Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Gryzonie. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Gryzonie. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 4 czerwca 2015

Postrzałka kafryjska - afrykański kangur

inne nazwy: długonóg, postrzałka 
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Postrzałkowate
  • Gatunek: Postrzałka kafryjska(Pedetes capensis)

Występowanie

Postrzałka zamieszkuję wschodnią i południową Afrykę od południowej części Demokratycznej Republiki Konga przez Angolę(poza północnymi rejonami), Zambię(poza wschodnią), Zimbabwe(poza niektórymi północnymi i zachodnimi rejonami), Botswanę, Namibii(poza zachodnimi rejonami przybrzeżnymi), południowy Mozambik(poza skrajnie południowymi terytoriami), aż po Republikę Południowej Afryki(prowincja Limpopo, Prowincja Północno-Zachodnia, prowincja Gauteng, prowincja Mpumalanga, Prowincja Przylądkowa Wschodnia, Wolne Państwo, KwaZulu-Natal, północna i wschodnia Prowincja Przylądkowa Północna). Jej wystąpienie nie zostało potwierdzone na terenie Lesotho. Postrzałka preferuje tereny o piaszczystej glebie min. półpustynie, łąki, suche tereny trawiaste, tereny zalewowe i uprawne.

Ogólny opis

Postrzałka jest średniej wielkości gryzoniem dorastającym do 35-43 cm długości i ważącym 3-4 kg. Ze względu na krótkie kończyny przednie i wydłużone kończyny tylne, często kojarzony z kangurem(mimo iż nie jest z nim spokrewniony). Głowa długonoga jest krótka i okrągła, podobna do króliczej, z dużymi oczami i wystającym, zaokrąglonym nosem. Uczy dosyć duże, proste i szpiczasto zakończone, wyposażone w koziołek(który uniemożliwia przedostawanie się piasku do uszów podczas kopania). Kończyny przednie krótkie, wyposażone w 5 długich pazurów, natomiast kończyny tylne dobrze rozwinięte z wydłużonymi czterema palcami, wyposażonymi w pazury, przypominające małe kopyta. Ogon długi, osiągający 37-47 cm długości, puszysty z charakterystyczną czarną, lub ciemnobrązową końcówką. Sierść długa, zwłaszcza w górnych częściach ciała, koloru od żółtawego przez cynamonowy, czerwonobrązowy po płowy. Część brzuszna biała, lub kremowa.

Dymorfizm płciowy

Brak.

Populacja i zagrożenia

Jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski na wyginięcie i uważany za dosyć pospolity. Mimo to w ciągu ostatnich 30 lat populacja postrzałki zmniejszyła się o ok. 20%. Postrzałka jest jednym z głównych obiektów polowań rdzennych mieszkańców Botswany(Buszmenów), głównie dla mięsa i skóry. Gryzoń jest także tępiony przez rolników ze względu na szkody wyrządzane na polach kukurydzy, sorgo, pszenicy, owsu, orzechów arachidowych i fasoli(w niektórych latach niszczyły nawet 10-15% plonów). Badacze sądzą jednak iż największym zagrożeniem dla postrzałki jest degradacja środowiska naturalnego w wyniku zmian klimatycznych(pustynnienie obszarów, długotrwałe susze, powodzie i pożary), szybkiego tempa urbanizacji, nieumiejętnego gospodarowania gruntów rolnych, oraz zanieczyszczeń. W południowej Afryce populacja gatunku wydaje się utrzymywać na stabilnym poziomie, lecz niewiele wiadomo na temat populacji z wschodniej Afryki. Niemniej jednak uważa się iż gatunek nie jest poważnie zagrożony, lecz konieczne są dalsze badania w celu oszacowania populacji gatunku i jego trendu.

Pożywienie

Postrzałka jest gatunkiem głównie roślinożernym, żywiącym się trawami, nasionami traw i korzonkami. Dietę czasami urozmaica w niewielkie bezkręgowce. Na wolności nie piję wody, gdyż dostateczną jej ilość pobiera z pokarmu.

