Meduza - zabójcze piękno

Pierwsze podania

Meduza(czyli "królowa") to jedna z gorgon w mitologi greckiej. Gorgony były reprezentowane przez trzy siostry Steno, Eurialę i Meduzę, którymi rodzicami byli Forkos i Keto. Meduza była najmłodszą siostrą, lecz najbardziej urodziwą z gorgon. Była tak piękna że zauroczyła w sobie boga mórz Posejdona, lecz nie chcąc odwzajemnić uczuć do boga, Meduza ukryła się w świątyni poświęconej Atenie. Jednak Posejdon znalazł gorgonę i uwiódł ją w owej świątyni, lub według innego źródła zgwałcił ją. Zniesmaczona Atena na wieść o czynie do jakiego doszło w jej świątyni, ukarała urodziwą Meduzę, zmieniając jej piękne włosy w jadowite węże oraz dała jej oczom moc przemienienia w kamień, każdego który w nie spojrzał, aby żaden mężczyzna już się w niej nie zakochał. Meduza w końcu została zabita(gdyż jako jedyna z sióstr była śmiertelna) przez Perseusza, który potrzebował jej głowy, aby zabić potwora wysłanego przez Hadesa. Z uciętego karku Meduzy wyskoczył Pegaz i Chrysaor. Oczy meduzy mogły dalej przemieniać w kamień, nawet po odcięciu głowy. Później Atena umieściła głowę Meduzy na tarczy Zeusa. Ponoć jedynym lekiem na petryfikacje spowodowaną przez Meduzę, były łzy jednorożca.

Wygląd

Wygląd Meduzy, jak innych gorgon, jest zmienny wraz z różnymi podaniami, wersjami i autorami. Pierwotnie  siostry gorgony posiadały bestialski wygląd. Wężowe włosy, wystające wielkie kły, złota skóra i skrzydła były atrybutami pierwszych gorgon, lecz wraz z upływem czasu gorgony były przedstawiane jako piękne kobiety, a najpiękniejsza Meduza zainteresowała swym wyglądem boga. Najczęściej Meduza przedstawiana jest jako kobieta o wężowych włosach i oczach o "magicznym" wyglądzie, niekiedy zamiast nóg meduza posiada ogon węża. Poza Meduzą innymi przedstawicielkami gorgon były:

• Steno - Najstarsza z sióstr gorgon. Jej imię oznacza "silną i potężną". Posiadała czerwone węże zamiast włosów. Zabiła więcej ludzi niż jej obie siostry razem wzięte.
  
  
   
• Euriale-Jej imię oznacza "dalekosiężną". Ponoć po śmierci jej siostry Meduzy zapłakała. W niektórych wersjach mitów, mogła także zamienia w kamień. Jest matką Oriona.
  
  
   
• Catoblepas  - czyli Gorgon(straszny). W mitologi Etiopii stworzenie podobne do byka, pokryte pancerną łuską. Swym oddechem i wzrokiem zabijał każdego w swym pobliżu. Czasami mylnie utożsamiany z Meduzą(gorgoną). 
  
  

  W środkach masowego przekazu  

  Postać gorgon, głównie Meduzy jest często używana w różnych książkach, filmach i grach. W filmie Percy Jackson i Bogowie Olimpijscy: Złodziej Pioruna  Meduza była stworzeniem mieszkającym wśród ludzi i kolekcjonującym kamienne figury, powstałe z żywych stworzeń. Została zabita prze odcięcie głowy, podobnie jak mitologiczna Meduza. Także w niektórych grach występuje postać Meduzy. W Magic the Gathering gorgony to rasa stworzeń, zazwyczaj zabijających stworzenia zaraz po ataku, a w Heroes Might and Magic III meduzy to potwory mieszkające pod ziemią i w miastach Lochu, strzelały z łuku, walczyły wręcz i zamieniały swe ofiary w kamień.
  
  
  

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Meduza_(c%C3%B3rka_Forkosa)

-https://en.wikipedia.org/wiki/Medusa

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorgony

-http://sfery.wikia.com/wiki/Gorgona

Tarpan - przodek konia domowego, czyli wymarła dzikość Europy.

inne nazwy: dziki koń euroazjatycki, tarpan leśny

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Nieparzystokopytne
• Rodzina: Koniowate
• Gatunek: Tarpan (Equus gmelini)

Występowanie

Pierwotnie tarpany od plejstocenu występowały od Francji i Hiszpanii po centralną Rosję. Zamieszkiwały całą Europę, z wyjątkiem krajów skandynawskich, Irlandii i Islandii. Tarpan prawdopodobnie zamieszkiwał tereny otwarte, takie jak rozległe łąki, lub pastwiska na skrajach lasów.

