środa, 22 czerwca 2016

Kałamarnica tęczowa - twór Dzikiej przyszłości

Kałamarnica tęczowa jest hipotetycznym gatunkiem zwierzęcia, zobrazowanym w serialu popularnonaukowym Dzika Przyszłość(The Future is Wild). W jednym z odcinków został przedstawiony świat za ok. 200 milionów lat. Kontynenty w tym okresie połączyły się, tworząc superkontynent Nową Pangeę(Pangea II) i Wszechocean. Niemal wszystkie dominujące gromady zwierząt wymarły min. ssaki, ptaki, płazy i gady, a ich nisze zostały zastąpione przez ryby i proste zwierzęta bezkręgowe. Duży rozkwit ewolucyjny objął kałamarnice, które zajęły miejsce ssaków i objęły swoim zakresem występowania nie tylko wody, ale i część lądową.

Kałamarnica tęczowa jest gatunkiem kałamarnicy, hipotetycznie występującej za ok. 200 milionów lat. Wyglądem przypomina obecnie występujące kałamarnice, lecz osiąga o wiele większe rozmiary. Przeciętna długość ciała mieści się w ok. 20-25 metrach, dodatkowo macki zwierzęcia często osiągają podobne rozmiary do ciała(przez co całkowita długość ciała może sięgać 40-45 metrów). Kałamarnica ta podniosła także sztukę kamuflażu niemal do perfekcji. Jej ciało kontroluję zmianę koloru, poprzez chromatofory(pigmentowe organella komórkowe) umiejscowione na powierzchni skóry i pozostające pod kontrolą mięśni i nerwów. Głowonóg posiada niemal nieograniczone zdolności zmiany kolorów i wzorów na ciele, przez co może stać się prawie niewidzialny(upodabniając kolorystykę ciała do wody), migotać różnobarwnymi kolorami, lub zabłysnąć jaskrawą barwą, aby odstraszyć napastnika, lub przyciągnąć partnera. Kałamarnica potrafi także wygenerować ruchowe wzory na ciele, symulując pływające stado srebropławów(podobne do ryb skorupiaki), w celu przyciągnięcia ofiar. Dobrze rozwinięty mózg pozwala zwierzęciu dopasować odpowiednie ubarwienie do sytuacji, przy współpracy z bardzo wyczulonymi zmysłami. Dość duża inteligencja bezkręgowca pozwala mu na rozpoznawanie krewnych. Zwykle kałamarnice uczą się jednego sygnału, który jest specyficzny dla danej spokrewnionej grupy zwierząt(ma to szczególne znaczenie podczas sezonu rozrodczego)

Kałamarnica tęczowa jest drapieżnikiem, często wykorzystującym szeroki wachlarz umiejętności zmiany ubarwienia do polowań. Ich ofiarami często padają ryboloty oceaniczne(ptako-podobne ryby, potomek dorsza, zajmujące nisze po ptakach morskich). Kałamarnica wyświetlając na ciele ruchome wzory i podpływając pod powierzchnie, pozoruje pływające stado srebropławów, co zachęca rybolota do przyfrunięcia blisko tafli wody. Zwykle wtedy kałamarnica łapie nieświadome błędu zwierzę, dzięki swoim wydłużonym mackom.

Kałamarnica tęczowa z uwagi na swoją wielkość, rzadko bywa ofiarą drapieżników. Jedynie rekinopaty(potomkowie dzisiejszych rekinów), żyjące stadnie, potrafią upolować dorosłego osobnika.

Raz do roku, wszystkie zdolne do rozrodu kałamarnice gromadzą się w południowo-zachodnim przylądku Nowej Pangei. Podczas równonocy jesiennej w pełni księżyca kałamarnice rozpoczynają swoje zachowania rozrodcze. Mimo samotnego trybu życia w tym okresie głowonogi tworzą wielkie stado, które rozświetla wody morza, tworząc niesamowity efekt. Samce migoczą różnobarwnymi kolorami w celu przyciągnięcia partnerki, która selektywnie wybiera ojca swoich dzieci. Samice wybierają samce o najżywszych kolorach i oryginalnych kombinacjach, co świadczy o zdrowiu i inteligencji partnera.

W filmie zostały przedstawione także inne gatunki kałamarnic, min:

  • Megakalmar- duży przedstawiciel kałamarnic, żyjący na lądzie. Przeją nisze ekologiczną po dużych ssakach, takich jak słonie. Pierwsza para macek u tych stworzeń pełni funkcję chwytną(jak u typowych kałamarnic), lecz pozostałe macki zostały przekształcone w silne kończyny kroczne. Jest stworzeniem wszystkożernym, żywi się owocami, grzybami, jak i poluje na mniejsze zwierzęta np. kalmagibony.
  • Kalmagibon - kałamarnice lądowe, które upodobniły się zachowaniem do małp. Głowonogi te prowadzą stadny i nadrzewny tryb życia. Tworzą złożone relację społeczne. Mogą wyewoluować w stworzenia tworzące cywilizację, podobnie jak ludzie. 