Zachowanie

Postrzałka jest typowym zwierzęciem o samotniczym i nocnym trybie życia. Dzień spędza w wykopanych przez siebie piaszczystych tunelach, gdzie chroni się przed ciepłem i potencjalnymi drapieżnikami. System tuneli postrzałki ma zwykle kilka wyjść(które przydają się w czasie ucieczki), zablokowanych luźną ziemią, aby uniemożliwić wejście drapieżników do tuneli. Wejście do tunelu znajduje się zwykle blisko dużego drzewa, lub krzewu. Jeden system tuneli zamieszkuje tylko jeden osobnik(ewentualnie matka i młode). Za dnia postrzałka odpoczywa, lub powiększa swoje schronienie(najchętniej kopie w porze deszczowej kiedy gleba jest mokra i mniej luźna). W nocy postrzałka wychodzi na żer. Często wychodzi z nory za pomocą skoku, aby uniknąć potencjalnego drapieżnika, który przyczaił się przy wejściu. Podczas żerowania i standardowego chodzenia używa wszystkich czterech kończyn, lecz podczas ucieczki skacze, używając tylnych kończyn i próbuje umknąć do nory. Postrzałka może wyskoczyć nawet na wysokość 3-4 metrów. Na swoje żerowiska wybiera tereny w odległości 25-250 metrów od wejścia do nory(lecz podczas suszy postrzałki wędrują nieco dalej). Zwykle żeruje w grupach, aby ewentualnie wzajemnie ostrzegać się przed niebezpieczeństwem. Nie jest zwierzęciem terytorialnym i akceptuje inne osobniki na swoim terenie na powierzchni, lecz nie toleruje innych długonogów w swoim tunelu. Złapana postrzałka nie zawaha się dotkliwie ugryźć i zadrapać.

Rozród

Postrzałki nie posiadają okresu rozrodczego, rozmnażając się przez cały rok. Ciąża trwa 72-82 dni, po czym samica rodzi tylko jedno młode. Mały długonóg rodzi się już pokryty futrem, waży zwykle 270-300 gram, a oczy otwiera już po 2-3 dniach od narodzin. W wieku 6-7 tygodni zwykle pierwszy raz wychodzi na powierzchnie. W tym okresie młode zwykle waży już ok. 1,5 kg, przechodzi na pokarm stały i jest odstawiany od piersi. Zazwyczaj wtedy staje się także w pełni samodzielny. Dojrzałość płciową postrzałka uzyskuje w wieku 2-3 lat. Samica w ciągu roku rodzi zwykle 3 razy.

Naturalni wrogowie

Głównie węże, sowy, mangusty, lwy, lamparty, likaony, żenety, serwale, karakale, szakale itp.

Długość życia

W niewoli 12-19 lat. Długość życia na wolności nie jest dokładnie oszacowana.

Znaczenie dla człowieka

Obiekt polowań dla mięsa i skór przez rdzennych mieszkańców Botswany, a także szkodnik upraw, przynoszący bardzo duże straty, zwłaszcza przy uprawie kukurydzy, sorgo, pszenicy, owsu, orzechów arachidowych i fasoli. Często także trzymany w niewoli, głównie w ogrodach zoologicznych.   

Ciekawostki

  • W 1975 roku oszacowano iż na terenie Botswany rocznie zabija się 2,5 mln postrzałek dla mięsa i skór.
  • Mimo iż postrzałka w stanie dzikim prowadzi samotniczy tryb życia, w niewoli nie sprawia trudności w utrzymaniu grupowym. 
  • Opuszczone nory długonoga są często powtórnie zamieszkiwane przez kota czarnołapego(Felis nigripes), najmniejszego przedstawiciela kotowatych.
  • Postrzałka źle znosi wysokie temperatury. Przy dłuższym oddziaływaniu temperatury powyżej 30°C na ciało gryzonia, może on wpaść w hipertermie. Dlatego za dnia postrzałka kryje się w swoich norach.
  • Niektóre zasady taksonomiczne uznają postrzałkę(Pedetes capensis) za podgatunek Pedetes surdaster.
  • Gatunek został opisany w 1778 roku przez niemieckiego przyrodnika Johann'a Reinhold'a Forster'a.
  • Monotypowa rodzina postrzałek(Pedetidae) z jednym rodzajem Pedetes obejmuje 2 gatunki obecnie żyjące(postrzałka i Pedetes surdaster) i 1 wymarły(Pedetes laetoliensis-gatunek kopalny). Przez długi okres czasu uważano postrzałkę(Pedetes capensis) za przedstawiciela monotypowego rodzaju Pedetes.  
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/South_African_springhare
-https://en.wikipedia.org/wiki/Pedetes
-http://animaldiversity.org/accounts/Pedetes_capensis/
-http://www.biodiversityexplorer.org/mammals/rodentia/pedetes_capensis.htm
-http://www.iucnredlist.org/details/16467/0
-http://www.britannica.com/animal/spring-hare
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Postrza%C5%82ka_kafryjska

czwartek, 19 marca 2015

Hypnomys morpheus - popielica z jeziora

inne nazwy: popielica olbrzymia z Majorki*
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Popielicowate
  • Gatunek: Hypnomys morpheus

Występowanie

Hypnomys morpheus został odnaleziony na danie jeziora na wyspie Majorka. Przypuszczalnie zamieszkiwał archipelag Balearów zajmując min. Majorkę, Minorkę i Cabrerę od późnego plejstocenu do wczesnego holocenu. Przed przybyciem człowieka wyspy te porastał suchy las i zakrzewienia, specyficzne dla klimatu śródziemnomorskiego. 

