sobota, 22 lipca 2017

Miodówka czerwona - nektarożerca z Nowej Gwinei

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ptaki
  • Rząd: Wróblowe
  • Rodzina: Miodojady
  • Gatunek: Miodówka czerwona(Myzomela cruentata)

Występowanie

Zasiedla północne rejony wyspy Nowa Gwinea od północnych rejonów północnych prowincji Sorong i Manokwari, zachodnią prowincję Fak-Fak, aż po prowincję Milne Bay. Zasiedla także wyspy Yapen, Nowa Brytania i Duke of York Islands. Niektóre raporty mówią także iż może zasiedlać wyspy New Hanover Island i Nową Irlandię.

Siedlisko

Pierwotne lasy deszczowe, wysokie lasy wtórne oraz ich krawędzie. Sporadycznie odnotowywany także na eukaliptusowych sawannach, ogrodach i plantacjach. Preferuje tereny górzyste od 750 do 1600 m n.p.m., choć spotykany także poza tymi granicznymi wysokościami. 

Ogólny opis

Miodojady to nieduże, nektarożerne ptaki o długim, smukłym i lekko zakrzywionym w dół dziobie. Język długi, zakończony szczoteczką, służącą do zbierania nektaru. Ogon krótki. W przeciwieństwie do większości miodojadów niektórzy przedstawiciele rodzaju Myzomela posiadają bardziej barwne upierzenie, oraz wyraźny dymorfizm płciowy.

Miodówka czerwona mierzy 11-13 cm długości ciała i waży średnio 8 gram. Samiec posiada szkarłatne upierzenie ciała, z ciemniejszymi piórami na skrzydłach, ogonie i spodniej części ciała, choć ciemniejsze upierzenie może występować także na głowie, karku lub innych częściach ciała. Pokrywy podogonowe i podskrzydłowe koloru brązowego lub szarego. Samica koloru brązowego lub oliwkowobrązowego, jaśniejsza w okolicach brzucha i kupra oraz z rozproszonymi, czerwonymi odbarwieniami, zwłaszcza w okolicach czoła i ogona. Młodociane samce podobne do samic. Dziób i nogi miodówki koloru ciemnoszarego, tęczówka oczu brązowa.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny. Różnica w upierzeniu(patrz wyżej). Samice osiągają także nieznacznie mniejszy rozmiar.

Populacja i zagrożenia

Gatunek notowany jako niższego ryzyka na wyginięcie. Populacja ptaka nie została oszacowana. Uważany globalnie za ptaka rzadkiego, umiarkowanie częstego i lokalnie pospolitego(w niektórych rejonach szacowane zagęszczenie to co najmniej 100 par/km²). Nie są podejmowane żadne programy ochronne w stosunku do tego gatunku.

Pożywienie

Głównie nektar kwiatowy i małe stawonogi. Odżywia się głównie na wysokich drzewach, kwiatami z drzew z rodzaju Albizia, czy Poikilospermum. Owady wyłapywane są z lotu lub wyszukiwane w mchach porastających drzewa.

Zachowanie

Ekologia gatunku słabo poznana. Przypuszczalnie jak spokrewnione gatunki, żyje samotnie lub w parach. Jest ptakiem o dziennym trybie życia, żyjącym głównie wśród koron drzew. Rzadko wydaje z siebie dźwięki, a są to zwykle piskliwe kliknięcia. Uważany za gatunek osiadły, lokalnie wędrowny lub koczowniczy.

Rozród 

Poza okresem rozrodczym który przypada na luty-kwiecień, nic nie wiadomo o zachowaniach rozrodczych tego gatunku. Spokrewnione gatunki budują otwarte, kubkowe gniazdo z materii roślinnej i pajęczyn w którym składają 2-3 jajka. Nie ma wiarygodnych informacji o tym jak przebiega inkubacja i wychowywanie piskląt przez miodówki. Jednoznacznie nie wiadomo czy młodymi opiekuje się samica, czy oboje rodziców.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Przypuszczalnie głównie ptaki drapieżne.

Podgatunki

Wyróżnia się 2 podgatunki miodówki czerwonej:
  • Myzomela cruentata cruentata - zamieszkujący główną wyspę Nową Gwinee i wyspę Yapen.
  • Myzomela cruentata coccinea - zamieszkujący wyspy Archipelagu Bismarckiego.

Znaczenie dla człowieka

Nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka. Z uwagi na to iż żywi się nektarem, zapyla kwiaty i jest zwierzęciem pożytecznym.

Systematyka i pokrewieństwo

Obecnie rodzaj Myzomela liczy 37 gatunków, zwanych miodówkami, zamieszkującymi głównie lasy deszczowe Indonezji, Papui-Nowej Gwinei, Australii i wysp Oceanu Spokojnego. Wiele taksonów gatunkowych zostało wyodrębnionych z podgatunków, a nad wieloma trwają badania, także liczba przedstawicieli może być zmienna. Wśród przedstawicieli Myzomela można wymienić miodówkę okopconą(Myzomela tristrami), miodówkę oliwkową(Myzomela pulchella) i miodówkę nowokaledońską(Myzomela caledonica).

Ekologia gatunków Myzomela jest słabo poznana. Wiele gatunków żyje wśród koron drzew, gdzie trudno przeprowadzić obserwację. Większość przedstawicieli jest notowana przez IUCN jako niższego ryzyka na wyginięcie, trzy gatunki jako bliskie zagrożenia, miodówka karmazynowa(Myzomela chermesina) klasyfikowana jest jako narażona na wyginięcie, natomiast informację o miodówce mszystej(Myzomela albigula) nie są wystarczające, aby ocenić stopień zagrożenia("DD").            


