Albatros szarogłowy - arktyczny lotnik

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Rurkonose
• Rodzina: Albatrosy
• Gatunek: Albatros szarogłowy(Thalassarche chrysostoma)

Występowanie

Ptak szeroko rozpowszechniony w wodach subarktycznych i arktycznych do 35°S. Gniazduje na kilku wyspach, głównie na wyspie Georgia Południowa(terytorium Wielkiej Brytanii), lecz także mniejsze kolonie występują na wyspie Diego Ramírez, Ildefonso, Wyspach Kerguelena, Wyspach Crozeta, Wyspie Księcia Edwarda, Wyspie Mariona, Wyspie Campbella i Wyspie Macquarie . Podczas gniazdowania żerują głównie w obrębie lub na południe od Strefy konwergencji antarktycznej.

Siedlisko

Ptak morski, pelagiczny. Bardzo rzadko zbliża się do stałego lądu(poza okresem lęgowym). Preferuje wody zimne. Gniazduje w koloniach na przybrzeżnych klifach lub stromych zboczach, zwykle gęsto porośniętymi trawami.

Ogólny opis

Albatrosy są dużymi ptakami morskimi, największymi z rzędu rurkonosych. Dziób albatrosów jest duży, masywny, zaostrzony o górnej części zakończonej haczykowato. Oczy nieduże. Głowa umieszczona na dość długiej szyi. Ciało krępe i dość masywne, ogon krótki. Nogi dość silne(sprawnie porusza się na lądzie), pozbawione tylnego palca, natomiast trzy pozostałe połączone błoną pławną. Albatrosy posiadają bardzo długie i wąskie skrzydła o największej rozpiętości wśród obecnie żyjących ptaków.           

Albatros szarogłowy osiąga 70-85 cm długości ciała oraz wagę 3-4,1 kg. Rozpiętość skrzydeł 180-220 cm. Głowa i szyja albatrosa są koloru popielatego(u osobników młodocianych ciemniejsze), natomiast grzbiet, sterówki i zewnętrzne pokrywy skrzydła ciemnoszare(niemal czarne, sterówki zwykle jaśniejsze). Pierś, brzuch i kuper  białe. Wewnętrzna część skrzydła ciemno(ciemnoszaro) i szeroko obramowana, środek biały(u osobników młodocianych zwykle spodnia część skrzydła całkowicie ciemnoszara). W dolnej, tylnej krawędzi oka znajduje się niewielki, biały pasek(słabo widoczny u osobników młodocianych). Dziób koloru czarnego z jasnożółtą dolną i górną krawędzią. Końcówka dzioba posiada lekko czerwonawe zabarwienie. Dziób osobników młodocianych jest całkowicie czarny. Nogi koloru bladoróżowego.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego. Samce niewiele większe od samic.

Podgatunki

Brak.

Populacja i zagrożenia 

Gatunek poważnie zagrożony wyginięciem. Światową populację w oparciu o statystyki z poprzednich lat szacuje się na ok. 95 tysięcy par lęgowych(odpowiednio ok. 250 dojrzałych ptaków):

• Ponad 47 tysięcy par gniazdowało na wyspie Georgia Południowa(dane z 2006 roku).
• ok. 18 tysięcy par na wyspach Diego Ramírez i Ildefonso(z 2015 roku)
• 8 tysięcy par na terenie Wysp Kerguelena(z roku 1987)
• ok. 8,5 tysiąca par na wyspie Mariona(z 2016 roku)
• ponad 8,6 tysiąca par na wyspie Campbella(2014 r.)
•  niecałe 6 tysięcy par na Wyspie Crozeta(dane z 1982 roku)
• 1,5 tysiąca par na Wyspie Księcia Edwarda(dane z 2009 roku)
• ok. 100 par na Wyspie Macquarie(2016 rok)

Na jednych z głównych terenach lęgowych(Georgia Południowa i Wyspa Campbella) odnotowano gwałtowny spadek populacji gniazdujących par. Na terenie Georgi w latach 1977-2004 populacja spadła o 25% i o dodatkowe 43% w latach 2004-2015, natomiast na Wyspie Campbella w latach 1940-2004 populacja gniazdujących par spadła o ponad 75%(choć niektóre raporty mówią iż w roku 1997 populacja tak drastycznie zmniejszyła się, a w kolejnych latach była już stabilna). Jedynie na Wyspie Mariona odnotowany przyrost gniazdujących par o 1,2% w latach 1988-2011. Trendy z pozostałych wysp są nieznane, lecz nawet zakładając iż są stabilne to prognozuje się światowy spadek populacji w okolicach 65% w kolejnych trzech pokoleniach.

Poważnym zagrożeniem dla albatrosów są takle(liny haczykowe). Od lat 50 XX wieku połów przy pomocy ów lin został spopularyzowany we wszystkich oceanach. Niestety takle są bardzo niebezpieczne dla ptaków morskich. Badania 1995 roku oceniły iż 75% przyłowionych ptaków na takle stanowią właśnie albatrosy, także zależące do opisywanego gatunku. Obecnie użycie takli na wodach Australijskich zostało znacznie ograniczone na mocy wdrożonego planu ograniczania przyłowów, choć floty nie przestrzegające ów przepisów nadal są dość często spotykane. Obecnie badania zaprzeczają jakoby takle były znaczącym czynnikiem wymierania populacji min. na wyspach Campbella. Wskazuje na to spadek liczby gniazdujących par na długo przez spopularyzowaniem tej metody połowów oraz to iż albatrosy szarogłowe polują głównie w pelagialu(natomiast takle ustawiane są zwykle w szelfie kontynentalnym) 

Za duży spadek liczebności par lęgowych min. na terenie Wyspy Campbella uważa się czynniki środowiskowe. Podwyższenie się temperatury oceanów oraz przełowienia ryb powoduje niedobory żywności, co znacząco odbija się na liczbie odchowanych piskląt.

Innym poważnym zagrożeniem dla albatrosów jest łowienie metodą trollingu. Połów wykorzystywany głównie w pelagialu, czyli miejscu żerowania albatrosów szarogłowych, jest dla nich poważnym zagrożeniem. Odnotowano także znaczną śmiertelność ptaków w wyniku kolizji z trawlerami rybackimi.

Dodatkowym zagrożeniem są także porzucone haczyki i śmieci. Połknięte przez albatrosa stanowią dla niego poważne zagrożenie.

Utrata środowiska jest zagrożeniem min. na Wyspie Macquarie. Wprowadzone króliki zjadają trawy porastające miejsca lęgowe ptaków, co prowadzi do szybszej erozji gleby. W mniejszym stopniu zagrożeniami także są wycieki ropy, zaplątania w odpadki, polowania dla ochrony przynęty i sportu, a także zakłócanie gniazdowania(niektóre badania w terenie nad gniazdującymi albatrosami spowodowały porzucenie przez nich miejsca lęgowego).     

Obecnie prowadzi się monitoring populacji i miejsc żerowania. Miejsca lęgowe albatrosów szarogłowych zostały zakwalifikowane jako dziedzictwo światowe, natomiast na Wyspie Księcia Edwarda miejsce te stało się rezerwatem. Propaguje się także stosowanie innych, łagodniejszych dla ptactwa metod połowów ryb. 

Pożywienie

Głównie głowonogi(min. Todarodes, Kondakovia i Histioteuthis) oraz ryby(min. świetlikowate Myctophidae, Patagonotothen, Icichthys, Pseudochaenichthys, Magnisudis i Champsocephalus). Okazjonalnie także minogi, pelagiczne skorupiaki(kryl), a także padlina pingwinów. Gruczoły solne położone za kanałem nosowym wydalają z ciała nagromadzoną sól.

Zachowanie

Albatros szarogłowy jest ptakiem morskim, pelagicznym i migrującym. Większość życia spędza nad otwartymi wodami morskimi, z dala od lądu. Preferuję pelagial, bardzo rzadko zbliżając się do strefy przybrzeżnej. Lata na różnych wysokościach, a także często unosi się na morzu(np. w bezwietrzne dni). Albatros lata metodą szybowania, wykorzystując prądy wznoszące. Żyje samotnie lub parami, grupując się jedynie w miejscach obfitujących w pokarm(np. duże ławice ryb).

Poluje najczęściej łapiąc ofiarę z powierzchni(podlatuje i szybko łapię zwierzę do dzioba), lecz może także nurkować(na około 6 metrów i wstrzymać oddech na około 10 sekund). Polują głównie z dala od szelfu kontynentalnego na pełnym morzu, lecz od czasu do czasu przenoszą swoje żerowiska blisko brzegu, zwłaszcza w rejonach Australazji. Bardzo często żerują blisko łodzi rybackich.

Albatros szarogłowy jest gatunkiem wędrownym, lecz schemat jego migracji nie jest dokładnie poznany. W okresie zimowym populacja przebywa w dużym rozproszeniu. Kiedy niektóre pozostają w wodach Antarktydy, inne przekraczają strefę subtropikalną(głównie osobniki młode i niedojrzałe płaciwo). Często okrążają glob ziemski. Odnotowano iż albatros szarogłowy, który nie uczestniczy w gniazdowaniu, potrzebuje 46 dni aby tego dokonać.

Rozród

Albatros szarogłowy rozmnaża się raz na 2 lata, jednak jest to uzależnione od powodzenia wychowania pisklęcia w poprzednim sezonie. Jeżeli się nie powiodło, para może przystąpić do odchowu już w następnym sezonie. Dojrzałość płciową albatros szarogłowy uzyskuję w wieku 7-8 lat, wiąże się w pary między 4, a 11 rokiem życia, natomiast średnio w wieku 10 lat przystępuje do pierwszego gniazdowania.

Osobniki dorosłe przybywają na miejsca lęgowe od początku września do późnego października, przy czym osobniki starsze(doświadczone) przybywają zwykle wcześniej. Sezon lęgowy trwa 10-11 miesięcy. W tym czasie para odbywa toki oraz buduje gniazdo, wklęsły kopiec na kształt misy z błota i trawy. Materiał pozyskiwany jest blisko gniazda, nieraz albatrosy wykradają sobie budulec z gniazd, co prowadzi do potyczek. Średnio odległość między gniazdami par albatrosów wynosi 1-2 metry. Pojedyncze jajko składane jest kilka dni po przybyciu na lęgi(między 6, a 28 października). Okres inkubacji trwa 72 dni, przy czym samiec głównie wysiaduje jajo(samica żeruje i dokarmia). Młode wykluwają się od stycznia do grudnia i przez pierwsze 18-28 dni są pod stałą opieką rodzicielską(później często pozostają same przez kilka dni kiedy rodzice żerują). Osobniki dorosłe pokonują duże odległości w celu zdobycia pokarmu dla piskląt, zwykle 350-800 km od gniazda, żerując na pełnym morzu. Po 141-152 dniach młode osiąga pełną samodzielność.

Albatrosy szarogłowę są ptakami monogamicznymi i wiążą się w pary na całe życie. Istnieją jednak dowody że samica może kopulować z samcem z którym nie jest w parze.

Długość życia

Brak danych. Inne gatunki żyją przeważnie 40-50 lat.

Naturalni wrogowie

Brak danych. Dorosłe osobniki mogą padać ofiarą jedynie dużych drapieżników morskich np. rekinów. Niegdyś dla piskląt zagrożeniem mogły stawać się szczury, jednak na większości wysp ich populacja została przetrzebiona. Do obrony albatrosy stosują olej żołądkowy(przechowywany w żołądku gruczołowym). Jest niezwykle lepki i śmierdzący, wyplunięty w stronę drapieżnika zwykle wystarcza do jego odstraszenia(obrona stosowana zwłaszcza przez pisklęta). Olej jest także cennym źródłem pokarmu, zwłaszcza podczas długich lotów.   

Znaczenie dla człowieka 

Niegdyś jaja i pisklęta albatrosów były źródłem pożywienia, obecnie poprzez ochronę gatunkową zaprzestano ich pozyskiwania. Albatrosy białoczelne są jedną z atrakcji podczas rejsów statkami, a kolonie tych ptaków są często celem obserwacji dla ornitologów. Albatrosy często także towarzyszą kutrom rybackim, aby korzystać z resztek wyrzucanych przez człowieka. Jednak jest także jednym z częstszych przyławianych gatunków ptaków przez co nie budzi sympatii wśród rybaków i z racji tego jest często tępiony. Czasem zabijany dla sportu(nielegalnie).

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo 

Obecnie albatros szarogłowy jest klasyfikowany do rodzaju Thalassarche wraz z 6 innymi gatunkami. Pierwotnie opisany przez Johann'a Reinhold'a Forster'a w 1785 roku pod nazwą łacińską Diomedea chrysostoma. Pozostawał w rodzaju Diomedea do roku 2017, choć większość albatrosów była przeklasyfikowywana od 1852 roku pomiędzy 12 rodzajami(dziś jest ich 4).