Ogólny opis

Hypnomys morpheus jest gatunkiem o znikomej wiedzy na jego temat. Odnaleziony szkielet, wraz z pojedynczymi kośćmi i zębami sugeruje iż był blisko spokrewniony z żołędnicami z rodzaju Eliomys(budową ciała przypominając mysz z długim i puchatym ogonem), lecz osiągał nieco większe rozmiary, a jego żuchwa była bardziej masywna. Hypnomys morpheus osiągał ok. 30 cm długości ciała z czego ok. 11 cm składało się na ogon. Osiągał wagę w przedziale 170-280 gram. 

Dymorfizm płciowy

brak danych.

Pożywienie

Masywna żuchwa sugeruje iż gatunek przystosował się do zjadania pokarmów twardych np. nasion i orzechów, a także owoców i małych bezkręgowców.

Zachowanie

Brak danych. Przypuszcza się iż Hypnomys morpheus prowadził głównie nocny i naziemny tryb życia, choć sprawnie wspinał się po drzewach.

Rozród

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Głównie ptaki drapieżne np. sowa Tyto balearica. Później człowiek, oraz najprawdopodobniej przywleczone szczury.

Długość życia

Brak danych.

Przyczyny wymarcia

Hypnomys morpheus zamieszkiwał Baleary od późnego plejstocenu do wczesnego holocenu. Okres wymarcia gatunku pokrył się z ekspansją człowieka na owe wyspy, dlatego sądzi się iż był on główną przyczyną wymarcia. Człowiek niszczył naturalne środowisko popielicy i mógł przywlec gatunki inwazyjne(np. szczury) konkurujące z endemicznymi mieszkańcami wysp.

Ciekawostki

  • Najbardziej kompletne szkielety odkryto na dnie jeziora Cova des Pas de Vallgornera(Majorka) w osadach limnicznych.
  • Hypnomys morpheus został opisany po raz pierwszy w 1919 roku przez brytyjską paleontolog Dorothea Bate.
  • Niegdyś klasyfikowany do rodzaju Eliomys.
  • Przodkiem Hypnomys morpheus jest Hypnomys onicensis(występował w plejstocenie), który został wyodrębniony jako osobny gatunek z Hypnomys morpheus. 
  • Niektóre szczątki Hypnomys morpheus datowane są na ok. 5 tysięcy lat.
  • Niektórzy badacze, poza powyższymi gatunkami do rodzaju Hypnomys jako osobny gatunek klasyfikują także Hypnomys waldreni(występował w plejstocenie).
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Hypnomys_morpheus
-https://en.wikipedia.org/wiki/Majorcan_giant_dormouse
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Hypnomys
-https://es.wikipedia.org/wiki/Hypnomys_morpheus
-http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3013122/
-https://books.google.pl/books?id=JmSsNuwMAxgC&pg=PA143&lpg=PA143&dq=Hypnomys+morpheus&source=bl&ots=I6zwk0oR7U&sig=_uMP9cZq_-D9OkdkG7WM9xQJL9c&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwiUku7dq83MAhVFWCwKHTkHCAwQ6AEIZjAM#v=onepage&q=Hypnomys%20morpheus&f=false
-https://www.app.pan.pl/archive/published/app54/app54-181.pdf

sobota, 31 stycznia 2015

Brotomys voratus - kolczak konkwistadora

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Kolczakowate
  • Gatunek: Brotomys voratus

Występowanie

Zamieszkiwał wyspę Haiti i przypuszczalnie Gonâve, które pierwotnie porastały lasy deszczowe.

Ogólny opis

Nie zachowały się żadne wizerunki kolczaka Brotomys voratus, jednak z zapisków konkwistadora i kronikarza Gonzalo Fernandes'a Oviedo y Valdes'a wynika iż nie różnił się nadto od innych przedstawicieli rodziny kolczakowatych. Przypuszczalnie osiągał ok. 20 cm długości ciała, posiadał długi i skąpo owłosiony ogon, przypominając szczura. Jedynie sztywna i szpiczasta sierść, przypominająca kolce wyróżniała ten gatunek.

Gatunek bardzo słabo zbadany i znany jedynie z jednego zapisku należącego do hiszpańskiego konkwistadora, kronikarza Indii Zachodnich i historyka Gonzalo Fernandes Oviedo y Valdes. Konkwista napotkał gryzonia podczas przebywania na wyspie Haiti między 1536, a 1546 rokiem.