Bibliografia:
-http://pngbirds.myspecies.info/content/myzomela-cruentata
-http://www.hbw.com/species/red-myzomela-myzomela-cruentata
-https://en.wikipedia.org/wiki/Myzomela
-http://datazone.birdlife.org/quicksearch?qs=Myzomela+

piątek, 14 lipca 2017

Pięciozębik leśny - królik żywa skamielina

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Zajęczaki
  • Rodzina: Zającowate
  • Gatunek: Pięciozębik leśny(Pentalagus furnessi)

Występowanie

Gatunek endemiczny dla wysp Amami-Oshima i Tokunoshima(Japonia). Jednakże mniej niż połowa powierzchni wysp stanowią odpowiednie siedliska dla pięciozębika(Amami-Oshima- ok. 300 km² i Tokunoshima-33 km²). Zakres występowania maleje.

Siedlisko

Obecnie zasiedla gęsto obrośnięte nadbrzeżne lasy sagowcowe, górskie lasy dębowe, lasy wiecznie-zielone, oraz obszary po wycince lasów(zręby), porośnięte gęsto trawami. Pierwotnie pięciozębnik zasiedlał pierwotne gęste lasy, lecz obecnie zamieszkuje także lasy wtórne(10-40 letnie). Nie występuje na terenach uprawnych i mieszkalnych. Wysokość na jakiej występuje zajęczak mieści się w zakresie 650-700 m n.p.m.

Ogólny opis

Zającowate to rodzina ssaków, zwykle o krępej budowie ciała, wydłużonych kończynach tylnych i długich uszach. Ogon zającowatych jest krótki, pokryty długim, puszystym futrem. Morfologicznie zającowate przypominają gryzonie, jednak wyróżniają się one przede wszystkim budową uzębienia. Gryzonie posiadają parę siekaczy w szczęce, pokrytą jednostronnie szkliwem, natomiast zajęczaki posiadają dwie pary siekaczy, pokrytych obustronnie szkliwem.

Pięciozębik leśny posiada nieco odmienną budowę morfologiczną, niż większość królików i zajęcy, przypominając połączenie szczekuszki i królika. Osiąga średnio 45 cm długości ciała, przy wadzę ok. 2-3 kg. Ciało jest masywnej i krępej budowy z krótkimi(porównując do innych zającowatych) kończynami, zakończonymi długimi i zakrzywionymi pazurami(osiągające ok. 2 cm długości). Oczy jak i bardziej zaokrąglone uszy pięciozębika również są o wiele mniejsze niż u większości przedstawicieli swojej rodziny, natomiast głowa jest bardziej wydłużona. Ciało królika pokryte jest gęstym, wełnistym futrem w kolorze od czarnego po brunatno-brązowy.

W przeciwieństwie do większości zającowatych pieciozębik może mieć zmienną ilość zębów od 26 do 28. Trzeci trzonowiec w szczęce jest czasami nieobecny, dlatego królik jest określany mianem pięciozębika.

Dymorfizm płciowy 

Nieznaczny. Samice osiągają nieco większy rozmiar.

Populacja i zagrożenia

Pięciozębik leśny jest gatunkiem poważnie zagrożonym wyginięciem. Obecnie populację zamieszkującą wyspę Amami-Oshima szacuje się na około 5 tysięcy osobników, natomiast   Tokunoshima na nie większą niż 500 osobników z dość dużą tendencją spadkową. Jednym z poważnych zagrożeń jest utrata siedliska. Od 1980 roku ok. 70-90% powierzchni pierwotnych lasów na wyspach zostało wyciętych, a obecnie jedynie mniej niż 1 % powierzchni lasów jest chroniona przed działaniami rozwojowymi człowieka. Obecnie tereny leśne na terenie wysp to głównie lasy wtórne, które są także zamieszkiwane przez króliki(jednak w nich są bardziej narażone na ataki drapieżników). Budowa kurortów, dróg, ośrodków sportowych i wypoczynkowych(np. pól golfowych) na terenie lasów także źle wpływają na populację zajęczaka, gdyż pozwalają na lepsze rozpowszechnienie się drapieżników. Innym bardzo poważnym zagrożeniem są także drapieżne gatunki obce min. psy, koty oraz mangusty. Wydaje się iż wprowadzona w 1979 roku mangusta mała(Herpestes javanicus) na tereny Amami-Oshima znacznie spustoszyła liczebność rodzimych gatunków w tym pięciozębika leśnego. Niegdyś także palowano na pięciozębika, lecz odkąd w 1921 roku uznano go za japoński pomnik przyrody(Japanese National Monument), definitywnie zakazano chwytania i zabijania królika. Gatunek występuje także na niektórych rezerwatach krajowych min. na terenie Amami Gunto Quasi-National Park. W 2005 roku wszedł w życie program ministerstwa środowiska, któego celem jest wyeliminowanie inwazyjnego gatunku mangusty. Planuje się także wprowadzić inny program eliminujący ze środowiska zdziczałe psy i koty. Zaprzestanie budowy dróg, ośrodków rekreacyjnych i sportowych na terenach leśnych zamieszkałych przez króliki byłoby także dobrym programem ochronnym gatunku, niestety ponad 90% terenów leśnych zamieszkałych przez pięciozębika to własność prywatna, lub lokalna.

Pożywienie

Trawy, rośliny zielne, kiełki, młode pędy, kora i orzechy. Zaobserwowano iż pięciozębik leśny żywi się ok. 30 gatunkami roślin min. paprociami z rodzaju Dicranopteris, trawami z rodzaju Miscanthus, bambusem,  czy żołędziami drzew Castanopsis sieboldii, czy Lithocarpus. W okresie letnim główny procent diety to trawy, natomiast zimowym żołędzie. Pięciozębik leśny jest koprofagiem(zjada własne odchody). Czasem wydala specjalny rodzaj kału(cekotrof), bogaty w składniki odżywcze i zwykle zjadany.