Obecnie do rodziny albatrosów klasyfikowanych jest 13-24 gatunki(dokładna liczba gatunków nadal przedmiotem debaty) w 4 rodzajach. Historycznie wyodrębniono ok. 80 taksonów, choć jest do wynik błędnej identyfikacji(głównie osobników młodocianych).

Badania molekularne dowodzą iż gwałtowna radiacja ewolucyjna rurkonosych nastąpiła między 35 a 30 mln lat, choć rząd przypuszczalnie istniał już wcześniej, jak i jego poszczególni przedstawiciele(Tytthostonyx glauconiticus ptak morski przypuszczalnie z rzędu rurkonosych istniał już 66 mln lat temu). Wpierw oddzieliły się nawałniki, kolejno albatrosy, a później burzykowate i oceanniki. Same albatrosy przypuszczalnie liczą sobie ok. 48 mln lat. Najstarszy albatros(brak nazwy) został znaleziony na terenie Seymour Island(Antarktyda). Znane są także inne prehistoryczne albatrosy min. Manu antiquus(z wczesnego oligocenu ok. 30 mln lat), Murunkus subitus(środkowy eocen ok. 40 mln lat) i przedstawiciele Plotornis(miocen ok. 23 mln lat), jednak żaden z nich nie wydaje się być blisko spokrewniony z obecnie żyjącymi albatrosami.

Bibliografia:

-https://link.springer.com/article/10.1007/BF02329065
-http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=66491
-https://en.wikipedia.org/wiki/Albatross
-http://www.fossilworks.org/cgi-bin/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=39694
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Albatros_szarog%C5%82owy

Dzięcioł cesarski - utracony wielkolud

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Dzięciołowe
• Rodzina: Dzięciołowate
• Gatunek: Dzięcioł cesarski(Campephilus imperialis)

Występowanie

Zamieszkiwał tereny łańcuchu górskiego Sierra Madre Zachodnia na terenie Meksyku(stany Sonora, Chihuahua, Durango, Nayarit, Zacatecas i północny Jalisco oraz północny Michoacán).

Siedlisko 

Zamieszkiwał otwarte dębowo-sosnowe lasy górskie, które bogate były w duże ilości starych i martwych drzew. Odnajdywany na wysokościach od 1670 do 3050 m n.p.m., jednak preferował wysokości powyżej 1900 m n.p.m.

Ogólny opis  

Dzięcioł to ptaki o długich i silnych dziobach, nogach z dwoma palcami skierowanymi do przodu i dwoma do tyłu(z długimi pazurami) oraz długich sterówkach, umożliwiających opieranie się o drzewo. Najbardziej charakterystyczne u dzięciołowatych jest ich postawa podczas przesiadywania na drzewach, gdyż zwykle siedzą na pionowych konarach i pniach równolegle ciałem do nich.

Dzięcioł cesarski był największym gatunkiem dzięciołowatego, osiągającym 56-60 cm długości ciała. Ciało smukłe z długą szyją i dużą głową. Niemal całe ciało czarne z niebieskawym połyskiem, zwłaszcza w okolicach głowy, szyi i górnych części ciała. Białe upierzenie występowało w postaci wąskiej linii nad skrzydłami(łopatka) oraz wewnętrznej strony lotek pierwszorzędowych(posiadające białe końcówki) oraz lotek drugorzędowych. Dziób był długi i dość masywny, koloru kości słoniowej. Głowa z dużym grzebieniem koloru czerwonego u samca oraz koloru czarnego u samicy, który u niej wygina się bardziej w górę. Oczy żółte u dorosłych osobników. Nogi szare. Osobniki młodociane posiadały szare oczy, bardziej brązowawe upierzenie oraz u obu płci grzebień był czarny.

Dymorfizm płciowy

Dobrze zaznaczony. U dorosłych osobników grzebień u samca był koloru czerwonego, natomiast u samicy czarny oraz wyginał się ku górze.

Pożywienie 

Przypuszczalnie głównie duże larwy chrząszczy z rodziny kózkowatych.

Zachowanie

Dzięcioł cesarski był ptakiem o dziennej aktywności, żyjącym w parach lub grupkach rodzinnych 3-4 ptaki, choć obserwowano go także w większych grupach. Główną techniką żerowania było przysiadywanie na martwym odcinku drzewa, odrywanie kory i penetracja w zbutwiałym drewnie w poszukiwaniu larw chrząszczy. Często przesiadywały dłuższy czas na jednym drzewie, nieraz także poszukiwały owadów w spodnich częściach konarów(siedząc na nich do góry nogami). Nie był ptakiem wędrownym, choć mógł koczować w poszukiwaniu pokarmu.

Rozród  

Słabo poznany. Okres rozrodczy przypadał od lutego do czerwca. Para wydrążała zwykle samodzielnie dziuple na wysokim pniu martwego drzewa. Samica znosiła zwykle dwa 2 jaja(1-4).

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Raczej nie bywał celem drapieżników. Potencjalnie zagrożeniem dla niego były szopy, węże, sowy, szponiaste i krukowate. O dziuple często konkurował z dużymi papugami.

Przyczyny wymarcia

Dzięcioł cesarski był ograniczony swoim występowaniem do starych lasów pierwotnych na terenie łańcucha górskiego Sierra Madre Zachodnia. Przypuszcza się że nie był nigdy gatunkiem zbyt częstym, a jego populacja nie liczyła więcej niż 8 tysięcy osobników.

Główną przyczyną zniknięcia gatunku były wzajemne oddziaływanie polowań i utraty środowiska życia. Na dzięcioły polowano z uwagi na ich wygląd(w celu pozyskania wypchanych eksponatów), a także dla samych piór, mięsa, sportu, czy części ciała uważanych za magiczne lekarstwo. Bywał też postrzegany jako szkodnik i tępiony. Głównie ludność indiańska często korzystała z piór i dziobów dzięcioła w odprawianiu swoich rytuałów, a ich pisklęta były uważane za przysmak. Jednak to utrata środowiska była najprawdopodobniej największym ciosem dla populacji gatunku, kiedy to we wczesnych latach 50 XX wieku masowo wycinano starodrzewia w celu pozyskania drewna. Dorosła para dzięciołów przypuszcza się że potrzebowała ok. 25 km² starego lasu aby koegzystować, a z racji iż często łączyły się w grupki to ten wymóg rósł do ok. 100 km² starego lasu, niestety obecnie tak rozległe pierwotne lasy na tych terenach nie istnieją.

Ostatniego dzięcioła cesarskiego o potwierdzonej obserwacji zarejestrowano w 1956 roku na terenie stanu Durango. Z tego roku pochodzi także jedyny film przestawiający ptaka(żerowanie samicy). Później odnotowano także kilka niepotwierdzonych obserwacji w latach 1965-2005. Przypuszcza się iż dzięcioł najprawdopodobniej przetrwał do lat 90 w centralnej części swojego zasięgu i może występować tam aż do dziś, choć jego populacja jest na tyle mała iż gatunek czeka zagłada. Od lat 60 przeprowadzono kilka badań mających na celu znalezienie osobników gatunku, w tym niemal całoroczne przeszukiwanie terenów w 1994-95, nie znaleziono jednak ani jednego osobnika, ani także odpowiedniego siedliska. W 2013 roku podczas wywiadów ze starszymi mieszkańcami na terenie Sierra Madre Zachodnie dowiedziano się że w latach 50 leśnicy współpracujący z firmami pozyskującymi drewno zachęcali ludność do tępienia dzięciołów, przez smarowanie drzew na których żerują ptaki trutką. Motyw tępienia nie jest znany, gdyż dzięcioły żerowały głównie na martwych drzewach, nie będące zainteresowaniem firm, lecz ta kampania mogła drastycznie odcisnąć się na populacji ów ptaka.

Jest jeszcze szansa iż dzięcioł cesarski przetrwał w kilku niedostępnych obszarach Sierra Madre Zachodnie, gdzie powstały ukryte plantację maku i marihuany, a gdzie dostęp z uwagi na obecność uzbrojonych strażników jest niemal zamknięty(bardzo niebezpieczny rejon).

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Do rodzaju Campephilus zalicza się 12-14 gatunków dzięciołów, w tym 4 gatunki są uznane za wymarłe(dzięcioł wielkodzioby, dzięcioł cesarski, dzięcioł reliktowy-uznawany czasem za podgatunek oraz Campephilus dalquesti wymarły w plejstocenie). Ich najbliższymi krewnymi są sułtany z rodzaju Chrysocolaptes, choć wcześniej sądzono iż bliżej im do morfologicznie podobnych dzięciołów z rodzaju Dryocopus.

Przypuszcza się że dzięciołowate wyewoluowały ok. 50 mln lat temu we wczesnym eocenie, choć najwcześniejsze szczątki datuje się na 25 mln lat(Palaeopicus)-oligocen(Francja), choć zakłada się że w tym okresie dzięciołowate były już dobrze reprezentowane.        

Bibliografia:
-https://www.hbw.com/species/imperial-woodpecker-campephilus-imperialis
-http://www.iucnredlist.org/details/22681417/0
-https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_woodpecker
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Dzi%C4%99cio%C5%82_cesarski 
-https://en.wikipedia.org/wiki/Woodpecker
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=39438
-https://en.wikipedia.org/wiki/Campephilus

Messelastur gratulator - drapieżna papuga

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Papugowe
• Rodzina: Messelasturidae
• Gatunek: Messelastur gratulator

Występowanie

Szczątki Messelastur gratulator odnaleziono w kopalni skamielin w Messel(Niemcy).

Okres występowania

Eocen 48-40 mln lat temu.

Ogólny opis 

Wiedza na temat Messelastur gratulator oparta jest jedynie na pojedynczym niekompletnym szkielecie i dwóch czaszkach. Początkowe badania przypisały szczątki do przedstawiciela jastrzębiowatych, później do sów, lecz ostatecznie klasyfikuje się je jako przedstawiciela rzędu papugowych.

Messelastur gratulator był podobnej wielkości co dzisiejszy syczek zwyczajny(długość ciała ok. 20 cm). Z zachowanych szczątek można wywnioskować że stopy ptaka były typu zygodactyl(dwa palce skierowane do tyłu i dwa do przodu), podobnie jak u dzisiejszych papug, dzięciołów i niektórych sów. Czaszka posiada wyrostki nadoczodołowe, podobne jak u dzisiejszych jastrzębi i sokołów. Wiele cech bardzo przybliża ptaka do rzędu sów czy szponiastych, lecz szczegółowe porównanie cech osteologicznych z wymarłą rodziną papugowych Halcyornithidae potwierdziło iż są ze sobą blisko spokrewnione. Messelastur gratulator posiada wiele wspólnych cech anatomicznych z Halcyornithidae, różnice widać jednak w budowie nóg i dzioba(u Messelastur jest krótszy i bardziej przystosowany do drapieżnictwa).

Dymorfizm płciowy

Brak danych.

Pożywienie 

Najprawdopodobniej Messelastur gratulator był drapieżnikiem, polującym na mniejsze kręgowce.

Zachowanie, rozród, długość życia, naturalni wrogowie, przyczyny wymarcia

Brak danych.

Znaleziska

Niekompletny szkielet i dwie czaszki odnalezione jedynie na terenie kopalni skamielin w Messel na terenie Niemiec.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo 

Początkowo rodzina Messelasturidae była klasyfikowana jako bliski krewniak szponiastych, później zakwalifikowano ją do sów, ostatecznie jest przypisana do papugowych, choć nadal z uwagi na ubogą ilość szczątków, pozycja rodziny nie jest jednoznacznie określona. Za najbliżej spokrewnione uznaje się papugi z rodziny Halcyornithidae, które także były przypuszczalnie mięsożerne.

Do rodziny Messelasturidae klasyfikuje się dwa rodzaje z dwoma gatunkami: Messelastur gratulator i bardzo podobny Tynskya eocaena. 

Szczątki Messelastur gratulator są jednymi z najstarszych(jak nie najstarszymi) znanych przedstawicieli papugowych. Przypuszcza się iż przedstawiciele rodzin Messelasturidae czy Halcyornithidae wyewoluowały niezależnie od innych grup papug na półkuli północnej, całkowicie wymarły i nie są bezpośrednimi przodkami żadnych ze współczesnych papug.       

Bibliografia:
-https://www.fossilhunters.xyz/fossil-birds/fmesselasturidae.html
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=39369
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=137232
-https://en.wikipedia.org/wiki/Messelasturidae

Owocożer złotawy - gołąb o niegołębich cechach

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Gołębiowe
• Rodzina: Gołębiowate
• Gatunek: Owocożer złotawy(Ptilinopus luteovirens)

Występowanie

Zamieszkuję endemicznie wyspy Waya Group, Vitu Levu, Beqa, Ovalau i Gau, leżąca na terenie państwa Fidżi.

Siedlisko

Tropikalne lasy pierwotne, lasy wtórne i zakrzewienia. Czasami także obrzeża wiosek ludzkich.

