Edwardsia ivelli - ukwiał Ivell'a. Wymarły czy zapomniany?

• Królestwo: Zwierzęta
• Typ: Parzydełkowce
• Gromada: Koralowce
• Podgromada: Koralowce sześciopromienne
• Rodzina: Edwardsiidae
• Gatunek: Edwardsia ivelli 

Widewater Lagoon rejon występowania Edwardsia ivelli 

Występowanie

Ukwiał występował endemicznie na terenie Widewater Lagoon w hrabstwie West Sussex(Anglia).

Siedlisko 

Błotniste zagłębienia w słonych lagunach i osłoniętych zatoczkach.

Ogólny opis

Ukwiały, do których należy Edwardsia ivelli, to niewielkie organizmy zwierzęce o osiadłym trybie  życia, przytwierdzone do podłoża przy pomocy tarczy czepnej o niedużej możliwości ruchowej. Ciało cylindryczne w postaci kolumny zakończonej czułkami, które zakończone są parzydełkami.

Edwardsia ivelli osiąga do 2 cm długości i 1,5 cm szerokości. Kolumna(periderm) smukła i przezroczysta. Gatunek posiada 12 czułek. 9 ułożonych zewnętrznie równolegle do podłoża, 3 wewnętrznie skierowane pionowo, często zawinięte nad otworem gębowym. Na przeźroczystych czułkach widać białe lub brązowe punkty, często tworzące pełne pierścienie. Tracza czepna pomarańczowa.

Dymorfizm płciowy

Przypuszczalnie gatunek rozdzielnopłciowy. Brak danych o różnicach między męskim, a żeńskim osobnikiem. 

Pożywienie

Drapieżnik. Żywi się prawdopodobnie mniejszymi organizmami morskimi.

Zachowanie

Gatunek należy do tzw. infauny, czyli gatunku przydennego, budującego nory. Jak inne ukwiały jest organizmem prowadzącym osiadły tryb życia, przytwierdzony do podłoża i posiada niewielkie możliwości ruchowe. Brak danych o ekologi tego gatunku.

Rozmnażanie

Brak danych. Przypuszczalnie podobnie jak spokrewnione ukwiały jest gatunkiem rozdzielnopłciowym. Zapłodnienie zewnętrzne w toni wodnej poprzez uwolnienie jajeczek i plemników. W wyniku zapłodnienia powstaje wolno pływająca planula, która wchodzi w skład planktonu. Następnie opada na dno tworząc osiadły polip.

Naturalni wrogowie

Brak danych.

Przyczyny wymarcia

Gatunek nie został zarejestrowany od 1983 roku. Podczas trzech badań skierowanych na potwierdzenie występowania tego gatunku, nie natknięto się na ani jednego osobnika. Gatunek jest jednak niewielkich rozmiarów oraz prowadzi skryty tryb życia, także możliwe że został niezauważony przez grupy badaczy.

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat poziom wody w lagunie Widewater Lagoon ulegał drastycznym zmianą. Spadek poziomu wody spowodował wzrost jej zasolenia oraz odsłonięcie dużych terenów tego miejsca. Wskazując na ów zmiany środowiskowe, niektórzy ekolodzy sądzą iż gatunek mógł wymrzeć.

Przez IUCN Red List of Threatened Species klasyfikowany jako gatunek DD(brak danych).             

           

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Rodzaj Edwardsia liczy obecnie 141 gatunków występujących głównie na terenach przybrzeżnych morzach na całym świecie oraz budują małe norki gdzie przebywają. Wszyscy przedstawiciele mają 8 krezek(narząd utrzymujący narządy wewnętrzne).

Zachowane odbicie Mackenzia costalis. 