Zachowanie

Pięciozębik leśny jest gatunkiem o nocnym trybie życia, dzień spędzającym w ukryciu w norze, jaskiniach i szczelinach. Żyją zwykle samotnie, lub w niewielkich grupkach poligynandrialnych(kilka samic i samców). Nory z komorą gniazdową i przypuszczalnie z siecią chodników, są zamieszkiwane zwykle tylko przez jednego królika(poza okresem odchowu młodych). Wejście do niej jest najczęściej zamykane ziemią, lub roślinnością w czasie przebywania w niej królika. Przeciętne obszar egzystencji zajęczaka wynosi przeciętnie 1 ha. Tereny samców często pokrywają się z terenami zamieszkałymi przez inne samce i samice, natomiast obszary samic nie pokrywają się z terenami innych samic. Nie są to jednak zwierzęta terytorialne, choć mogą nie akceptować innych osobników w swoim pobliżu. Pęciozębiki porozumiewają się za pomocą sygnałów dźwiękowych wydobywanych(odgłosów podobnych do szczekuszek), lub wytwarzanych przez stuknięcia kończynami tylnymi w podłoże(te drugie zwykle wyraża niezadowolenie). Ważną role komunikacyjną odkrywają także bodźce wzrokowe, chemiczne i dotykowe. Pięciozębik leśny prowadzi raczej skryty tryb życia, żerując wśród gęstej roślinności. Pięciozębiki obserwowano także podczas pływania.

Rozród

Pięciozębik leśny może rozmnażać się w grupach poligynandrialnych, przy czym wiadomo iż samice odbywają gody z wieloma samcami(nie wiadomo czy samce odbywaj gody z więcej niż jedną samicą). Pięciozębik posiada dwa sezony rozrodcze w roku, od  marca do maja i od września do grudnia. Przypuszczalnie króliki mają oddzielne nory dla odchowu młodych. Samica zwykle wykopuje norę na tydzień przed porodem. Komora gniazdowa wypełniana jest liśćmi i kawałkami suchej roślinności. Długość ciąży dla gatunku nie jest dokładnie poznany, choć przypuszcza się że trwa ok. 39 dni(podobnie jak u króliczaka wulkanicznego, innego prymitywnego zajęczaka). Samica rodzi młode w norze, zwykle jedynaka, choć miot może liczyć 3 sztuki. Noworodki rodzą się nagie, z zamkniętymi oczyma, ważą ok. 100 gram i mierzą 15 cm długości. Oczy królików otwierają się w przeciągu 4-10 dni, a już po 2 dniach od urodzenia pojawiają się pierwsze włoski, ząbki i pazurki. Młode karmione są krótko, raz na 24 godziny, po czym zamyka wejście nory ziemią i runem. W wieku ok. 3 miesięcy młode opuszczają norę, choć nadal ukrywają się w niej w ciągu dnia. Krótkim wezwaniem głosowym, samica wzywa młode do nory. W wieku ok. 4 miesięcy króliki są zwykle odpędzane przez samice. Wiek dojrzałości płciowej nie jest poznany.

Długość życia

Brak danych. Średnia długość życia zającowatych wynosi 12 zł.

Naturalni wrogowie

Naturalnie dorosły pięciozębik leśny nie posiadał naturalnych wrogów. Obecnie poważnym zagrożeniem są zdziczałe koty, psy oraz introdukowone mangusty małe(Herpestes javanicus).

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś obiekt polowań dla mięsa i rzekomych wartości leczniczych organów. Obecnie obowiązuje całkowity zakaz zabijania i chwytania pięciozębików. Znana jest także udana próba przetrzymywania i rozmnożenia królika w niewoli w Kagoshima Hirakawa Zoo.

Podgatunki 

Nie wyróżnia się.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Obecnie pięciozębik leśny jest klasyfikowany do monotypowego rodzaju Pentalagus. Gatunek odznacza się dość prymitywnymi cechami zajęczaków, podobnie jak króliczak wulkaniczny(Romerolagus diazi), czy skaliczki(Pronolagus). Jednak najnowsze badania sugerują iż najbliższego krewnego pięciozębika można szukać w zajęczaku buszmeńskim(Bunolagus monticularis) i króliczaku wulkanicznym(Romerolagus diazi).

W oparciu o skamieniałości przyjmuje się że pięciozębik leśny był pospolitym gatunkiem w rejonach Japonii jeszcze 30-18 tysięcy lat temu, podczas ostatniej epoki lodowcowej i mógł tak jeszcze żyć w czasach historycznych. Pięciozębik oddzielił się od pozostałych przedstawicieli Leporidae przypuszczalnie 10-20 mln lat temu.

Najwcześniejsze zającowate należą do rodzajów Palaeolaginae(40 mln lat temu), Lushilagus(48 mln lat temu), Gobiolagus(48 mln lat temu), Dituberolagus(48 mln lat temu) i Desmatolagus(46 mln lat temu) z wczesnego eocenu, znajdowane na terenach Azji Wschodniej i Ameryki Północnej.  