Opis gatunku

Na podstawie malowideł naskalnych pierwszych ludzi i skromnych podań opisujących konia, można z wielkim prawdopodobieństwem zrekontrować wygląd gatunku. Ostatni osobnik żyjący w niewoli mierzył ok. 140 cm wysokości w kłębie, miał gęsto, zwisającą grzywę i sierść maści grullo(myszata). Naukowcy uważają iż dominującą maścią wśród dzikich populacji konia była właśnie maść myszata, czyli jednolicie szara sierść i czarna w dolnych partiach kończyn. Tarpan posiadał także czarne pręgi na kończynach i grzbiecie oraz czarno-szary włos na grzywie i ogonie, lecz mogły występować różne inne kolory sierści u koni np. brązowa, kasztanowa, czy biała. Zimą sierść stawała się grubsza i jaśniejsza. Wzdłuż grzbietu biegła ciemna pręga. Kończyny konia był krótkie, a głowa masywna.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego.

Pożywienie

Tarpany najchętniej jadły trawy, zioła oraz rośliny motylkowe, lecz także młode pędy i liście drzew. Zimą wygrzebywały roślinność spod śniegu, skubały korę i mech. 

Zachowanie

Tarpany żyły zazwyczaj w stadach, którym przewodził dominujący ogier. Konie te były zwierzętami o dziennym trybie życia i zazwyczaj większość dnia spędzały na poszukiwaniu najlepszych pastwisk. W razie kiedy jeden z członków stada zauważył niebezpieczeństwo, dawał pozostałym członkom stada sygnał do ucieczki. Stado zazwyczaj wtedy galopem uciekało w miejsce z dala od zagrożenia. Wraz z zapadnięciem zmroku, konie formowały krąg, z głowami w środku. Wewnątrz kręgu znajdowały się źrebięta i młode konie. Każde zwierzę drzemało stojąc na 3 nogach, kiedy czwarta noga była lekko ugięta i opierała się na czubku kopyta. Taka formacja dawała koniom ochronę przed drapieżnikami. Broniący się koń, wierzgał tylnymi nogami, próbując kopnąć przeciwnika.

Rozród

Okres rozrodczy u tarpanów wypadał zazwyczaj wiosną. Zazwyczaj klacz po urodzeniu źrebaka, już po miesiącu mogła zajść w ruje. Prawo do samicy miał zazwyczaj jedynie dominujący samiec przewodzący stadem, lecz często dochodziło do walk o dominacje między ogierami. Po udanej kopulacji, klacz po 11 miesiącach rodziła jedno źrebię. Młody koń od razu musi stanąć na nogi o własnych siłach, w innym wypadu może zostać porzucone. Klacz zazwyczaj osiągały dojrzałość w wieku 4 lat, a ogiery w wieku 5 lat. Dorosłe samce były wypędzane z stada, a samice zazwyczaj pozostawały. Wypędzone ogiery często tworzyły stada tzw. stada kawalerów.

Naturalni wrogowie

Dorosły osobnik mógł paść ofiarą wilków lub niedźwiedzia brunatnego, lecz młodego osobnika, pozostawionego bez opieki, mógł upolować ryś, czy lis.

Długość życia

Prawdopodobnie, tak jak ich dzicy potomkowie koniki polskie, mogły dożyć 25 lat.

Przyczyny wymarcia

W erze paleolitycznej pierwotne ludy polowali na konie, gdyż były one bogatym źródłem białka. Jedna z teorii mówi iż udomowili oni dzikie konie między rokiem 6000-4000 p.n.e, dając początek koniom domowym. Wraz z postępem cywilizacji populacja tarpanów zaczęła gwałtownie maleć. Konie tępiono ze względu na straty rolnicze, jakie dokonywały wchodząc na pola oraz przez krzyżowanie się z końmi domowymi, gdyż potomstwo takiej pary, było zazwyczaj trudne w oswojeniu. Wpierw dzikie konie wyginęły w Europie Zachodniej, a później zaczęły wymierać także w wschodniej części. W Polsce ostanie tarpany przetrwały do roku 1780 w puszczy Białowieskiej, jednak zostały one odłowione i umieszczone w zwierzyńcu hrabiów Zamoyskich, aby chronić gatunek przed wymarciem. W 1808 roku konie zostały rozdane okolicznym chłopom z powodu biedy, a tam krzyżowały się z końmi domowymi. 1880 roku tarpany stały się już bardzo rzadkie. Około roku 1879 ostatni dziki koń został przypadkowo zabity podczas próby schwytania go. Ostatni tarpan w niewoli zdechł w 1909 w rosyjskim zoo. W roku 1936 prof. Tadeusz Vetulani badał koniki polskie, czyli konia powstałego z krzyżówek konia domowego i tarpana, i postanowił utworzyć hodowle, która miała na celu odtworzenie pierwotnego gatunki dzikiego tarpana. Jednak podczas II wojny światowej hodowla została zamknięta, a koniki wywiezione do Niemiec. W roku 1949 ocalałe koniki, wróciły do Polski i aktualnie prowadzone są badania. Koniki polskie żyją na wolności z nieznaczną ingerencją człowieka, ma to na celu stopniowe odtworzenie dzikiego konia tarpana.

