Mammillaria rhodantha - kaktus dla początkujących

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Goździkowce
• Rodzina: Kaktusowate
• Gatunek: Mammillaria rhodantha

Występowanie

Kaktus jest szeroko rozpowszechniony w Meksyku min. w stanach Aguascalientes, Veracruz, Tlaxcala, Michoacán, Querétaro, Meksyk, Guanajuato, Hidalgo i Jalisco. Preferuje tereny górskie o kamienistym, lub piaszczystym podłożu, między 1700, a 3300 m n.p.m.

Ogólny opis

Mammillaria rhodantha jest niewielkim, kulistym kaktusem dorastającym do 6-12 cm wysokości. Rośnie zwykle w niewielkich kępach, lub samotnie. Nie posiada żeber, lecz charakterystyczne brodawki z których wyrastają mocne, ostre i białe ciernie o długości 1-1,5 cm, zebrane w otoczkę. Zwykle ciernie zebrane są po 4-7. U nasady brodawki najczęściej występuje białe, wełniste włókno.

Rozmnażanie 

Kaktus kwitnie wczesną wiosną. Kwiaty wytwarzane są w zagłębieniach między brodawkami na aksillach i zwykle tworzą okrąg wokół wierzchołka rośliny. Około 1 cm talerzykowate i owadopylne kwiaty są zwykle koloru różowego, lub purpurowego. Mammillaria rhodantha kwitnie przez długi okres czasu, zwykle od wczesnej wiosny, aż po jesień. Owoc wytwarzany jest wewnątrz pędu rośliny i wysuwany dopiero w odpowiednim stadium rozwoju. Zielonkawe, lub blado różowe owocniki pozostają na roślinie aż do następnej wiosny, osiągając ok. 1,5-2,5 cm długości i zamierając pomarańczowobrązowe nasiona. Przy odpowiednich warunkach nasiona kiełkują.

Zagrożenia

Nie jest gatunkiem zagrożonym, przez IUCN notowany jako gatunek najmniejszego ryzyka na wyginięcie. Jednymi z zagrożeń dla tego gatunku to przekształcenie środowiska przez człowieka, oraz zbyt intensywny wypas zwierząt hodowlanych na terenach, gdzie występuje Mammillaria rhodantha.

Długość życia

Roślina wieloletnia.

Znaczenie dla człowieka

Popularna i bardzo mało wymagająca roślina doniczkowa. Nie wymaga wielu zabiegów pielęgnacyjnych, a długi okres kwitnięcia bardzo poprawia atrakcyjność rośliny.

Warunki uprawy

Roślina łatwa w uprawie, polecana dla początkujących hobbystów kaktusów. Wymaga jedynie pełnego nasłonecznienia i regularnego wietrzenia. Najlepiej rośnie i kwitnie w glebie przeznaczonej pod kaktusy z dodatkiem gruboziarnistego piasku. Latem należy podlewać rzadko, lecz obficie. Zimą najlepiej obniżamy temperaturę do ok. 5°C i zaprzestajemy podlewania. U kaktusów z rodzaju Mammillaria bardzo często dochodzi do przerostu, przez co korzenie nie potrafią utrzymać ciężaru całej rośliny przez co kaktus kładzie się, lub wypada z doniczki.

Ciekawostki

• Kaktus jest w miarę odporny na mróz i może wytrzymać temperaturę do -4 °C.
• Został opisany w 1829 roku przez niemieckich botaników Christoph'a Friedrich'a Otto i Heinrich'a Friedrich'a Link.
• Wyróżnia się kilkanaście odmian Mammillaria rhodantha min. Mammillaria rhodantha subsp. aureiceps i Mammillaria rhodantha subsp. mollendorffiana.
• Rodzaj Mammillaria liczy obecnie 171 gatunków kaktusów min. Mammillaria bocasana, Mammillaria columbiana i Mammillaria heyderi.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Mammillaria_rhodantha

-https://de.wikipedia.org/wiki/Mammillaria_rhodantha

-http://www.cactus-art.biz/schede/MAMMILLARIA/Mammillaria_rhodantha/Mammillaria_rhodantha/mammillaria_rhodantha.htm

-http://www.iucnredlist.org/details/152686/0

Rosiczka przylądkowa - mięsożerca z Przylądka Dobrej Nadziei

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Goździkowce
• Rodzina: Rosiczkowate
• Gatunek: Rosiczka przylądkowa(Drosera capensis)

Występowanie

Gatunek pierwotnie występował jedynie na terenie Przylądka Dobrej Nadziei w Republice Południowej Afryki. Obecnie gatunek spotykany poza granicami swojego naturalnego występowania, min. rosiczka przylądkowa jest gatunkiem inwazyjnym na terenie Nowej Zelandii. Preferuje tereny bagienne, brzegi jezior i rzek, wśród formacji roślinnej fynbos(południowoafrykański odpowiednik makii).

