Surmia bignoniowa - drzewo strąkowe

inne nazwy: surmia zwyczajna, katalpa zwyczajna, katalpa bignoniowa, katalpa bignoniowata, surmia południowa*

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Jasnotowce
• Rodzina: Bignoniowate
• Gatunek: Surmia bignoniowa(Catalpa bignonioides)

Występowanie

Naturalnie występuje w południowo-wschodnich USA na terenie wschodniego stanu Missisipi, środkowego Alabama, południwo-zachodniej Georgie i na północno-wschodniej Florydzie. Niektórzy autorzy poszerzają ten zasięg o stan Luizjana. Preferują tereny otwarte, zadrzewienia śródpolne, okolice rzek i strumieni, a także pobocza dróg.

Ogólny opis

Surmia jest drzewem dorastającym do 10-15 metrów wysokości, rzadziej do 20 m. Pień jest zwykle krótki z rozłożystą koroną. Jej pokrój rzadko jest prosty, zwykle pień i konary są powyginane. Pień czasami zakręca się wokół osi. Bruzdowana kora zwykle koloru jasnobrązowego, lub ciemnobrązowego. Blaszkowate liście rosną pojedynczo i osiągają nawet 35 cm długości. Zwykle ma kształt sercowaty z zaostrzonym wierzchołkiem. Czasami występują dwa dodatkowe wierzchołki po bokach liścia. Spód liścia miękko owłosiony, pierwotnie brązowozielony, później wraz z wzrostem robi się jasnozielony.

Rozmnażanie

Kwitnie od czerwca do lipca. Kwiaty są obupłciowe, umieszczone na szczytach pędów po 20-40 sztuk. Pojedynczy kwiat jest dzwonkowato-rurkowaty z pięcioma łatkami, biało-kremowymi z żółtymi smugami i filetowym nakrapianiem wewnątrz kwiatu. Kwiat ma długość 2-4 cm, natomiast cały wiech ma długość ok. 20 cm. Kwiaty są owadopylne. Owoce wytwarzane są we wrześniu i październiku w formie cylindrycznej torebki, przypominającej strąk o długości 20-40 cm. Nasiona umieszczone w podłużnej przegrodzie z licznymi pęczkami włosków. Dojrzewają przez całą zimę i wiosnę, a następnie pękają uwalniając nasiona, przemieszczane dzięki lotnym włoskom.

Zagrożenia

Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia i nie jest gatunkiem zagrożonym. Jednak w naturalnym siedlisku uważana jest za drzewo rzadkie, obecnie poszerzyła swój zakres występowania ze względu na uprawę drzewa w celach ozdobnych w całej Ameryce i innych częściach świata.

Długość życia

100-150 lat.

Znaczenie dla człowieka

Uprawiana w celach ozdobnych, także w Polsce. Ma małe wymagania co do gleby oraz jest częściowo  mrozoodporna. Jej drewno czasami wykorzystywane np. do produkcji sztachet, lub podkładów kolejowych.

Warunki uprawy

Roślina mało wymagająca. Najlepiej rośnie na glebie żyznej i przepuszczalnej. Lubie pełne nasłonecznienie, lecz nie szkodzi jej rosnąć półcieniu. Młode sadzonki mają tendencje do przemarzania, dlatego należy je okrywać przed zimą. Do ogrodów najlepiej nadają się jej odmiany, gdyż dzika surmia osiąga duże rozmiary.

Ciekawostki

• Została opisana przez amerykańskiego botanika Thomas'a Walter'a w 1788 roku.
• Liście surmii bignoniowa należą do największym występujących w Polsce. 
• Zaraz po perłowcu japońskim, jest najpóźniej kwitnącym drzewem w Polsce.
• Często liście surmii są atakowane przez różnorakie owady i ślimaki, dlatego rzadko udaje się znaleźć nienaruszony.
• Podobna do spokrewnionej surmii wielkokwiatowej, która także spotykana jest w Polsce. Jednak zwykle osiąga większe rozmiary, spód liścia jest bardziej owłosiony, później zakwita, kwiaty są mniej liczne, kwiatostan krótszy i szerszy, a owoce wielkokwiatowej nieco grubsze. Najłatwiej odróżniać te gatunki po zapachu liścia. Po roztarciu liścia surmii bignoniowej, wytwarza on nieprzyjemny zapach, natomiast brak jest tego zapachu u surmii wielkokwiatowej.
• Rodzaj surmia(Catalpa) liczy 11 gatunków drzew, min. surmię wielkokwiatową(Catalpa speciosa), surmię żółtokwiatową(Catalpa ovata) i surmię Bungego(Catalpa bungei).

Surmia bignoniowa w mojej kolekcji 

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Surmia_bignoniowa

-https://en.wikipedia.org/wiki/Catalpa_bignonioides

-http://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb/

Melisa lekarska-miodowa roślina

inne nazwy: cytrynowe ziele, rojownik, pszczelnik, starzyszek, matecznik 

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne 
• Rząd: Jasnotowce 
• Rodzaj: Jasnotowate
• Gatunek: Melisa lekarska(Melissa officinalis)

Występowanie

Melisa pierwotnie rosła w Europie Południowej, Azji i Ameryce Północnej, obecnie rozpowszechniona na całym świecie. Lubi rosnąć na terenach wilgotnych i dobrze spulchnionych.