Wiarygodne dane

  • Przypuszczalnie jak inni przedstawiciele rodziny kolczakowatych był roślinożerny.
  • Kolczak Brotomys voratus był obiektem polowań miejscowej indiańskiej ludności z plemienia Arawak.
  • Zwany był przez lokalną ludność jako Mohuy.
  • Został opisany w 1916 roku przez amerykańskiego zoologa Gerrit'a Smith'a Miller'a.
  • Przyczyny wymarcia gatunku nie są znane. Znikną na krótko po odkryciu wyspy przez Europejczyków przypuszczalnie z powodu inwazji szczura wędrownego.
  • Obecnie odnaleziono kilka szczątków owego gatunku, które datowane są na okres nowożytności.  
Bibliografia:
-http://www.iucnredlist.org/details/3121/0
-https://en.wikipedia.org/wiki/Hispaniolan_edible_rat
-https://en.wikipedia.org/wiki/Brotomys

wtorek, 30 września 2014

Nieświszczuk białoogonowy - piesek preriowy z białym ogonem

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Wiewiórkowate
  • Gatunek: Nieświszczuk białoogonowy(Cynomys leucurus)

Występowanie

Występuje w Ameryce Północnej. Spotykany w południowej Montanie, południowym, środkowym i południowo-zachodnim stanie Wyoming, zachodnim i północnym Kolorado oraz północno-wschodnim i środkowym Utah. Niegdyś ich zakres występowania był o wiele szerszy. Nieświszczuk białoogonowy zamieszkuje głównie pustynne łąki i formację roślinną typu scrub na wysokości od 5000 do 10000 m n.p.m.

Ogólny opis

Jest niewielkim przedstawicielem rodzaju nieświszczuków, osiągającym 30-40 cm długości ciała i 800-1700 g wagi. Jak inne nieświszczuki posiada zwartą budowę ciała, krótki, owłosiony ogon, grubą szyję, małą i owalną głowę, krótkie i dobrze umięśnione łapy z dosyć mocnymi pazurami, oraz duże oczy i małe, ledwie widoczne uszy. Sierść nieświszczuka białoogonowego jest jasnobrązowa z czarno-brązową łatą przechodzącą przez oko gryzonia. Brzuch zwykle kolory jasnego. Cechą odróżniającą go od większości piesków preriowych, jest białe zakończenie ok. 10 centymetrowego ogona(jak sugeruje nazwa gatunkowa).

Dymorfizm płciowy

Wielkościowy. Samiec jest wyraźnie większy od samicy.

Populacja i zagrożenia

Obecnie nieświszczuk białoogonowy jest klasyfikowany przez IUCN jako gatunek najmniejszego ryzyka na wyginięcie, choć szacuje się iż występują jedynie na 8% ich pierwotnego terytorium. Niegdyś tępione, a w 1915 roku rozpoczęto ich masową eksterminację, poprzez podtruwanie. W 1923 roku niemal cała populacja ze stanu Wyoming ostała wytępiona. Obecnie jednak nieświszczuk białoogonowy jest objęty ochroną gatunkową, a jego populacja zdaje się zwiększać, mimo iż dokładne trendy nie są znane. Największym zagrożeniem dla nieświszczuka jest obecnie plaga dżumy w jego populacji.  

Pożywienie 

Roślinożerny. Żywi się przede wszystkim trawami, zwłaszcza turzycą, a także innymi roślinami zielnymi np. mniszkiem. Wiosną, zanim pojawią się inne źródła pokarmu, może zjadać bylice i łobodę. Może urozmaicać swoją dietę w nasiona i kwiaty.

Zachowanie

Jest gatunkiem stadny, aktywnym głównie za dnia. Nieświszczuk rzadko widywany jest przed wschodem i po zachodzie dnia. Ich aktywność jest największa rano i w godzinach południowych. Po opuszczeniu nory, nieświszczuk pierw patroluje teren w poszukiwaniu drapieżników, a następnie przechodzi do swoich nieodmiennych zachowań. Większość czasu spędza na żerowaniu i zabawie. Nieświszczuki żyją w koloniach(10-70 osobników), dzielących się natomiast jeszcze na kilka klanów rodzinnych(po ok. 6 osobników). Przeciętny obszar zajmowany przez całą kolonię to ok. 54 h, zazwyczaj z ok. 20 wejściami do nor, opuszczonych, jak i użytkowanych. Wejścia do nor budowane są zwykle pod krzewami, otoczone kilkoma kopcami. Nory posiadają system korytarzowy, często połączone są między sobą. W przeciwieństwie do większości piesków preriowych, korytarze poszczególnych klanów rodzinnych nieświszczuka białoogonowego są często połączone ze sobą. W okresie zimowym nieświszczuk zimuje w norach i budzi się wczesną wiosną(hibernacja trwa od sierpnia do lutego-marca). Samce zwykle budzą się ok. 3 tygodnie prędzej od samic. Samce często puszczają tereny kolonii, zwłaszcza w okresie rozrodczym. Nieświszczuki białoogonowe komunikują się za pomocą charakterystycznych szczeknięć, a naukowcy obecnie rozpoznali ok. 5 różnych sygnałów np. powtarzające się szczekanie to ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem, natomiast szczeknięcia przypominające śmiech to zwoływanie grupy. Większość zachowań społecznych gatunku nie jest dokładnie poznana, gdyż badacze nie są przekonani, co dzieje się w norach nieświszczuków.