Ukwiały(Actiniaria) należą do rzędu organizmów które był już obecne w kambrze. Niestety ukwiały nie tworzą twardych struktur które mogłyby przetrwać w postaci skamieniałości, dlatego pozostałości ich występowania są odnajdywane bardzo rzadko. Do najstarszych znanych ukwiałów należy  Mackenzia costalis zachowany w postaci odbicia na łupkach z Burgess. Istniał w kambrze ok. 513-505 mln lat temu, osiadał na twardych powierzchniach, przypuszcza się że głównie były to pancerze ramienionogów.  

Bibliografia:
-http://www.habitas.org.uk/marinelife/species.asp?item=D13420
-https://www.marlin.ac.uk/species/detail/1140
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=4788
-https://en.wikipedia.org/wiki/Mackenzia

Chełbia modra - pospolity krążopław

inne nazwy: meduza księżycowa*

• Królestwo: Zwierzęta
• Typ: Parzydełkowce
• Gromada: Krążkopławy
• Rząd: Płatomeduzy
• Rodzina: Ulmaridae
• Gatunek: Chełbia modra(Aurelia aurita)

Występowanie

Jest gatunkiem kosmopolitycznym zamieszkującym Ocean Atlantycki, Spokojny i Indyjski od 70° N szerokości geograficznej północnej po 40°S szerokości na południe. Zamieszkuje przede wszystkim wody przybrzeżne(ok. 10 m głębokości), w znacznych ilościach występuje w tropikalnych akwenach. Czasami wpływa do ujść rzek, gdyż toleruje niskie zasolenie. Nie występuje w wodach polarnych, choć wytrzymuje temperaturę do -6°C.

Ogólny opis

Jest dosyć dużą meduzą(25-40 cm średnicy) o parasolowatym kształcie z 8 wcięciami. Parasol jest płaski, szeroki i wypełniony galaretowatą i przejrzystą substancją, składającą się w 95% z wody. Na obwodzie ciała meduzy występują ropalia(narządy zmysłu). Kanały promieniste przebiegają od brzegu parasola do jamy gębowej. Układ pokarmowy prosty, stanowiący również układ wydalniczy. Przez otwór gębowy przyjmowany jest pokarm, a także wydalane resztki pokarmowe. Krótkie i nitkowate czułki wyrastają na brzegu parasola. Cztery szerokie ramiona otaczają otwór gębowy, a każde z nich posiada komórki parzydełkowe. Meduza posiada 4 krzyżowo ułożone gruczoły płciowe.

Dymorfizm płciowy

Znaczny. Gonady samca posiadają białe, lub żółtawe zabarwienie, samic różowe.

Populacja i zagrożenia

Występują bardzo licznie, a czasami jej duża populacja na danym terenie, znacząco wpływa na ilość planktonu. Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia.

Pożywienie

Jest gatunkiem mięsożernym, polującym na wiele małych stworzeń planktonowych min. larwy osłonic, widłonogi, wrotki, małe wieloszczety, nicienie, pierwotniaki, okrzemki, ikra, małe mięczaki i skorupiaki.

Zachowanie

Zwykle spotykana w skupiskach blisko brzegu. Porusza się przy pomocy skurczów parasola wypychających wodę przez jego otwór, pozwalając meduzie utrzymywać się na danej głębokości. Pokonywanie danych odległości w wodzie przez zwierze jest uzależnione od ruchów wody. Noc meduza zwykle spędza na głębokości ok. 10 metrów, w dzień przebywa blisko powierzchni wody, rozkładając najszerzej ramiona w celu pozyskania pokarmu. Ofiara która znajdzie się w zasięgu parzydełek, zostaje zraniona kolcem i porażona jadem. Sparaliżowaną ofiarę, meduza za pomocą ramion, przenosi do otworu gębowego, w którym dostaje się do jamy chłonąco-trawiącej. Następnie komórki wytwarzają enzymy, które trawią pokarm. Dostatecznie rozdrobniony pokarm ulega procesowi fagocytozy(odżywianie pojedynczych komórek meduzy). Resztki zostają wydalone. Chełbia oddycha tlenem rozpuszczonym w wodzie. Często podczas dużych zaburzeń wody są wyrzucane na brzeg, gdzie giną z wyschnięcia.