Bibliografia:
-http://speculativeevolution.wikia.com/wiki/Rainbow_squid
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Dzika_przysz%C5%82o%C5%9B%C4%87

wtorek, 21 czerwca 2016

Cycas media - stary truciciel

  • Królestwo: Rośliny 
  • Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
  • Klasa: Nagonasienne
  • Rząd: Sagowce
  • Rodzina: Sagowcowate
  • Gatunek: Cycas media

Występowanie

Cycas media występuje naturalnie w północno-wschodniej Australii na terenach przybrzeżnych północnego stanu Queensland(od miasta Coen na półwyspie Jork po miasto Mackay). Kilka mniejszych populacji odnotowano także w północnej części Terytorium Północnego(Australia), Australii Zachodniej, na kilku australijskich wyspach i na Nowej Gwinei. Sagowiec rośnie zwykle na terenie otwartych, lub zamkniętych lasów eukaliptusowych, przybrzeżnych lasach twardolistnych, skalistych wzgórzach i wąwozach z ekspozycją na słońce i suchych terenach zakrzewionych(scrub). Preferuje tereny suche o glebie z dobrym drenażem(np. tereny piaszczyste, lub nachylone). Sporadycznie roślina spotykana jednak na terenie lasu deszczowego Queensland tropical rainforests. Gatunek spotykany do 860 m n.p.m.

Ogólny opis

Cycas media jest dość dużym gatunkiem sagowca, którego pień(sporofit) osiąga przeciętnie 2,7-3,5 metra wysokości(rzadziej do 6 metrów) i 30-64 cm średnicy. Pokrój drzewa regularny, przypominający palmę. Pień gruby, zwykle nierozgałęziony, pokryty starymi ogonkami ogonkami liściowymi, początkowo u młodych roślin zagłębiony w gruncie. Rozeta ciemnozielonych liści wyrasta z szczytu pnia. Liście parzysto podzielone, bardzo sztywne, osiągające od 70 do 180 cm długości. Listki o długości 7-15 cm, u nasady liścia przekształcone w ciernie. Ogonek liścia zwykle o długości 30-70 cm(stanowi 20-30% długości liścia), gładki, wyposażony w kilka, krótkich kolców(zwykle 5-7).

Rozmnażanie

Gatunek dwupienny. Osobnik męski wytwarza podobną do szyszki, kolumnową strukturę o średnicy 15-25 x 8-15 cm, ze skupiskiem mikrosporofili. Początkowo szyszka jest mięsista i pokryta włoskami, z czasem jednak drewnieje. Okazy żeńskie nie wytwarzają szyszek, lecz skupisko makrosporofili, czyli kwiatostan luźno zebranych liści zarodnikonośnych. Zapylenie zachodzi z udziałem owadów. Nasiona zwykle gęsto usytuowane na makrosporoficie, owalne, jajowate, lub spłaszczone o długości 3-4 cm, koloru zielono-żółtego(niedojrzałe), lub pomarańczowo-brązowego(dojrzałe). Nasiona pokryte są ochronną skórką. Przy sprzyjających warunkach nasiona kiełkują, choć kiełkowanie może trwać od kilku tygodni do 6 miesięcy. Rozmnaża się także przez odrosty.

Zagrożenia

Gatunek klasyfikowany przez IUCN jako najmniejszej troski. Jest rośliną w miarę pospolitą i niezagrożoną, choć jej populacja nieco zmniejszyła się wskutek wycinania lasów pod pastwiska. Gatunek notowany w Załączniku II konwencji CITES.


Długość życia

Sagowce są roślinami rosnącymi powoli i długowiecznymi. Żyją ponad 200 lat, choć odnotowano rośliny liczące ponad 1100 lat.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek bywa uprawiany jako roślina ozdobna. Sagowiec sadzony w gruncie głównie w rejonach tropikalnych o sezonowo suchym klimacie, w innych częściach świata bywa uprawiany jako roślina doniczkowa. Jest gatunkiem mrozoodpornym, lecz bardzo narażonym na nadmierną wilgoć. Wymaga gleby suchej o dobrym drenażu(np. mieszanka gleby i piasku) i dużego nasłonecznienia. Nie wymaga nawożenia(ewentualnie podczas kwitnięcia). Mimo powolnego rozwoju, przy odpowiednich warunkach może znacznie przyśpieszyć wzrost. Cycas media wymaga rejestracji(CITES Załącznik II). Nasiona sagowca są jedzone przez Aborygenów, przed wcześniejszym przyrządzeniem i pozbyciem się trujących substancji, poza tym wszystkie części rośliny są silnie trujące.

Systematyka i pokrewieństwo

Sagowcowate to monotypowa rodzina roślin w której wyróżnia się ok. 113 gatunków. Sagowce są roślinami reliktowymi, które wyewoluowały z paproci nasiennych ok. 290-265 mln lat temu. Swoją największą różnorodność osiągnęły w okresach jury i kredy, kiedy pospolicie występowały na większości obszarów świata. Jednak pod koniec okresu kredy, kiedy to wymarły wszystkie nieptasie dinozaury, większość sagowców, zwłaszcza na półkuli północnej, wymarło. Obecnie sagowce występują głównie na obszarach tropikalnych min. w Azji Południowo-Wschodniej, wschodniej Afryce, Australii, Polinezji i Mikronezji. Sagowce są roślinami dwupiennymi, które mają unikalny sposób rozmnażania, Osobniki żeńskie nie tworzą typowych szyszek, lecz skupisko makrosporofili, czyli kwiatostan luźno zebranych liści zarodnikonośnych, na których wytwarzane są nasiona. Do zapylenia dochodzi z udziałem wiatru, lub owadów. Pień, czyli sporofit zwykle kształtu cylindrycznego, otoczony pozostałościami po ogonkach liściowych. Pień może być rozgałęziony, lub nierozgałęziony, a u niektórych gatunków sporofit często ukryty jest pod ziemią. Liście są zazwyczaj parzysto podzielone, bardzo sztywne, czasami z listkami przekształconymi w ciernie. Nie są trwałe i po jakimś czasie usychają, pozostawiając jedynie część ogonka. Sagowce rosną powoli, zwykle zdolne są do rozrodu po ok. 10 latach. Niemal wszystkie gatunki notowane są w czerwonej księdze IUCN.
Cycas media jest przypuszczalnie najbliżej spokrewniony z podobnymi gatunkami Cycas silvestris i Cycas megacarpa.