Ogólny opis 

Gołębiowate posiadają krępą, masywną budowę ciała, stosunkowo małą głowę, duże oczy, krótki, prosty dziób z widoczną, miękką woskówką i krótkie nogi. Upierzenie gęste i miękkie. 

Owocożer złotawy osiąga 19-21 cm długości ciała. Pióra samca koloru złotawego lub zielonozłotawego. Na pokrywach skrzydłowych, grzbiecie, karku pióra są wydłużone, wąskie i przypominające włosy swoją budową. Brzuch, kuper i dolne pokrywy ogonowe zwykle posiadają złotawe zabarwienie. Głowa zielona lub zielono-niebieska. Często od oczu(także wokół nich) po dziób występuje zielonkawe, jaśniejsze zabarwienie piór.

Samica mniej jaskrawo ubarwiona, zwykle koloru ciemnozielonego, bez włoso-podobnych piór. Brzuch często szarozielony, lotki koloru ciemnobrązowego, a dolne pokrywy ogonowe pomarańczowe lub żółtawe. Głowa jasnozielona, czasem bardziej lub mniej kontrastująca z resztą ciała. Osobniki młodociane podobne do samic.

Ogon obu płci krótki, wachlarzowaty. Dziób i nogi zielone lub niebieskozielone. Tęczówka biała.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny. Patrz wyżej(ogólny opis).

Populacja i zagrożenia

Nie jest uważany za gatunek zagrożony(najmniejszej troski). Brak szczegółowych danych na temat liczebności gatunku. Wydaje się występować dość licznie, szczególnie na wyspie Vitu Levu. Także ptak jest dość elastyczny jeżeli chodzi o zamieszkiwane siedliska. Nie są znane poważne zagrożenia dla przetrwania gatunku. Lokalnie może mu zagrażać niszczenie leśnych siedlisk.

Pożywienie 

Głównie owocożerny. Żywi się małymi owocami, zwłaszcza roślin z rodzaju Ficus(figowce) i Clidemia. Dietę urozmaica w drobne bezkręgowce.

Zachowanie

Ekologia gatunku słabo poznana. Ptak żeruję głównie w górnej części drzew(korona). Nie tworzy stad i przypuszczalnie preferuje samotny tryb życia. Zwykle nie wędruje, choć może pokonywać większe odległości np. w poszukiwaniu materiału do budowy gniazda. Wydają z siebie pstrykania, szczekania i gwizdy(odmiennie niż inne gołębie).

Rozród

Bardzo mało danych na temat rozrodu tego gatunku. Tworzy otwarte gniazda o luźnej strukturze z cienkich patyków i kawałków pnączy, dość nisko nad ziemią(ok. 3 metry) na gęstym krzewie lub wśród pnączy. Samica składa jedno jajo. U spokrewnionych gatunków zaobserwowano że jedynie samica opiekują się jajami i młodymi, co jest dość niezwykłe dla gołębiowatych.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Głownie ptaki drapieżne np. krogulec rdzawoszyi.

Podgatunki 

Nie wyróżnia się.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Do rodzaju Ptilinopus zaliczanych jest 54-58 gatunków gołębi zamieszkujących wyspy Oceanii i Australię. Większość wskazuje przystosowania do żywienia się owocami(skąd nazwa owocożery). Zamieszkują środowiska leśne, niektóre gatunki ograniczają się do lasów pierwotnych np. owocożer żółtooki(Ptilinopus arcanus), inne zaś wolą lasy wtórne i siedliska zurbanizowane np. owocożer guzodzioby(Ptilinopus insolitus) i owocożer żółtobrody(Ptilinopus melanospilus). Niektóre gatunki prowadzą skryty tryb życia, przez co ich ekologia jest bardzo słabo poznana(przykładem jest owocożer dwuwstęgowy Ptilinopus speciosus).

Większość gatunków jest notowanych jako mniejszego ryzyka na wyginięcie, kilka jako gatunki gatunki bliskie zagrożeniu lub narażone, dwa gatunki jako poważnie zagrożone(owocożer różowobrzuchy Ptilinopus huttoni i owocożer mariański Ptilinopus roseicapilla) i jeden jako krytycznie zagrożony(owocożer żółtooki Ptilinopus arcanus). Głównymi zagrożeniami dla przetrwania owocożerów są niszczenie środowiska, gatunki obce, polowania oraz wprowadzone ptasie choroby. Cztery gatunki z rodzaju Ptilinopus są uważane za wymarłe, jeden naukowo nieopisany gatunek wymarł w okresie prehistorycznym, jeden wymarły(owocożer czerwonowąsy Ptilinopus mercierii) w połowie XX wieku, natomiast dwa kolejne gatunki(Ptilinopus marshallianus i Ptilinopus byronensis ) są wątpliwe(uważane czasami za podgatunki).

Ptilinopus jest taksonem parafiletycznym do którego nie wlicza się powiązanych z nim rodzajów Alectroenas i Drepanoptila. Sam rodzaj Ptilinopus często umownie grupuje się na owocożery w zależności od rejonu występowania i podobieństwo morfologiczne. Niektóre także zalicza się do osobnych rodzajów Chrysoena(opisywany gatunek jest czasem do niego zaliczany) i Megaloprepia.

Rodzaj Ptilinopus należy do plemienia Ptilinopini do którego klasyfikuje się także rodzaje Alectroenas(koralczyki), Drepanoptila(strzępopiór), Ducula(muszkatele), Hemiphaga(garlica maoryska), Lopholaimus(siwiec), Cryptophaps(rotangowiec) i Gymnophaps(krasnooki).

Zapis kopalny gołębiowych nie jest dobrze reprezentowany. Za najwcześniejszą formę gołębiowych uznaje się rodzaj Gerandia zamieszkujący tereny dzisiejszej Francji we wczesnym miocenie(ok. 20 mln lat temu), choć obecne badania bardziej skłaniają się by uznać rodzaj za wczesne stepówki. Jednak wczesny gatunek gołębia odnaleziono także na terenie Nowe Zelandii, który również jest datowany na wczesny miocen(19-15 mln lat). Rupephaps taketake anatomicznie przypomina reprezentantów rodzajów Hemiphaga, Gymnophaps i Lopholaimus. Innym wczesnym gołębiem jest Arenicolumba prattae odnaleziony na terenie Florydy, a którego krewnych przypuszczalnie można szukać wśród rodzajów Columbina(gołąbeczki) i Scardafella(łuskowiaki). 

Bibliografia:

-https://www.hbw.com/species/golden-dove-chrysoena-luteovirens

-http://www.iucnredlist.org/details/22691577/0

-https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_fruit_dove
-https://en.wikipedia.org/wiki/Whistling_fruit_dove
-https://en.wikipedia.org/wiki/Columbidae
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=333914

    

Miodówka czerwona - nektarożerca z Nowej Gwinei

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Wróblowe
• Rodzina: Miodojady
• Gatunek: Miodówka czerwona(Myzomela cruentata)

Występowanie

Zasiedla północne rejony wyspy Nowa Gwinea od północnych rejonów północnych prowincji Sorong i Manokwari, zachodnią prowincję Fak-Fak, aż po prowincję Milne Bay. Zasiedla także wyspy Yapen, Nowa Brytania i Duke of York Islands. Niektóre raporty mówią także iż może zasiedlać wyspy New Hanover Island i Nową Irlandię.

Siedlisko

Pierwotne lasy deszczowe, wysokie lasy wtórne oraz ich krawędzie. Sporadycznie odnotowywany także na eukaliptusowych sawannach, ogrodach i plantacjach. Preferuje tereny górzyste od 750 do 1600 m n.p.m., choć spotykany także poza tymi granicznymi wysokościami. 

Ogólny opis

Miodojady to nieduże, nektarożerne ptaki o długim, smukłym i lekko zakrzywionym w dół dziobie. Język długi, zakończony szczoteczką, służącą do zbierania nektaru. Ogon krótki. W przeciwieństwie do większości miodojadów niektórzy przedstawiciele rodzaju Myzomela posiadają bardziej barwne upierzenie, oraz wyraźny dymorfizm płciowy.

Miodówka czerwona mierzy 11-13 cm długości ciała i waży średnio 8 gram. Samiec posiada szkarłatne upierzenie ciała, z ciemniejszymi piórami na skrzydłach, ogonie i spodniej części ciała, choć ciemniejsze upierzenie może występować także na głowie, karku lub innych częściach ciała. Pokrywy podogonowe i podskrzydłowe koloru brązowego lub szarego. Samica koloru brązowego lub oliwkowobrązowego, jaśniejsza w okolicach brzucha i kupra oraz z rozproszonymi, czerwonymi odbarwieniami, zwłaszcza w okolicach czoła i ogona. Młodociane samce podobne do samic. Dziób i nogi miodówki koloru ciemnoszarego, tęczówka oczu brązowa.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny. Różnica w upierzeniu(patrz wyżej). Samice osiągają także nieznacznie mniejszy rozmiar.

Populacja i zagrożenia

Gatunek notowany jako niższego ryzyka na wyginięcie. Populacja ptaka nie została oszacowana. Uważany globalnie za ptaka rzadkiego, umiarkowanie częstego i lokalnie pospolitego(w niektórych rejonach szacowane zagęszczenie to co najmniej 100 par/km²). Nie są podejmowane żadne programy ochronne w stosunku do tego gatunku.

Pożywienie

Głównie nektar kwiatowy i małe stawonogi. Odżywia się głównie na wysokich drzewach, kwiatami z drzew z rodzaju Albizia, czy Poikilospermum. Owady wyłapywane są z lotu lub wyszukiwane w mchach porastających drzewa.

Zachowanie

Ekologia gatunku słabo poznana. Przypuszczalnie jak spokrewnione gatunki, żyje samotnie lub w parach. Jest ptakiem o dziennym trybie życia, żyjącym głównie wśród koron drzew. Rzadko wydaje z siebie dźwięki, a są to zwykle piskliwe kliknięcia. Uważany za gatunek osiadły, lokalnie wędrowny lub koczowniczy.

Rozród 

Poza okresem rozrodczym który przypada na luty-kwiecień, nic nie wiadomo o zachowaniach rozrodczych tego gatunku. Spokrewnione gatunki budują otwarte, kubkowe gniazdo z materii roślinnej i pajęczyn w którym składają 2-3 jajka. Nie ma wiarygodnych informacji o tym jak przebiega inkubacja i wychowywanie piskląt przez miodówki. Jednoznacznie nie wiadomo czy młodymi opiekuje się samica, czy oboje rodziców.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Przypuszczalnie głównie ptaki drapieżne.

Podgatunki

Wyróżnia się 2 podgatunki miodówki czerwonej:

• Myzomela cruentata cruentata - zamieszkujący główną wyspę Nową Gwinee i wyspę Yapen.
• Myzomela cruentata coccinea - zamieszkujący wyspy Archipelagu Bismarckiego.

Znaczenie dla człowieka

Nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka. Z uwagi na to iż żywi się nektarem, zapyla kwiaty i jest zwierzęciem pożytecznym.

Systematyka i pokrewieństwo

Obecnie rodzaj Myzomela liczy 37 gatunków, zwanych miodówkami, zamieszkującymi głównie lasy deszczowe Indonezji, Papui-Nowej Gwinei, Australii i wysp Oceanu Spokojnego. Wiele taksonów gatunkowych zostało wyodrębnionych z podgatunków, a nad wieloma trwają badania, także liczba przedstawicieli może być zmienna. Wśród przedstawicieli Myzomela można wymienić miodówkę okopconą(Myzomela tristrami), miodówkę oliwkową(Myzomela pulchella) i miodówkę nowokaledońską(Myzomela caledonica).

Ekologia gatunków Myzomela jest słabo poznana. Wiele gatunków żyje wśród koron drzew, gdzie trudno przeprowadzić obserwację. Większość przedstawicieli jest notowana przez IUCN jako niższego ryzyka na wyginięcie, trzy gatunki jako bliskie zagrożenia, miodówka karmazynowa(Myzomela chermesina) klasyfikowana jest jako narażona na wyginięcie, natomiast informację o miodówce mszystej(Myzomela albigula) nie są wystarczające, aby ocenić stopień zagrożenia("DD").            

Bibliografia:

-http://pngbirds.myspecies.info/content/myzomela-cruentata
-http://www.hbw.com/species/red-myzomela-myzomela-cruentata
-https://en.wikipedia.org/wiki/Myzomela
-http://datazone.birdlife.org/quicksearch?qs=Myzomela+

Puchacz przylądkowy - górska, afrykańska sowa

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Sowy
• Rodzina: Puszczykowate
• Gatunek: Puchacz przylądkowy(Bubo capensis)

Występowanie

Zakres występowania puchacza przylądkowego dość silnie rozczłonkowany i nieregularny z uwagi na wymagania siedliskowe. Sowę można spotkać w południowej Erytrei, Etiopii, środkowej i zachodniej Kenii, wschodniej Ugandzie, północnej i południowej Tanzanii, południowej Malawi, zachodnim Mozambiku, Zimbabwe, zachodnim Namibii, Suazi, Lesotho i niemal na całym terytorium Republiki Południowej Afryki.