Ciekawostki

• Czasami tarpana i konia Przewalskiego, zalicza się do tego samego gatunku, zwanego dziki koniem(Equus ferus), do którego zalicza się także konia domowego.
• Tarpan oraz koń Przewalskiego są prawdopodobnie przodkami konia domowego.
• Konik polski to rasa konia domowego, która pochodzi prawdopodobnie od dzikiego tarpana. Choć niektórzy wątpią w to, aby konik polski był spokrewniony z tarpanem, to prowadzone są badania nad konikami polskimi, w celu odtworzenia gatunku. Konik polski w stanie dzikim występuje jedynie na terenie Polski, między innymi w Roztoczańskim Parku Narodowym.
• Prowadzony jest program w celu introdukcji konika polskiego na teren Bieszczad, co uzupełniłoby lukę w ekosystemie pozostawioną przez tarpana. Tamtejsze łąki i pastwiska zarastają, a wprowadzenie konika na ten teren, zapobiegłoby temu procesowi.
• U koników polskich i prawdopodobnie i u tarpanów, występuje zjawisko rekompensaty wzrostu. W okresie kiedy pożywienia jest mało, źrebię przestaje rosnąć, aż do okresu kiedy pożywienia jest pod dostatkiem, wtedy też młody koń zaczyna szybko osiągać rozmiary dorosłego konia.
• Tarpan był najbliżej spokrewniony z koniem Przewalskiego(Equus przewalskii). Konie te były jedynymi przedstawicielami dzikich koni z rodzaju Equus.
  
  

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Tarpan_(ko%C5%84)

-https://en.wikipedia.org/wiki/Tarpan

-http://dinoanimals.pl/zwierzeta/tarpan-wymarly-dziki-kon/

-http://www.petermaas.nl/extinct/speciesinfo/tarpan.htm

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Konik_polski

Kasztanowiec biały - drzewo kasztanowe

inne nazwy: kasztanowiec zwyczajny, kasztanowiec pospolity, kasztanowiec koński, kasztan gorzki, kasztan dziki

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Mydleńcowce
• Rodzina: Mydleńcowate
• Gatunek: Kasztanowiec biały(Aesculus hippocastanum)

Występowanie

Pierwotnie kasztanowiec biały występował na Półwyspie Bałkańskim w Europie Południowo-Wschodniej(dokładnie niewielki obszar na terenie Grecji, Albanii, Serbii, Bułgarii i Macedonii). Rósł głównie w lasach liściastych i mieszanych. Obecnie rozpowszechniony w klimacie umiarkowanym całego świata.

Opis ogólny

Kasztanowiec zwyczajny to drzewo dorastające do 36 metrów, korona jest zazwyczaj gęsta i cylindryczna, a kora początkowo szara, później u starszych drzew łuszcząca się. Liście kasztanowca są dłoniasto złożone, składające się z 5-7 odwrotnie jajowatych listków o długości 15-25 centymetrów, rzadziej do 40 cm. Pąki wydzielają niekiedy lepką substancję.

Rozmnażanie

Kasztanowiec biały zazwyczaj owocuje w wieku 10-15 lat. Kasztanowiec kwitnie od maja do czerwca, zazwyczaj przed rozwinięciem się liści. Kwiaty są rozdzielno lub obupłciowe, niekiedy nawet na tym samym kwiatostanie. Kwiaty są zebrane po 20-50 na jednym kwiatostanie o długości 15-30 cm. Kwiaty o średnicy do 2 cm, posiadają 4-5 białych płatków z czerwonymi, żółtymi lub brązowymi plamkami wabiącymi owady. Kwiaty są przede wszystkim owadopylne i miododajne. Owoce kasztanowca białego dojrzewają w miesiącach od września do października. Zwane są kasztanami. Zebrane są na grubych szypułkach i otoczone kulistą torebką o średnicy do 6 cm. Torebka posiada zielony kolor, jest gruba i pokryta średnio kłującymi kolcami. Po dojrzeniu, rozpadają się zazwyczaj na 3 części. Nasiona są zazwyczaj kuliste, lecz czasami zdarzają się nasiona spłaszczone na powierzchni styku. Powierzchnia kasztana jest błyszczące, posiadająca delikatną fakturę, przypominającą słoje drzewa. Osiągają przeciętnie 4 cm średnicy i są największymi nasionami wytwarzanymi przed drzewa.

Zagrożenia

Drzewo nie jest zagrożone i jest pospolicie sadzone w parkach, lasach, alejkach i obrzeżach dróg.

Długość życia

Ponad 200 lat.

Znaczenie dla człowieka

Kasztanowiec biały jest popularnym drzewem ozdobnym, sadzonym przede wszystkim w parkach, alejkach i przydrożach. I mimo swoich wymagających preferencji, drzewo jest powszechnie uprawiane w niemal całej Europie. Nasiona kasztanowca (kasztany) są czasami stosowane jako karma dla zwierząt(dzików, jeleniowatych) i w produkcji kleju, środków piorących, kosmetyków itp. Kwiaty, kora i owoce są także stosowane w lecznictwie. Drewno nie ma większej wartości użytkowej.