Rozród

Rozmnaża się płciowo i przez podział, przechodząc przemianę pokoleń. W okresie wiosennym i jesiennym samce wytwarzają i uwalniają do wody plemniki, natomiast samice wytwarzają komórki jajowe. Kiedy plemnik dostanie się do ciała samicy, dochodzi do zapłodnienia. Zapłodniona komórka jajowa jest przetrzymywana w jamach ramion samicy, gdzie rozwija się larwa, zwana planulą. Dojrzałe planule(w ilości kilku milionów) uwalniane są do wody, zwykle w okresie jesiennym, gdzie opadają na dno, przekształcając się w polipa. Polip, czyli pokolenie bezpłciowe, rozwija się powoli. Polip odżywia się drobnymi organizmami, wyłapywanymi za pomocą czułków. W tej formie zimuje, a dorosłe osobniki chełbi giną. W okresie wiosennym, w procesie strobilizacji, osobnik dzieli się na ok. 30 tarcz. Tarcze oddzielają się kolejno, tworząc pokolenie płciowe efyrę. Efyra przypomina miniaturową meduzę, o średnicy ok. 2 mm. Po ok. 1 miesiącu osiąga wielkość 1 cm, tworząc zamknięty parasol i małe czułki. Po ok. 3 miesiącach tworzy gonady i uzyskuje dojrzałość płciową, przemieniając się w osobnika dorosłego.

Naturalni wrogowie

Głównie samogłowy, żółwie skórzaste, meduzy Phacellophora camtschatica i Aeąuorea victoria, oraz niektóre wielokomórkowe pasożyty.

Długość życia

Cały cykl rozwojowy trwa 1 rok.

Znaczenie dla człowieka

Jad chełbi modrej jest niegroźny dla człowieka i rzadko wstrzykiwany. Często jest wyrzucana na plaże(podczas zaburzeń wody, np. przypływów, sztormów), gdzie ginie z wysuszenia, zmuszając ekipy sprzątające do ich usunięcia. W znacznych ilościach może powodować zmniejszenie ilości planktonu w danym miejscu, co wpływa na jego faunę(np. ilość ryb). Czasami trzymane w niewoli, jednak ze względu na potrzebę wymuszenia ruchu wody jest hodowana jedynie w kilku miejscach na świecie.

Ciekawostki

• Ciało meduzy składa się z galaretowatej substancji, zwanej mezogleom, składającą się przede wszystkim z kolagenu.
• Role układu krążenia w ciele chełbi modrej spełnia woda, będąca w obiegu w jamie chłonąco-trawiącej.
• Narybek przynawek retman, zwanych pilotami często chroni się wśród ramion meduzy. Ryby te są odporne na jad krążkopława, dlatego w obecności meduzy mogą się spokojnie rozwijać i korzystać z resztek pokarmowych wydalanych przez chełbie.
• Chełbia modra może wytrzymać temperaturę od -6°C do 31°C. Optymalna temperatura to 9°C do 19°C.
• Chełbia modra jest najliczniejszym krążkopławem Morza Bałtyckiego.
• Rodzaj Aurelia liczy obecnie 13 gatunków opisanych i wiele takich które czekają na identyfikację. Większość gatunków rozpoznaję się jedynie przez badania genetyczne. Najlepiej poznana jest chełbia modra, nieco gorzej Aurelia labiata i Aurelia limbata.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Che%C5%82bia_modra

-https://en.wikipedia.org/wiki/Aurelia_aurita

-https://en.wikipedia.org/wiki/Aurelia_(genus)

-http://marinebio.org/species.asp?id=231

-http://eol.org/pages/203484/overview

-http://eol.org/pages/203484/details

-http://www.arkive.org/common-jellyfish/aurelia-aurita/

Koralowiec niebieski - rzadki koralowiec rodzący planule.