Siedlisko 

Tereny górzyste od 2000 m n.p.m. do 4200 m n.p.m.. Ptak preferuje zalesione doliny, skaliste wąwozy i niskie klify, jednak w poszukiwaniu pokarmu często zalatuje na tereny sawannowe, a także blisko osiedli ludzkich.

Ogólny opis

Puchacze(Bubo) to rodzaj sów o kilku charakterystycznych cechach. Głowa jest duża z mocnym i grubym dziobem. U puchaczy występuje zaokrąglona szlara(czyli krótkie pióra ułożone wokół oczu i dzioba, skupiające fale akustyczne i ułatwiające lokalizację źródła dźwięku), natomiast duże oczy przybierają barwę pomarańczową, lub żółtą. Często występują charakterystyczne "uszy", czyli twór z piór na szczycie głowy, zwykle przelewające do głowy, lecz stawiane pionowo w razie zaniepokojenia, lub zainteresowania. Budowa ciała masywna z gęstym upierzeniem. Nogi stosunkowo krótkie z dużymi i zaostrzonymi szponami.

Puchacz przylądkowy osiąga 46-58 cm długości ciała, 33-42 cm rozpiętości skrzydła, 17-24 długości ogona i 0,9-1,8 kg wagi. Szlara puchacza przylądkowego koloru jasnobrązowego, lub kremowego(całość, lub okolice oczu i dzioba) z wyraźnym, czarnym obramowaniem. Oczy żółte, lub pomarańczowe, woskówka koloru szarawego, natomiast dziób ciemno szary. Pierzaste uszy widoczne, ciemnobrązowe na przedniej części i jasno brązowe na tylnej. Reszta głowy koloru brązowego, płowego do szaro-brązowego z czarnymi plamami i przebarwieniami. Wierzchnia część ciała i ogon koloru ciemnobrązowego z białymi, czarnymi i brązowymi plamami i przebarwieniami. Lotki jasnobrązowe z ciemnobrązowym paskowaniem. Wewnętrzne pokrywy skrzydeł jasne, kremowe. Pióra na brzuchu zwykle jasne(kremowe) z ciemną końcówką(dające efekt pręgowania). Brązowe nogi i palce gęsto upierzone(jasne pióra). Szpony ciemnobrązowe.

Dymorfizm płciowy

Samice osiągają większe rozmiary. Samiec 0,9-1,4 kg, natomiast samica 1,2-1,8 kg wagi.

Populacja i zagrożenia

Populacja gatunku nie została oszacowana. Puchacz przylądkowy jest na ogół ptakiem rzadkim i bardzo lokalnym(z uwagi na wymagania siedliskowe), choć można wymienić kilka miejsc gdzie sowa występuje dość pospolicie(przykładowo rejon Mau Plateau, Kenia). Gatunek nie jest uważany za zagrożony, a populacja uznawana za stabilną. Nie są znane poważne zagrożenia dla przetrwania gatunku, choć lokalnie sowie może zagrażać stosowanie pestycydów do zwalczania gryzoni, zaplątania się w druty kolczaste i instalacje elektryczne. Przez IUCN puchacz przylądkowy klasyfikowany jest jako niższego ryzyka na wyginięcie.

Pożywienie

Głównie ptaki i średniej wielkości ssaki. Do ofiar puchacza przylądkowego można zaliczyć zające, góralki, nietoperze, szczury, golce, gołębie, kaczki i perlice. Czasami poluje także na jaszczurki, żaby, kraby, skorpiony i większe owady.

Zachowanie

Puchacz przylądkowy jest gatunkiem o nocnym trybie życia, choć nierzadko wychodzi na żer w ciągu dnia(zwykle rano, lub przed zmrokiem). Poluje zwykle na terenach otwartych, nieruchomo czatując na samotnym drzewie, słupie, skale itp., nasłuchując i wypatrując potencjalnych ofiar. Bardzo rzadko atakuje zwierzynę podczas lotu patrolowego. W momencie wykrycia ofiary, frunie bezdźwięcznie lotem ślizgowym w jej kierunku, wyciągając nogi, wraz z szponami ok. pół metra przed celem. Zwierzę zostaje zabite przez wbijające się szpony, lub ugryzieniem w głowę, a następnie przeniesione w bezpieczne dla sowy miejsce(lub dla młodych, bądź partnera). Za dnia sowa odpoczywa, ukryta między skałami, na półkach skalnych(w cieniu), drzewach, gęstwinie, budynkach, rzadziej na ziemi(np. pod krzewem). Z uwagi na barwy maskujące, bardzo trudno wypatrzyć owego ptaka.

Puchacze są terytorialne, żyjąc samotnie, lub w parach. Jednak polują i patrolują teren samotnie, a jedynie za dnia mogą odpoczywać parami. Porozumiewają się za pomocą głębokich chuchań, krótkich "Buh", powtarzanego w odstępie kilku sekund. Dla puchacza przylądkowego znanych jest także kilka innych odgłosów min. "kukuku" wydobywany przez samca podczas zalotów, świszczące "czreeh" wydobywany przez samice, wymuszającą oddanie zdobyczy przez samca, oraz podobny do szczekania "wak-wak" wydobywany w chwili zaniepokojenia.

Puchacz przylądkowy jest gatunkiem osiadłym, czasami zalatującym na bardziej odległe tereny w poszukiwaniu pożywienia. Jedynie młode osobniki, przez ustaleniem swojego terytorium, mogą prowadzić koczowniczy tryb.

Rozród

Okres godowy u puchacza przylądkowego przypada zwykle od czerwca do września, lecz mogą występować kilku miesięczne przesunięcia w zależności od rejonu występowania. Puchacze łączą się przypuszczalnie w monogamiczne, stałe pary. Podczas zalotów, samiec rytmicznie pochyla się naprzemiennie w dół i górę, oraz śpiewa. Duże, otwarte gniazdo budowane jest z gałęzi i materii roślinnej na osłoniętej skalnej półce, w jaskini, szczelinach skalnych, a czasem na ziemi, pod krzewem. Rzadziej puchacz zajmuje gniazda innych większych ptaków np. na drzewach, lub wysokich krzewach. Przeciętnie samica znosi dwa białe jaja(rzadziej 1, lub 3) w odstępie co najmniej 2 dni. Jaja są wysiadywane w sposób ciągły jedynie przez samice przez 34-38 dni, podczas których jest dokarmiana przez samca. Pisklęta początkowo są pokryte białym puszkiem, a ich oczy są zamknięte. W przeciągu 6-8 dni ich oczy otwierają się. Przez pierwsze 17 dni od wyklucia się piskląt, samica prawie nie opuszcza gniazda i dokarmia pisklęta kawałkami mięsa, przynoszonego przez samca, później już często pozostawia pisklęta na dłużej, jednak mimo to na zmianę z samcem, pozostaje w okolicy gniazda. W wieku ok. 45 dni pisklęta zaczynają opuszczać gniazdo i wędrować w jego okolicach, mimo iż jeszcze nie latają. W wieku 70-77 dni młode puszczyki uczą się latać, nadal jednak przez ok. 6 miesięcy pozostają pod opieką rodziców. Dojrzałość płciową puchacze przylądkowe osiągają w wieku ok. 2 lat. Para puchaczy zwykle odchowuje jeden lęg rocznie, choć mogą występować nieregularne odstępy.

Długość życia

Brak danych. W stanie dzikim spokrewnione puchacze żyją średnio 20 lat, choć w niewoli nawet do 60 lat.

Naturalni wrogowie

Dorosłe puchacze są zwykle na szczycie łańcucha pokarmowego i istnieje bardzo małe prawdopodobieństwo że padnie ofiarą drapieżnika. Jedynie młode i niedoświadczone osobniki mogą paść łupem lisów, szakali, czy węży. Jednym z niewielu zagrożeń dla dorosłego osobnika mogą być duże orły np. orzeł czarny.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Podgatunki

Wymienia się 3 podgatunki puchacza przylądkowego:

• Bubo capensis capensis - występujący na terenie RPA i Namibii.
• Bubo capensis mackinderi - występujący na terytorium Mozambiku, Zimbabwe i Kenii.
• Bubo capensis dillonii - zamieszkujący Etiopię i Erytreę.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Obecnie do rodzaju Bubo zaliczanych jest 18-27 gatunków współcześnie żyjących, oraz 6 wymarłych w prehistorii. Systematyka puchaczy nie jest obecnie ściśle określona. W 2003 roku do rodzaju Bubo został zakwalifikowany puchacz śnieżny(wcześniej sowa śnieżna), dawniej uważany za przedstawiciela monotypowego rodzaju Nyctea. Badania DNA potwierdziły także iż przedstawiciele rodzajów Ketupa(4 gatunki) i Scotopelia(3 gatunki), należy klasyfikować do rodzaju Bubo. Dokładniejsze badania nad pozostałymi puchaczami, może spowodować iż niektóre gatunki zostaną przeklasyfikowane do innych rodzajów.

Najwcześniejsze szczątki sów datowane są na późny paleocen(56-59 mln. lat, czyli jeden z najstarszych rzędów ptaków). Berruornis orbisantiqui i Ogygoptynx wetmorei są jednymi z najwcześniej znanych sów, lecz należy tu także wspomnieć o Sophiornis quercynus(żył także w tym okresie), który był wielkości kury i wyspecjalizował się głównie do lądowego trybu życia, jednak nie wiadomo czy w rzeczywistości był sową. Podczas paleogenu sowy przystosowały się do różnych nisz ekologicznych, dziś zajmowanych przez inne grupy ptaków, lecz na początku neogenu niektóre linie ewolucyjne sów został wyparte przez lepiej przystosowane ptaki, dziś pozostawiając jedynie dwie rodziny(puszczykowate i płomykówkowate). Puchacze(Bubo) wyewoluowały przypuszczalnie pod koniec pliocenu(3,5-2,5 mln lat temu), choć co prawda znane są szczątki puchaczy opisanych jako Bubo florianae i Bubo perpasta datowane na późny miocen, lecz ich identyfikacja jako przedstawicieli Bubo jest wielce wątpliwa.

Ciekawostki 

• Pisklęta sów zazwyczaj akceptują jako rodzica i naśladują pierwszą istotę jaką zobaczą po otwarciu oczu(zwykle jest to biologiczny rodzic). Stwarza to jednak duże problemy przy odchowie młodych sów przez człowieka, gdyż utrudnia to ich ewentualny powrót na wolność(ptak myśli że należy do naszego gatunku). Czasem także i starsze pisklęta, czy podloty wychowane przez człowieka, przyjmują ludzkie zachowania.  
• Pisklęta puchaczy klują się niejednocześnie, dlatego między rodzeństwem istnieje różnica w wielkości. W przypadku niewystarczającej ilości pokarmu, młodsze i mniejsze pisklęta przegrywają w rywalizacji ze starszym i umierają.
• Gatunek został opisany w 1834 roku przez szkockiego zoologa Andrew'a Smith'a. 

Bibliografia:

-http://www.owlpages.com/owls/species.php?s=1270

-http://www.hbw.com/species/cape-eagle-owl-bubo-capensis

-http://www.iucnredlist.org/details/22688944/0
-file:///C:/Users/plkau02/Downloads/EngelZ_PrzyrodaMechanika.pdf
-http://www.sowy.fwie.eco.pl/www/ekologia.php?ekologia_id=5
-https://www.app.pan.pl/archive/published/app60/app000772014.pdf

Dziwogon spiżowy - bojownik fałszerz

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Wróblowe
• Rodzina: Dziwogony
• Gatunek: Dziwogon spiżowy(Dicrurus aeneus)

Występowanie

Zamieszkuję Azję Południową i Południowo-Wschodnią. Jego zasięg występowania rozciąga się od południowych, wschodnich i północno-wschodnich Indii, Nepalu(pogórze Himalai) przez Bhutan, Bangladesz, Birmę, Laos, Wietnam, południowe Chiny, Tajwan, Kambodżę, Tajlandię, Malezję po Sumatrę(Indonezja) i Borneo(Malezja i Indonezja). Uznany za wymarły na terenie Singapuru.

Siedlisko

Wszelkiego rodzaju środowiska leśne. Preferuje wilgotne lasy liściaste, unikając terenów podmokłych i głębi dużych lasów.

Ogólny opis

Dziwogony to monotypowa rodzina(z jednym rodzajem) niedużych ptaków. Posiadają dość dużą głowę z prostym, długim typowym dla owadożerców dziobem, zwykle w kolorze szarym, lub czarnym. Skrzydła dość długie i szerokie. Nogi krótkie, czarne, lub szare. Ogon jest cechą charakterystyczną rodziny(skąd nazwa). Jest długi i rozwidlony, u niektórych gatunków z dodatkowymi strojeniami(np. dziwogon rajski). Upierzenie ciemne(czarne, szare), często z metalicznym połyskiem.

