowiska wybiera tereny w odległości 25-250 metrów od wejścia do nory(lecz podczas suszy postrzałki wędrują nieco dalej). Zwykle żeruje w grupach, aby ewentualnie wzajemnie ostrzegać się przed niebezpieczeństwem. Nie jest zwierzęciem terytorialnym i akceptuje inne osobniki na swoim terenie na powierzchni, lecz nie toleruje innych długonogów w swoim tunelu. Złapana postrzałka nie zawaha się dotkliwie ugryźć i zadrapać.

Rozród

Postrzałki nie posiadają okresu rozrodczego, rozmnażając się przez cały rok. Ciąża trwa 72-82 dni, po czym samica rodzi tylko jedno młode. Mały długonóg rodzi się już pokryty futrem, waży zwykle 270-300 gram, a oczy otwiera już po 2-3 dniach od narodzin. W wieku 6-7 tygodni zwykle pierwszy raz wychodzi na powierzchnie. W tym okresie młode zwykle waży już ok. 1,5 kg, przechodzi na pokarm stały i jest odstawiany od piersi. Zazwyczaj wtedy staje się także w pełni samodzielny. Dojrzałość płciową postrzałka uzyskuje w wieku 2-3 lat. Samica w ciągu roku rodzi zwykle 3 razy.

Naturalni wrogowie

Głównie węże, sowy, mangusty, lwy, lamparty, likaony, żenety, serwale, karakale, szakale itp.

Długość życia

W niewoli 12-19 lat. Długość życia na wolności nie jest dokładnie oszacowana.

Znaczenie dla człowieka

Obiekt polowań dla mięsa i skór przez rdzennych mieszkańców Botswany, a także szkodnik upraw, przynoszący bardzo duże straty, zwłaszcza przy uprawie kukurydzy, sorgo, pszenicy, owsu, orzechów arachidowych i fasoli. Często także trzymany w niewoli, głównie w ogrodach zoologicznych.   

Ciekawostki

  • W 1975 roku oszacowano iż na terenie Botswany rocznie zabija się 2,5 mln postrzałek dla mięsa i skór.
  • Mimo iż postrzałka w stanie dzikim prowadzi samotniczy tryb życia, w niewoli nie sprawia trudności w utrzymaniu grupowym. 
  • Opuszczone nory długonoga są często powtórnie zamieszkiwane przez kota czarnołapego(Felis nigripes), najmniejszego przedstawiciela kotowatych.
  • Postrzałka źle znosi wysokie temperatury. Przy dłuższym oddziaływaniu temperatury powyżej 30°C na ciało gryzonia, może on wpaść w hipertermie. Dlatego za dnia postrzałka kryje się w swoich norach.
  • Niektóre zasady taksonomiczne uznają postrzałkę(Pedetes capensis) za podgatunek Pedetes surdaster.
  • Gatunek został opisany w 1778 roku przez niemieckiego przyrodnika Johann'a Reinhold'a Forster'a.
  • Monotypowa rodzina postrzałek(Pedetidae) z jednym rodzajem Pedetes obejmuje 2 gatunki obecnie żyjące(postrzałka i Pedetes surdaster) i 1 wymarły(Pedetes laetoliensis-gatunek kopalny). Przez długi okres czasu uważano postrzałkę(Pedetes capensis) za przedstawiciela monotypowego rodzaju Pedetes.  
http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Unidentified_Pedetes#/media/File:Springharelg.jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Pedetes_capensis#/media/File:Pedetes_capensis_-_Royal_Museum_for_Central_Africa_-_DSC06757.JPG
http://commons.wikimedia.org/wiki/Pedetes_capensis#/media/File:SpringhaasLyd.jpg

środa, 27 maja 2015

Szroniaki - lodowa rasa wprost z Age of Wonders.