Bibliografia:
-http://www.iucnredlist.org/details/16559/0
-http://www.arkive.org/amami-rabbit/pentalagus-furnessi/image-G107803.html
-http://www.edgeofexistence.org/mammals/species_info.php?id=44
-http://animaldiversity.org/accounts/Pentalagus_furnessi/
-https://en.wikipedia.org/wiki/Amami_rabbit#cite_note-4
-http://wildpro.twycrosszoo.org/S/0MLagomorph/Leporidae/Pentalagus/Pentalagus_furnessi.htm
-http://www.science.smith.edu/msi/pdf/i1545-1410-782-1-1.pdf
-https://it.wikipedia.org/wiki/Pentalagus_furnessi
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=42163

niedziela, 25 czerwca 2017

Cuphea quaternata - gatunek kufei

  • Królestwo: Rośliny 
  • Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
  • Klasa: Okrytonasienne 
  • Rząd: Mirtowce
  • Rodzina: Krwawnicowate
  • Gatunek: Cuphea quaternata

Wiarygodne dane:

  • Znana lokalizacja występowania Cuphea quaternata to podnóże wulkanu Volcán de Tequila na terenie Meksyku. Na owym terenie rozciąga się górski las mglisty.
  • Kufee są to zwykle drewniejące u nasady byliny, lub niskie krzewy(max. do 2 metrów wysokości). Liście zwykle pierzaste, ułożone pojedynczo i naprzeciwlegle. Kwiaty wyrastają w kątach liści. Kielich 6-działowy, tworzący długą, barwną rurkę. Płatki w liczbie 6, różnej wielkości. Pręciki w liczbie 6. Słupek pojedynczy. Owoc w postaci torebki, posiadającej pojedyncze, duże nasiona. Nie znaleziono opisu Cuphea quaternata.
  • Według IUCN Red List of Threatened Plants z 1997 roku Cuphea quaternata został zakwalifikowany w randze niskiego ryzyka na wyginięcie.

Systematyka i pokrewieństwo

Cuphea to rodzaj terofitów, bylin i niskich krzewów, obejmujący ok. 260 gatunków, występujących w umiarkowanych i tropikalnych rejonach Ameryki. Preferują rejony wilgotne, często o skalistym podłożu.

Kufee można także spotkać w uprawie. Do najpopularniejszych gatunków należy kufea hyzopolistna(Cuphea hyssopifolia) i kufea ognista(Cuphea ignea). Uprawiana w polskim klimacie jako jednoroczna roślina gruntowa, lub wieloletnia doniczkowa(mało popularna). Z nasion kufei produkuje się także olej(Cuphea oil) o podobnym zastosowaniu do oleju palmowego, czy kokosowego, lecz znacznie mniej popularny.


Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Kufea
-https://en.wikipedia.org/wiki/Cuphea
-https://books.google.pl/books?id=XIL9adYYeSIC&pg=PA387&lpg=PA387&dq=Cuphea+quaternata&source=bl&ots=2amnYTTybL&sig=bGq5auYYzb2v9OpRpIB0vqn1Nys&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwiXi9fBkNnUAhWCJJoKHa3EC7EQ6AEIOzAD#v=onepage&q=Cuphea%20quaternata&f=false
-http://www.florini.pl/blog/kufea-cuphea-lepnota-malo-znana-roslina-rabatowo-balkonowa/

niedziela, 18 czerwca 2017

Littoraria flammea - czyżby wymarły jedynie w klasyfikacji

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Typ: Mięczaki
  • Gromada: Ślimaki
  • bez rangi: Littorinimorpha
  • Rodzina: Littorinidae
  • Gatunek: Littoraria flammea

Występowanie

Miejsce znalezienia okazów muzealnych zwykle określane jest jako "Chiny", a jedynie jeden okaz posiadał bardziej precyzyjnie określone miejsce odnalezienia "Szanghaj". W 2014 roku odkryto kilka żywych osobników na terenie północnego Szanghaju, oraz przy ujściu rzeki Jangcy(Szanghaj).

Siedlisko

Okryte w 2014 ślimaki zamieszkiwały słone mokradła pokryte sodówką Suaeda salsa(przypuszczalnie ściśle związany z owym gatunkiem), choć teren pokryty był także inwazyjnym gatunkiem spartyny Spartina alterniflora. Ślimaki odnajdywane były jedynie wśród łodyg sodówki.

Ogólny opis

Stosunkowo wąska, wysoka i spiralna muszla Littoraria flammea osiąga rozmiar do 2 cm długości. Szczyt muszli spiczasty. Otwór muszli owalny, w którym znajduje się do czterech brązowych pasów. Każdy zwój muszli lekko zaokrąglony, pokryty nieznacznie wypukłymi wręgami. Muszla koloru jasnożółtego, kremowego, pokryta brązowymi, skośnie skierowanymi pasami(9-10 szt.), ciągnącymi się wzdłuż całej skorupy.

Gatunek podobny do pokrewnego Littoraria melanostoma. Jednak muszla Littoraria melanostoma osiąga większe rozmiary(3,1 cm długości). Zwoje muszli niemal płaskie, w otworze muszli brak wzoru, natomiast cała muszla pokryta brązowymi, drobnymi plamkami. W 2014 roku na terenie miasta Wenzhou(prowincja Zhejiang) odkryto przypuszczalnie nowy gatunek(Littoraria aff. melanostoma), który łączy cechy obu ślimaków.

Dymorfizm płciowy

Brak danych.

Pożywienie 

Przypuszczalnie skórka(epiderma) roślin namorzynowych. Możliwe iż przystosował się do żerowania na roślinach endemicznych, lub jedynie na jednym gatunku sodówce Suaeda salsa.

Zachowanie 

Littoraria flammea jest ślimakiem słonowodnym, żerującym na powierzchni łodyg sodówki Suaeda salsa(przypuszczalnie przystosował się do żerowania tylko na tej roślinie). Może przebywać na wynurzonej części roślin, jeżeli wilgotność zachowywana jest na wysokim poziomie.

Rozmnażanie

Brak danych. Littorinidae są rozdzielnopłciowe, jajorodne. Przechodzą rozwój złożony z larwą trochoforą żyjącą od 3 do 10 tygodni.

Długość życia

Brak danych.


Naturalni wrogowie

Brak danych.