Warunki uprawy

Kasztanowiec biały jest gatunkiem wymagającym. Do prawidłowego wzrostu potrzebuje gleby żyznej, dosyć wilgotnej i bogatej w wapno. Lubi miejsca dobrze nasłonecznione, lecz dobrze znosi półcień. Jest mrozoodporny. Jest drzewem bardzo podatnym na choroby i szkodniki.

Ciekawostki

• Owoce kasztanowca(kasztany) są popularne wśród dzieci, które zbierają nasiona i wykonują z nich różne pracę.
• Najstarszy kasztanowiec biały rośnie w Lubiniu i liczy ok. 255 lat.
• Nazwa kasztanowiec została nadana drzewu, prawdopodobnie w przekonaniu że jest on spokrewniony z kasztanami(Castanea).
• Sławne jest także tzw. Drzewo Anny Frank, które Anna Frank opisuje będąc ukryta, podczas okupacji Holandii przez III Rzeszę. Drzewo przewróciło się w 2010 roku.
• Kasztanowiec biały jest jednym z pierwszych uprawianych drzew w celach ozdobnych. Drzewo zostało rozpowszechnione w wyniku tureckiej ekspansji. W Polsce pojawiło się w XVII wieku. Czasami mylnie uważane jest jako rodzimy gatunek drzewa w Polsce.
• Mimo swoich walorów dekoracyjnych, kasztanowiec posiada kilka wad, zagłusza inne rośliny, swoim bardzo głębokim cieniem, zaśmieca ulice licznie opadającymi owocami i liśćmi oraz jego podatność na choroby, szkodniki i złe warunki środowiskowe.
• Kwitnięcie kasztanowców często jest symbolem matury.
• Surowce z kasztanowca są używane w medycynie w leczeniu żylaków, oparzeń, w stanach zapalnych jelit i żołądka, reumatyzmu, hemoroidów itp.
• Mimo iż kasztanowiec biały jest zwany kasztanowcem końskim, to jest toksyczny po zjedzeniu przez konia. Nazwa wzięła się o tego, iż niegdyś przy pomocy kasztanów leczono astmę oskrzelową u koni. 
• Najgroźniejszym szkodnikiem kasztanowca jest motyl z gatunku szrotówek kasztanowcowiaczek (Cameraria ohridella), który uszkadza liście. W ostatnich latach nasiliły się ataki tego motyla.
• Kasztanowce są często mylnie kojarzone z rodzajem kasztanów(Castanea).
• Kasztanowiec biały jest blisko spokrewniony z innymi gatunkami kasztanowców(Aesculus), który rodzaj liczy ok. 25 gatunków min. kasztanowca drobnokwiatowego (Aesculus parviflora), kasztanowca krwistego (Aesculus pavia ) i kasztanowca żółtego (Aesculus flava).
  
  

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Kasztanowiec_zwyczajny

-https://en.wikipedia.org/wiki/Aesculus_hippocastanum

-http://www.iucnredlist.org/details/202914/0

-http://drzewa.nk4.netmark.pl/atlas/kasztanowiec/kasztanowiec_zwyczajny/kasztanowiec_zwyczajny.php

Stokrotka łąkowa - kocha, nie kocha, kocha...

inne nazwy: stokrotka pospolita, stokrotka trwała 

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Astrowce
• Rodzina: Astrowate
• Gatunek: Stokrotka łąkowa(Bellis perennis)

Występowanie

Naturalnie występowała w zachodniej, środkowej i północnej Europie, lecz została szeroko rozpowszechniona w różne regiony świata o umiarkowanym klimacie np. Ameryce Północnej czy Australii. Rośnie głównie na pastwiskach, łąkach i terenach zurbanizowanych.

Opis ogólny

Stokrotka pospolita jest wieloletnią rośliną zielną. Liście są jednonerwowe, kształtem przypominającym łyżeczkę, na brzegach delikatnie ząbkowane. Liście zwykle rosną przy ziemi i mają przeciętną długość 2-5 cm. Roślina wytwarza głąbiki(łodyga, na której końcu zwykle znajduje się kwiatostan) o wysokości 2-15 cm, lub nieco więcej. Wytwarza podziemne rozłogi.

Rozmnażanie

Roślina kwitnie od marca do listopada, lecz czasami roślina potrafi zakwitnąć podczas łagodnej, bezśnieżnej zimy. Kwiatostan jest zebrany w koszyczek na szczycie głąbika. Kwiat jest okryty tępo zakończonymi, licznymi listkami uwożonymi w dwóch szeregach. Listki są zazwyczaj koloru białego lub różowego. Wnętrze koszyczka żółte i wypukłe, a powierzchnia chropowata. Wewnątrz koszyczka znajdują się żółte, rurkowe kwiaty obupłciowe. Pylnik zarośnięty w rurkę wokół słupka. Kwiaty są zapylane głównie przez owady. Nasiona rośliny tworzą żółtobrunatną, gładką niełupkę o długości ok. 1 mm. Rozmnaża się również przez podziemne rozłogi.