Rozród

Okres godowy przypada zwykle na krótko po wybudzeniu z hibernacji, czyli w połowie, lub pod koniec marca. Samiec zwykle w poszukiwaniu partnerki opuszcza grupę rodzinną, lub kolonię w poszukiwaniu innego stada. W obrębie koloni samice są zapładniane zwykle przez dominującego samca,  Podczas zalotów samiec zwykle wspina się na samice, strąca ją pyskiem i podnosi ogon. Samica często podgryza samca, nierzadko go atakując. Kopulacja zwykle odbywa się blisko nory i często jest przerywana, przez inne samce. Samica zwykle kopuluje jedynie z jednym samcem w sezonie, natomiast samiec może zapłodnić kilka samic. Ciąża trwa ok. 30 dni, po czym pod koniec kwietnia-maja samica rodzi w gnieździe 2-8 ślepych i nagich szczeniąt. Matka, jak i inne samice w klanie opiekują się młodymi. Po ok. 4-5 tygodniach młode są odstawiane od mleka, a po 5-7 tygodniach opuszczają zwykle norę. Młode bardzo duża czasu spędzają na zabawie, a osobniki dorosłe poświęcają im dużo uwagi. Samce rzadko stają się agresywne wobec młodych, choć odnotowano kilka przypadków zabicia szczenięcia przez samca. Młode nieświszczuki dojrzałość płciową osiągają zwykle po 1 roku życia. Samce zwykle opuszczają rodzinę w poszukiwaniu nowego terytorium, lub obalają dominującego samca, natomiast samice często wyszukują nowych koloni, założonych przez młodych samców(w ten sposób u piesków preriowych rzadko dochodzi do chowu wsobnego).

Naturalni wrogowie

Nieświszczuk jest zagrożony na ataki kilku groźnych drapieżników min. tchórza czarnołapego, borsuka amerykańskiego, orła przedniego, kojota, lisa rudego, szopa pracza, skunksa zwyczajnego, norki amerykańskiej, myszołowa królewskiego i przedstawicieli rodziny łasicowatych.

Długość życia

Ok. 4-5 lat na wolności.

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś tępiony przez rolników i hodowców bydła. Uważany za szkodnika upraw i konkurenta o pastwiska, obecnie jednak zauważono pozytywny wpływ piesków preriowych na jakość gleby i pastwisk. Ich nory napowietrzają glebę, a odchody, wraz ze zjadaniem roślin nietrawiastych, pomagają rozwojowi dobrej jakości trawy. Obecnie jest także ważnym elementem dla ekoturystyki, a kolonie tych ssaków są często objęte ochroną. Jednak mimo to nieświszczuk białoogonowy może być rezerwuarem dla pałeczek dżumy, czasem zabójczej dla zwierząt hodowlanych, jak i ludzi.

Ciekawostki


  • W okresie odchowu młodych w jednym gnieździe może znajdować się razem kilkanaście szczeniąt, pochodzących od różnych matek. Samice zwykle opiekują się wszystkimi młodymi, niezależnie od pokrewieństwa.
  • W czasie żerowania, zwykle parę osobników staje słupka i obserwuje okolicę wyszukując niebezpieczeństw.
  • Korytarze piesków preriowych mogą osiągać 1-5 metrów głębokości i ciągnąć się przez 3000 m2 . Szerokość korytarza wynosi przeciętnie 10-15 cm.
  • Pieski preriowe nie posiadają kłów.
  • Podczas zimowej hibernacji, nieświszczuk może przechodzić w stan odrętwienia podczas największych mrozów.
  • Rodzaj Cynomys(nieświszczuki) liczy 5 gatunków piesków preriowych min. nieświszczuka białoogonowego, nieświszczuka Gunnisona(Cynomys gunnisoni), nieświszczuka meksykańskiego(Cynomys mexicanus), pieska preriowego(Cynomys ludovicianus) i Cynomys parvidens.
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/White-tailed_prairie_dog
-http://animaldiversity.org/accounts/Cynomys_leucurus/
-http://www.iucnredlist.org/details/42454/0
-http://naturalhistory.si.edu/mna/image_info.cfm?species_id=56

piątek, 15 sierpnia 2014

Szczur wędrowny - definicja gatunku synantropijnego

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Myszowate
  • Gatunek: Szczur wędrowny(Rattus norvegicus)