• Królestwo: Zwierzęta
• Typ: Parzydełkowce
• Gromada: Koralowce
• Podgromada: Koralowce ośmiopromienne
• Rodzina: Helioporidae
• Gatunek: Koralowiec niebieski (Heliopora coerulea)

Występowanie

Zasiedla niemal cały Indo-Pacyfik. Można go znaleźć od Morza Czerwonego i Afryki Wschodniej po Azję Południowo-Wschodnią i Polinezję, w tym południe Japonii, Australii i w całym Morzu Koralowym, aż po Samoa Amerykańskie. Największa populacja występuję przy Ishigaki Island w południwo-zachodniej Japonii. Występuje także na Fidżi. Zwykle woli przebywać na płytkiej części rafy koralowej, zwykle mniej niż 2 m głębokości, czasami w strefie pływów i miejscach okresowo odsłanianych(watt).

Ogólny opis

Koralowiec niebieski swą nazwę zawdzięcza, stale niebieskiemu szkieletowi, do którego przyczepione są niebieskie lub szarozielone polipy. Koralowiec niebieski, jak inne koralowce, jest kolonią małych polipów, tworzących jeden organizm. Każdy polip koralowca niebieskiego posiada osiem macek, a kolonia tworzy rozgałęziony, płatkopodobny koralowiec, lub kolumnowy koralowiec.

Dymorfizm płciowy

Męskie, jak i żeńskie komórki rozrodcze, występują zwykle na pojedynczej kolonii.

Populacja i zagrożenia 

Koralowiec niebieski jest klasyfikowany jako gatunek narażony na wyginięcie. Zanotowana spadek populacji tego koralowca i mimo szerokiego zakresu występowania w niektórych miejscach stał się gatunkiem bardzo rzadkim. Koralowcowi niebieskiemu(jak też innym koralowcom) zagraża handel biżuteriom, wykonaną z koralowca oraz żywymi osobnikami w akwarystyce morskiej, lecz największym zagrożeniem jest zmiana klimatu, w wyniku czego podwyższyła się wrażliwość koralowców na rozmaite choroby, a podwyższanie się poziomu morza, temperatury oraz zakwaszenia wody prowadzą do zanikania raf koralowych z miejsc na których niegdyś występowały. Obecnie duże żniwa zbiera choroba koralowców, która w wyniku globalnego ocieplenia znacznie rozwinęła swój zasięg, prowadząc do tzw. wybielania rafy, czyli obumierania kolonii koralowców. Dużym zagrożeniem jest także niszczenie koloni koralowców przy pomocy dynamitu, który używany jest do połowów ryb, turystyka(ludzie niszczą koralowce, biorą ich części jako pamiątka), gatunki inwazyjne i ekspansywne(np. populacja korony cierniowej znacznie pomnożyła swoją liczebność, co za tym idzie niszczy ona 80 km Wielkiej Rafy Kolorowej rocznie), a także zanieczyszczenia wody. Naukowcy przypuszczają iż w ciągu kilkudziesięciu lat, przy obecnym spadku populacji koralowca niebieskiego, wymrze on całkowicie. Obecnie prowadzone są działania ochronne, aby uchronić gatunek przed zagładą. Są wymienione w konwencji CITES w załączniku II. Prowadzi się także sztuczne rozmnażanie koralowców, aby odradzać martwe obszary raf.

Pożywienie 

Polipy żyją w symbiozie z mikroskopijnymi glonami, zwanymi zooksantellami. W wyniku fotosyntezy dostarczają one energii polipom, a te w zamian dają im lepszy dostęp do światła słonecznego. Resztę zapotrzebowania polipy czerpią z mikroskopijnego planktonu, rozpuszczonego w wodzie.

Zachowanie

Jak wszystkie koralowce, prowadzi osiadły tryb życia. Jest koralowcem  hermatypowym, czyli zdolnym do tworzenia raf koralowych. Po śmierci koral stanowi dobre podłoże, do tworzenia się nowej kolonii.