Zagrożenia

Roślina jest pospolita i traktowana jako chwast.

Długość życia

Roślina wieloletnia, bylina.

Znaczenie dla człowieka

Dzika forma rośliny traktowana jest jako chwast, lecz czasami pozyskiwana w tradycyjnej medycynie ludowej. Wyhodowano kilka form ozdobnych rośliny, uprawianych ze względu na efektowne kwiaty.

Warunki uprawy

Stokrotka łąkowa jest bardzo prosta w uprawie. Nie ma szczególnych wymagań co do gleby, choć najlepiej rośnie na glebie żyznej i wilgotnej. Rośnie dobrze zarówno w miejscu dobrze nasłonecznionym, jak i w półcieniu.

Ciekawostki

• Stokrotkę używa się przy chorobach typu nieregularność menstruacji, krwawienie płuc, krwawienie pęcherza moczowego. Napar z stokrotki działa wzmacniająco i przeciwgorączkowo.
• Stokrotka pospolita jest często stosowana w zabawie "kocha, nie kocha" lub przy tworzeniu wianków kwiatowych.
• Istnieje kilka odmian ozdobnych stokrotki łąkowej np. Bellis perennis 'Tasso Red'.
• Stokrotka jest nazywana czasami okiem dnia, gdyż kwiatostan zamyka się w nocy i otwiera wraz z światem.
• Stokrotka symbolizuje niewinność i dzieciństwo.
• Do rodzaju stokrotek(Bellis) zaliczanych jest 15 gatunków roślin, min. Bellis hyrcanica i Bellis longifolia.
  
  

Bibliografia:

-http://www.arkive.org/daisy/bellis-perennis/

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Stokrotka_pospolita

-https://en.wikipedia.org/wiki/Bellis_perennis

-http://www.kew.org/science-conservation/plants-fungi/bellis-perennis-daisy

-http://www.e-ogrody.pl/Ogrody/encyklopedia_roslin/p/Stokrotka%20pospolita/164815880

Żeglarz portugalski - zabójczy żaglowiec

inne nazwy: żywłoga, aretuza, bąbelnica bąbelcowa

• Królestwo: Zwierzęta
• Typ: Parzydełkowce
• Gromada: Stułbiopławy
• Rząd: Rurkopławy
• Rodzina: Physaliidae
• Gatunek: Żeglarz portugalski(Physalia physalis)

Występowanie

Żeglarz portugalski występuje głównie w ciepłych wodach Oceanu Atlantyckiego, Oceanu Spokojnego, Oceanu Indyjskiego, Morza Karaibskiego i Morza Sargasowego. Żeglarz portugalski jest najpospolitszy w Morzu Sargasowym.

Ogólny opis

Żeglarz portugalski to w rzeczywistości organizm kolonijny, składający się z wielu organizmów odpowiedzialnych za różne procesy życiowe. Żeglarz portugalski składa się z czterech rodzajów polipów: pneumatoforów, które są odpowiedzialne za unoszenie się organizmu na powierzchni wody, dactylozoidów, odpowiedzialnych za obronę organizmu, gonozoidów, odpowiedzialnych za rozród i gastrozoidów opowiedzianych za procesy żywieniowe. Polipy są ściśle skupione. Dactylozoidy tworzą macki, których długość waha się w granicach 10-50 metrów. Każda macka posiada knidocyty, które zabijają przy pomocy małych żądeł morskie organizmy. Pneumatofory tworzą pęcherz wypełniony gazem(dwutlenkiem węgla), który umożliwia organizmowi unosić się na powierzchni wody. Pęcherz ten przypomina żagiel, stąd nazwa tego gatunku.

Dymorfizm płciowy

Żeglarza portugalskiego tworzą kolonie jednopłciowych organizmów. Tak więc żeglarz portugalski jest gatunkiem dwupiennym, jednak brak wyraźnych różnic między męskim, a żeńskim osobnikiem.

Populacja i zagrożenia

Gatunek wydaje się dosyć pospolity i nie podejmuje się prac w zakresie ochrony tego gatunku.

Pożywienie

Głównie narybek i małe ryby, lecz potrafi upolować rybę wielkości makreli. W macki łapie również krewetki, małe skorupiaki i inne małe zwierzęta tworzące plankton.

Zachowanie

Żeglarz portugalski nie potrafi pływać, a jedynie unosi się na powierzchni wody, gdzie prowadzą go prądy morskie i wiatr. Najważniejszą czynnością meduzy jest pozyskiwanie pokarmu. Sparaliżowana ofiara jest przenoszona przez ruchy nici do polipów odpowiedzialnych za trawienie. Meduza trawi swoją ofiarę, rozsyłając wartości odżywcze do wszystkich polipów w kolonii. Pozostałości po ofierze zostają wydalone z ciała.