Dziwogon spiżowy osiąga 23-24 cm długości ciała i wagę 22-30 gramów. Dziób koloru czarnego, tęczówki brązowe, natomiast nogi szarawe. Upierzenie czarne na całym ciele, silnie opalizujące kolorem niebieskim i filetowym, zwłaszcza na grzbiecie, czubku głowy i piersi. Pióra na czubku głowy, szyi i piersi są zwykle większe i szersze niż na innych częściach ciała. Ogon długi, podobnej długości do pozostałej reszty ciała, widocznie rozwidlony. U osobników młodocianych upierzenie przybiera ciemnobrązowy kolor, połysk piór jest mniej widoczny, a pióra pokryw podskrzydłowych posiadają białe końcówki.

Dymorfizm płciowy

Nie występuje. Obie płcie wyglądają podobnie.

Populacja i zagrożenia

Gatunek globalnie niezagrożony, klasyfikowany przez IUCN jako najmniejszego ryzyka na wyginięcie. Dość powszechny min. na terenie Himalajów, Ghatów Zachodnich i Bangladeszu. Populacja podgatunku zamieszkującego Tajwan(Dicrurus aeneus braunianus) została oszacowana na 10-100 tysięcy par lęgowych. Gatunek uznawany od 1960 roku na terenie Singapuru za wymarły, choć widywany na tym obszarze jeszcze do 1990 roku. Przyczyny wymarcia nie są znane, choć przypuszcza się iż mogło się do tego przyczynić niszczenie naturalnych siedlisk(wycinka i degradacja lasów). Globalnie zagrożenia dla przetrwania gatunku nie są znane.

Pożywienie

Gatunek owadożerny. Poluje głównie na muchówki, błonkoskrzydłe i motyle. Niektóre badania dowodzą także iż sporadycznie spija nektar kwiatowy.

Zachowanie

Ptak dzienny, żyjący samotnie, monogamicznymi parami, rzadziej łącząc się w większe grupy. Zwykle odznaczają się dużym terytorializmem, odpędzając osobniki swojego, jak i innych gatunków ptaków ze swojego rewiru. Dziwogony w obronie gniazda potrafią zaatakować nawet znacznie od siebie większego napastnika. Nieraz jednak mogą tworzyć stada mieszane, wraz z innymi gatunkami podczas żerowania. Podczas żerowania najczęściej siedzą na cienkiej, pojedynczej gałązce w pozycji pionowej i wypatrują owadów(podobnie jak robią to dzierzby). Wypatrzoną ofiarę łapie w locie w powietrzu, lub z ziemi i przenosi ją zwykle w swoje ulubione miejsca, gdzie zjada zdobycz. Czasami dziwogon schodzi na ziemie, gdzie poszukuje pożywienia. Wodę spijają podczas opadów, lub zebraną w liściach, wtedy także często korzystają z kąpieli. Mają dosyć szeroką gamę wydobywanych dźwięków. Typowy odgłos komunikacyjny to krótkie ćwierkanie(pi-pi-pi-pi), przedłużane zwykle podczas alarmowania(piu-pi, piu-pi). Śpiew to zwykle seria donośnych ćwierkań, lub pisków(czasami podobnych do śpiewu zeberek). Zwykle samce śpiewają jedynie w porze godowej. Jednak dziwogony znane są z tego iż często mogą naśladować inne ptaki, zwłaszcza jeżeli żyją w ich towarzystwie. Mogą sezonowo migrować, zwłaszcza w okresach zimowych z terenów górskich.

Rozród  

Okres godowy przypada zwykle od kwietnia do maja, choć w zależności od występowania może nieco odbiegać od normy np. na terenie południowo-zachodnich Indii sezon przypada zwykle w lutym, natomiast na terenach północno-wschodnich Indii w czerwcu. W owym okresie samiec znacznie częściej śpiewa, aby znaleźć partnerkę i zachęcić ją do godów. Nieduże, otwarte, na kształt filiżanki gniazdo(niewiele większe od samego ptaka) budowane jest na wysokim drzewie(zwykle na rozgałęzieniach konarów, lub gałęzi) z włókna roślinnego i pajęczyn. Samica składa od 3 do 4 jaj, oboje rodzice wysiadują i opiekują się pisklętami. Czas inkubacji trwa ok. 20 dni. W wieku ok. 30 dni pisklęta uczą się latać i opuszczają gniazdo, lecz jeszcze przez kilka tygodni są dokarmiane przez rodziców. Wiek dojrzałości płciowej nie jest znany.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Ptaki drapieżne np. sokoły, dzierzby, krukowate, a także kotowate, czy węże(zwykle te nadrzewne).

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Podgatunki

Wymienia się 3 podgatunki dziwogon spiżowego, które wyróżnia różnica w osiąganych rozmiarach(z tendencją malejącą od północnych form po południowe):

• Dicrurus aeneus aeneus - zamieszkuje Indie, południowe Chiny i Azję Południowo-Wschodnią.
• Dicrurus aeneus braunianus - występuje endemicznie na wyspie Tajwan(Chiny). Zamieszkuje tereny górskie. Jest przypuszczalnie najmniej licznym i jedynym podgatunkiem dziwogona spiżowego, którego populacja została oszacowana(10-100 tysięcy par lęgowych).
• Dicrurus aeneus malayensis - zasiedla Półwysep Malajski, wyspy Sumatrę i Borneo. Osiąga najmniejsze rozmiary.

Czasami wymienia się także podgatunek Dicrurus aeneus kwangsiensis(zasiedlający Chiny), częściej jednak traktowany jako synonim Dicrurus aeneus aeneus.  

Systematyka i pokrewieństwo

Dziwogony to monotypowa rodzina ptaków, obejmująca rodzaj Dicrurus do którego obecnie klasyfikuje się 25 gatunków. Początkowo sądzono iż do rodziny dziwogonów, należy klasyfikować jedynie jeden rodzaj Dicrurus, lecz przeprowadzone badania hybrydyzacji Southerna w latach 90 XX wieku zakwalifikowały do rodziny dziowognów jeszcze trzy podrodziny Rhipidurinae(wachlarzówki), Monarchinae(monarki) i Grallininae(graliny). W roku 2008 roku badacze(L. Christidis i W.E. Boles) podnieśli rangi wachlarzówek, monarek i gralinów do rang rodzin, przez co do rodziny dziwogonów znów klasyfikuje się jedynie jeden rodzaj. Czasami do owej rodziny klasyfikuje się także monotypowy rodzaj Chaetorhynchus(przedstawiciel: prostogonek Chaetorhynchus papuensis), choć przez większość systematyków jego umieszczenie tam(z uwagi na różnice genetyczne i morfologiczne) jest niepoprawne. Dawniej dziwogon spiżowy był klasyfikowany do monotypowego rodzaju Chaptia.

Dziwogony zamieszkują głównie wiecznie-zielone, otwarte lasy i obszary zakrzewione na terenach Azji, Afryki i Australii. Przypuszczalnie pojawiły się w epoce mioceńskiej na terenach indyjsko-malajskich. Na tereny afrykańskie dotarły ok. 15 mln lat temu, na australijskie 6 mln lat temu.

Dziwogony są ptakami dziennymi, zwykle żyjącymi samotnie, parami, rzadziej w większych grupach. Zwykle terytorialne, nie akceptujące innych ptaków(także innych gatunków)w obrębie swojego rewiru, a zwłaszcza w pobliżu gniazda. Potrafią zaatakować ptaka wielkości jastrzębia, czy sowy, a nierzadko obserwowano ataki obronne skierowane przeciwko małpą, kotą, łasicą, czy nawet ludziom(np. dziwogon komorski Dicrurus waldenii). Polują głównie na owady i drobne bezkręgowce, chwytane w powietrzu, lub zbierane z powierzchni ziemi. Czasami mogą upolować także małego kręgowca np. młodą jaszczurkę. U niektórych gatunków zaobserwowano pożywienie się także nektarem kwiatowym. Dziwogony znane są z możliwości naśladowania dźwięków. Często naśladują dźwięki wydobywane przez inne ptaki, a nawet ssaki. Najczęściej wykorzystują to do płoszenia żerujących ptaków, naśladując ich odgłos alarmowy(dzięki czemu podczas polowania nie posiadają konkurencji). Dziwogony potrafią nauczyć się ponad 50 rodzajów odgłosów, dzięki czemu potrafią wykorzystać dany odgłos do danego gatunku ptaka. Ptaki te korzystają także z tzw. kąpieli mrówkowych(zwłaszcza dziwogon długosterny Dicrurus macrocercus). Dziwogon przysiada zwykle na mrowisku, trzebiąc się i rozkładając skrzydła, daje się opleść owadom, które w obronie uwalniają kwas mrówkowy. Te tajemnicze zachowanie przypuszczalnie ochrania ptaka przez pasożytami, grzybami i drobnoustrojami, gdyż kwas mrówkowy działa toksycznie na większość z nich.

Dziwogony są ptakami słabo poznanymi. Ich populacja i czynniki zagrażające ich przetrwaniu są zwykle słabo poznane. Mimo to większość dziwogonów jest uznawana za gatunki niskiego ryzyka na wyginięcie. Dziwogon wachlarzowaty(Dicrurus menagei) i dziwogon brązowoskrzydły(Dicrurus fuscipennis) są gatunkami poważnie zagrożonymi wyginięciem, którym zagraża przede wszystkim utrata siedliska.

Ciekawostki

• W slangu na terenie Australii i Nowej Zelandii określenie "drongo", oznacza głupca, kretyna, idiotę. Nie odnosi się do jednak do dziwogonów, lecz do australijskiego konia wyścigowego o imieniu Drongo, który mimo licznych startów w zawodach, nigdy nie wygrał.
• Dziwogony są obiektem badań nad tematem teorii umysłu. Badania nad dziwogonem żałobnym(Dicrurus adsimilis) zamieszkującym Afrykę wykazały iż ponad 20% udziału w diecie ptaka, pochodzi z kleptopasożytnictwa(czyli wykradaniu pożywienia). Ptak wykorzystuje zapamiętane dźwięki alarmowe różnych zwierząt(zwłaszcza tymalii i surykatek), oraz przepłasza je od upolowanej ofiary. Może to być dowód na to iż dziwogon posiada świadomość o stanie umysłu innych zwierząt(teoria umysłu), choć większość badaczy sądzi jednak iż teoria umysłu odnosi się wyłącznie do ludzi.
• Dziwogon spiżowy został opisany naukowo po raz pierwszy w 1817 roku przez francuskiego ornitologa Louis'a Jean Pierre Vieillot.    

Bibliografia:
-https://books.google.pl/books?id=DgZCBAAAQBAJ&pg=PA152&lpg=PA152&dq=Dicrurus+aeneus+Status+and+conservation&source=bl&ots=do0ZhXf6zZ&sig=2D5xJzOQzYUaNKMFKPKXC9aqmwo&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwiQ5o3v26rRAhVKchQKHUjJBWk4ChDoAQg8MAc#v=onepage&q=Dicrurus%20aeneus%20Status%20and%20conservation&f=false
-http://www.hbw.com/species/bronzed-drongo-dicrurus-aeneus
-http://www.iucnredlist.org/details/22706973/0
-https://en.wikipedia.org/wiki/Bronzed_drongo
-https://en.wikipedia.org/wiki/Drongo
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Kleptopaso%C5%BCytnictwo
-http://news.nationalgeographic.com/news/2014/05/140501-drongo-kalahari-desert-meerkat-mimicry-science/
     

Phoeniconotius eyrensis - duży, australijski flaming

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Flamingowe
• Rodzina: Flamingi
• Gatunek: Phoeniconotius eyrensis

Występowanie

Gatunek zamieszkiwał zapewne tereny Australii Południowej w pobliżu jeziora Eyre. Szczątki flamingów odnajdywane są na terenie pomniejszych jezior Kununka, Pitikanta i Ngapakaldi na wschód od głównego jeziora Eyre(tereny te zbiorowo nazywane są Lake Ngapakaldi to Lake Palankarinna Fossil Area).

Okres występowania

Szczątki datowane są na okres od późnego oligocenu do wczesnego miocenu(25-20 mln lat).

Siedlisko

Gatunek zapewne egzystował u brzegów płytkich, stałych i słonych jezior. 

Ogólny opis

Flamingi to rodzina, dużych ptaków o kilku charakterystycznych i rozpoznawalnych cechach. Ich szyja jest zagięta na kształt litery "S", nogi długie i cienkie z trzema palcami przednimi, spiętymi płoną pławną i jednym tylnym. Podczas lotu szyja i nogi zostają wyciągnięte. Ciało krępe, skrzydła długie, natomiast ogon krótki. Flamingi posiadają różową, szarą, lub białą barwę upierzenia z czarnymi lotkami. Dziób flamingów jest duży, gruby i zagięty ku tyłowi(u osobników młodych dziób niemal prosty z uwagi na inną dietę), wyspecjalizowany w wychwytywanie drobnego planktonu. Ptak przepycha językiem wodę, przez blaszki umieszczone w szczęce.