Pierwsze podania

Po raz pierwszy rasa szroniaków pojawiła się w grze Age of Wonders. Szroniaki zaprezentowani zostali jako humanoidalne istoty z zimnych krańców północy. Mimo iż nie odgrywali oni znaczącej roli w kampanii do pierwszej edycji gry, zyskali oni sympatię fanów i twórców, oraz pojawili się w kolejnych odsłonach gry, a ich historia została nam bliżej opisana. Powstanie ludu szroniaków jest owiane tajemnicą i domysłami. Ponoć pochodzą od rasy stworzeń które chciały osiedlić się na północnych ziemiach skutych lodem. Rasa ze względu na bardzo duże możliwości adaptacyjne, przystosowała się do surowego klimatu tam panującego. Ze względu na łączenie się z rdzennymi dla północnych rejonów wiedźmami mrozu, zyskały odporność na zimno, a niektóre nawet zdolności magiczne. Szroniaki podporządkowały sobie także większość stworzeń żyjących na zamarzniętych ziemiach min. wilki, mamuty, lodosmoki i yeti. Lodowa rasa prowadzi raczej neutralną politykę, choć nielubi stworzeń żyjących w bardziej łagodnych klimatach. Główną przedstawicielką i przywódczynią rasy jest Artica, wiedźma lubiąca samotność i igranie ze swoimi wrogami.

Wygląd

Szroniaki są podobne do goblinów, lecz posiadają o wiele bladszą cerę i charakterystyczne duże, lśniące i głęboko niebieskie oczy. Ubierają się zwykle w białe futra, dzięki czemu łatwiej jest im się ukryć w śniegu.

Rasa pokrewna

Wiedźmy mrozu - rasa tajemniczych istot żyjących w krainach wiecznego lodu. Nie wiadomo skąd pochodzą i z kim są najbliżej spokrewnione, choć przypuszcza się iż mogą pochodzić od nimf. Nie potrafią jednak skutecznie uwodzić płci przeciwnej, w zamian oponowały do perfekcji posługiwanie się magią zimna. W ich społeczeństwie rządzą kobiety, a mężczyźni traktowani są z pogardą. Rasa mroźnych wiedźm została wchłonięta przez Szroniaki. Czczą oni mroźne wiedźmy, a z pośród nich wybierana jest Królowa lodu, przywódczyni Szroniaków.

W środkach masowego przekazu

Poza cyklem gry Age of Wonders rasa Szroniaków nie pojawiła się w innych masowych środkach przekazu.            

Viscum minimum - karłowata, pustynna jemioła

  • Królestwo: Rośliny 
  • Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
  • Klasa: Okrytonasienne
  • Rząd: Sandałowce
  • Rodzina: Sandałowcowate
  • Gatunek: Viscum minimum

Występowanie

Występowanie Viscum minimum jest ściśle związana z zasięgiem jego roślin żywicielskich(Euphorbia horrida i Euphorbia polygona). Obecnie gatunek odnotowany od miasta Uitenhage po Willowmore w prowincji Przylądkowej Wschodniej(RPA). Podobnie jak gospodarze rośliny, zamieszkuje ona tereny suche np. pustynie i półpustynie.

Ogólny opis

Viscum minimum jest pasożytniczym sukulentem(jemiołom) w naturze występującym na dwóch gatunkach roślin z rodzaju wilczomleczy(Euphorbia horrida i Euphorbia polygona), choć w niewoli akceptuje inne gatunki wilczomleczy. Nie tworzy ssawek, lecz przebija naskórek gospodarza i rośnie w jego wnętrzu. Wytwarza jedynie na powierzchni wilczomlecza malutkie, słabo widoczne, 3 milimetrowe, zielone liście, które dodatkowo odżywiają roślinę przy pomocy fotosyntezy, oraz 0,5 mm międzywęźle.

Rozmnażanie

Karłowata jemioła jest rośliną jednopienną. W naturze kwitnie zwykle od marca do czerwca, oraz rzadziej od listopada do stycznia. Kwiaty wytwarzane na powierzchni rośliny żywicielskiej. Męskie 1,5-2,5 milimetrowe, żółtopomarańczowe kwiaty są kształtu odwrotnie stożkowatego, natomiast 2-3 milimetrowe pomarańczowoczerwone żeńskie kwiaty są wrzecionowate. Po zapyleniu z kwiatów żeńskich wytwarzany jest pierwotnie zielony, później soczyście czerwony(wraz z dojrzewaniem) owoc w formie jagody. Zawiera jedno(rzadziej dwa) nasiona. Owoc jest gładki, kulisty o średnicy 8-9 mm. Ze względu na lepki miąższ nasiona mogą przyczepiać się do ciała ptaków i być transportowane na inne rośliny. Nasiono które znajdzie się na roślinie żywicielskiej(zwłaszcza na jej koronie, gdyż tam błona rośliny jest najcieńsza) już po 4 dniach zaczyna kiełkować. Wytwarzany jest swego rodzaju korzeń(hipokotyl), który po ok. 20 dniach przebija błonę roślinną, a już po 30 dniach roślina jest w pełni rozwinięta wewnątrz gospodarza.