Ciekawostki

  • Obecnie wyróżnia się 3 podgatunki Cycas media: Cycas media ssp. media, Cycas media ssp. ensata i Cycas media ssp. banksii. Często jako lokalną formę traktuje się także Cycas kennedyana, który pierwotnie został opisany jako osobny gatunek.
  • Owoce i nasiona sagowców są trujące. Pierwszy zarejestrowany przypadek zatrucia australijskim sagowcem wystąpił w 1770 roku na rzece Endeavour River(Queensland), kiedy to marynarze pochorowali się po zjedzeniu surowych nasion rośliny. Zgony zarejestrowano także u zwierząt domowych(świń i bydła) po zjedzeniu danej części sagowca. Mimo to rdzenni Aborygeni jedzą nasiona rośliny po starannym przygotowaniu.
  • Zamiowate są siostrzaną rodziną dla sagowcowatych i jedną z dwóch rodzin rządu sagowców. Morfologicznie bardzo przypominają sagowce. Obejmują ok. 150 gatunków. Przykładowym gatunkiem jest dioon jadalny(Dioon edule).
Zapraszam do przeczytania artykułu o sagowcu odwiniętym.  

Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Cycas_media
-http://www.iucnredlist.org/details/42035/0
-http://www.llifle.com/Encyclopedia/PALMS_AND_CYCADS/Family/Cycadaceae/31800/Cycas_media
-http://keys.trin.org.au/key-server/data/0e0f0504-0103-430d-8004-060d07080d04/media/Html/taxon/Cycas_media.htm
-https://en.wikipedia.org/wiki/Zamiaceae
-http://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/cycadpg?taxname=Cycas+media
-http://ntbg.org/plants/plant_details.php?plantid=11875
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Sagowcowate
-http://www.llifle.com/Encyclopedia/PALMS_AND_CYCADS/Family/Cycadaceae/31808/Cycas_kennedyana

piątek, 17 czerwca 2016

Porphyrio paepae - uchwycony w obrazie

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ptaki
  • Rząd: Żurawiowe
  • Rodzina: Chruściele
  • Gatunek: Porphyrio paepae

Występowanie

Modrzyk Porphyrio paepae zamieszkiwał wyspy Hiva Oa i Tahuata znajdujące się na archipelagu Markizy(Polinezja Francuska). Przypuszczalnie jak spokrewnione gatunki, preferował tereny podmokłe.

Ogólny opis

Z uwagi na nikłe pozostałości i dowody istnienia modrzyka Porphyrio paepae, nie do końca wiadomo jak wyglądał ów ptak. Istnieje jednak obraz autorstwa francuskiego malarza Paul'a Gauguin'a(Le Sorcier d'Hiva Oa ou le Marquisien à la cape rouge), który przedstawia polinezyjską kobietę. W prawym dolnym rogu widać psa, trzymają w pysku ptaka, przypominającego przedstawiciela rodzaju Porphyrio. Przypuszczalnie artysta spotkał Porphyrio paepae, przedstawiając go w barwach typowych dla modrzyków, czyli purpurową spodnią częścią ciała i szyją, oraz zieloną głową, grzbietem i skrzydłami. Namalowany także z czerwonym, masywnym dziobem. 

Dymorfizm płciowy

Brak danych. Przypuszczalnie podobnie jak u pokrewnych gatunków, dymorfizm płciowy był mało zaznaczony, samiec jest zwykle nieco większy od samicy.

Pożywienie

Brak danych. Mógł być wszystkożerny(liście, pędy, łodygi, korzenie, owady, małe kręgowce), podobnie jak inne modrzyki.

Zachowanie

Brak danych. Podróżnik Thor Heyerdahl ponoć zaobserwował ptaka w 1937 roku na wyspie Hiva Oa. Opisywał gatunek jako nielotny z niewidocznymi skrzydłami, lecz szybko biegający. Podobno ptak zauważywszy obecność ludzi szybko podbiegł do ukrytej wśród roślinności nory, gdzie zniknął z oczu. Thor Heyerdahl twierdził także iż wyspiarze dobrze znają nielota, lecz bardzo trudno go złapać.

Rozród 

Brak danych.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Brak danych. Po przybyciu człowieka na Markizy, poważnym zagrożeniem dla Porphyrio paepae mogły stać się szczury i psy.