Przyczyny wymarcia

Gatunek został opisany naukowo po raz pierwszy przez chilijsko-niemieckiego zoologa Rodolfo Amando Philippi w 1847 roku na podstawie muszli, którą badacz otrzymał od ich kolekcjonera Louis'a Largilliert'a. Przypuszczalnie w późniejszych okresach do kolekcjonerów i muzeów docierały docierały muszle Littoraria flammea, których liczba przekraczała 42 okazy, wszystkie zebrane na początku XIX wieku. Wszystkie okazy zostały zebrane z terenów Chin, lecz tylko przy jednym egzemplarzu odnotowano bardziej precyzyjną lokalizację Szanghaj. Brak dalszych dowodów potwierdzających istnienie gatunku, doprowadziło iż ślimak Littoraria flammea został uznany w 1996 roku przez IUCN jako wymarły. 

W sumie 12 żywych osobników Littoraria flammea zostało znalezionych 22 sierpnia 2014 roku w dwóch miejscach na terenie Szanghaju(północne mokradła, oraz ujście rzeki Jangcy), co potwierdziło iż gatunek nadal nie wymarł. Za główne zagrożenia dla przetrwania Littoraria flammea uznaje się niszczenie siedliska życia, głównie poprzez zanieczyszczenie wód(Szanghaj i okolice, jedne z najbardziej zniszczonych terenów), oraz ekspansje obcych gatunków roślin takich jak Spartina alterniflora, które konkurują z endemicznymi gatunkami trzcin, sitowi i sodówek. Przypuszczanie jedynie te gatunki są wstanie zapewnić odpowiednie siedlisko życia ślimakowi.

Systematyka i pokrewieństwo

Liczba przedstawicieli rodzaju Littoraria nie jest ściśle określona. W zależności od autora waha się ona w granicach 37-46 gatunków, lecz tylko jeden gatunek Littoraria flammea uznawany jest za wymarły. Trzeba również zauważyć iż wiele gatunków ślimaków, które mogą należeć do rodzaju Littoraria, nie zostało zbadanych, ani określonych jako gatunek. Sam Littoraria flammea nieraz był traktowany jako forma Littoraria melanostoma, lecz badania mitochondrialne, oraz odkrycie formy o pośredniej anatomii Littoraria aff. melanostoma(obecnie traktowany jako forma geograficzna Littoraria melanostoma).

Przedstawiciele rodzaju Littoraria zamieszkują tropikalne rejony zachodniego Indo-Pacyfiku i wschodniego Pacyfiku. Zasiedlają zwykle tereny namorzynowe i słone mokradła, żywiąc się epidermą roślinną, okrzemką, glonami, czy drobnymi epifitami.


Bibliografia:
-https://academic.oup.com/mollus/article/81/3/313/1086834/Rediscovery-of-one-of-the-very-few-unequivocally

poniedziałek, 12 czerwca 2017

Ozimek - latający gad z Krasiejowa

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Zauropsydy
  • Rząd: Protorosauria
  • Rodzina: Sharovipterygidae
  • Gatunek: Ozimek volans

Występowanie

Szczątki ozimka zostały odnalezione w Polsce na terenie wsi Krasiejów(gmina Ozimek) i miasta Woźniki(Województwo śląskie).

Siedlisko

Tereny na których występował gad pokryte były lasami iglastymi(klimat podzwrotnikowy z sezonowością). Przez gminę Ozimek przepływały liczne, wolno płynące rzeki z tendencją do częstych wylewów.

Okres występowania 

Późny trias, karnik 230 mln lat temu.

Ogólny opis

Ozimek był gadem o dość specyficznej budowie ciała. Osiągał ok. 40 cm długości ciała(od głowy po nasadę ogona), natomiast ogon mógł osiągać rozmiar przekraczający długość reszty ciała(ponad 40 cm). Szyja wydłużona, osiągająca ok. 15 cm długości(podobnie jak korpus). Czaszka diapsydalna, szeroka i zwarta. Szczęka była przypuszczalnie wyposażona w liczne, małe i ostre zęby. Kończyny smukłe i wydłużone, przednie osiągające ok. 15 cm długości, natomiast tylne ok. 23 cm. Palce kończyn były także wydłużone. Badacze przypuszczają iż kończyny ozimka były połączone błoną lotną, pozwalającą zwierzęciu szybować. Podobnie  Budowa ciała zwierzęcia przypomina inny wczesnotriasowy gatunek Sharovipteryx mirabilis, który łudząco przypomina ozimka. Oba zwierzęta są zaliczane do wspólnej rodziny(Sharovipterygidae) mimo iż ich stopień pokrewieństwa nie został zbadany.

Dymorfizm płciowy

Brak danych.

Pożywienie  

Przypuszczalnie owady i nieduże kręgowce.

Zachowanie

Ozimek był gadem, którego ciało przystosowane było do lotu szybowcowego. Przypuszczalnie większość życia spędzał wśród koron drzew, przemieszczając się z drzewa na drzewo szybując. Jego długa szyja i uzębienie(przypuszczalnie posiadał liczne, drobne zęby) były przystosowane do wyłapywania owadów, przypuszczalnie chwytanych podczas lotu ślizgowego. 

Rozród

Brak danych.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Możliwe iż mógł padać ofiarą polonosuchusa.

Przyczyny wymarcia

Nie poznane. Gad mógł wymrzeć podczas tzw. wymierania karnikowego(Carnian Pluvial Event) ok. 230 mln lat temu, spowodowanego zmianami klimatycznymi(klimat stał się bardziej wilgotny).