Opis gatunku

Melisa lekarska rośnie na wysokość ok. 60 cm. Ziele te często tworzy kępy. Liście są okrągławosercowate, karbowane na brzegach, koloru ciemno zielonego lub żółtozielonego, posiadają intensywny zapach przypominający cytrynę.

Rozmnażanie

Kwitnie zazwyczaj na wiosnę wytwarzając na miejscu połączenia liścia z łodygą, małe jasnożółte lub białe kwiaty. Kwiaty są zapylane zazwyczaj przez pszczoły i inne owady, a po przekwitnięciu tworzą nasiona. Rozmnaża się także przez podział.

Zagrożenia

Roślina pospolita i rozpowszechniona na terenie swojego występowania.

Długość życia

Bylina. Rośnie przez kilka lat.

Znaczenie dla człowieka

Bardzo popularna roślina lecznicza, działa na wiele dolegliwości, głównie związanych z układem nerwowym. Stosowana także w przemyśle kosmetycznym, kulinarnym, a także jako roślina ozdobna i miododajna.

Warunki uprawy

Melisa lubi rosnąć w glebie przepuszczalnej, wilgotnej o kwaśnym odczynie, lecz toleruje także inne odczyny. Często hodowana także w doniczkach jako domowe ziele.

Ciekawostki:

• Melisa w języku greckim oznacza pszczołę.
• Melisa była jedną z nimf opiekującą się małym Zeusem, parała taką miłością do Zeusa że nie dawała mu spokoju, ten z niecierpliwienia przemienił ją w pszczołę. Kiedy zmarła z jej ciała urosła roślina, która przyciągała wszelkie owady. Melisa była także prekursorką pszczelarstwa.
• Była używana jako ziele lekarskie już około 2 tysięcy lat temu.
• Wódka zwana "karmelitańską duszą" wytwarzana z melisy, była używana w XVII wieku jako lek uniwersalny.
• Melisie często przypisywano właściwości magiczne i używana była jako składnik magicznych eliksirów.
• Do rodzaju melis zalicza się 3-4 gatunki roślin(Melissa axillaris, Melissa flava, Melisa lekarska[Melissa officinalis] i Melissa yunnanensis).

Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Melisa_lekarska
-https://en.wikipedia.org/wiki/Melissa_officinalis
-https://en.wikipedia.org/wiki/Melissa_(plant)
-http://www.herbwisdom.com/herb-lemon-balm.html

Koleus Blumego- Kolorowa pokrzywa

inne nazwy: Koleus, pokrzywa brazylijska

• Królestwo: Rośliny
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Jasnotowce
• Rodzina: Jasnotowate
• Gatunek: Koleus Blumego(Plectranthus scutellarioides)

-Występowanie

Koleus Blumego pierwotnie występował w wilgotnych lasach Południowo-wschodniej Azji i Malezji.

-Opis gatunku
Koleus to roślina zielna osiągająca w stanie dzikim ok. 3 metrów wysokości. Początkowo gęsta z wieloma rozgałęzieniami, z wiekiem jednak pędy rośliny stają się bardziej ubogie w odnogi i liście. Liście osiągają długość do 20 cm i są jasnozielone z charakterystycznym rysunkiem. Obecnie istnieje bardzo wiele odmian pokrzywy brazylijskiej o różnej kolorystyce, wielkości i pokroju. Koleus lubi rosnąć na stanowiskach słonecznych o umiarkowanej wilgotności.

-Rozmnażanie
Koleus kwitnie od października do czerwca. Jego kwiaty są małe, niebieskie i zebrane w grona na szczytach łodyg. Roślina podczas kwitnienia jest bardzo osłabiona, dlatego zazwyczaj przestaje rosnąć i opadają jej liście. Po przekwitnięciu roślina wytwarza bardzo małe nasiona, które w sprzyjających warunkach zakiełkują. Roślina także dobrze rozmnaża się przez sadzonki zakorzeniające się w wodzie.

-Zagrożenia
Roślina jest pospolita i nie jest zagrożona.

-Długość życia
Do 3 lat. Długość życia zależy od warunków bytowych i kwitnięcia rośliny.

-Znaczenie dla człowieka
Koleus Blumego jest bardzo popularną rośliną ogrodową i doniczkową. Posiada ona szeroką gamę odmian o charakterystycznym ubarwieniu czy kształcie liści. W naszym klimacie w ogrodach roślina jest uprawiana jednorocznie, lecz w domowych warunkach roślina jest zazwyczaj wieloletnia. Liście Koleusa są jadalne, lecz niedobre w smaku.

-Warunki uprawy
Koleus lubi glebę żyzną, częściowo przepuszczalną i umiarkowanie wilgotną. Rośnie bardzo szybko, w naszym klimacie do 80 cm. Lubi miejsca nasłonecznione.

-Ciekawostki

• w smaku liście Koleusa Blumego są bardzo gorzkie.
• odmiany uprawne Koleusa Blumego są często traktowane jako kultywar dzikiego Koleusa i oznaczane jako Coleus x hybridus.
• bardzo trudno jest dostać Koleusa Blumego w pierwotnej formie.
• jest blisko spokrewniony z plektrantusem koleusowatym, którego zapach odstrasza niektóre owady.     

Mój koleus.

Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Koleus_Blumego
-https://en.wikipedia.org/wiki/Plectranthus_scutellarioides
-http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=a547