Przyczyny wymarcia

Niejasne. Gatunek mógł przetrwać do czasów współczesnych, choć są to jedynie spekulację, ponieważ okres występowania i data wymarcia gatunku nie została poznana. Ptak mógł zostać zaobserwowany ok. roku 1900 przez malarza Paul'a Gauguin'a, gdyż ten namalował w jednym ze swoich obrazów, ptaka bardzo podobnego do przedstawicieli rodzaju Porphyrio. Przypuszczalnie gatunek mógł być także zaobserwowany przez podróżnika Thor'a Heyerdahl'a w 1937 roku na wyspie Hiva Oa. Szczątki Porphyrio paepae zostały odnalezione w latach 1986-87 na wyspach Hiva Oa i Tahuata i wskazywały iż ptak wymarł ok. 600 lat temu. Przypuszczalnie zagłada gatunku rozpoczęła się od przybycia człowieka na wyspy zamieszkałe przez ptaka ok. 200 roku naszej ery. Ludzie przypuszczalnie polowali na rodzimą faunę, a wprowadzone gatunki obce(szczury, koty i psy), szybko zdziesiątkowały endemiczną populację organizmów żyjących na wyspach. Na obrazie Le Sorcier d'Hiva Oa ou le Marquisien à la cape rouge autorstwa Paul'a Gauguin'a widać psa trzymającego w pysku opisywanego ptaka, co może świadczyć o tym iż ludzie wykorzystywali psy do polowania na modrzyka, choć Thor Heyerdahl z relacji słów tubylców opisywał iż ptak jest bardzo trudnym obiektem łowów.

Systematyka i pokrewieństwo

Rodzaj Porphyrio liczy sobie 7-10 gatunków modrzyków do którego klasyfikuje się min. modrzyka zwyczajnego(Porphyrio porphyrio), modrzyka ciemnogrzbietego(Porphyrio indicus) i takahe południowego(Porphyrio hochstetteri). Obecnie jako gatunki klasyfikuje się 6 byłych podgatunków modrzyka zwyczajnego, często także sułtanka afrykańska(Porphyrio alleni), sułtanka amerykańska(Porphyrio martinicus) i sułtanka żółtodzioba(Porphyrio flavirostris), klasyfikowane są do rodzaju Gallinula. Obecnie znanych jest także ok. 12 wymarłych gatunków z rodzaju Porphyrio z czego kilka nie zostało jeszcze naukowo opisanych. Jako wymarłe klasyfikuje się takahe północnego(Porphyrio mantelli), modrzyka małego(Porphyrio albus) Porphyrio coerulescens. Modrzyki są ptakami osiągającymi ok. 40-50 cm długości ciała, które charakteryzują się posiadaniem wydłużonych kończyn i palców. Głowa proporcjonalnie nieduża, wyposażona w masywny dziób z płatem czołowym. Modrzyki są na ogół ptakami wszystkożernymi z przewagą pokarmów roślinnych. Żyją głównie na obszarach podmokłych, lub leśnych. Obecnie występują na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą.

Ciekawostki 

  • Niektórzy badacze sądzą iż Porphyrio paepae nie przetrwał do czasów współczesnych, natomiast zaprezentowany ptak na obrazie Paul'a Gauguin'a przedstawia modrzyka ciemnego(Porphyrio melanotus), lub innego przedstawiciela Porphyrio widzianego w innej części świata. Niewykluczone iż Paul Gauguin malując ptaka inspirował się jedynie legendami tubylców.   
  • Wszystkie gatunki Porphyrio będące endemitem danych wysp, zostały wytępione. Modrzyki występowały min. na wyspie Buka Island, Nowa Kaledonia, Huahine, Nowa Irlandia, czy Rota.  
  • Z uwagi na znaczne oddalenie Markizów od najbliższego kontynentu na wyspach powstała specyficzna, endemiczna fauna. Wśród organizmów lądowych występujących na wyspach można wymieniać loreczkę błękitną(Vini ultramarina), łowczyka maskowego(Todiramphus godeffroyi), trzciniaka żółtawego(Acrocephalus mendanae), muszkatele płaskodziobą(Ducula galeata), ok. 80 gatunków motyli z rodzaju Asymphorodes, czy zagadkowe w klasyfikacji motyle Clarkeophlebia argentea, Marasmianympha eupseliasTessema sensilis. Jednak znaczna część endemitów w wyniku działalności człowieka i ekspansji gatunków obcych, wymarła. Do tej grupy możemy zaliczyć owocożera czarnowąsego(Ptilinopus mercierii), weki Gallirallus gracilitibia, Gallirallus epulare Gallirallus roletti i kasztanówkę Macropygia heana.
Bibliografia:
-http://www.jcbourdais.net/journal/09aout.php
-https://books.google.pl/books?id=xpUBocGB12YC&pg=PA116&lpg=PA116&dq=Porphyrio+paepae&source=bl&ots=X_ZAADwRea&sig=Q1CgpqD9zw1sy4RKNQBp4D3O9Ow&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjqzuTS0p3NAhUCjSwKHeMFCJ0Q6AEIUTAL#v=onepage&q=Porphyrio%20paepae&f=false
-https://en.wikipedia.org/wiki/Fauna_of_the_Marquesas_Islands
-https://en.wikipedia.org/wiki/Marquesas_swamphen
-http://www.iucnredlist.org/details/62263064/0

środa, 8 czerwca 2016

Zaglossus hacketti - kolczatka olbrzymia

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Stekowce
  • Rodzina: Kolczatkowate
  • Gatunek: Zaglossus hacketti

Występowanie

Australia. Szczątki zwierzęcia odnaleziono w jaskini Mammoth Cave na terenie Autralii Zachodniej.

Okres występowania

Plejstocen. Zaglossus hacketti przypuszczalnie wymarł ok. 55 tysięcy lat temu.