Zagrożenia

Jest gatunkiem rzadkim w naturalnym środowisku, lecz nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Nie są znane poważne zagrożenia dla tego gatunku.

Długość życia

Roślina wieloletnia.

Znaczenie dla człowieka

Jest jedną z niewielu gatunków jemioł, które cieszą się popularnością w uprawie. Viscum minimum jest łatwy w uprawie i traktowany jako ozdobnik do niektórych gatunków wilczomleczy, zwłaszcza jeśli chodzi o jego owoce. Nie odnotowano negatywnych skutków bytowania jemioły karłowatej na roślinach.

Warunki uprawy

Viscum minimum pasożytuje na wilczomleczach Euphorbia horrida i Euphorbia polygona, jednak w niewoli łatwo adaptuje innych gospodarzy min. Euphorbia anoplia, Euphorbia ferox, Euphorbia pillansii, Euphorbia pulvinata, Euphorbia fimbriata, Euphorbia inconstantia, Euphorbia mammillaris, Euphorbia submammillaris i Euphorbia tubiglans. Aby "zarazić" roślinę jemiołą, należy umieścić dojrzałe nasiono na jego koronie. Po kilku dniach zaczyna ono kiełkować, a już po 30 dniach przedostaje się do wnętrza żywiciela. Pierwsze kwiaty jemioły mogą się pojawić już po 4 miesiącach(choć roślina może także zakwitnąć dopiero po roku). Przy dobrym podlewaniu i nawożeniu rośliny żywicielskiej jemioła w żaden sposób nie wpływa na rozwój gospodarza.

Ciekawostki


  • Mimo iż w niewoli toleruje inne gatunki wilczomleczy, to w naturze występuje jedynie na dwóch. Przyczyna tego upodobania nie jest poznana.
  • Mimo iż jemioły to półpasożyty(odżywiają się za pomocą fotosyntezy, a jedynie niektóre substancje pobierają od żywiciela), to Viscum minimum uważany jest za pasożyta całkowitego, gdyż mimo prowadzonej fotosyntezy na bardzo minimalnym poziomie, większość składników odżywczych pobiera od żywiciela.
  • Viscum minimum jest najmniejszym przedstawicielem rodzaju Viscum(jemioł).
  • Rodzaj Viscum liczy ok. 70-100 gatunków jemioł do których zaliczamy min. jemiołę pospolitą(Viscum album), Viscum capense i Viscum orientale.

http://commons.wikimedia.org/wiki/Viscum_minimum#/media/File:Viscum_minimum2_ies.jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/Viscum_minimum#/media/File:Viscum_minimum_pillansii.jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/Viscum_minimum#/media/File:Viscum_minimum7_ies.jpg

sobota, 16 maja 2015

Coregonus fera - wymarła sieja z Jeziora Genewskiego

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Promieniopłetwe
  • Rząd: Łososiokształtne
  • Rodzina: Łososiowate
  • Gatunek: Coregonus fera

Występowanie

Sieja Coregonus fera zamieszkiwała Jezioro Genewskie na terenie Szwajcarii i Franci. Ryba preferowała strefę przydenną jeziora.

Ogólny opis

Brak dostatecznych danych na temat szczegółowego opisu gatunku. Ryba mierzyła ok. 30-40 cm długości ciała(maksymalnie 55 cm). Ciało wydłużone, bocznie spłaszczone z proporcjonalnie dużymi oczami i niewielkim otworem gębowym.

Dymorfizm płciowy

Brak danych.

Pożywienie

Głównie zooplankton, choć przypuszczalnie mógł polować także na larwy owadów, drobne bezkręgowce, małe ryby i ich ikrę.

Zachowanie

Coregonus fera podobnie jak inni przedstawiciele rodziny łososiowatych był gatunkiem stadnym. Nie podejmował wędrówek, a jedynie w okresie zimowym przechodził na wody głębsze.

Rozród

Tarło odbywało się od lutego do połowy marca. Ryby wpływały wtedy na wody głębsze, gdzie składały ikrę na roślinności wodnej.

Naturalni wrogowie

Głównie większe ryby i ptaki wodne.

Długość życia

Brak danych.