Znaleziska

Kilka szczątków ozimka zostało znalezionych jedynie na terenie Krasiejowa(gmina Ozimek, Województwo opolskie). Pierwsze szczątki(kręgi grzbietowe) zostały odnalezione w 2001 roku i w przeciągu kilku lat odnajdywano pojedyncze kości kręgów i kończyn. Pierwotnie jednak sadzono iż należą do jakiegoś gatunku pterozaura, lub długoszyjego tanystrofa. W latach 2010-2013 skompletowano niemal cały szkielet ozimka, co potwierdziło iż badacze mają do czynienia z nowym, bardzo charakterystycznym gatunkiem. Opis nowego gatunku Ozimek volans został ukończony w 2015 roku, oraz oficjalnie opublikowany w 2016. W 2013 roku pojedynczy kręg szyjny ozimka został odnaleziony na terenie wykopalisk w Woźnikach.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Oziemek zaliczany jest do rzędu Protorosauria, archozauromorfów występujących na terenach Azji, Europy i Ameryki Północnej w okresach permu i triasu. Przedstawiciele rzędu charakteryzowali się wydłużoną budową kręgów szyjnych(długą szyją), oraz czaszką, która przypominała budową współczesne gatunki jaszczurek. Do rzędu można obecnie zaliczyć kilka rodzin Protorosauridae, Drepanosauridae, Tanystropheidae, czy Sharovipterygidae, choć całkowita liczba taksonów jest zmienna. Niegdyś Protorosauria były uznawane za lepidozaury(Lepidosauria), które obejmują także współcześnie żyjące łuskonośne i sfenodonty(hatterie), nieraz także uznane za bliskie pokrewieństwa z płetwojaszczurami(Sauropterygia), lecz niedawna analiza kladystyczna uznała  Protorosauria za archozauromorfy. Mimo to stopień pokrewieństwa między poszczególnymi grupami Protorosauria nie jest dokładnie poznany.

Rodzina Sharovipterygidae obejmuje obecnie dwa gatunki Sharovipteryx mirabilis i Ozimek volans. Przypuszcza się iż oba zdolne do lotu szybowcowego.


Ciekawostki


  • Gatunek został oficjalnie opisany przez dwóch polskich paleontologów Jerzego Dzika i Tomasza Suleja.
  • Kości ozimka posiadały cienkie ściany i duże jamy szpikowe(podobnie jak u pterozaurów), co jest przypuszczalnie przystosowaniem do szybowania(zmniejszony ciężar).
  • Ozimek jest największym znanym szybującym zwierzęciem triasu.
  • Innymi prehistorycznymi gadami zdolnymi do szybowania były między innymi, Coelurosauravus znany z permskich pokładów(ok. 260 mln lat) osiągający 40 cm długości i będąc najstarszym szybownikiem, oraz kühneozaur(Kuehneosaurus) występujący w triasie(ok. 215 mln lat), osiągający 70 cm długości.
  • Nazwa rodzajowa Ozimek odnosi się do gminy Ozimek w województwie opolskim, natomiast epitet gatunkowy volans z łaciny oznacza "latający". 
  • Na terenie wykopalisk w Krasiejowie, poza ozimkiem, odnaleziono kilka nowych taksonów min. silezaura(Silesaurus opolensis), opancerzonego archozaura Stagonolepis olenkae, czy drapieżnego rauizucha Polonosuchus silesiacus, także szczątki należące do płazów labiryntodontów Metoposaurus i Cyclotosaurus, oraz podobnych do gawiali fitozaurów Paleorhinus. 
  • Jerzy Dzik i Tomasz Sulej(wraz z Grzegorzem Niedźwiedzkim) znani są także z opisania innego gatunku prehistorycznego zwierzęcia, drapieżnego archozaura odnalezionego na terenie Polski, nazwanego nietuzinkowo Smok wawelski.

Bibliografia:
-http://www.national-geographic.pl/aktualnosci/to-przelomowe-odkrycie-najwiekszy-latajacy-gad-odnaleziony-na-terenie-polski
-https://en.wikipedia.org/wiki/Ozimek_volans
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Ozimek_(rodzaj)
-http://www.eartharchives.org/articles/unusual-reptile-glided-over-poland-230-million-years-ago/
-http://scienceinpoland.pap.pl/en/news/news,412259,remains-of-a-gliding-reptile-from-the-triassic-found-in-krasiejow.html
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Prolacertiformes

sobota, 3 czerwca 2017

Lepicerus inaequalis - milimetrowy chrząszcz

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Typ: Stawonogi
  • Gromada: Owady
  • Rząd: Chrząszcze
  • Rodzina: Lepiceridae
  • Gatunek: Lepicerus inaequalis

Występowanie

Gatunek występuje na terenie Meksyku(głównie stany Jalisco, Sinaloa i Zacatecas) i Kostaryki. Istnieje także kilka raportów z terenów Panamy.

Siedlisko

Gatunek zasilający piaszczyste brzegi strumieni.

Ogólny opis

Lepiceridae to rząd małych(ok. 2 mm długości ciała), bardzo podobnych do siebie(mała zmienność morfologiczna) chrząszczy, posiadających twarde, zesklerotyzowane ciało. Czułki są krótkie, buławkowate i 4-7 segmentowe. Elytry(pokrywy skrzydłowe) łódeczkowate, bruzdowate, mocno zarysowane, z 6 podłużnymi wygrzbieceniami(po 3 na każdą elystre) i jednym poprzecznym, szerokim wgłębieniem(środkowa część pokrywy). Przedplecze szerokie(o długości ok. 200 μm), wygrzbiecone. Strona brzuszna pokryta 7 sternumami. Larwa chrząszczy formalnie nie została opisana.

Lepicerus inaequalis osiąga długość ok. 1,5 mm. Posiada ciemnobrunatny kolor ciała.

Dymorfizm płciowy

Brak danych. Samiec posiada długi i smukły edeagus

Populacja i zagrożenia

Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Populacja gatunku, z uwagi na jego wielkość, niemożliwa do oszacowania. Nie są znane zagrożenia dla przetrwania gatunku.