Ogólny opis

Prakolczatka Zaglossus hacketti znana jest tylko z jednego znaleziska, kilku kości(głównie nóg i kręgów), mających znaki nacięć i spalenia, dlatego nie do końca wiadomo jak dokładnie wyglądało zwierzę. Przypuszczalnie Zaglossus hacketti przypominał dzisiejsze kolczatki, ciało było krępej, kulistej budowy, kończyny wyposażone w długie pazury, a ogon krótki. Charakterystyczną cechą kolczatek jest długi ryjek(stanowiący 2/3 długości głowy) z małym otworem gębowym i wydłużonym językiem, pokrytym lepką śliną, a także kolce występujące na grzbietowej części ciała. Jednak główną cechą odróżniającą Zaglossus hacketti od innych przedstawicieli kolczatkowatych była jego wielkość. Osiągał on ok. 1 metra długości ciała, ok. 50 cm wysokości i ok. 30 kg wagi, co czyniło go największym znanym stekowcem. Kończyny wymarłej prakolczatki posiadały trochę inne promocję co do ciała, niż u spokrewnionych gatunków. Były nieco dłuższe, a środek ciężkości był przesunięty bliżej kończyn tylnych, co przypuszczalnie pozwalało na podnoszenie się na nich, podczas zrywania kory z spróchniałych drzew.  

Dymorfizm płciowy

Brak danych. Przypuszczalnie jak u współczesnych gatunków samce posiadały ostrogi, płasko wzdłuż kończyny, wysuwane w razie zagrożenia(u współczesnych kolczatek ostroga nie wytwarza jadu), u samicy natomiast w okresie rozrodczym tworzyła się torba lęgowa(tzw. wylęgarka). 


Pożywienie

Przypuszczalnie podobnie jak inne kolczatki był gatunkiem owadożernym, polującym na mrówki, termity, pierścienice, larwy i inne drobne bezkręgowce.


Zachowanie

Brak danych. Przypuszczalnie jak spokrewnione gatunki, prowadził samotniczy tryb życia. Dzięki dłuższym kończynom, mógł poruszać się szybciej niż współczesne kolczatki. Ofiar wyszukiwał przy pomocy węchu i przypuszczalnie słuchu, a dzięki długim pazurom gatunek potrafił sprawnie wykopywać owady, rozkopywać gniazda i kopać nory. Przypuszczalnie Zaglossus hacketti mógł także zrywać korę z spróchniałych drzew w poszukiwaniu mrówek i larw owadów, także dzięki kończynom tylnym na które mógł przenieś środek ciężkości i unieś ciało, opierając się przednimi kończynami o daną powierzchnie(np. drzewo, podczas zrywania kory). Jak krewniacze gatunki zapewne posiadał kolce, które służyły mu do ochrony przed drapieżnikami.

Rozród

Brak danych. Kolczatki jak inne stekowce są jajorodne, składają zwykle jedno jajo i inkubują je w torbie lęgowej, tworzonej na czas rozrodu. Młode po wykluciu żywią się mlekiem matki. Kolczatki w przeciwieństwie do innych ssaków nie posiadają sutków, a młode ssie miejsce na skórze, pod którą umieszczone są gruczoły mlekowe(pod wpływem ssania tworzy się rzekomy sutek). Matka przez jakiś czas chroni młode w torbie lęgowej, lecz po wytworzeniu przez niego kolców i zyskaniu pewnej samodzielności, pozostawia go w norze, kiedy wyrusza na żer.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Z uwagi na kolczastą ochronę Zaglossus hacketti przypuszczalnie rzadko bywał celem drapieżników. Prakolczatce mogły jednak zagrażać takie zwierzęta jak wilkowór tasmański, megalania, czy lew workowaty. Młode pozostawione w norze mogły być dodatkowo narażone na ataki węży i waranów.

Przyczyny wymarcia

Brak danych. Zaglossus hacketti wymarł przypuszczalnie ok. 55 tysięcy lat temu, podobnie jak wiele innych plejstoceńskich zwierząt Australii. Zbiegło się to z przybyciem ludzi na kontynent. Odnalezione szczątki Zaglossus hacketti posiadały znaki cięcia i przypalenia, co oznacza iż zwierzę zostało z pewnością upolowane i zjedzone przez pierwszych ludzi. Także niektóre naskalne malowidła bardzo przypominają dużą kolczatkę, co świadczy o tym iż aborygeni dobrze znali te zwierzę, możliwe iż systematycznie na nie polowali. Przyczyny wymarcia gatunku nie są znane, choć przypuszcza się iż Zaglossus hacketti wymierał z powodu zmian środowiskowych(wysuszanie się klimatu), kiedy to człowiek przybył na teren Australii, a poprzez polowanie i przekształcanie środowiska, mógł przyspieszyć ostateczne wymarcie gatunku.   
    

Systematyka i pokrewieństwo

Rodzaj Zaglossus liczy 3 obecnie żyjące gatunki prakolczatkę nowogwinejską(Zaglossus bruijni), prakolczatkę górską(Zaglossus attenboroughi) i prakolczatkę papuaską(Zaglossus bartoni), oraz 2 gatunki wymarłe Zaglossus hacketti i Zaglossus robustus. Jest obecnie jednym z dwóch rodzajów kolczatek z współcześnie żyjącymi gatunkami(drugim jest Tachyglossus z jednym przedstawicielem kolczatką australijską). Megalibgwilia jest jedynym znanym rodzajem wymarłych kolczatkowatych z dwoma gatunkami Megalibgwilia ramsayi i Megalibgwilia robusta, których występowanie datowane jest na miocen i późny plejstocen. Obecni przedstawiciele rodzaju Zaglossus występują na terenie Nowej Gwinei, będąc gatunkami rzadkimi i krytycznie zagrożonymi, występującymi na terenach górskich lasów. Prakolczatki są obecnie największymi stekowcami, osiągającymi do 100 cm długości ciała i do 16,5 kg wagi(kolczatka papuaska Zaglossus bartoni). Ich pysk jest dłuższy niż u kolczatki australijskiej, natomiast kolce na ciele rzadsze i krótsze, wystające pośród grubego futra. Prakolczatki prowadzą nocny tryb życia, dzień spędzając w podziemnych norach. W przeciwieństwie do kolczatki australijskiej, prakolczatki polują częściej na dżdżownice i larwy, niż na mrówki. Obecnie nadal są bardzo słabo poznanymi gatunkami.