Przyczyny wymarcia

Sieja Coregonus fera była gatunkiem endemicznym dla Jeziora Genewskiego, nie występującym nigdzie indziej. W XIX wieku sieja była jedną z najczęściej łowionych ryb w Jeziorze Genewskim, wraz z także wymarłą sieją Coregonus hiemalis. W roku 1890 oba gatunki stanowiły prawie 70% wszystkich złowionych ryb w jeziorze. Jednak w wyniku zanieczyszczenia wód, a co za tym idzie eutrofizacją jeziora, nadmierną eksploatacją, oraz hybrydyzacją z gatunkami wprowadzonymi(min. Coregonus palaea), już w 1920 roku gatunek stał się dosyć rzadki. 1950 roku odnotowano jeszcze występowanie ryby na terenie jeziora, lecz od 1958 roku nie widywano już tego gatunku. W roku 1980 w wyniku eutrofizacji wód niemal wszystkie ryby w Jeziorze Genewskim wymarły. Obecnie jednak stan wód polepsza się w znacznym tempie, choć już za późno dla niektórych gatunków.

Ciekawostki


  • Pierwotnie szwajcarski zoolog Émile Dottrens w 1950 roku przypisał ryby występujące w Jeziorze Genewskim i Bodeńskim do jednego gatunku Coregonus fera. Dopiero szwajcarski ichtiolog Maurice Kottelat w 1997 roku zróżnicował te dwa gatunki, rozdzielając na Coregonus fera z Jeziora Genewskiego i Coregonus arenicolus z Jeziora Bodeńskiego.
  • Gatunek został opisany już w 1825 roku przez szwajcarskiego przyrodnika Louis'a Jurine.
  • Czasami mianem Coregonus fera określana jest obca dla Jeziora Genewskiego sieja Coregonus palaea.
  • Coregonus fera jest jedną z 9 wymarłych przedstawicieli rodzaju Coregonus. Innymi są min. Coregonus alpenae, Coregonus bezola, Coregonus gutturosus, Coregonus hiemalis, Coregonus johannae, Coregonus nigripinnis, Coregonus oxyrinchus Coregonus restrictus.
  • Na terenie Jeziora Genewskiego występował jeszcze jeden gatunek siei Coregonus hiemalis, wcześniej klasyfikowany jako podgatunek siei pospolitej(Coregonus lavaretus). Podobnie jak Coregonus fera wymarł ok. roku 1950.
  • Rodzaj Coregonus liczy ok. 80 gatunków ryb min. sielawę lemańską(Coregonus hiemalis), chadara(Coregonus chadary) i pelugę(Coregonus peled).    
http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Coregonus_fera#/media/File:Coregonus_fera_Jurine_1825_Fig_115_(Matschie_et_al._1909).svg

czwartek, 14 maja 2015

Leptoptilos robustus - bocian polujący na hobbitów.

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ptaki
  • Rząd: Pelikanowe
  • Rodzina: Bociany
  • Gatunek: Leptoptilos robustus

Występowanie

Leptoptilos robustus zamieszkiwał wyspę Flores w plejstocenie ok. 2,5 miliona do 11 tysięcy lat temu. Przypuszczalnie preferował tereny bardziej otwarte np. sawanny i tereny trawiaste.

Ogólny opis

Leptoptilos robustus posiadał przypuszczalnie smukłą budowę ciała, długie nogi, brak upierzenia na szyi i głowie, oraz długi, masywny dziób, podobnie jak inni przedstawiciele rodzaju Leptoptilos(marabuty), jednak wyróżniały go o wiele większe rozmiary ciała, osiągając przypuszczalnie ok. 1,8 metra wysokości i wagę ok. 16 kg. Z powodu swoich dużych rozmiarów(mimo iż był jedynie nieco wyższy od marabuta indyjskiego, to był od niego prawie dwa razy cięższy) i dosyć ciężkich struktur kostnych(np. tibiotarsus Leptoptilos robustus posiada najgrubszą okostną wśród wszystkich przedstawicieli Leptoptilos znanych nauce) mógł być gatunkiem nielotnym. Z powodu braku dowodów kopalnych, trudno oszacować rozpiętość skrzydeł wymarłego bociana, choć przypuszcza się iż mogła być podobna do rozpiętości skrzydeł marabuta indyjskiego.

Dymorfizm płciowy

brak danych. U bocianów występuje bardzo słabo zaznaczony dymorfizm płciowy.