Ogólny opis

Ta mięsożerna roślina dorasta do ok. 30 cm wysokości, tworząc przyziemną rozetę. U starszych okazów krótka łodyga może zdrewnieć. Liście typu równowąskich, zielone o długości do 15 cm i szerokości do 5 mm. Wierzchołek liścia zwykle ścięty. Ogonek liściowy dosyć długi. Liście wzdłuż krawędzi posiadają włoski gruczołowe, bardzo często barwy czerwonej. Jest rośliną owadożerną. Dzięki słodkiej i bardzo lepkiej cieczy, wabi owady, które przyklejone do liścia, zostają następnie dodatkowo unieruchomione przez zwijający się liść. Owad następnie zostaje przetrawiony.

Rozmnażanie

Wzniesiony kwiatostan dorasta do 30 cm wysokości, a następnie na nim wytwarzanych jest ok. 15-30 jasnoróżowych, fioletowych, lub białawych kwiatów i średnicy ok. 2 cm, zebranych w grono pozorne. Nasiona rosiczki są drobne i podłużne, koloru czarnego. Roślina może się także rozmnażać przez podział i sadzonki korzeniowe.

Zagrożenia

Gatunek nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Rosiczka przylądkowa jest gatunkiem pospolitym i inwazyjnym.

Długość życia

Bylina.

Znaczenie dla człowieka

Roślina uprawiana w celach hobbystycznych na całym świecie. Bardzo prosta w hodowli i dobrze znosi błędy początkujących hodowców rosiczek. Uważana za roślinę inwazyjną na Nowej Zelandii i objęta na terenie tego kraju zakazem hodowli i dystrybucji.

Warunki uprawy

Na terenie Polski uprawiana jako roślina doniczkowa. Preferuje glebę kwaśną z dodatkiem piasku, lub perlitu, wilgotną, lub nawet stale mokrą. Lubi rozproszone światło i temperaturę od 15 do 30°C. Bardzo łatwo odbija się z korzenia np. po przymrożeniu. Wilgotność powietrza u tego gatunku zwykle nie ma większego znaczenia. Jak na rosiczkę posiada dosyć duży system korzeniowy, dlatego potrzebuje wysokiej doniczki(ok. 15 cm głębokości).

Ciekawostki

• Roślina notowana w tzw. National Pest Plant Accord, czyli narodowym wykazie roślin inwazyjnych Accord. Wykaz ten zakazuje uprawy, dystrybucji i sprzedaży roślin w nim wymienionych na terenie Nowej Zelandii.
• Mięsożerność rosiczek to ich przystosowanie do środowiska w którym rosną. Rośliny te rosną często na terenach bagiennych i kwaśnych, ubogich w składniki odżywcze, dlatego znalazły inną drogę pozyskiwania tych substancji. Dzięki wabiącej wydzieliny, wabią drobne zwierzęta, aby następnie jest złapać i przetrawić, uzyskując w ten sposób odżywcze pierwiastki, głównie azot.
• Rosiczka przylądkowa jest jedną z najprostszych w uprawie roślin mięsożernych.
• Rodzaj Drosera liczy ok. 100 gatunków rosiczek min. rosiczkę długolistną(Drosera anglica), rosiczkę Alicji(Drosera aliciae) i rosiczkę łyżeczkowatą(Drosera spatulata).

Bibliografia:

-http://roslinyowadozerne.eu/art/rosliny/drosera-capensis.php

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Rosiczka_przyl%C4%85dkowa

-https://en.wikipedia.org/wiki/Drosera_capensis

-https://naradka.wordpress.com/tag/drosera-capensis/

-http://www.growsundews.com/sundews/Drosera_capensis.html

Schlumbergera orssichiana - bożonarodzeniowy kaktus z Rio de Janeiro

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Goździkowce
• Rodzina: Kaktusowate
• Gatunek: Schlumbergera orssichiana

Występowanie

Występuje jedynie w Brazylii, na terenie miast Sao Paulo i Rio de Janeiro, rosnąc jako epifit w tropikalnych lasach na wysokości ok. 1000 m n.p.m.