Ciekawostki

  • Stekowce to rząd ssaków o dość prymitywnych cechach, charakteryzujące się przede wszystkim jajorodnością. Pod koniec XVIII wieku John Hunter(gubernator koloni karnej w Sydney) wysłał skórę dziobaka z krótkim opisem i rysunkiem zwierzęcia do towarzystwa naukowego na terenie Anglii. Brytyjczycy jednak nie uwierzyli w autentyczność odkrycia niezwykłego zwierzęcia, przeczuwając oszustwo. W tym samym okresie angielski zoolog George Shaw opisał kolczatkę(Tachyglossus aculeatus), lecz przedstawił ją jako bliskiego krewniaka mrówkojada. W 1799 roku nadał nazwę gatunkową dziobakowi(Ornithorhynchus anatinus), lecz nie zaznajomił się z naturą zwierzęcia. W swoich dziełach badacz opisywał kolczatkę jako łożyskowca, bliskiego krewniaka mrówkojada wielkiego(Myrmecophaga tridactyla), lub nawet ogniwo pośrednie między mrówkojadem, a jeżozwierzem(Hystrix). Na początku wieku XIX brytyjski lekarz sir Everard Home przeprowadził sekcję dziobaka i kolczatki i zapoznawszy się z ich zdumiewającą anatomią, odkrył że są ze sobą blisko spokrewnione. Nazwa stekowce odnosi się do steku, końcowej części jelita, gdzie łączą się układy pokarmowy, wydalniczy i rozrodczy, który występuje u tych ssaków.
  • Jaskinia Mammoth Cave leżąca blisko miasta Margaret River w Australii Zachodniej słynie ze swoich dużych zasobów skamieniałości z przed ponad 35 tysięcy lat. Jako wykopalisko paleontologiczne jaskinia została odkryta około roku 1904. Znaleziono tu nie tylko kolczatkę Zaglossus hacketti(skamieniałości zwierzęcia znaleziono tylko w tym miejscu), lecz także szczątki wilków workowatych, oraz dużych, roślinożernych torbaczy zygomaturusów(Zygomaturus).
  • Zaglossus hacketti został opisany w 1914 roku przez brytyjskiego paleontologa Ludwig'a Glauert'a. W przeciągu 5 lat Glauert i jego asystenci zebrali ponad 10 tysięcy próbek kości i odkryli 3 nowe wymarłe gatunki(w tym Zaglossus hacketti).
  • Kolce kolczatki są mocno osadzone w mięśniach, dlatego bardzo trudno je odczepić od ciała, podobnie jak u jeży. 
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Zaglossus_hacketti
-http://www.prehistoric-wildlife.com/species/z/zaglossus-hacketti.html
-http://www.megafauna.com.au/view/megafauna/zaglossus-hacketti
-https://twilightbeasts.wordpress.com/2014/06/23/a-prickly-giant-with-a-very-long-tongue/
-https://en.wikipedia.org/wiki/Mammoth_Cave_(Western_Australia)             

sobota, 4 czerwca 2016

Melanoides magnifica - mały ślimak z Jeziora Malawi

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Typ: Mięczaki
  • Gromada: Ślimaki
  • Rząd: Sorbeoconcha
  • Rodzina: Thiaridae
  • Gatunek: Melanoides magnifica

Występowanie

Gatunek endemiczny dla Jeziora Malawi, zamieszkujący tereny o piaszczysty, mulistym, lub drobno ziarnistym dnie.

Ogólny opis

Melanoides magnifica jest niewielkim przedstawicielem swojego rodzaju osiągającym ok. 10 mm długości skorupy i 4 mm szerokości. Skorupa lekko spiralna, prawie cylindryczna z żebrowaniem jedynie w górnej części skorupy. Skorupa koloru od kremowego po brązowy z ciemnymi oznaczeniami(np. plamami).

Dymorfizm płciowy

Gatunek rozdzielnopłciowy. Dymorfizm płciowy nieznany. Przypuszczalnie jak u spokrewnionych gatunków, płeć można rozpoznać na podstawie zabarwienia gonad. U samic gonady są zielonkawe, natomiast u samców czerwonawe.

Populacja i zagrożenia

Niektórzy przedstawiciele rodzaju Melanoides są gatunkami zagrożonymi, lub wymarłymi, głównie za sprawą zanieczyszczenia wód przez człowieka. Z uwagi na to iż gatunek rzadko bywa obiektem badań jego stopień zagrożenia nie został oszacowany i obecnie notowany jest jako DD(nieokreślony stopień zagrożenia). Nie zbadano potencjalnych zagrożeń dla gatunku, lecz zanieczyszczenia chemiczne i organiczne wody mogą znacząco wpływać na populację ślimaka.

Pożywienie

Głównie glony, oraz martwa materia roślinna. Dietę może urozmaicać w detrytus.

Zachowanie

Ekologia gatunku słabo poznana. Gatunek o głównie nocnej aktywności. Dzień spędza zagrzebany w miękkich osadach przydennych, natomiast w nocy wyrusza na żer, zjadając osadzające się glony z roślin i skał. Podobnie jak inne ślimaki z muszlą, odpoczywa i chroni się chowając swoje ciało do skorupy.

