Rozdymka północna - cukrowa ropucha

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Rozdymkokształtne
• Rodzina: Rozdymkowate
• Gatunek: Rozdymka północna(Sphoeroides maculatus)

Występowanie

Zamieszkuje zatoki, ujścia rzek i osłonięte wody przybrzeżne od Nowej Finlandii(Kanada) po północno-wschodnią Florydę(USA).

Ogólny opis

Ryba osiąga zwykle od 20 do 40 cm długości ciała. Ryba posiada maczugowaty kształt ciała. Boki i grzbiet ryby koloru żółtego, szarego, lub oliwkowego z czarnymi, słabo zaznaczonymi plamami. Zwykle najwyraźniejsza i pojedyncza plama występuje w okolicy płetw piersiowych. Brzuch koloru białego, lub żółtawego. Na ciele ryby występują także drobne i kontrastujące plamki(o średnicy ok. 1 mm), szczególnie widoczne w okolicy otworu gębowego. Ryba pokryta w całości drobnymi kolcami, przypominając w dotyku papier ścierny. Otwór gębowy wyposażony w dziób. Płetwy słabo rozwinięte. Rozdymka potrafi nadąć swoje ciało, wypełniając wodą, lub powietrzem jeśli znajduje się na lądzie, elastyczna komorę leżącą w okolicy żołądka. Przypuszczalnie nietoksyczna, choć nie przeprowadzono badań potwierdzających tą tezę.

Dymorfizm płciowy

Przypuszczalnie brak.

Populacja i zagrożenia

Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia IUCN. Ryba spotykana dość pospolicie i poławiana na niewielką skalę.

Pożywienie

Głównie skorupiaki. Czasami zdarza się jej złapać niewielką rybę.

Zachowanie

Jest rybą powolną i jak większość przedstawicieli rodziny rozdymkowatych, nie potrafi osiągać dużych prędkości płynąc. Jedynie płetwy piersiowe mogą dodać rybie nieco prędkości. Unika otwartej toni wodnej i woli przebywać blisko dna, przeszukując dno w poszukiwaniu pożywienia. Wpływ czasem do ujść rzek, zwłaszcza od wiosny do jesieni. Nie lubi silnych prądów z którymi(z uwagi na słabo rozwinięty talent pływacki) nie potrafi sobie poradzić, dlatego woli przebywać w zatokach i wodach osłoniętych. Podczas, gdy czuje się zagrożona, nadyma elastyczną komorę w okolicy żołądka, wpompowując do niej wodę(lub powietrze jeśli znajduje się na lądzie), stając się niemal kulista i trudna do połknięcia przez większość drapieżników. Zwykle żyje samotnie. Ekologia ryby dość słabo poznana.

Rozród

Okres tarła przypada od maja do sierpnia. Samica składa ikrę, mocując ją do piaszczystego, lub mulistego dna, która jest następnie strzeżona przez samca, aż do wyklucia narybku. Wylęg następuje zwykle po ok. 4 dniach.

Naturalni wrogowie

Ze względu na mechanizmy obrony tej ryby, rzadko staje się ofiarą drapieżników. Jedynie narybek i młode osobniki mogą stać się ofiarą większych ryb.

Długość życia

brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Ryba lokalnie poławiana w celach konsumpcyjnych. Przez większość rybaków rozdymka północna uważana jest za nietoksyczną, choć nie jest to potwierdzone badaniami. Czasami hodowana w akwariach.

Ciekawostki

• W rejonie Zatoki Chesapeake rozdymka północna, zwana jest ropuchą cukrową "sugar toad". Na terenie tym ryba jest często poławiana i uważana za przysmak.
• Ryba rzadko bywa obiektem badań, dlatego jest dosyć słabo poznanym gatunkiem.
• Została opisana w 1801 roku przez niemieckich przyrodników Marcus'a Elieser'a Bloch i Johann'a Gottlob'a Theaenus'a Schneider.
• Rodzaj Sphoeroides liczy 23 gatunki rozdymek, min. seferynkę truciciela(Sphoeroides spengleri), rozdymkę nagą*(Sphoeroides lispus) i rozdymkę brodatą*(Sphoeroides tyleri).

Bibliografia:

-http://www.iucnredlist.org/details/190246/0

-https://en.wikipedia.org/wiki/Northern_puffer

-http://www.fishbase.se/summary/1181

-http://www.nefsc.noaa.gov/publications/series/shtsr/shltr26.pdf

-http://www.chesapeakebay.net/fieldguide/critter/northern_puffer

Rozdymka tygrysia - zabójcza ryba fugu

inne nazwy: fugu tygrysie*, torafugu

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Rozdymkokształtne
• Rodzina: Rozdymkowate
• Gatunek: Rozdymka tygrysia (Takifugu rubripes)

Występowanie

Zamieszkuje wody słone i słonawe w pobliżu estuarium północno-zachodniego Pacyfiku, w zachodniej części Morza Japońskiego, w Morzu Wschodniochińskim i Morzu Żółtym.

Ogólny opis 

Zwykle osiąga 40 cm długości ciała, choć spotykane są osobniki 80 centymetrowe. Ciało pokryte jest drobnymi kolcami w dotyku przypominającymi papier ścierny. Grzbiet i boki ryby są zwykle brunatnego koloru z białym lub żółtym nakrapianiem. Strona brzuszna jest zwykle jasna, biała. Charakterystyczna plama widnieje tuż za płetwą piersiową. Jest zwykle czarna z biała obwódką. Płetwy są na ogół szare i słabo rozwinięte. Rozdymka potrafi nadąć swoje ciało, wypełniając wodą, lub powietrzem(jeśli znajduje się na lądzie) elastyczna komorę leżącą w okolicy żołądka.. W ciele rozdymki znajduje się bardzo toksyczna substancja zwana tetrodotoksyną. Rozdymka posiada także silne i długie zęby. 