Ogólny opis

Jak pozostali przedstawiciele rodzaju Schlumbergera, roślina posiada zielone, bezlistne pędy składające się z pojedynczych segmentów o długości 3-4 cm i szerokości 5-7 cm. Pojedynczy segment posiada zwykle 2-3 ząbkowane wyrostki na końcach. Na końcach segmentów znajdują się otoczki, z których zwykle wyrastają kwiaty. Roślina zwykle posiada charakterystyczny opadający pokrój.

Rozmnażanie

W uprawie może kwitnąć trzykrotnie w marcu, sierpniu i listopadzie. Kwiat wytwarzany jest na otoczce, na końcowym segmencie. Kwiaty dosyć duże(o długości 9 cm), kielich długi, zwykle o różowobiałej barwie. W niektórych przypadkach kwiat biały, a jedynie końcówki płatków różowe. Charakterystyczne liczne pręciki, podzielone w dwóch szeregach. Kwitnie zwykle przez ok. 5-6 tygodni. Kwiaty owadopylne. Owoc mięsisty, zielonożółty z pięciokrotnym, lub sześciokrotnym żebrowaniem. Nasiona ciemnobrązowe o długości 1 mm.

Zagrożenia

Gatunek przez IUCN klasyfikowany jako zagrożony wyginięciem, głównie z powodu ograniczonego zasięgu występowania. Na wolności zaobserwowany jedynie kilkakrotnie. W uprawie w miarę pospolity.

Długość życia

Roślina wieloletnia.

Znaczenie dla człowieka

Roślina spotykana w uprawie, choć jej hybrydy z innymi gatunkami są bardziej popularne. Znana od 1970 roku kiedy została naukowo opisana.

Warunki uprawy

Roślina w klimacie umiarkowanym uprawiana jako doniczkowa. Lubi miejsca nasłonecznione(lecz nie na pełnym słońcu) i pół-cieniste. Podłoże powinno być stale wilgotne, lecz nie zalane, bogate w humus. Aby roślina kwitła potrzebuje okresu spoczynkowego, trwającego 8 tygodni, kiedy ogranicza się podlewanie i dostępność światła, oraz obniża temperaturę do ok. 10*C. Roślina w miarę odporna na przesuszenie.

Ciekawostki

• Rośliny z rodzaju Schlumbergera nazywane są grudnikami, grudzieniami, grudniówkami, kaktusami Bożego Narodzenia, raczkami, zygokaktusami, lub epifilum zimowymi.
• Najczęściej spotykanymi hybrydami Schlumbergera orssichiana są Schlumbergera × reginae powstały ze skrzyżowania szlumbergera uciętego(Schlumbergera truncata), oraz Schlumbergera × eprica powstały ze skrzyżowania Schlumbergera russelliana.
• Został odkryty przez hrabinę Orssich w naturalnym środowisku(stąd epitet gatunkowy orssichiana). Został zebrany z lasu i uprawiany w ogrodzie botanicznym w Brazylii, skąd następnie trafił do Europy.
• Rodzaj Schlumbergera liczy 6 gatunków kaktusów min. szlumbergera uciętego(Schlumbergera truncata), Schlumbergera kautskyi, Schlumbergera microsphaerica, Schlumbergera russelliana, Schlumbergera opuntioides i Schlumbergera orssichiana.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Schlumbergera_orssichiana

-http://cactus-epiphytes.eu/z_page_histoire_schl_orss_et_hybrides_2.htm

-http://cactus-epiphytes.eu/z_page_histoire_schl_orss_et_hybrides_1.htm

-http://www.iucnredlist.org/details/151940/0

-http://www.cactusandaluz.de/Text_OrssichianaStory.php

Opuncja drobnokolczasta - uciążliwe kolce

inne nazwy: mikrodasys, opuncja microdasys

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Goździkowce
• Rodzaj: Opuncja
• Gatunek: Opuncja drobnokolczasta(Opuntia microdasys)

Występowanie

Zasiedla tereny pustynne Meksyku min: stan Coahuila, Hidalgo, Jalisco, Nuevo León, Queretaro, San Luis Potosi, Tamaulipas, Zacatecas.