Rozród

Brak danych. Podobnie jak inni przedstawiciele rodzaju Melanoides jest gatunkiem jajożyworodnym, rozmnażającym się płciowo, lub partenogenetycznie.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Głównie drapieżne ryby i skorupiaki.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Ciekawostki

  • Melanoides magnifica osiąga najmniejsze rozmiary wśród przedstawicieli swojego rodzaju(informacja niepotwierdzona)
  • Jednym z najpopularniejszych ślimaków w akwarystyce jest bliski krewniak opisywanego ślimaka Melanoides tuberculata, zwany zwykle świderkiem. Jest gatunkiem łatwym w hodowli, osiągającym 3-4 cm długości skorupy, ciepłolubnym(20-28°C), tolerującym odczyn obojętny i średnio twardą wodę. Żywi się głównie glonami i martwą roślinnością, dzień spędzając zagrzebanym w drobnoziarnistym dnie. Łatwo się mnoży.
  • Rodzaj Melanoides obejmuje 41-44 gatunków ślimaków z czego ok. 9 gatunków jest uważanych za wymarłe(np. Melanoides procurvirostra i Melanoides tournoueri). Niektóre z uwagi na działalność człowieka, inne z przyczyn niepoznanych. Jednak niektóre, szczególnie endemiczne gatunki są poważnie zagrożone np. Melanoides agglutinans, czy Melanoides crawshayi. Istnieje kilka gatunków o dość szerokiej dystrybucji i skłonnościach ekspansywnych np. Melanoides tuberculata(świderek). Ślimaki Melanoides głównie ograniczają swoją dystrybucję do Afryki, Azji i Oceanii, choć kilka gatunków zawleczono w inne rejony. Wszystkie gatunki posiadają spiralny kształt skorupy, osiągającej wielkość od 10 do 27 mm długości. Ślimaki prowadzą głównie nocny tryb życia, dzień spędzając zagrzebanym w podłożu, natomiast w nocy żerując na glonach, martwych roślinach i detrytusie. Mięczaki te są jajożyworodne, rozmnażając się płciowo, lub partenogenetycznie.
Bibliografia:
-http://www.iucnredlist.org/details/184754/0
-https://books.google.pl/books?id=ymYMN3Uvl8AC&pg=PA111&lpg=PA111&dq=Melanoides+magnifica&source=bl&ots=Rqonrgy7xF&sig=hSfxSErVCGIyp2LgOMKnWsJgvFY&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjEtL_MnsHMAhVFFiwKHa8MC8YQ6AEINzAF#v=onepage&q=Melanoides%20magnifica&f=false
-https://en.wikipedia.org/wiki/Thiaridae
-https://en.wikipedia.org/wiki/Melanoides
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Melanoides_tuberculata

piątek, 6 maja 2016

Zmiany kosmetyczne

Z uwagi na przegląd i modyfikację postów dodawanych w przeszłości, możliwe iż w tym miesiącu nie pojawia się nowe, dodatkowe posty. Cierpliwości :)

środa, 4 maja 2016

Chacophrys pierottii - sezonowa żaba z Gran Chaco

inne nazwy: żaba rogata z Gran Chaco*
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Płazy
  • Rząd: Płazy bezogonowe
  • Rodzina: Ceratophryidae
  • Gatunek: Chacophrys pierottii

Występowanie

Chacophrys pierottii występuje w rejonie Gran Chaco na terenie środkowej i północnej Argentyny, zachodniego Paragwaju i południowo-wschodniej Boliwii. Przypuszczalnie może także występować w południowej Brazylii i Urugwaju. Chacophrys pierottii jest płazem, który większość życia spędza zakopany w ziemi na suchych obszarach leśnych i krzewiastych(scrub), oraz lasach galeriowych ekoregionu Gran Chaco. Występuje na wysokościach od 70 do 200 m n.p.m.

Ogólny opis

Chacophrys pierottii jest niedużym gatunkiem żaby, osiągającym ok. 5-6 cm długości ciała. Jak inni przedstawiciele rodziny Ceratophryidae posiada masywne, okrągłe pokrojem ciało(dlatego często mylone z ropuchami) i duża głowę z szerokim pyskiem i silnymi szczękami. Oczy duże i silnie wyłupiaste, kończyny masywne, lecz dość krótkie. Skóra w okolicach grzbietu zwykle brodawkowata, a na stronie brzusznej gładka. Płaz występuje w kolorach od jasnobrązowego po żywo-zielony z ciemnobrązowymi łatami na całym ciele(mniej wyraźne po stronie brzusznej). Część spodnia ciała zwykle jasna, biała.


Dymorfizm płciowy

Podgardle dorosłych samców jest zwykle ciemniejsze i wyposażone w worek krtaniowy, umożliwiający mu wydawanie donośnych dźwięków. Samce posiadają także modzele(zgrubienie naskórka) na palcach kończyn przednich.

Populacja i zagrożenia

Gatunek klasyfikowany przez IUCN jako najmniejszej troski. Płaz spotykany dość rzadko, głównie z uwagi na skryty tryb życia, dlatego populacja gatunki nie została oszacowana. Głównymi zagrożeniami dla płaza jest min. międzynarodowy handel zwierzętami. Żaba często w okresie lęgowym(kiedy wychodzi z kryjówek) jest masowo wyłapywana i sprzedawana jako zwierzę domowe. Zagrożeniem jest także utrata siedliska poprzez przekształcanie terenów Gran Chaco na skutek rolnictwa, wycinki drzew i zanieczyszczenie wód ściekami. Chacophrys pierottii występuje jednak na wielu obszarach chronionych, a populacja na terenie Argentyny wydaje się jak na razie w dobrym stanie.