Rozród

Jest jednym z niewielu koralowców, u których występuje zapłodnienie wewnętrzne. Koralowiec niebieski rozmnaża się płciowo. Zamiast uwalniać spermę i komórki jajowe do toni wodnej, zapłodniona komórka dorasta wewnątrz polipa. Pojedynczy polip uwalnia przeciętnie 1-2 larwy(zwane planulami). Przyczepia się ona następnie do koloni i kiedy dostatecznie dorośnie, przy odpowiednich warunkach, zostaje uwolniona do wody. W przeciwieństwie do większości planuli innych koralowców, larwa koralowca niebieskiego nie potrafi pływać, zatem uzależniona jest od ruchów wody i prądów morskich. Kiedy larwa znajdzie odpowiedni teren w przeciągu kilku dni, zagnieżdża się tworząc polip, który pobierając węglan wapnia z wody tworzy szkielet i kolejne polipy przez pączkowanie. Przeciętny koralowiec budowany jest przez 8 lat, zanim uzyska zdolność do rozmnażania się.

Naturalni wrogowie 

Niektóre skorupiaki, rozgwiazdy i ryby np. papugoryby.

Długość życia  

Kilkaset lat. Jest jednym z najdłużej żyjących organizmów zwierzęcych.

Znaczenie dla człowieka

Z koralowca niebieskiego wytwarzana jest biżuteria, odznaczająca się pięknym, niebieskim kolorem. Czasami bywa obiektem pożądania w akwarystyce morskiej. Kolonie tych koralowców(a także innych gatunków) tworzą rafy kolorowe, które są jedną z największych atrakcji turystycznych.

Ciekawostki 

• Jest monotypowym przedstawicielem rodziny Helioporidae i rodzaju Heliopora.
• Gatunek ten jest jeszcze w miarę liczny przy Wyspach Marshalla i Kiribati.
• Obecnie średnia długość życia koralowca niebieskiego wynosi 10 lat. Zwykle po tym okresie jest atakowany przez choroby, co prowadzi do wybielenia.
• Koralowce są najdłużej żyjącymi organizmami zwierzęcymi. Koralowce z rodzaju Leiopathes dożywają 4200 lat.
• Jest w miarę odpornym koralowcem, dlatego pożądany w akwarystyce.

Bibliografia:

-http://www.arkive.org/blue-coral/heliopora-coerulea/

-https://en.wikipedia.org/wiki/Blue_coral

-http://www.iucnredlist.org/details/133193/0

Żeglarz portugalski - zabójczy żaglowiec

inne nazwy: żywłoga, aretuza, bąbelnica bąbelcowa

• Królestwo: Zwierzęta
• Typ: Parzydełkowce
• Gromada: Stułbiopławy
• Rząd: Rurkopławy
• Rodzina: Physaliidae
• Gatunek: Żeglarz portugalski(Physalia physalis)

Występowanie

Żeglarz portugalski występuje głównie w ciepłych wodach Oceanu Atlantyckiego, Oceanu Spokojnego, Oceanu Indyjskiego, Morza Karaibskiego i Morza Sargasowego. Żeglarz portugalski jest najpospolitszy w Morzu Sargasowym.

Ogólny opis

Żeglarz portugalski to w rzeczywistości organizm kolonijny, składający się z wielu organizmów odpowiedzialnych za różne procesy życiowe. Żeglarz portugalski składa się z czterech rodzajów polipów: pneumatoforów, które są odpowiedzialne za unoszenie się organizmu na powierzchni wody, dactylozoidów, odpowiedzialnych za obronę organizmu, gonozoidów, odpowiedzialnych za rozród i gastrozoidów opowiedzianych za procesy żywieniowe. Polipy są ściśle skupione. Dactylozoidy tworzą macki, których długość waha się w granicach 10-50 metrów. Każda macka posiada knidocyty, które zabijają przy pomocy małych żądeł morskie organizmy. Pneumatofory tworzą pęcherz wypełniony gazem(dwutlenkiem węgla), który umożliwia organizmowi unosić się na powierzchni wody. Pęcherz ten przypomina żagiel, stąd nazwa tego gatunku.