Phoeniconotius eyrensis był masywnie zbudowanym, dużym gatunkiem flaminga. Sądzi się iż osiągał nieco większe rozmiary niż obecnie występujący czerwonak(Phoenicopterus ruber), ok. 1,5 m, lecz z uwagi na znikomą ilość szczątków(głównie śródstopia i kości skokowej), trudno oszacować dokładną wielkość zwierzęcia. Powierzchnia stawowa spodniej części stopy nie jest tak dobrze rozbudowana jak u współczesnych flamingów, co może świadczyć o tym iż flaming nie był dobrym pływakiem. Natomiast gatunek posiada dobrze rozwinięty tylny palec, podobnie jak bociany, ibisy i żurawie(możliwe podobne przystosowania).

Dymorfizm płciowy

Brak danych. U flamingów występuje słabo widoczny dymorfizm płciowy. Zwykle samce osiągają nieco większe rozmiary.

Pożywienie 

Brak danych. Współczesne flamingi żywią się drobnymi żyjątkami, wychwytywanymi poprzez odfiltrowywanie wody przez dziób. W diecie flamingów znajdują się małe skorupiaki, mięczaki, larwy owadów, narybek, okrzemki, sinice, glony i nasiona roślin. Niektóre flamingi wyspecjalizowały się w pobieranie jednego typu pokarmu(np. flaming mały w spożywaniu sinic). Przypuszczalnie Phoeniconotius eyrensis także odżywiał się drobnymi organizmami wodnymi, lecz z uwagi na brak pozostałości czaszki, czy dzioba flaminga, pozostaje to jedynie hipotezą.

Zachowanie 

Brak danych. Przypuszczalnie jak obecne flamingi, Phoeniconotius eyrensis był gatunkiem stadnym, mogącym tworzyć nawet kilku tysięczne kolonie. Flamingi zamieszkują głównie tereny blisko brzegu, żerując w płytkiej wodzie, błocie, lub osadach dennych. Podczas brodzenia, flaming zatapia dziób, lub całą głowę, obracając ją o 180°(tak że żuchwa znajduje się nad szczęką). Mając lekko otwarty dziób, ruszając głową na boki i powoli krocząc ptak wyłapuje drobne żyjątka z wody, dzięki specyficznie ukształtowanemu dziobowi. Nadmiar soli w diecie wydalany jest przez gruczoły solne(umieszczone nad oczami). Flamingi są na ogół ptakami wędrownymi, zmieniającymi miejsce żerowania w razie potrzeby, przelatującymi nieraz bardzo dalekie dystanse. Aby wzbić się w powietrze potrzebują kilka metrów na rozpęd(podobnie jak kaczki, łabędzie, żurawie itp.). W razie zagrożenia flaming szybko próbuje odlecieć, odgłosem(trąbiącym, przypominającym głos gęsi) alarmując towarzyszy.

Phoeniconotius eyrensis w przeciwieństwie do współczesnych flamingów nie był tak dobrym pływakiem(powierzchnia stawowa spodniej części stopy nie jest dobrze rozbudowana), przez co sądzi się iż żerował jedynie na płyciznach. Obecność dobrze rozwiniętego tylnego palca(podobnie jak u bocianów, ibisów, czy żurawi), może świadczyć iż flaming preferował bardziej lądowe środowiska np. mokradła, zalane łąki. Phoeniconotius eyrensis współistniał na tym samym terenie z anatomicznie bardzo podobnym gatunkiem flaminga Phoenicopterus novaehollandiae.

Rozród

Brak danych. Flamingi łączą się w pary na całe życie. W obrębie płytkiej wody, lub na brzegu para buduje gniazdo w kształcie kopca z mułu, błota, kamieni i osadów dennych. Samica składa zwykle jedno jajo(rzadziej dwa), które wysiadywane jest przez oboje rodziców przez około 30 dni. Młode zwykle kilka dni po wykluciu opuszcza gniazdo, oraz grupuje się z innymi flamingami w podobnym wieku(tworzą tzw. żłobki)  Dziób młodych osobników posiada mniej wykrzywiony kształt, także nie jest zdolny do odfiltrowywania pokarmu z wody. Pisklęta karmione są specjalną wydzieliną mleko-podobną, zwaną ptasim mleczkiem. Substancja ta wydzielana jest przez wól obu płci. Zwykle w przeciągu 2-3 miesięcy od wyklucia flaming usamodzielnia się.

Długość życia

Brak danych. Flamingi są ptakami długowiecznymi, żyjącymi po kilkadziesiąt lat.

Naturalni wrogowie

Brak danych. Phoeniconotius eyrensis mógł padać ofiarą krokodyli, waranów, żabiru, wilków workowatych i lwów workowatych(Thylacoleonidae). W szczególności zagrożone atakami drapieżników były pisklęta.

Przyczyny wymarcia

Za bezpośrednią przyczynę wymarcia flaminga Phoeniconotius eyrensis uważa się zmiany klimatyczne. Pod koniec oligocenu klimat na terenie Australii stawał się coraz bardziej suchy, co doprowadziło do stopniowego zaniku wielu środowisk wodnych, w tym jeziora Eyre. Kontynent australijski był zamieszkiwany przez flamingi do późnego plejstocenu, lecz z uwagi na brak dużych, stałych systemów wodnych(na terenie Australii duży procent środowisk efemerycznych) obecnie wymarły.

Znaleziska 

Szczątki Phoeniconotius eyrensis zostały odnalezione na terenie Etadunna Formation nad jeziorem Pitikanta( Lake Ngapakaldi to Lake Palankarinna Fossil Area). Holotyp(z 1963 roku) składał się z kości skokowej i kości śródstopia(palców), które obecnie znajdują się w University of California Museum of Paleontology. Brak danych na temat innych znalezisk dotyczących Phoeniconotius eyrensis.

Systematyka i pokrewieństwo

Rząd flamingowych obejmuje obecnie 2 rodziny ptaków: flamingi(obecni przedstawiciele) i Palaelodidae(wymarła rodzina z rodzajami Adelalopus, Palaelodus i Megapaloelodus). Do owego rzędu klasyfikuje się także niepewny w klasyfikacji rodzaj Juncitarsus, Elornis i Leakeyornis. Flamingi niegdyś klasyfikowane były do rzędu bocianowych, lecz obecnie wyselekcjonowano dla nich odrębny rodzaj, a wyniki genetyczne zasugerowały iż najbliższym krewnym flamingów są perkozy. Obecnie rodzina obejmuje 6 gatunków flamingów w 3 rodzajach: flaming różowy(Phoenicopterus roseus), flaming karmazynowy(Phoenicopterus ruber), flaming chilijski(Phoenicopterus chilensis), flaming mały(Phoeniconaias minor), flaming andyjski(Phoenicoparrus andinus) i flaming krótkodzioby(Phoenicoparrus jamesi), lecz znanych jest także 8 gatunków wymarłych.

Najstarsze szczątki flamingów liczą sobie ok. 30-40 mln lat(późny eocen), lecz badacze sądzą iż rodzina powstała znacznie później. Skromne pozostałości utrudniają zagłębienie się w ewolucję flamingów, choć sądzi się iż ich przodkowie(min. Torotix, Gallornis i Scaniornis) żyli już we wczesnej kredzie. Przedstawiciele siostrzanej rodziny Palaelodidae, zwanej "pływającymi flamingami", łączą cechy flamingów i perkozowych. Wizerunkowo przypominają flamingi(długie nogi i szyja), choć ich anatomiczne przystosowania wykazują iż były ptakami świetnie pływającymi. Możliwe iż Palaelodidae odziedziczyły cechy pierwszych ogniw, łączących cechy perkozów i flamingów.

Obecnie flamingi można spotkać na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą i Australią. Jednak do późnego plejstocenu zamieszkiwały także kontynent australijski. Szczątki obecnie żyjącego flaminga karmazynowego(Phoenicopterus ruber) odnaleziono na owym kontynencie i jest przypuszczalnie ostatnim flamingiem tamże żyjącym. Flamingi preferują tereny o klimacie ciepłym, choć migrujące ptaki spotykano nieraz także na terenach, gdzie raczej się ich nie spodziewa(kilka obserwacji także na terenie Polski). Flamingi zasiedlają zwykle stałe i duże zbiorniki wodne, zwłaszcza jeziora o różnym poziomie zasolenia, laguny i delty rzek. W razie braku pokarmu lub wysychania zbiornika wodnego flamingi mogą migrować.

Flamingi osiągają od 80 cm do 150 cm długości ciała. Posiadają kilka charakterystycznych cech w budowie ciała(długie nogi, esowato zagiętą szyję, krótki ogon i dziób przystosowany do odfiltrowywania małych żyjątek z wody). Jednak najbardziej rozpoznawalną cechą flamingów jest ich upierzenie, zwykle występujące w kolorze różowym. Ów zabarwienie jest wynikiem występowania w piórach organicznego związku, zwanego astaksantyną(który magazynowany jest w ciele organizmów żywych). Flamingi zjadają drobne skorupiaki, które żywią się jednokomórkowymi algami, które wytwarzają ten związek.

Flamingi sporadycznie są obiektem polować dla mięsa i jaj, głównie przez ludność tubylczą. Regionalnie można także zakupić mięso i jaja ów ptaka. Czasami sprzedaje się także pióra flamingów, choć tracą one zabarwienie z czasem. Flamingi spotyka się także w prywatnych hodowlach i ogrodach zoologicznych.

Obecnie żaden z flamingów nie jest gatunkiem poważnie zagrożonym. Jedynie flaming andyjski uznawany jest za gatunek narażony. Pozostałe gatunki są klasyfikowane jako niższego ryzyka, lub bliskie zagrożenia. Flamingom zagrażają głównie zmiany środowiskowego, min. kopalnictwo(np. boraksu, który zatruwa wodę), wahania poziomu wody, erozja gleby, płoszenie przez ludzi oraz kłusownictwo. Wszystkie flamingi podlegają ochronie gatunkowej.

Phoeniconotius eyrensis jest obecnie jedynym przedstawicielem swojego rodzaju. Niektórzy autorzy klasyfikują go do rodzaju Phoenicopterus.

Ciekawostki  

• Phoeniconotius eyrensis posiada kilka cech anatomicznych wspólnych dla przedstawicieli rodzaju Palaelodus(rodzina Palaelodidae) min. duży, masywny tylny palec. Jednak dalsza, bardziej masywna, budowa śródstopia wskazuje bliższe podobieństwo ze współczesnymi flamingami. Z uwagi na te cechy gatunek najczęściej klasyfikowany jest do monotypowego rodzaju Phoeniconotius.
• Wraz z wysychaniem jeziora Eyre(jak i innych dużych zbiorników) z kontynentu australijskiego znikło wiele gatunków min. wężówka Anhinga walterbolesi, kanguroszczury z rodzaju Ngamaroo, koala Litokoala kutjamarpensis, jamraje z rodzaju Bulungu, oraz przypuszczalnie największe torbacze diprotodonty.
• Znany jest 8-9 gatunków wymarłych flamingów: 4 zamieszkujące Amerykę Północną i Środkową(Phoenicopterus floridanus, Phoenicopterus stocki, Phoenicopterus copei i Phoenicopterus minutus), 2-3 Australię(Phoeniconotius eyrensis, Phoenicopterus novaehollandiae i Phoeniconaias gracilis(?)) i po jednym europejskim(Phoenicopterus croizeti) i afrykańskim(Phoenicopterus aethiopicus). Fragmentaryczne i skąpe szczątki flamingów często były błędnie identyfikowane np. jako pozostałości po prehistorycznych bocianach, ibisach, czy siewkowcach, dlatego w literaturze często spotkać się można z pewnego rodzaju zamieszaniem dotyczącym klasyfikacji.

Bibliografia:

-http://australianmuseum.net.au/phoeniconotius-eyrensis

-http://www.prehistoric-wildlife.com/species/p/phoeniconotius.html 

-https://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v065n04/p0289-p0299.pdf 

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Flamingi

-https://en.wikipedia.org/wiki/Flamingo

-https://it.wikipedia.org/wiki/Phoeniconotius_eyrensis

Figówka czerwonobroda - mały wielbiciel fig

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Papugowe
• Rodzina: Papugi wschodnie
• Gatunek: Figówka czerwonobroda(Psittaculirostris edwardsii)

Występowanie

Figówka czerwonobroda zamieszkuje północną i północno-wschodnią część wyspy Nowa Gwinea od zatoki Yos Sudarso Bay(Jayapura, Indonezja) po półwysep Huon Peninsula i rzekę Markham(Papua-Nowa Gwinea).

Siedlisko

Wzgórzyste i nizinne lasy deszczowe i ich obrzeża do 800 m n.p.m. Czasami może zasiedlać obszary rolnicze.