Pożywienie

Głownie bezkręgowce np. pajęczaki, błonkoskrzydłe, chrząszcze, pluskwiaki, muchówki, larwy, a okazyjnie także małe żaby.      

Zachowanie

Chacophrys pierottii jest płazem o skrytym trybie życia, przez większość roku będąc zagrzebanym w podłożu. Nad powierzchnie ziemi wystawia zazwyczaj jedynie oczy, wyczekując na ewentualną zdobycz. Ofiarę łapie swoimi silnymi szczękami, kiedy podejdzie odpowiednio blisko i połyka w całości, nie zmieniając przy tym miejsca. Żaby opuszczają masowo swoje schronienie w porze deszczowej(październik-marzec), podczas pierwszych ulewnych deszczy.


Rozród

Słabo zbadany. Okres godowy przypada w porze deszczowej zwykle od października do marca, a jego początek sygnalizuje pierwszy ulewny deszcz. Żaby masowo opuszczają kryjówki i kierują się w stronę okresowych stawów. Samce przy pomocy donośnego, gardłowego śpiewu wabią samicę. Podczas ampleksusu(kopulacja płazów) samica składa w wodzie skrzek, który jest natychmiast zapładniany przez samca. Po ok. dobie wykluwają się kijanki. Larwy żywią się głównie materią roślinną, głównie glonami. Rosną dość szybko i już po paru tygodniach dochodzi do pełnej metamorfozy w osobnika dorosłego, choć wielkość rodziców płaz osiąga w przeciągu kilku miesięcy.

Długość życia 

Brak danych.


Naturalni wrogowie 

Chacophrys pierottii z uwagi na skryty tryb życia rzadko bywa celem drapieżników. Zaobserwowano iż żaba(zwłaszcza osobniki młode) pada ofiarą węża Philodryas psammophidea i pokrewnego gatunku płaza Lepidobatrachus llanensis. Nieraz także młode Chacophrys pierottii są zjadane przez większe osobniki swojego gatunku.

Znaczenie dla człowieka

Chacophrys pierottii czasami spotykany w hodowlach, choć nie należy do zwierząt łatwo dostępnych. W Polsce gatunek niedostępny. W naturalnym środowisku nie posiada większego znaczenia dla człowieka, poza tym iż niepokojona może boleśnie ugryźć.

Ciekawostki

  • W handlu znacznie popularniejszymi gatunkami od Chacophrys pierottii są spokrewnione żaba rogata(Ceratophrys ornata) i żaba Budgetta(Lepidobatrachus laevis). Nie są wymagającymi gatunkami, polecanymi nawet dla początkujących hodowców płazów, charakteryzującymi się dużym apetytem i ciekawym dla obserwatora sposobem polowania, oraz łatwością w oswojeniu do człowieka.
  • Gatunek został po raz pierwszy naukowo opisany w 1948 roku przez francuskiego przyrodnika Jehan'a Albert'a Vellard'a.
  • Chacophrys pierottii jest jedynym przedstawicielem rodzaju Chacophrys.
  • Ceratophryidae jest dość starą rodziną płazów, która swoich przedstawicieli miała już w późnej kredzie ok. 90 mln lat temu(np. Baurubatrachus pricei). Obecnie reprezentowana jest przez 12 gatunków(w 3 rodzajach) występujących na terenie Ameryki Południowej. Żaby te charakteryzują się stosunkowo dużą głową, masywnym ciałem i szerokim otworem gębowym, nieco przypominając ropuchy. Często rodzina Ceratophryidae nazywana jest żabami rogatymi z uwagi na wyrostki nad oczami, występujące u niektórych przedstawicieli. Zamieszkują głównie tereny suche, zakopując się w ziemi i przeczekując pod nią okres suchy. Zwykle masowo wychodzą jedynie w porze deszczowej, która jest także ich okresem godowym. Żaby rogate są drapieżnikami, polują na duże bezkręgowce i małe kręgowce(kijanki na małe bezkręgowce wodne), jedynie Chacophrys pierottii w okresie larwalnym żywi się materią roślinną. W czasach prehistorycznych(ok. 70 mln lat temu) na terenie obecnego Madagaskaru żył duży przedstawiciel owej rodziny Beelzebufo ampinga, osiągający do 40 cm długości ciała i 4,5 kg masy ciała. Naukowcy sugerują iż tej wielkości płaz, mógł bez trudu polować na młode, niewielkie teropody. 
Bibliografia:
-https://es.wikipedia.org/wiki/Chacophrys_pierottii
-https://en.wikipedia.org/wiki/Chacophrys_pierottii
-https://en.wikipedia.org/wiki/Ceratophryidae
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Beelzebufo
-https://en.wikipedia.org/wiki/Baurubatrachus
-http://www.herpconbio.org/Volume_8/Issue_2/Pueta_Perotti_2013.pdf
-http://www.herpetologynotes.seh-herpetology.org/Volume6_PDFs/Pereyra_Herpetology_Notes_Volume6_page245-246.pdf
-http://www.terrarium.com.pl/125-ceratophrys-ornata-zaba-rogata/
-http://www.terrarium.com.pl/2623-lepidobatrachus-laevis-zaba-budgetta/