Ogólny opis

Opuncja drobnokolczasta  jest rośliną rozkrzewiającą się i dorastającą do 40-60 cm wysokości. Pojedynczy, płaski człon mierzy 6-15 cm długości i 4-12 szerokości. Nie posiada typowych jak na kaktusy cierni, lecz tzw. glochidy, czyli gęsto zebrane, małe włoski o długości 2-3 mm. Glochidy opuncji są bardzo łamliwe, dlatego przy nawet najmniejszej styczności tych włosków z ciałem, ulegają zaczepieniu na skórze, dzięki mikroskopijnym haczykom i powodują jej bolesne podrażnienie, jeśli kolce nie zostaną szybko usunięte. Cechą charakterystyczną tego gatunku są glochidy koloru białego, lub żółtego.

Rozmnażanie

Kwitnie późną wiosną, lub wczesnym latem, zwykle po intensywnych deszczach. Kwiat powstaje zwykle na wierzchołku w pełni ukształtowanego segmentu. Kwiaty w formie sukulenta, zwykle mierzą ok. 4 cm długości i są kremowo żółte. Owoc mierzy przeciętnie ok. 4 cm długości i jest koloru purpurowego, lub czerwonego, zwykle okrągły z wieloma nasionami w środku. Rozmnaża się także przez szczepienia.

Zagrożenia

Mimo swojego endemicznego występowania nie jest gatunkiem zagrożonym. Jest gatunkiem powszechnym i dosyć często spotykanym w swoim naturalnym środowisku. Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia.

Długość życia 

Roślina wieloletnia.

Znaczenie dla człowieka

Mimo trudności w manewrowaniu tym kaktusem, jest on jednym z popularniejszych gatunków w uprawie. W Polsce jedynie jako roślina pokojowa.

Warunki uprawy

Opuncja drobnokolczasta ma nieco większe wymagania, niż jej krewniaczki w uprawie. Znosi temperatury od 21-35° C w okresie letnim, lecz dla prawidłowego rozwoju rośliny potrzebne jest zimowanie. Temperatura powinna być stopniowo obniżana do ok. 10-18° C. Opuncja wtedy szarzeje, nie powinno się jej także w ogóle podlewać w tym okresie. Brak zimowania, kończy się zazwyczaj śmiercią rośliny w następnym sezonie. W okresie letnim roślina powinna być w miarę regularnie podlewana, aby gleba była zawsze wilgotna, powinna stać w widnym miejscu, gdzie otrzyma największą dawkę promieni słonecznych. Nawozić najlepiej małą dawką nawozów azotowych, z wstrzymaniem na miesiąc przed zimowaniem. Lubi glebę piaszczystą.

Ciekawostki 

• Jest podobny do blisko spokrewnionej opuncji Opuntia rufida, która różni się czerwonym, lub brązowym zabarwieniem glochid. Czasami uznawane za ten sam gatunek lub jedynie odmianę(Opuntia microdasys forma rubra). Opuntia rufida występuje od północnego Meksyku do zachodniego Teksasu. Została sprowadzona także do Australii.
• Ze względu na uporczywość glochidów, które często drażnią skórę, przy zetknięciu z kaktusem, obmyślono kilka sposobów usuwania ich. Pierwszy sposób to usuwanie glochidów ręcznie, lub przy użyciu pęsety, choć zwykle malutkie włoski są trudne do uchwycenia. Innym bardzo dobrym sposobem jest użycie kleju, wosku lub taśmy klejącej oraz oderwanie materiału wraz z przyklejonymi kolcami. Jeżeli glochidy nie zostaną usunięte powodują podrażnienie skóry i tworzenie się krost, które utrzymują się nawet do miesiąca czasu.
• Rodzaj Opuntia liczy ok. 200 gatunków roślin. Najbliżej spokrewnionym gatunkiem z opuncją drobnokolczastą jest Opuntia rufida, czasami uważana za synonim tej opuncji. Innymi przedstawicielami tego rodzaju są min. Opuntia invicta, Opuntia jamaicensis i opuncja figowa (Opuntia ficus-indica).

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Opuncja_drobnokolczasta

-https://en.wikipedia.org/wiki/Opuntia_microdasys

-http://www.cactus-art.biz/schede/OPUNTIA/Opuntia_microdaysis/Opuntia_microdasys_albata/Opuntia_microdaysis_albata.htm

-http://www.houseplantsexpert.com/bunny-ear-cactus.html