Rozród

Żeglarz portugalski jest dwupienny. Każdy osobnik posiada polipy odpowiedzialne za rozród, zwane gonozoidami. Każdy gonozoid posiada genofory, które zamierają komórki jajników lub jąder. Nie do końca wiadomo jak żeglarz portugalski się rozmnaża, lecz jest wielce prawdopodobne że gamety z gonozoidu zostają uwolnione to toni wodnej, gdzie następuje zapłodnienie jeśli spotkają one gamety innego osobnika. Meduza ta najintensywniej rozmnaża się jesienią, a widoczne młode osobniki pojawiają się już zimą i wiosną.  Do dziś nie wiadomo jaki czynnik motywuje żeglarza portugalskiego do rozmnażania.

Naturalni wrogowie

Niektóre ryby i skorupiaki np. Corystes cassivelaunus(krab piaskowy*), żółw Karetta, ślimaki tratewnik jantina i Glaucus atlanticus, ośmiornice z rodzaju Tremoctopus i samogłowy .

Długość życia

brak danych. Prawdopodobnie kilka miesięcy, ja większość meduz.

Znaczenie dla człowieka

Aretuza jest niebezpieczna dla człowieka, gdyż jej nici powodują poważne oparzenia na ciele człowieka. W szczególnym niebezpieczeństwie są turyści, którzy pływając w morzu mogą natknąć się na żeglarza portugalskiego, lub nadepnąć na meduzę wyrzuconą na plażę. Jej oparzenia mogą czasami prowadzić do śmierci.

Ciekawostki

• W mackach żeglarza portugalskiego żyją ryby gatunku Nomeus gronovii, które nie są całkowicie odporne na jad meduzy, lecz zwinnie unikają macek, żywiąc się mniejszymi mackami pod pęcherzem gazowym. Macki meduzy zapewniają skuteczną obronę małym rybką.
• Żeglarz portugalski nie posiada aż tak dobrych właściwości regeneracyjnych, jak inne meduzy.
• Naukowcy sądzą że żeglarz portugalski jest bardzo prymitywnym gatunkiem meduzy.
• Po wyrzuceniu na plaże, nici aretuzy mogą dalej porazić nawet po kilku miesiącach.
• Rodzaj Physalia obejmuje dwa współcześnie żyjące gatunki, żeglarza portugalskiego i żeglarza indo-pacyficznego*(Physalia utriculus).  
  
  

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBeglarz_portugalski

-https://en.wikipedia.org/wiki/Portuguese_man_o%27_war

-http://animaldiversity.org/accounts/Physalia_physalis/

-http://animals.nationalgeographic.com/animals/invertebrates/portuguese-man-of-war/

Tasza - czyli zając morski

inne nazwy: zając morski

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Skorpenokształtne
• Rodzina: Taszowate
• Gatunek: Tasza (Cyclopterus lumpus)

Występowanie

Tasza występuje we wschodniej i zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej i Europy, w południowo-zachodniej części Oceanu Arktycznego wraz z Morzem Barentsa i Morzem Bałtyckim. Zasiedla głównie strefę przybrzeżna o skalistym dnie. Zimą tasze schodzą głębiej do ok. 400-800 m p.p.m.

Ogólny opis

Dosyć duża ryba słonowodna osiągająca przeciętnie 30-40 cm, choć samice często są większe. Waga ryby waha się w granicach od 5 do 9 kg. Pierwsza płetwa grzbietowa jest pokryta grubą warstwą skóry tworząc charakterystyczny grzebień pokryty kolcami. Na ciele ryby występują 3 rzędy oddalonych od siebie kościstych guzków biegnących po każdej stronie ciała. Otwory skrzelowe duże. Płetwy brzuszne zrośnięte tworząc przyssawkę. Tasza jest zazwyczaj koloru szarego, lecz czasami ubarwienie jest bardzo zmienne.

Dymorfizm płciowy

Samice są przeważnie większe od samców, osiągają przeciętnie ponad 40 cm długości. Samce podczas pory rozrodczej przyjmują szatę godową, zazwyczaj pomarańczo-brązową.

Populacja i zagrożenia

Nie podejmowano badań na temat oceny populacji taszy, lecz wydaje się że gatunek nie jest zagrożony.

Pożywienie

Małe ryby, wieloszczety, mięczaki i meduzy.

Zachowanie

Tasza jest przeważnie rybą o samotnym trybie życia. Tasza przeważnie pływa w poszukiwaniu pożywienia w strefie przybrzeżnej o skalistym dnie, rzadziej poszukuje pożywienia wśród wodorostów i roślinności. Widoczne migracje gatunku z wód głębszych w których spędza zimę do wód płytkich, gdzie spędza okres letni i przygotowuje się do tarła. Ryba ta spotykana była na głębokościach do 868 metrów p.p.m.