Pożywienie

Brak danych. Przypuszczalnie głównym źródłem pokarmu dla imago i larwy są glony i sinice.

Zachowanie 

Gatunek lądowego chrząszcza, żyjącego blisko brzegów.

Rozród

Przechodzi przeobrażenie zupełne. Nic więcej nie wiadomo na temat rozrodu Lepicerus.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie 

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Podgatunki

Brak.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo  

Rodzina Lepiceridae jest jedną z najmniejszych rodzin chrząszczy(Coleoptera), która obecnie obejmuje dwa rodzaje(Haplochelus i Lepicerus) i 4 gatunki(Lepicerus pichilingue, Lepicerus inaequalis, Lepicerus bufo i wymarły Haplochelus georissoides). Rodzina Lepiceridae jest także spotykana pod nazwą Cyathoceridae(a rodzaj na jej podstawie Cyathocerus). Rodzina Lepiceridae najczęściej jest klasyfikowana do podrzędu Myxophaga(z siostrzanymi rodzinami Torridincolidae, Hydroscaphidae i Sphaeriusidae), choć błędnie klasyfikowano je także do rodziny Georissidae(nadrodzina kałużnicokształtne) i ryjkowcowatych(Curculionidae).

Znana jest jedna prahistoryczna pozostałość chrząszcza z rodziny Lepicerus. Zachowany w bursztynie okaz został znaleziony na terenie Birmy i datowany jest na 99-94 mln lat(górna kreda). Opisany został w 2006 roku pod nazwą Haplochelus georissoides.

Przedstawiciele Lepicerus zamieszkują krainę neotropikalną od południowego Meksyku po Ekwador i Wenezuelę(gatunek kopalny zamieszkiwał tereny należące obecnie do Birmy). Każdy z trzech gatunków zasiedla swój preferowany rodzaj siedliska, Lepicerus inaequalis piaszczyste brzegi strumieni, Lepicerus pichilingue suche plantacje bananów, natomiast Lepicerus bufo suche lasy cyprysowe. Chrząszcze Lepicerus są mniej zależni od środowiska wodnego niż pozostali przedstawiciele podrzędu Myxophaga.


Bibliografia:
-http://tolweb.org/Lepiceridae/108334
-https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26191592
-https://nl.wikipedia.org/wiki/Lepicerus_inaequalis
-http://www.gbif.org/species/104583813
-https://ru.wikipedia.org/wiki/Lepicerus
-http://fossilworks.org/?a=taxonInfo&taxon_no=213452&is_real_user=1

niedziela, 28 maja 2017

Rhinobatos annulatus - pół płaszczka, pół rekin

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Chrzęstnoszkieletowe
  • Rząd: Rajokształtne, lub Rhinopristiformes
  • Rodzina: Rochowate
  • Gatunek: Rhinobatos annulatus(Acroteriobatus annulatus)

Występowanie

Gatunek zasiedla tereny przybrzeżne południowej Afryki od południa Angoli przez Namibie i RPA, aż po prowincję KwaZulu-Natal. Niepotwierdzone rejestrację gatunku pochodzą także z terenów Mozambiku, Madagaskaru, Tanzanii, a nawet z Dżibuti.

Siedlisko

Wody przybrzeżne o piaszczystym dnie na głębokościach 50-100 metrów. Preferuje estuaria, strefy kipieli, oraz zamknięte zatoki.

Ogólny opis

Rochowate są płaszczkami, o cechach anatomicznych, które pod pewnymi względami upodabniają je do rekinów. Podobnie jak płaszczki posiadają spłaszczone(grzbietobrzusznie) ciało, wydłużone(obejmujące niemal cały korpus) płetwy piersiowe, oraz krótsze płetwy brzuszne. Głowa posiada trójkątny kształt. Oczy usytuowane są na czubku głowy, a tuż za nimi znajdują przetchlinki. Nozdrza i otwory skrzelowe znajdują się w spodniej części ciała. W przeciwieństwie jednak do większości płaszczek u roch występuje podwójna(podzielona) płetwa grzbietowa i dobrze umięśniony ogon(ten zwykle bocznie spłaszczony), zakończony płetwą ogonową(podobną jak u rekinów)    

Dorosłe osobniki Rhinobatos annulatus osiągają przeciętnie 80-120 cm długości. Posiadają klinowaty kształt ciała z szeroką, trójkątna głową. Ciało koloru od ciemnobrązowego po jasnobrązowy w zależności od warunków środowiskowych(kolor dna, dostępność światła). Część brzuszna zawsze biała. Wierzchnia część ciała pokryta jest licznymi oczkami(plamy z ciemnym obramowaniem i centrum), lub dużymi, ciemnymi plamami(różnice występują u poszczególnych populacji).  

Dymorfizm płciowy

Samice zwykle osiągają większe rozmiary.

Populacja i zagrożenia

Rhinobatos annulatus notowany przez IUCN jako niskiego ryzyka na wyginięcie. Stan populacji ryby nie jest znany, choć wydaje się iż jej liczebność jest dość duża. Rocha poławiana jest komercyjnie i rekreacyjnie. W dużych ilościach łowiona jest podczas zawodów wędkarskich(podczas łowienia z brzegu), a także wyłapywana w sieci skrzelowe, niewody i włoki denne, lecz na terenie RPA i Namibii traktowana jako przyłów i często wypuszczana z powrotem na wolność. Obecnie nie odnotowuje się wysokiego współczynnika połowów Rhinobatos annulatus. Mimo wszystko wymaga się aby w celu ochrony gatunku, sprawnie monitorować stan populacji roch na potencjalnych łowiskach. Obecnie obowiązują limity ilościowe na terenie RPA poławianych ryb chrzęstnoszkieletowych. Potencjalnym zagrożeniem jest także kopalnictwo(kopalnie diamentów), które degraduje środowisko naturalne(jednoznacznie nieokreślone). Rhinobatos annulatus występuje na kilku obszarach ochronnych, miedzy innymi na terenie Parku Narodowego West Coast.