Ogólny opis

Figówka czerwonobroda jest małej wielkości papugą, osiągającą 18 cm długości ciała i ok. 100 gram wagi. Ciało figówki jest krępej budowy, głowa duża, natomiast ogon krótki. Posiada jaskrawe upierzenie. Pióra wokół uszu i na policzkach są wąskie i długie. Górna część głowy koloru zielonego, podobnie jak kark, skrzydła, plecy, brzuch, kuper i ogon. Od oczu po tylną część głowy ciągnie się czarny pas. Policzki, gardło i pierś(pierś tylko u samców) koloru czerwonego z niebieskim paskiem powyżej piersi. Pióra wokół uszu papug koloru żółtego. Lotki zielono-lazurowe z kilkoma drugorzędowymi o czerwonych końcach. Dziób ciemnoszary, nogi szare. Oczy koloru czerwonego z szarą obwódką.

Dymorfizm płciowy

Widoczny. Pierś samicy zwykle posiada zielone zabarwienie(u samców czerwone), natomiast ich niebieski pas powyżej piersi jest szerszy. Osobniki młode podobne do samic.

Populacja i zagrożenia

Liczebność figówki czerwonobrodej nie została obliczona(szacuje się ją na ok. 100 tysięcy osobników), lecz uważa się ją za gatunek dość pospolity. Nie są znane istotne zagrożenia dla gatunku, choć w przyszłości ptakowi może zagrażać utrata siedliska i wyłapywanie osobników w celach handlowych(sprzedawane jako zwierzęta domowe).

Pożywienie

Papuga owocożerna. Żeruje głównie na figowcach i rzewni, lecz zjada także owoce innych drzew, krzewów, a także nektar kwiatowy, nasiona, oraz sporadycznie bezkręgowce żyjące na drzewach.

Zachowanie

Ekologia papugi dość skromnie poznana. Figówka czerwonobroda jest ptakiem o dziennym trybie życia, żyjącym zwykle w parach. Podczas owocowania drzew papuga może gromadzić się w stada do ok. 30 osobników(choć niektóre artykuły mówią o rejestracji żerujących stad liczących ok. 400 osobników). Często żeruje wraz z innymi gatunkami ptaków min. figówką zmienną, czy owocożerami. Figówka czerwonobroda jest ptakiem hałaśliwym, wydobywającym z siebie piskliwy i donośny odgłos(także podczas lotu) "skrit", czy "zsit", lub krótkie "ks"(opisywane jako dźwięk monety spadającej na betonowe podłoże). Figówka jest ptakiem aktywnym, skorym do zabaw. Zwykle przebywa wśród gęstych koron drzew, a dzięki zielonemu upierzeniu, łatwo kamufluje się. Rzadko schodzi na ziemie, zwykle jedynie w celu skorzystania z wodopoju. Podczas zaspakajania pragnienia, zwykle zażywa kąpieli(papuga zazwyczaj bardzo lubi wodę).

Rozród

Słabo poznany. Gnieżdżące się pary odnotowywano od stycznia do maja. Papugi za gniazdo wybierają nieduże dziuple, lub wgłębienia wysoko na dużych drzewach. W owym czasie papugi stają się agresywne(zwłaszcza samiec), odganiając inne ptaki(głównie swojego gatunku) z okolic gniazda. Samica składa od 2 do 3 białych jaja, które inkubuje przez okres 18-26 dni. Wysiaduje głównie samica, choć samce czasami ją zastępują. Po wykluciu oboje rodzice uczestniczą w dogrzewaniu i dokarmianiu piskląt. Pisklęta wykluwają się nagie, a ich skóra posiada ciemny kolor, lecz już po 6-7 tygodniach są prawie całkowicie upierzone i uczą się latać. W wieku 8-9 tygodni młode stają się samodzielne, lecz zwykle nadal przez kilka tygodni pozostają blisko rodziców. U spokrewnionych gatunków papugi wiek dojrzałości osiągają w przeciągu 12-36 miesięcy.

Długość życia

ok. 12 lat.

Naturalni wrogowie

Głównie ptaki drapieżne np. krogulce(Accipiter) i kanie(Haliastur).

Znaczenie dla człowieka

Figówka czerwonobroda jest papugą spotykaną w domowych hodowlach(rzadko). Należy do papug aktywnych, zabawnych i łatwych do oswojenia, a także atrakcyjnych z wyglądu, lecz nadal(zwłaszcza na europejskim rynku) należy do papug bardzo rzadko spotykanych.

W naturalnym środowisku może być szkodnikiem upraw, zwłaszcza drzew owocowych. Jej obecność, zwłaszcza w większych stadach, może być przyczyną nadmiernego hałasu.

Systematyka i pokrewieństwo

Figówka czerwonobroda należy do małego plemienia papug Cyclopsittini(5-11 gatunków), które zamieszkują tereny Nowej Gwinei i Australii. Przedstawiciele plemienia cechują się krępą budową ciała, proporcjonalnie dużą głową, krótkim ogonem, jaskrawym upierzeniem, a przede wszystkim niewielkim rozmiarem ciała. Figówka zmienna(Cyclopsitta diophthalma) jest najmniejszą australijską papugą(osiąga średnio 14 cm długości ciała).

Wiele aspektów życia figówek jest nieznana, mimo iż nie należą do gatunków rzadkich. Jak sama nazwa wskazuje, duży procent diety papug stanowią figi, lecz odżywiają się także wieloma innymi owocami, częściami zielonymi roślin, nasionami, nektarem, a także sporadycznie małymi bezkręgowcami. Zamieszkują tereny tropikalnych lasów, żyjąc w parach i rzadko łącząc się w grupki i stada.

Figówki nie są gatunkami zagrożonymi, niemal wszystkie są klasyfikowane przez IUCN jako mniejszego ryzyka na wyginięcie, z jednym wyjątkiem. Figówka czerwonoucha(Cyclopsitta coxeni), czasem uznawana za podgatunek figówki zmiennej(Cyclopsitta diophthalma coxeni), jest gatunkiem krytycznie zagrożonym wyginięciem, ograniczonym do niewielkiego obszaru na wschodzie Australii(południowo-wschodni Queensland i północno-wschodnia Nowa Południowa Walia). Poważnym zagrożeniem dla tego gatunku jest utrata siedliska, dzięki czemu papugi mają trudność w zdobyciu pożywienia i znalezieniu odpowiedniego miejsca lęgowego. Innym gatunkom zagraża podobnie utrata siedliska, oraz wyłapywanie żywych papug w celach handlowych(jako zwierzę domowe).

Figówki są spotykane w domowych hodowlach, choć obecnie należą do papug rzadkich w handlu, lecz o rosnącej popularności. Należą do papug figlarnych, żywiołowych i łatwych w oswajaniu, lecz wymagających doświadczenia nabywcy. Posiadają opinie umierających bez wyraźnych powodów. Trudno się aklimatyzują i wymagają specjalistycznej diety(bogatej w świeże owoce np. figi), lecz po zapienieniu odpowiednich warunków stają się papugami odpornymi i płodnymi. Do najpopularniejszych figówek w handlu należą figówka czerwonobroda(Psittaculirostris edwardsii) i figówka zmienna(Cyclopsitta diophthalma).

Obecnie do najbliższych krewnych figówek należą lory i loreczki(Loriini), oraz papużka falista(Melopsittacus undulatus). Rodzaj Psittaculirostris liczy obecnie 3-5 gatunków figówek min. figówkę tęczową(Psittaculirostris desmarestii), figówkę żółtobrodą(Psittaculirostris salvadorii), figówkę czerwonobrodą(Psittaculirostris edwardsii), oraz czasami uznawane za osobne gatunki (podgatunki figówki tęczowej): Psittaculirostris cervicalis i Psittaculirostris godmani.

Ciekawostki

• Gatunek został opisany w 1885 roku przez francuskiego zoologa Émile Oustalet. Jej nazwa została nadana na część francuskiego zoologa i paleontologa Alphonse Milne-Edwards'a.
• Figówka czerwonoucha(Cyclopsitta coxeni), uznawana czasem za podgatunek figówki zmiennej(Cyclopsitta diophthalma), jest najbardziej zagrożoną figówka, oraz jedną z najbardziej zagrożonych papug. Jej populacja w naturalnym środowisku szacowana była w 2000 roku na 100 osobników i nadal ulegała spadkowi. Niegdyś papuga była obiektem wyłapywań do prywatnych hodowli, dlatego istnieją spekulację iż mogła ona przetrwać w niewoli(prywatnych hodowlach, ogrodach zoologicznych). Jeżeli rzeczywiście odnaleziono by reprodukcyjną parę figówek czerwonouchych, byłby to fenomen i nadzieja na przetrwanie gatunku.
• Nie wyróżnia się podgatunków figówki czerwonobrodej.

Bibliografia:
-https://www.beautyofbirds.com/figparrotskeeping.html
-https://www.beautyofbirds.com/edwardsfigparrots.html
-http://www.worldlifeexpectancy.com/animal-life-expectancy
-http://www.iucnredlist.org/search
-http://www.iucnredlist.org/details/22727593/0
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Fig%C3%B3wka_zmienna
-http://www.mascotarios.org/en/lorito-de-edwards/
-https://en.wikipedia.org/wiki/Edwards%27s_fig_parrot
-http://www.iucnredlist.org/details/22684903/0
-http://www.hbw.com/species/edwardss-fig-parrot-psittaculirostris-edwardsii
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Fig%C3%B3wka_czerwonobroda

Palmożer amarantowy - podryw na biel

inne nazwy: bławatnik amarantowy

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Wróblowe
• Rodzina: Bławatnikowate
• Gatunek: Palmożer amarantowy(Xipholena punicea)

Występowanie

Palmożer amarantowy zamieszkuje głównie region lasów amazońskich, między innymi na terenie wschodniej Kolumbii, zachodniej i południowej Wenezueli, Gujany, Surinamu, Gujany Francuskiej, amazońskiej Brazylii(północna, zachodnia i centralna), północno-wschodniej Boliwii, północno-wschodnim Peru, a także pojedyncze obserwację odnotowano w południowo-wschodnim Ekwadorze.

Siedlisko

Ptak zasiedla tropikalne i subtropikalne lasy nizinne do 1300 m n.p.m. Wydaje się liczniejszy na terenach o piaszczystej glebie, choć gatunek bytuje głównie w koronach drzew.

Ogólny opis

Palmożer amarantowy jest niedużym bławatnikiem, osiągającym 19-20 cm długości ciała i wagę w przedziale 58-76 gramów. Posiada charakterystyczny dla swojej rodziny szeroki dziób z lekko zakrzywionym końcem, krótki ogon, masywne nogi, oraz zaokrąglone skrzydła. Tęczówki oczu koloru jasnożółtego, nogi szare, natomiast dziób zabarwienia od żółtego po szarawy. Upierzenie jest cechą rozpoznawczą płci(dymorfizm płciowy). Większość ciała samca pokryta jest połyskującymi piórami koloru od bordowo-fioletowego po amarantowy z ciemniejszym zabarwieniem głowy. Skrzydła białe, najlepiej widoczne podczas lotu. W spoczynku okryte czerwonymi barkówkami, najczęściej odsłaniając jedynie białe lotki. Samica zwykle jednolicie szara(popielata) z jaśniejszym brzuchem i kuprem. Skrzydła koloru od popielatego do czarnoszarego z białym obramowaniem lotek. Osobniki młode upierzeniem podobne do samic.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny. Różnice w upierzeniu(patrz wyżej).

Populacja i zagrożenia

Całkowita wielkość populacji gatunku nie została oszacowana, lecz ptak najczęściej opisywany jest jako dość pospolity. Najliczniej występuje na północy Amazonii(Kolumbia, region Gujana), rzadszy na południu. Posiada szeroki zakres występowania, a trend populacji uważa się za stały, dlatego przez Czerwoną księgę gatunków zagrożonych IUCN palmożer amarantowy notowany jest jako najmniejszego ryzyka na wyginięcie. Podobnie jak innym gatunkom zamieszkującym lasy Amazonii, zagraża mu niszczenie środowiska(wylesianie).

Pożywienie

Głównie owoce palm(zwłaszcza euterp Euterpe), figowców i mlekowców(Brosimum). Przypuszczalnie dietę urozmaica w drobne bezkręgowce.

Zachowanie

Słabo zbadane. Palmożer amarantowy jest ptakiem o dziennym trybie życia, zamieszkującym głównie korony drzew. Obserwowany zazwyczaj wczesnym rankiem, lub o zmierzchu, siedząc na szczycie odsłoniętej gałęzi. Poza tym, prowadzi raczej skryty tryb życia. Samice mogą tworzyć małe grupki, lecz samce spotykane na ogół pojedynczo. Obie płcie mogą wydawać z siebie krótki dźwięk "purp". Dodatkowo samce wydobywają z siebie grzechoczący(podobny do żab) śpiew, choć śpiewają bardzo rzadko. Podczas lotu wydobywają z siebie charakterystyczny szelest. Gatunek może wędrować w poszukiwaniu nowych żerowisk(owocujących drzew).