Rozród

Tarło u tej ryby rozpoczyna się zwykle wczesną wiosną w strefie przybrzeżnej o kamienistym dnie, niekiedy zarośniętym. Podczas okresu rozrodczego samiec przybiera barwy godowe. Samica znosi przeważnie od 100 000 do 350 000 jaj w uprzednie przygotowanym miejscu na kamienistym dnie przez samca. Następnie samica odpływa na głębsze wody, a samiec opiekuje się ikrą i narybkiem. Samiec w tym czasie nie przyjmuje pokarmu. Młode rybki po wykluciu często wysysają się do ciała ojca.

Naturalni wrogowie

Duże ryby, rekiny, wydry, ssaki morskie, takie jak delfiny, foki i morświny.

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Tasza jest rybą konsumpcyjną, czasami hodowaną. Jedzona przeważnie w Skandynawii. Ikra ryby poławiana i sprzedawana jako tańsza alternatywa kawioru. Czasami bywa hodowana w akwarystyce  głównie w akwariach publicznych.

Ciekawostki:

• Mięso samców taszy jest uważane jako smaczniejsze.
• Tasza jest jedynym przedstawicielem rodzaju Cyclopterus.
• Ryba ta jest ceniona w akwarystyce morskiej ze względy na swoje szerokie kombinacje barwne.
• Tasza nie posiada pęcherza pławnego.
• Ryba tasza występuje w Polskiej części Bałtyku i zaliczana jest do rodzimej fauny.
  
  
  
  
  Bibliografia

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Tasza

-https://en.wikipedia.org/wiki/Cyclopterus_lumpus

-http://www.fishbase.org/summary/Cyclopterus-lumpus.html

-http://www.fao.org/fishery/species/2537/en

Diabeł błotny - niegroźny potwór

inne nazwy: skrytoskrzel, pies diabelski, aligator z Allegheny

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Skrytoskrzelne
• Gatunek: Diabeł błotny(Cryptobranchus alleganiensis)

Występowanie

Diabeł błotny zasiedla czyste i szybko płynące potoki, strumienie i rzeki o kamienistym dnie z wieloma kryjówkami, w postaci powalonych kłód i szczelin. Można go spotkać w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, między innymi w południowej części Nowego Yorku, Georgii, Ohio, Pensylwanii, Maryland, Missouri, Zachodniej Wirginii, Wirginii, Kentucky, Arkansas, Illinois, Indiana, Tennessee, Północnej Karolinie, Południowej Karolinie, Alabamie, Mississippi oraz w małej części Kansas i Oklahomy.

Ogólny opis

Diabeł błotny to bardzo duża salamandra(trzecia największa salamandra na Ziemi), dorosłe osobniki dorastająca przeważnie od 30 do 75 cm długości i ważą od 1,5-2,5 kilogramów. Cechą charakterystyczną u tej salamandry jest mocno pofałdowana skóra(która wytwarza także niewielką ilość toksyn), przez którą płaz oddycha. I choć diabeł błotny posiada płuca, to używa ich przeważnie w celach kontroli pływalności. Ciało diabła błotnego jest grzbieto-brzusznie spłaszczone, a po obuch bokach szyi płaz posiada szczeliny skrzelowe. Płaz posiada także po cztery palce na kończynach przednich i po pięć na kończynach tylnych. Kolor ciała zwykle waha się w granicach od żółtobrązowego do prawie czarnego. Diabeł błotny przechodzi niekompletną metamorfozę, gdyż u dorosłych  osobników brak powiek oraz zachowują parę szczelin skrzelowych.

Dymorfizm płciowy

Samice są większe od samca. W okresie rozrodczym u samców widoczny jest także obrzęk w okolicach kloaki.

Populacja i zagrożenia

Diabeł błotny jest klasyfikowany jako gatunek bliski zagrożeniu. Poważnym zagrożeniem dla diabła błotnego jest zanieczyszczenie wód przez rolnictwo i kwaśne deszcze. Diabłu błotnemu zagraża również niszczenie jego środowiska naturalnego na rzecz rekreacji wodnej i budowy elektrowni wodnych. Groźna dla diabłów błotnych jest także tajemnicza choroba płazów chytridiomikoza, którą prawdopodobnie roznoszą żaby szponiaste, które wskazują odporność na tą chorobę, lecz są jej nosicielami.

Pożywienie

Diabeł błotny poluję głównie na raki, lecz zjada również ryby, owady i inne bezkręgowce, ślimaki, płazy i ikrę ryb. Dorosłe osobniki mogą również zjadać mniejsze diabły błotne.