Pożywienie

Marabuty są zwierzętami głównie padlinożernymi, sporadycznie polującymi na niewielkie zwierzęta. Jednak Leptoptilos robustus mógł być bardziej aktywnym myśliwym polującym na endemiczne, duże gryzonie Spelaeomys florensis, Paulamys naso, Papagomys armandvillei, młode warany z Komodo i inne nieduże zwierzęta występujące na wyspie. Marabut mógł także korzystać z resztek upolowanej zdobyczy człowieka karłowatego Homo floresiensis(lub nawet konkurować o upolowaną zwierzynę). Naukowcy sugerują także iż Leptoptilos robustus mógł polować na młode i osobniki dorosłe Homo floresiensis(spekulację).


Zachowanie

Brak danych. Przypuszczalnie był nielotem, lub mógł latać na nieduże odległości. Przypuszczalnie zachowanie nie odbiegało zanadto od ekologi spokrewnionych gatunków. Prawdopodobnie dzięki dobremu wzroku wypatrywał potencjalnego posiłku. Mógł zagarniać zdobycz upolowaną przez inne zwierzęta np. przez Homo floresiensis. 

Rozród

brak danych.

Naturalni wrogowie

Mógł konkurować o ofiary i upolowaną zwierzynę z Homo floresiensis i waranem z Komodo. Badacze sądzą iż człowiek karłowaty mógł także polować na dużego marabuta, choć brak dotychczas dowodów, aby potwierdzić tą tezę.

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Niejasne. Przypuszczalnie przyczyną wymarcia marabuta Leptoptilos robustus są zmiany klimatyczne do jakich doszło ok. 15 tysięcy lat temu. Klimat wyspy Flores stał się wtedy bardziej wilgotny, zatem sawanny i tereny trawiaste zaczęły ustępować lasom, które przypuszczalnie nie były odpowiednim środowiskiem dla owego gatunku. Ok. 12 tysięcy lat temu wybuch wulkan na wyspie Balii w wyniku czego większa część lokalnej fauny wyspy Flores wymarła(w tym stegodony i Homo floresiensis). Podobnie ich los w tym okresie mógł podzielić Leptoptilos robustus.

Ciekawostki


  • Szczątki Leptoptilos robustus odnaleziono w jaskini Liang Bua w 2009 roku. W tym samym miejscu gdzie odnaleziono kompletny szkielet Homo floresiensis.
  • Leptoptilos robustus jest przykładem wyspowego gigantyzmu. Zasada zwana "island rule" zakłada iż mniejsze zwierzęta kolonizujące wyspy z czasem stają się większe, natomiast duże karłowacieją.
  • Historia ewolucji Leptoptilos robustus(jak i większości ptaków Azji Południowo-Wschodniej) jest trudna do prześledzenia. Niektórzy badacze sądzą iż przodka gatunku można szukać u Leptoptilos titan, którego szczątki odnaleziono na wyspie Jawa, oraz Leptoptilos falconeri, który zamieszkiwał Afrykę, południową Azję i Europę Środkową w późnym pliocenie. Ten drugi ze względu na swój szeroki zasięg jest najbardziej trafnym kandydatem na przodka Leptoptilos robustus, jednak różnice morfologiczne są na tyle duże, aby mieć co do tego bardzo duże wątpliwości. Pod względem morfologicznym marabutowi z Flores najbliżej do marabuta indyjskiego(Leptoptilos dubius) z którym obecnie uważa się iż miał wspólnego przodka.
  • Leptoptilos robustus jest drugim największym przedstawicielem rodzaju Leptoptilos jaki kiedykolwiek żył. Największym był Leptoptilos falconeri osiągający ok. 2 metry wysokości i 20 kg wagi. 
  • Nazwa "robustus" pochodzi od łacińskiego słowa "robur", oznaczającego siłę i twardość, które odnosi się do dużej i dobrze zbudowanej kości tibiotarsus(znajduje się między kością udową, a skokiem).
  • Do rodzaju Leptoptilos klasyfikuje się obecnie 3 współcześnie żyjące gatunki, marabuta afrykańskiego(Leptoptilos crumeniferus), marabuta indyjskiego(Leptoptilos dubius) i marabuta jawajskiego(Leptoptilos javanicus), a także 8-9 gatunków wymarłych min. Leptoptilos pliocenicus, Leptoptilos siwalicensis i Leptoptilos indicus.
http://en.wikipedia.org/wiki/Leptoptilos_robustus#/media/File:L._robustus_compared_in_size_to_a_human..jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Leptoptilos_robustus.jpeg?uselang=pl

sobota, 9 maja 2015

Pseudobiceros hancockanus - walka obojnaków o męstwo

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Typ: Płazińce
  • Gromada: Wirki
  • Rząd: Wirki wielojelitowe
  • Rodzina: Pseudocerotidae
  • Gatunek: Pseudobiceros hancockanus

Występowanie

Pseudobiceros hancockanus zamieszkuje ciepłe morza Indo-Pacyfiku u wybrzeży Kenii, północnej Australii, Malezji, Sri Lanki, Malediwów, Singapuru, Japonii, Fidżi, Filipin, Wysp Marshalla i Indonezji. Płazińca często można spotkać na rafach kolorowych i w ich pobliżu.