Rozród

Słabo zbadany. Z uwagi na spotykanie osobników o młodocianym upierzeniu przez większość miesięcy, przypuszcza się iż palmożer amarantowy nie posiada jednego okresu rozrodczego(lub rozmnaża się przez cały rok). Zwykle do zachowań godowych dochodzi podczas grupowego żerowania na owocujących drzewach. Samce latając nad drzewami, ukazują białe zabarwienie skrzydeł, którym próbują zachęcić samice do godów. Samiec zwykle kopuluje z kilkoma samicami, nie pomagając w budowie gniazda, ani odchowie piskląt. Samica buduje małe, kruche gniazdo na drzewie, wysoko nad ziemią, zwykle z gałązek, splątanych sierścią, lub pnączami. Znosi w nim jedno jajo(przypuszczalnie z uwagi na to iż kruche gniazdo nie utrzymało by ciężaru większej ilości jaj i piskląt). Okres inkubacji i czas odchowu piskląt jest nieznany. Okres inkubacji u spokrewnionych gatunków trwa ok. 25-28 dni, a odchów młodych(nauka latania) 30-40 dni. Nie wiadomo ile lęgów rocznie może wyprowadzić samica, lecz rozrodczość dużych bławatników jest na ogół bardzo mała.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Głównie ptaki drapieżne(np. trębacze).

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka. Istnieje kilka doniesień o trzymaniu tego ptaka w niewoli. Czasami odwiedza karmiki dla dzikich ptaków na obrzeżach lasów. Z uwagi na dietę złożoną miedzy innymi z owoców figowców i euterpy, może być szkodnikiem plantacji tych drzew.

Systematyka i pokrewieństwo

Rodzaj Xipholena liczy jedynie 3 gatunki bławatników min. palmożera amarantowego(Xipholena punicea), palmożera białosternego(Xipholena lamellipennis) i palmożera białoskrzydłego(Xipholena atropurpurea). Zamieszkują one amazońskie lasy. Palmożery są średniej wielkości bławatnikami, osiągającymi średnio 19-20 cm długości ciała. Charakterystyczne dla tego rodzaju jest upierzenie samców. Pióra połyskujące, koloru od bordowo-fioletowego po amarantowy u palmożera amarantowego, czarnego z domieszką bordowego u palmożera białoskrzydłego i jednolicie czarnego u palmożera białosternego. U wszystkich gatunków występuje białe, kontrastujące zabarwienie skrzydeł, a dodatkowo u palmożera białosternego biało zabarwiony jest także ogon. Samice skromnie ubarwione, zwykle szare. Ekologia gatunków słabo poznana. Ptaki bytują w koronach drzew. Palmożer białosterny jest gatunkiem najsłabiej poznanym. Zachowanie, rozród i dieta tego gatunku jest dla naukowców tajemnicą. Pozostałe palmożery żywią się owocami(figi, jagody acai), czasami także kwiatami, częściami roślin(z obserwacji palmożera białoskrzydłego), oraz sporadycznie owadami. Podczas godów nie śpiewają, lecz popisują się kontrastującym upierzeniem podczas latania. Samce nie ingerują w odchów piskląt i budowę gniazda. Posiadają bardzo małą rozrodczość. Palmożer amarantowy jest gatunkiem niezagrożonym, notowany jako mniejszego ryzyka na wyginięcie. Palmożer białosterny jest uznawany jako bliski zagrożenia, z uwagi na nieco ograniczony zakres(Amazonia brazylijska) i wycinkę lasów, choć z uwagi na rzadkie obserwację jego faktyczny stan populacji może być różny. Palmożer białoskrzydły jest poważnie zagrożony z uwagi na ograniczony zakres(wybrzeże wschodniej Brazylii), wycinanie lasów deszczowych(ponad 60% jego siedlisk zostało zniszczonych), a także w mniejszym stopniu przez kłusownictwo(wyłapywanie ptaków i sprzedaż jako zwierzę domowe). Jego populacja nadal w drastycznym stopniu maleje.

Ciekawostki

• Bławatnikowate są rodziną o jednym z największych zróżnicowań pod względem rozmiaru ciała. Najmniejszy gatunek bławatniczek(Calyptura cristata) osiąga zaledwie 7,5-8 cm długości ciała, natomiast największy strojnoczub amazoński(Cephalopterus ornatus) jest ponad 6 razy większy, osiągając 46-51 cm długości ciała. Bławatnikowate są także dosyć słabo poznaną rodziną.
• Gatunek został opisany w 1764 roku przez niemieckiego zoologa Peter'a Simon'a Pallas'a. Został opisany pod nazwą Turdus puniceus(badacz zaliczał go do drozdów).
• Palmożer amarantowy jest gatunkiem monotypowym(nie wyróżnia się podgatunków). Jego zakres nie pokrywa się z spokrewnionymi gatunkami, poza niewielkim terenem na obszarze Brazylii, gdzie występuje wraz z palmożerem białosternym(Xipholena lamellipennis).

Bibliografia:

-http://neotropical.birds.cornell.edu/portal/species/overview?p_p_spp=494956

-http://www.iucnredlist.org/details/22700894/0

-http://www.hbw.com/species/pompadour-cotinga-xipholena-punicea

-https://en.wikipedia.org/wiki/Cotinga

Bilbil białooki - władca krzewów

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Wróblowe
• Rodzina: Bilbile
• Gatunek: Bilbil białooki(Pycnonotus capensis)

Występowanie

Bilbil białooki zamieszkuje tereny południowej i południowo-zachodniej Republiki Południowej Afryki. Jego zakres rozciąga się wzdłuż wybrzeża od wschodnich rejonów Prowincji Przylądkowej Wschodniej przez całe wybrzeże Prowincji Przylądkowej Wschodniej, aż po południowo-wschodnie tereny Prowincji Przylądkowej Północnej. Preferuje tereny zakrzewione, formacje roślinne typu fynbos, lasy wydmowe, przybrzeżne zakrzewienia, lasy akacjowe, tereny podmiejskie, parki i ogrody. Ptak spotykany także na pustynnym ekoregionie Succulent Karoo.

Ogólny opis

Bilbil białooki jest średniej wielkości bilbilem, osiągającym 19-21 cm długości ciała i wagę 28-47 g. Posiada czarnobrązowe, matowe upierzenie z białą, dolną częścią brzucha i podbrzusza. Głowa ciemnobrązowa z ciemniejszymi bokami, wyposażona w lekko spadzisty, niewielki grzebień, dający charakterystyczny kwadratowy jej kształt. Wokół oczu występuje biały pierścień. Dziób czarny, delikatnie zakrzywiony. Oczy ciemnobrązowe. Bilbil białooki posiada charakterystyczne żółte zabarwienie pokrywy podogonowej. Ogon czarnobrązowy z białawym końcem o długości porównywalnej do długości korpusu ptaka. Nogi ptaka czarne. U osobników młodocianych upierzenie posiada oliwkowoszary kolor.

Dymorfizm płciowy

Niezauważalny. Samice są zwykle nieco mniejsze od samców.

Populacja i zagrożenia

Gatunek niezagrożony. Ptak lokalnie pospolity, mimo iż populacja nie została oszacowana ilościowo. Nie są znane poważne zagrożenia dla populacji bilbila białookiego, choć lokalnie może mu zagrażać przekształcanie środowiska naturalnego. Gatunek klasyfikowany przez IUCN jako niskiego ryzyka na wyginięcie.

Pożywienie

Głównie owoce, które stanowią ok. 90% diety ptaka. Bilbil żeruje głównie na Nylandtia scoparia, Acacia cyclops, Rhus crenata, Chrysanthemoides monilifera i Rapanea gilliana. Dietę urozmaica w nasiona, nektar kwiatowy, a także niewielkie stawonogi.

Zachowanie

Bilbil białooki jest ptakiem o dziennym trybie życia, spotykanym parami, lub w małych grupach. Żeruje wśród gałęzi krzewów i niskich drzew, rzadko schodząc na ziemię. W przeciwieństwie do niektórych gatunków bilbili(np. bilbila cienkodziobego) jest ptakiem dość żywym, łatwym do wypatrzenia. Najczęściej przesiaduje na szczytowych częściach rośliny drzewiastej, często też wtedy śpiewa. Głos bilbili jest główną cechą rozpoznawczą gatunków, a u bilbila białookiego są to podwójne(lub kilku frazowe), krótkie gwizdy "pip-pip". Prowadzi osiadły tryb życia, lokalnie może przemieszczać się w poszukiwaniu owocujących roślin.

Rozród

Bilbil białooki może rozmnażać się od sierpnia do marca, lecz szczyt okresu rozrodczego przypada od września do października/listopada(w zależności od rejonu występowania). Jest ptakiem monogamicznym, najczęściej łączącym się w stałe pary. Samiec śpiewem zachęca samice do odbycia godów. Otwarte gniazdo na kształt filiżanki, budowane jest z fragmentów roślin(traw, gałązek, korzonek na fundamencie większych gałęzi) i ukryte wśród listowia krzewu, lub niskiego drzewa. Budową zajmuje się tylko i wyłącznie samica(zwykle zajmuje to 2-10 dni), natomiast samiec patroluje teren i ostrzega przed ewentualnymi zagrożeniami. W utworzonym gnieździe samica składa od 2 do 5 różowawych, nakrapianych jaj, które samodzielnie wysiaduje przez ok. 11-13 dni. Często opuszcza gniazdo(ok. 20-40 razy dziennie), aby żerować. Średnio samica poświęca jedyne ok. 60% dnia na wysiadywanie. Po wykluciu pisklęta dokarmiają oboje rodzice. Przez pierwsze kilka dni młode karmione są głównie bezkręgowcami, lecz później owoce stanowią większy procent ich diety. Kilka dni przed nabyciem zdolności latania, młode opuszczają gniazdo, przysiadając i poruszając się na pobliskich gałęziach. Uczą się latać kilka dni po opuszczeniu gniazda, lecz nadal przez ok. 2 tygodnie są dokarmiane przez rodziców. W pełni niezależne młode stają się po ok. 50 dniach od narodzin, zaczynają wtedy także śpiewać. Brak danych na temat wieku w jakim młode uzyskują dojrzałość płciową.

Naturalni wrogowie 

Głównie węże i kotowate(np. serwal). Jaja bilbila często padają ofiarą jajożera i kukułki czarno-białej(pasożyt lęgowy).

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada większego znaczenia dla człowieka. Lokalnie może być uważany za szkodnika upraw.

Ciekawostki

• Bilbile są dosyć dużą rodzina ptaków, obejmującą ok. 130 gatunków. Występują na terenach Afryki i Azji, choć niektóre sporadycznie widywane w Europie. Bilbile są na ogół małe(od 13 do 30 cm), posiadają krótka szyję, długie ogony i krótkie, zaokrąglone skrzydła. Upierzenie ptaków od skromnego, kamuflującego po barwne i kontrastujące. Zwykle obie płcie ubarwione podobnie, choć istnieją gatunki o tak różnym upierzeniu samca i samicy, że początkowo płcie zostały opisane jako osobne gatunki. Bilbile są ptakami bardzo wokalnymi, także samice, choć ich śpiew nie należy do najładniejszych. Ptaki tej rodziny zwykle zamieszkują korony drzew i krzewów. Niektóre gatunki jak bilbil zbroczony i czerwonoplamy spotykane w handlu, jednak w Polsce bardzo rzadko(są także gatunkami inwazyjnymi w niektórych rejonach).   
• Gatunek podobny i często mylony z spokrewnionymi bilbilem ogrodowym(Pycnonotus barbatus) i bilbilem czerwonookim(Pycnonotus nigricans). Zwykle rozpoznawane po śpiewie, zwłaszcza młode osobniki. Na obszarach gdzie zakresy tych gatunków pokrywają się, może dojść do hybrydyzacji.

• Gatunek został po raz pierwszy opisany przez Karola Linneusza w 1766 roku. 

• Rodzaj Pycnonotus liczy 44-48 gatunków bilbilów. Do tego rodzaju zaliczamy min. bilbila łuskowanego(Pycnonotus squamatus), bilbila arabskiego(Pycnonotus xanthopygos) i bilbila złotolicego(Pycnonotus finlaysoni).

Bibliografia:

-http://www.hbw.com/species/cape-bulbul-pycnonotus-capensis

-https://en.wikipedia.org/wiki/Cape_bulbul

-https://en.wikipedia.org/wiki/Bulbul

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Pycnonotus

-https://www.beautyofbirds.com/capebulbuls.html

-http://www.uni-bielefeld.de/biologie/animalbehaviour/krueger/publications/Ostrich_75_211_216.pdf

-http://www.biodiversityexplorer.org/birds/pycnonotidae/pycnonotus_capensis.htm

-http://www.iucnredlist.org/details/22712677/0