Zachowanie

Diabeł błotny jest gatunkiem żyjącym samotnie, a spotkanie dwóch osobników tego gatunku poza okresem rozrodczym, kończy się przeważnie walką. Prowadzi jedynie wodny tryb życia. Jest gatunkiem o nocnym trybie życia, podczas dnia ukrywa się pod kamieniami, w szczelinach skalnych, pod kłodami lub korzeniami drzew. Diabeł błotny potrafi pływać, lecz woli kroczyć po dnie zbiornika. Poluje nocą, używają wyczulonego zmysłu węchu i dotyku. Swoje ofiary łapie przy pomocy ssącego strumienia wytwarzanego przez otwór gębowy płaza, a następnie przytrzymuje używając ostrych zębów. Poza typowymi kryjówkami w których diabeł spędza dzień, posiada on głęboko ukrytą norę w której spędza stan odrętwienia, późną jesienią i zimą. Może wychodzić na ląd w poszukiwaniu lepszego siedliska wodnego, lecz robi to bardzo rzadko.

Rozród

Okres rozrodczy u diabłów błotnych przypada różnie w poszczególnych szerokościach geograficznych. Wschodnia populacja rozpoczyna okres od końca sierpnia do początku września. Populacja zachodnia i południowa rozpoczyna gody od początku września do początku listopada. W tym czasie samiec buduje gniazdo, które jest dołem wygrzebanym zazwyczaj pod dużym kamieniem na dnie strumienia lub rzeki. Samiec pilnuje gniazda od innych samców oraz wabi do niego partnerkę. Samica składa w nim zazwyczaj 2 sznury jaj(ok. 300-450 jaj). Samica przykleja sznury z jajami do kamieni na dnie gniazda , a samiec natychmiast je zapładnia. Zdarza się że samiec przyciąga do gniazda więcej niż jedną samice, dlatego ilość jaj w gnieździe może przekraczać 1000. Następnie samica zostaje odgoniona, a samiec opiekuje się troskliwie gniazdem, broniąc go przed drapieżnikami i innymi diabłami błotnymi. Okres rozwoju zarodków jest zależy od temperatury wody i wynosi przeważnie 2-4 miesięcy. Wykluwające się larwy mają przeciętnie długość 3 cm, są bardzo żarłoczne i szybko rosną. Posiadają także pierzaste skrzela zewnętrzne. Larwy są pod ciągłą opieką ojca. Z wiekiem u kijanek wyrastają odnóża i wysoki fałd skórny na płetwie ogonowej. Po upływie 18-20 miesięcy kijanki przeobrażają się w postać dorosłą, mają wtedy przeciętnie ok. 12 cm długości. Dojrzałość płciową diabły błotne uzyskują w wieku 5-6 lat.

Naturalni wrogowie

Dorosły diabeł błotny ma niewielu naturalnych wrogów, lecz młode osobniki mogą paść ofiarą żółwi, węży wodnych i szczupaków, a także innych diabłów błotnych.

Długość życia

W niewoli płaz może dożyć 29 lat. Dokładna długość życia płaza na wolności nie jest zanana.

Znaczenie dla człowieka       

Diabeł błotny nie ma szczególnego znaczenia dla człowieka. Diabeł błotny może niekiedy łapać przynęty wędkarzy. Kiedyś wierzono że diabeł błotny jest agresywnym stworzeniem, płoszącym ryby i które jednym ukąszeniem potrafi zabić człowieka swoim jadem, stąd jego nazwa. W rzeczywistości diabeł błotny nie jest jadowity i wytwarza jedynie niewielką ilość toksyn na skórze, niegroźną dla człowieka(może jedynie podrażnić oczy, kiedy się do nich dostanie), a sam płaz jest niegroźny dla człowieka. Diabeł błotny może także pomóc w nauce nad ewolucją, gdyż wyglądem przypomina pierwotne salamandry.

Ciekawostki

• Jest największą salamandrą Ameryki Północnej oraz trzecią salamandrą co do wielkości na Ziemi, zaraz po chińskiej i japońskiej salamandrze olbrzymiej(Andrias davidianus i Andrias japonicus).
• Skrytoskrzele lub salamandry olbrzymie(Cryptobranchidae) do dość stara grupa płazów.
• Poza płucami płaz posiada także skrzela. Otwory skrzelowe na szyi płaza prowadzą do komory skrzelowej, gdzie znajdują się 4 pary łuków skrzelowych.  
• Diabeł błotny jest z powodzeniem hodowany w niewoli.
• Inną rodziną reprezentowaną przez prymitywne płazy jest rodzina płazów kątozębnych(Hynobiidae)do której zalicza się ok. 51 gatunków. 
• Diabeł błotny jest spokrewniony z dwoma innymi współcześnie żyjącymi wielkimi salamandrami, chińską salamandrą olbrzymią i japońska salamandrą olbrzymią. Jest najbliżej spokrewniony z dwoma wymarłymi diabłami błotnymi(Cryptobranchus guildayi i Cryptobranchus saskatchewanensis).

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Diabe%C5%82_b%C5%82otny

-https://en.wikipedia.org/wiki/Hellbender

-http://animaldiversity.org/accounts/Cryptobranchus_alleganiensis/

-http://www.iucnredlist.org/details/59077/0

-http://amphibiaweb.org/species/3861

-http://www.edgeofexistence.org/amphibians/species_info.php?id=1392