Ogólny opis

Pseudobiceros hancockanus posiada ciało listkowato spłaszczone, osiągające do 15 cm długości(jeden z największych przedstawicieli rodziny Pseudocerotidae). Wierzch ciała koloru intensywnie czarnego z dwukolorowymi krańcami. Część szersza, wewnętrzna koloru od pomarańczowego po różowawy, natomiast część przy krańcu ciała jest cienka, koloru białego. Część brzuszna fioletowoszara. Posiada parę krótkich czułek, które łatwo przeoczyć ze względu na podobny kolor do ciała. Na części głowowej znajdują się setki malutkich oczu.

Dymorfizm płciowy

Pseudobiceros hancockanus jest hermafrodytom(obojnakiem). Wszystkie osobniki posiadają męskie, jak i żeńskie narządy rozrodcze.

Populacja i zagrożenia

Nie jest gatunkiem klasyfikowanym w stopniach zagrożenia. Nie podjęto badań w celu oszacowania populacji tego gatunku. Pseudobiceros hancockanus występuje dosyć licznie na swoim naturalnym zasięgu.

Pożywienie

Pseudobiceros hancockanus  jest gatunkiem drapieżnym, odżywiającym się pierwotniakami, widłonogami, mszywiołami, żachwami, robakami morskimi i mięczakami. Wirek sprawnie poluje zwłaszcza na gigantyczne małże, wciskając się do środka muszli i zjadając zwierzę od środka.

Zachowanie

Pseudobiceros hancockanus zamieszkuje strefę bentoniczną, zwykle powolnie poruszając się po dnie. Jednak płaziniec potrafi także sprawnie pływać, przy pomocy falistych ruchów brzegów ciała, pokonując nieraz długie dystanse. W celu unikania drapieżników często kryję się w szczelinach, jednak jego kontrastowe ubarwienie często wystarcza, aby odstraszyć innych morskich łowców. Jest aktywny za dnia.

Rozród

Pseudobiceros hancockanus jest hermafrodytom. Kiedy dwa osobniki tego gatunku napotkają się, zwykle wiąże się to z kopulacją. Oboje partnerów okrywają się swoimi ciałami i dochodzi do tzw. penis fencing, kiedy każdy z wirków próbuje zapłodnić drugiego, używając do tego zaostrzonego, dwugłowego narządu, który ma za zadanie przebić skórę i prowadzić nasienie. Zaloty mają dość gwałtowny przebieg, przypominając walkę. Płaziniec który jako pierwszy został zapłodniony, wchodzi w rolę samicy. Znosi on później jaja, wyszukując odpowiedniego miejsca np. pod kamieniem. Po kilku tygodniach wykluwają się młodociane osobniki. Występuje u nich rozwój prosty, czyli forma młodociana różni się od dorosłej jedynie wymiarami ciała i niezdolnością do rozrodu.

Naturalni wrogowie

Młode osobniki często padają ofiarą parzydełkowców, ryb i innych wirków. Osobniki dorosłe bardzo rzadko padają ofiarą drapieżników, sporadycznie większych ryb i innych dużych wirków.

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Ciekawostki

  • Gatunek został opisany w 1876 roku przez angielskiego zoologa Cuthbert'a Collingwood'a.
  • Przedstawiciele rodzaju Pseudobiceros wyglądem przypominają wirki z rodzaju Pseudoceros.
  • Systematyka rodzaju Pseudobiceros jest kwestią sporną. Według Turbellarian Taxonomic Database rodzaj liczy 37 gatunków, lecz według World Register of Marine Species jedynie 18 gatunków. Przykładowymi przedstawicielami tego rodzaju są Pseudobiceros schmardae, Pseudobiceros viridis i Pseudobiceros philippinensis.
http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Pseudobiceros_hancockanus#/media/File:Pseudobiceros_hancockanus.jpg