Dymorfizm płciowy 

Prawdopodobnie brak.

Populacja i zagrożenia  

Nie jest klasyfikowana w stopniach zagrożenia. Ryba mimo dużego popytu na rynku konsumpcyjnym nie jest zagrożona i wydaje się w miarę pospolita.

Pożywienie

Małe bezkręgowce, skorupiaki, ryby, glony itp.

Zachowanie

Fugu jest rybą powolną o niezbyt silnie rozwiniętej umiejętności szybkiego pływania. Potrafi jedynie nieco dodać sobie szybkości używając słabo rozwiniętej płetwy piersiowej. Spotykana głównie w okolicach dna morskiego, rzadko spotykana w otwartej toni wodnej. Jest rybą aktywną, przeważnie szczegółowo przeszukującą dno morskie w poszukiwaniu pożywienia. Żyje zwykle samotnie, czasami tocząc drobne utarczki z napotkanymi przedstawicieli swojego i innego gatunku. Torafugu podczas gdy czuje się zagrożona, nadyma elastyczną komorę w okolicy żołądka, wpompowując do niej wodę(lub powietrze jeśli znajduje się na lądzie), stając się niemal kulista i trudna do połknięcia przez większość drapieżników. Dodatkową ochrona stanowi toksyczność ryby, dlatego przez większość drapieżców jest pomijana w jadłospisie. Osobniki dorosłe są spotykane głównie w słonowodnych estuarium, rzadko wypływając do słonawych ujść. Natomiast osobniki młodociane i narybek jest często spotykany w wodach słonawych.

Rozród 

Ryba rozmnaża się od marca do maja. Samica znosi ikrę na głębokości ok. 20 metrów przymocowując ją do skał i kamieni. Zachowania rozrodcze tej ryby są słabo poznane.

Naturalni wrogowie

Ze względu na mechanizmy obrony tej ryby, rzadko staje się ofiarą drapieżników(zazwyczaj niedoświadczone osobniki mogą zjeść tą rybę, lecz później zazwyczaj zdychają od trucizny zawartej w ciele ryby). Jedynym wrogiem rozdymki jest człowiek.

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Rozdymka ma dosyć duże znaczenie w przemyśle rybnym Japonii. Mimo swojej toksyczności i przeciętnych walorach smakowych, ryba jest podawana w wielu restauracjach jako rarytas, ze względu na trudność jej przygotowania i pozbycia się trucizny z ciała ryby. Czasami stosowana jest w medycynie(głównie w badaniach dotyczących wynalezienia odtrutki na tą truciznę) oraz w magii voodoo jako jeden ze składników który przemienia ludzi w zombie.

Ciekawostki

• Ryba fugu w Japonii przyrządzana jest od dawna, choć nie wiadomo kiedy dokładnie zaczęto ją spożywać to odnalezione kości ryby, które znajdowały się w specjalnych naczyniach oszacowano na ponad 2 tysiące lat.
• Aby kucharz mógł podać rybę fugu musi przejść specjalny kurs jej przyrządzenia, a i tak co rocznie(według niektórych badań) w wyniku zatrucia tą rybą umiera 1-2 osoby.
• Trucizna uwalniana przez rybę zwana jest tetrodotoksyną. U człowieka zatrucie tą substancja powoduje porażenie nerwów oraz paraliż nerwów. Ofiara zatrucia często ma nudności, zawroty głowy oraz problemy z oddychaniem. W najgorszych przypadkach człowiek może się udusić, lecz zazwyczaj jeśli przetrwa się 24 h po zatruci, to jest się już bezpiecznym. Nie ma odtrutki na działanie tej substancji, a leczenie polega jedynie na podawaniu węgla aktywnego w celu związania toksyny.
• Czasami u ofiar zatrucia występowała tzw. śmierć kliniczna, przy której zanikały zupełnie wszystkie symptomy życia, lecz mózg dalej pracował, dlatego znane są przypadki kiedy człowiek obudził się kilka dni po ogłoszeniu jego śmierci, lub tuż przed kremacją. W dawnej Japonii ludzi otrutych rybą fugu kładziona kilka dni po śmierci koło trumny, aby upewnić się czy dana osobna na pewno zmarła. Jeśli ciało nie zaczęło gnić, oznaczało że żyję.
• Tetrodotoksyna jest 1200 razy silniejsza w działaniu od cyjanku, a sama trucizna jest produkowana przez bakterie Pseudomonas, żyjące w ciele ryby.
• Genom rodymki tygrysiej jest najkrótszy wśród wszystkich kręgowców, oraz często używany do analizowania genomów ludzkich. Pełne sekwencje genomu uzyskano dla dwóch przedstawicieli rodzaju Takifugu , dla rozdymki tygrysiej i Tetraodon nigroviridis.   
• Do rodzaju Takifugu zaliczanych jest obecnie 25-26 gatunków rozdymek min. Takifugu pseudommus, Takifugu exascurus i Takifugu reticularis.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozdymka_tygrysia

-https://en.wikipedia.org/wiki/Takifugu_rubripes

-http://www.iucnredlist.org/details/193612/0

-http://www.fishbase.ca/summary/8198

-http://www.uniprot.org/proteomes/UP000005226