Pożywienie

Drapieżnik. Poluje na nieduże organizmy denne np. pustelniki(Emerita), kraby portunikowate(Portunidae), wieloszczety, obunogi, równonogi i małe ryby.

Zachowanie

Rochy są rybami o samotnym trybie życia(poza okresem godowym), choć nie zaobserwowano zachowań terytorialnych. Aktywne są za dnia, jak i w nocy. Większość dnia spędzają odpoczywając na dnie, zagrzebane w piasku, lub mule. Możliwe iż Rhinobatos annulatus, jak spokrewnione rochy poluje w wodach cieplejszych(bliżej brzegu), natomiast odpoczywa w chłodniejszych. Możliwe iż odbywa sezonowe wędrówki, choć nie zostało to jednoznacznie udokumentowane.

Rozród

Sezon rozrodczy przypada na okolice maja-czerwca. Ryby przybywają grupowa na płycizny, gdzie dochodzi do kopulacji. Przypuszczalnie, podobnie jak u spokrewnionych gatunków, samce i samice kopulują jedynie z jednym partnerem, a następnie opuszczają tereny godowe. Samica po ciąży trwającej ok. 10 miesięcy rodzi od 2 do 10 młodych. Noworodki mierzą przeciętnie 23 cm długości i przebywają przez ok. 1 rok na płyciznach. Dojrzałość płciową uzyskują w wieku 2-3 lat.

Długość życia

Najstarszy, udokumentowany i oszacowany Rhinobatos annulatus liczył sobie 7 lat. Przypuszczalnie może osiągać wiek ok. 15 lat.

Naturalni wrogowie

Głównie większe rekiny np. żarłacze.

Znaczenie dla człowieka

Ryba poławiana komercyjnie i rekreacyjnie. Najczęściej łowiona w zawodach wędkarskich(łowienie z brzegu). Komercyjnie łowiona w sieci skrzelowe, niewody i włoki denne, często jako przyłów przy poławianiu innych gatunków(np. krewetek). Posiada niewielkie znaczenie w rybołówstwie, choć niektóre raporty mówią o 10 tonach Rhinobatos annulatus pozyskiwanych rocznie na terenie RPA i Namibii(przypuszczalnie wyliczenia te uwzględniają także inne gatunki podobnych roch). Niemniej przez rybaków z RPA i Namibii najczęściej traktowana jako przyłów i wypuszczana z powrotem na wolność, mimo dość smacznego mięsa i wysokich cen osiąganych na rynku. Stan połowów ów ryby na terenie Angoli nie jest znany. Nie jest rybą niebezpieczną dla człowieka.

Podgatunki

Brak.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Rochowate są zaliczane do rzędu rajokształtnych(płaszczek), jednak niektóre cechy roch upodabniają je do rekinów, podobnie jak piłokształtnych(Pristiformes). Do rzędu rajokształtnych(Rajiformes) zalicza się 5 rodzin Anacanthobatidae, Arhynchobatidae, rajowate(Rajidae), rochowate(Rhinobatidae), oraz bardzo podobne do poprzedniej rodziny Rhinidae(czasami klasyfikowana do monotypowego rzędu Rhiniformes). W 2012 roku powstała nowy rząd Rhinopristiformes w którym zakwalifikowano Rhinobatidae(rochy), Trygonorrhinidae, Zanobatidae, Rhinidae, Pristidae(piły), Pseudobatos(obecnie bez rodziny, czasami uznawany za rodzaj rodziny Rhinobatidae) i Glaucostegidae, z uwagi na podobieństwo, wykryte w badaniach biologicznych molekularnych. Możliwe iż do rzędu można będzie zakwalifikować rodzinę Platyrhinidae, która obecnie ma niepewną pozycję taksonomiczną(incertae sedis).

Najwcześniejsze szczątki przedstawicieli rochowatym znane są z późnej jury(ok. 155-150 mln lat temu) są to przedstawiciele rodzajów Aellopos i Asterodermus. Szczątki przedstawicieli współczesnych rodzajów roch(Rhinobatos , Trygonorrhina i Zapteryx) znane są już z okresu kredowego i paleogenu, co świadczy o małej zmienności współczesnych gatunków w stosunku do kopalnych.

Obecnie liczba przedstawicieli rodzaju Rhinobatos nie jest jednoznacznie określona. Liczy sobie od 16 do 36 przedstawicieli w zależności od systematycznego podziału(czasami rodzinę Rhinobatidae dzieli się na 3 rodzaje Acroteriobatus, Pseudobatos i Rhinobatos, czasami znów uznaje się tylko jeden rodzaj Rhinobatos). Sam opisywany gatunek często klasyfikowany jest do rodzaju Acroteriobatus. 

Bibliografia:
-https://books.google.pl/books?id=9DqUZ4kMOToC&pg=PA66&lpg=PA66&dq=Rhinobatos+annulatus+distribution&source=bl&ots=5bXMkQ_CzE&sig=k11YwSHo4DuayGp7yW3lwESlcVc&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjO3OG0iPzTAhUDI8AKHY4_DHQ4ChDoAQgxMAU#v=onepage&q=Rhinobatos%20annulatus%20distribution&f=false
-http://www.gbif.org/species/2419033
-http://www.iucnredlist.org/details/60163/0
-http://www.easterncapescubadiving.co.za/index.php?page_name=specie&specie_id=112
-http://www.fishbase.org/summary/5509
-http://animaldiversity.org/accounts/Rhinobatos_productus/
-https://de.wikipedia.org/wiki/Rhinopristiformes