Dymorfizm płciowy

Żeglarza portugalskiego tworzą kolonie jednopłciowych organizmów. Tak więc żeglarz portugalski jest gatunkiem dwupiennym, jednak brak wyraźnych różnic między męskim, a żeńskim osobnikiem.

Populacja i zagrożenia

Gatunek wydaje się dosyć pospolity i nie podejmuje się prac w zakresie ochrony tego gatunku.

Pożywienie

Głównie narybek i małe ryby, lecz potrafi upolować rybę wielkości makreli. W macki łapie również krewetki, małe skorupiaki i inne małe zwierzęta tworzące plankton.

Zachowanie

Żeglarz portugalski nie potrafi pływać, a jedynie unosi się na powierzchni wody, gdzie prowadzą go prądy morskie i wiatr. Najważniejszą czynnością meduzy jest pozyskiwanie pokarmu. Sparaliżowana ofiara jest przenoszona przez ruchy nici do polipów odpowiedzialnych za trawienie. Meduza trawi swoją ofiarę, rozsyłając wartości odżywcze do wszystkich polipów w kolonii. Pozostałości po ofierze zostają wydalone z ciała.

Rozród

Żeglarz portugalski jest dwupienny. Każdy osobnik posiada polipy odpowiedzialne za rozród, zwane gonozoidami. Każdy gonozoid posiada genofory, które zamierają komórki jajników lub jąder. Nie do końca wiadomo jak żeglarz portugalski się rozmnaża, lecz jest wielce prawdopodobne że gamety z gonozoidu zostają uwolnione to toni wodnej, gdzie następuje zapłodnienie jeśli spotkają one gamety innego osobnika. Meduza ta najintensywniej rozmnaża się jesienią, a widoczne młode osobniki pojawiają się już zimą i wiosną.  Do dziś nie wiadomo jaki czynnik motywuje żeglarza portugalskiego do rozmnażania.

Naturalni wrogowie

Niektóre ryby i skorupiaki np. Corystes cassivelaunus(krab piaskowy*), żółw Karetta, ślimaki tratewnik jantina i Glaucus atlanticus, ośmiornice z rodzaju Tremoctopus i samogłowy .

Długość życia

brak danych. Prawdopodobnie kilka miesięcy, ja większość meduz.

Znaczenie dla człowieka

Aretuza jest niebezpieczna dla człowieka, gdyż jej nici powodują poważne oparzenia na ciele człowieka. W szczególnym niebezpieczeństwie są turyści, którzy pływając w morzu mogą natknąć się na żeglarza portugalskiego, lub nadepnąć na meduzę wyrzuconą na plażę. Jej oparzenia mogą czasami prowadzić do śmierci.

Ciekawostki

• W mackach żeglarza portugalskiego żyją ryby gatunku Nomeus gronovii, które nie są całkowicie odporne na jad meduzy, lecz zwinnie unikają macek, żywiąc się mniejszymi mackami pod pęcherzem gazowym. Macki meduzy zapewniają skuteczną obronę małym rybką.
• Żeglarz portugalski nie posiada aż tak dobrych właściwości regeneracyjnych, jak inne meduzy.
• Naukowcy sądzą że żeglarz portugalski jest bardzo prymitywnym gatunkiem meduzy.
• Po wyrzuceniu na plaże, nici aretuzy mogą dalej porazić nawet po kilku miesiącach.
• Rodzaj Physalia obejmuje dwa współcześnie żyjące gatunki, żeglarza portugalskiego i żeglarza indo-pacyficznego*(Physalia utriculus).  
  
  

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBeglarz_portugalski

-https://en.wikipedia.org/wiki/Portuguese_man_o%27_war

-http://animaldiversity.org/accounts/Physalia_physalis/

-http://animals.nationalgeographic.com/animals/invertebrates/portuguese-man-of-war/