Występowanie

Pierwotnie szczur wędrowny zamieszkiwał południowo-wschodnią Syberię, północno-wschodnie Chiny i Japonię. Około XVIII wieku przywędrował do Europy Wschodniej za sprawą rozprzestrzeniających się osiedli ludzkich, a już w roku 1800 można było go znaleźć w każdym europejskim kraju. Na Nowym Świecie szczur wędrowny pojawił się ok. 1770 roku, kiedy to został przywleczony za pomocą statków. Obecnie można go znaleźć na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, wszędzie tam gdzie znajdują się siedliska ludzkie. Pierwotnie występował jedynie w lasach i zaroślach, lecz obecnie preferuje tereny zurbanizowano w pobliżu ludzkich siedlisk min. wysypiska śmieci, kanały, piwnice, domostwa ludzkie, pola uprawne itp. Można powiedzieć iż wszędzie tam gdzie jest człowiek, będzie i szczur wędrowny.

Ogólny opis

Szczur wędrowny jest dosyć dużym przedstawicielem rodziny myszowatych, osiągającym 20-30 cm długości ciała i dodatkowo 15-23 cm długości ogona, przy wadze od 150 do 500 g. W naturalnych populacjach szczur posiada grubą pokrywę włosową, koloru brązowego, czasami z kilkoma włosami koloru czarnego, lub białego. Spód ciała zwykle jaśniejszy. Obecnie w niewoli znajdują się szczury białe, czarne, lub nawet łyse. Ciało szczura jest krępa, dosyć masywne, a pysk tępo zakończony. Uszy krótkie, zaokrąglone i nagie. Ogon długi, łuskowaty i  nagi. Mylony z szczurem śniadym, od którego różni się większym rozmiarem, bardziej wygrzbieconym ciałem, krótszymi uszami, mniejszymi oczyma, bardziej wydłużonym pyszczkiem i proporcjonalnie krótszym, lecz grubszym ogonem.

Dymorfizm płciowy

Samce osiągają zwykle większe rozmiary.

Populacja i zagrożenia

Gatunek klasyfikowany jako najmniejszego ryzyka na wyginięcie. Jest powszechnym i pospolitym gatunkiem synantropijnym, zwłaszcza w strefie klimatu umiarkowanego. Obecnie występuje na całym świecie i bezpośrednio wyparł, doprowadzając do wymarcia wiele gatunków roślin i zwierząt.

Pożywienie

Typowy wszystkożerca. Można powiedzieć iż prowadzi oportunistyczną dietę, żywiąc się wszystkim co jest jadalne. Zjada nasiona, orzechy, owoce, części roślin, drewno, korę, korzenie, bulwy, soki roślinne, nektar kwiatowy, kwiaty, grzyby, detrytus, bezkręgowce, drobne kręgowce min. żaby, mniejsze gryzonie, ryby, jaszczurki, węże, młode większych zwierząt np. pisklęta i noworodki(odnotowano ataki szczurów nawet na ludzkie niemowlęta), padlinę, miód, oraz ludzkie produkty żywnościowe.

Zachowanie

Jest gatunkiem synantropijnym, przystosowanym do życia w środowisku zmienionym przez człowieka. Prowadzi przeważnie nocny tryb życia, dzień spędzając w norach, najczęściej samodzielnie wykopanych, choć często także korzysta z kryjówek opuszczonych przez inne zwierzęta, szczelin i dziur np. w budynkach. Wokół swoich nor szczury zwykle posiadają wydeptane dróżki z których korzystają np. podczas ucieczki. W norze często znajdują się zapasy żywności zebrane przez gryzonia, a same wejście jest oznaczone moczem. Najczęściej szczury żyją w grupach rodzinnych w których panuje hierarchia z dominującym samcem na czele. Osobniki z innych grup nie są zwykle mile widziane na terytorium danej rodziny. Samice zwykle posiadają silne więzi społeczne między sobą, razem śpiąc, żerując, myjąc się, a nawet wychowując młode. Szczur wędrowny jest bardzo dobry pływakiem, lecz bardzo słabym wspinaczem(w przeciwieństwie do szczura śniadego). Odznacza się bardzo dużą inteligencją, dlatego zdolny jest do rozwiązywania problemów i wyciągania wniosków ze swoich posunięć, co udowodniły badania naukowe. Posiada bardzo dobry węch, a także potrafi wydawać piski, zwane szczurzym śpiewem w częstotliwości ultradźwięku, służące w komunikacji, rozpoznawaniu otoczenia, odzwierciedleniu emocji(np. podczas łaskotania, podniecenia), przypuszczalnie służą także przy odstraszaniu niektórych owadów np. komarów. Zwykle nie zapadają w sen zimowy, choć istniały przypadki hibernacji szczura wędrownego nawet przez kilka miesięcy. Szczur posiada kilka mechanizmów obrony. Pierwszym jest ucieczka, najczęściej do nory jeśli jest to możliwe, jeśli jednak zostanie zapędzony w drogę bez wyjścia, nie zawaha się podjąć walki, nawet z o wiele większym przeciwnikiem. Szczur wówczas najczęściej skacze do okolic twarzy, celując w oczy, czasami poważnie raniąc przeciwnika.

Rozród

Szczury są poligamiczne w formie polygynandrii(kilka samców, łączących się z kilkoma samicami). Szczura wędrowne są zwykle zdolne do reprodukcji przez cały rok, choć zwiększona liczba urodzeń notowana jest w miesiącach cieplejszych. Podczas 6 godzinnego okresu rui, samica może ona zostać pokryta nawet pięciusetkrotnie, przez samce w grupie rodzinnej, oraz konkurentów z innych grup. Samica po ciąży trwającej jedynie 21-23 dni, rodzi od 2 do 17 młodych. Szczurki po urodzeniu są słabo rozwinięte i bardzo małe, ważą ok. 5 g. W wieku 14-17 dni otwierają oczy, a w wieku 3-4 tygodni są odstawiane od piersi i opuszczają gniazdo. Młodymi szczurami zajmuje się cała grupa rodzinna, a w razie śmierci biologicznej matki, zwykle inna samica przygarnia młode, często wchodząc w wymuszony okres laktacji. Dojrzałość płciową samce uzyskują po 3 miesiącach, samice natomiast po 4 miesiącach. Zdolność do rozrodu szczury utrzymują do 2 roku życia, a w ciągu jednego roku samica może odchować nawet 60 młodych. Samica może zostać zapłodniona tuż po porodzie, zwykle jednak wtedy ciąża zostaje przesłużona do 5 tygodni.

Naturalni wrogowie

Psowate, kotowate, sowy, jastrzębie, duże jaszczurki, węże itp.

Długość życia

Do 2 lat na wolności i ok. 4-5 lat w niewoli.

Znaczenie dla człowieka

Szczur od zarania wieków towarzyszy człowiekowi, mimo iż ludzie masowo tępią tego gryzonia. Zwierzę te jest uważane za największego szkodnika wszech czasów, tak dla człowieka, jak i dla środowiska naturalnego. Jest nosicielem wielu zakaźnych chorób, które rozprzestrzeniane są za pośrednictwem pcheł i wesz min. tyfusu, dżumy, żółtaczki zakaźnej itp., oraz jest także jednym z najczęstszych nosicieli wirusa wścieklizny. Szczury doprowadziły pośrednio do jednych z największych epidemii w historii człowieka np. epidemii dżumy. Jest także szkodnikiem upraw, zjadając i zanieczyszczając przechowywaną żywność. Często uszkadza budynki, instalację, a także zabija drób, króliki i wiele innych zwierząt hodowlanych. Bezpośrednio doprowadził do wyginięcia wielu gatunków dzikich zwierząt i roślin, najczęściej kiedy został wprowadzony na wyspy. Mimo to zyskał uznanie jako zwierzę laboratoryjne, gdyż dzięki badaniom na szczurach dzisiejsza medycyna, genetyka, immunologia, patologia i epidemiologia, jest na tak wysokim poziomie. Dzisiaj jest także popularnym zwierzęciem towarzyszącym człowiekowi, lubianym ze względu na swoją inteligencję. Tresowane szczury często są wykorzystywane przez wojsko np. przy wyszukiwaniu min, czy narkotyków. W niektórych częściach światach szczurze mięso jest popularnym daniem.

Ciekawostki


  • Szczur wędrowny został udomowiony przed ponad 100 laty, głównie w celach laboratoryjnych.
  • Szczury w Stanach Zjednoczonych przysparzają ok. 1 miliard dolarów strat, poprzez straty na żywności, uszkodzenia budynków i instalacji.
  • Poprzez choroby przenoszone przez szczury, zginęło więcej osób niż we wszystkich wojnach świata.
  • Szczur wędrowny jest naturalnym konkurentem szczura śniadego. W przeciwieństwie do niego, szczur wędrowny nie jest sprawnym wspinaczem, lubi pływać, a jego dieta jest bardziej mięsożerna. Szczur śniady woli pokarm roślinny, prowadzi zwykle nadrzewny tryb życia, oraz nie lubi wody. Szczury wędrowne zwykle można spotkać w piwnicach, śniade natomiast na strychach.
  • W przeciwieństwie do większości gryzoni, szczury nie posiadają kłów, ani przedtrzonowców.
  • W Chinach szczur jest symbolem sprytu i zwinności.
  • Rodzaj Rattus liczy obecnie 64 gatunki szczurów, w tym 2 wymarłe(Rattus macleari Rattus nativitatis). Do tego rodzaju zaliczamy szczura pacyficznego(Rattus exulans), szczura zaroślowego*(Rattus fuscipes) i szczura Tanezumi*(Rattus tanezumi).
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Szczur_w%C4%99drowny
-https://en.wikipedia.org/wiki/Brown_rat
-http://www.arkive.org/brown-rat/rattus-norvegicus/
-http://animaldiversity.org/accounts/Rattus_norvegicus/
-http://www.iucnredlist.org/details/19353/0

poniedziałek, 19 maja 2014

Pasecznik palmowy - indyjska wiewiórka

inne nazwy: indyjska wiewiórka palmowa*, wiewiórka palmowa

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Wiewiórkowate
  • Gatunek: Pasecznik palmowy(Funambulus palmarum)

Występowanie

Zamieszkuje endemicznie południowe Indie na południe od gór Windhja i Sri Lankę. Wprowadzona w XIX wieku do Australii Zachodniej. Zamieszkuje różnorodne środowiska, od tropikalnych i subtropikalnych lasów deszczowych, przez suche lasy liściaste, namorzynowe, zarośla, użytki zielne, tereny uprawne, po wiejskie i miejskie ogrody i parki.

Ogólny opis

Wiewiórka palmowa jest niewielkim gryzoniem osiągającym 15-20 cm długości ciała, przy wadze 100-120 gramów. Ogon wiewiórki puszysty i długi, nieco krótszy od reszty ciała. Umaszczenie szaro-brązowe, szpakowate. Na grzbiecie i bokach ciała wiewiórki widać charakterystyczne 3 jasne(kremowe)paski, ciągnące się od karku po podstawę ogona, naprzemiennie z czterema ciemno brązowymi, nieco szerszymi pasami. Brzuch kremowobiały. Ogon z rozsianymi białymi i czarnymi włosami. Uszy małe i trójkątne. Osobniki młodsze nieco jaśniejsze. Podobna do spokrewnionego gatunku Funambulus pennantii, z którym pokrywa swój zasięg. Zazwyczaj te dwa gatunki rozróżnia się po ilości jasnych pasków, których Funambulus pennantii zwykle ma 5.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego.

Populacja i zagrożenia

Gatunek nie jest zagrożony i notowany jako najmniejszej troski. Występuje pospolicie na terenie naturalnego zasięgu, natomiast w Australii jest gatunkiem inwazyjnym. Nie zaobserwowano większych zagrożeń dla populacji tego gatunku. Obecnie liczebność wiewiórek palmowych wzrasta.

Pożywienie

Głównie orzechy i nasiona, lecz także liście, pąki, kwiaty, owady i ich larwy, oraz sporadycznie pisklęta ptaków.

Zachowanie

Wiewiórka palmowa jest gryzoniem aktywnym za dnia, głównie o nadrzewnym trybie życia. Spotykane zwykle w grupach do 10 osobników na jednym drzewie. Jest gatunkiem aktywnym, często poszukującym pożywienia na ziemi. Gniazdo budowane jest z trawy i gałęzi, wysoko na drzewie, typu kulistego zamkniętego. Wiewiórki spędzają w nim najgorętsze dni, odpoczywają, oraz magazynują zebrany pokarm. W razie niebezpieczeństwa wydaja z siebie głośne piski, brzmiące jak "czip czipim czip", ostrzegając pozostałych członków stada. W swojej obecności nie tolerują innych gatunków wiewiórek i ptaków, które traktują jako konkurencja o pokarm. Na terenach miejskich często korzystają z odpadków. Gatunek ze względu na klimat, nie zimuje.

Rozród 

Wiewiórki palowe mogą rozmnażać się przez cały rok, choć najwięcej miotów samice rodzą między marcem, a kwietniem i lipcem, a wrześniem. Mogą wydać na świat 1 do 5 miotów rocznie, choć zwykle zdarzają się 3. Samce zwykle prowadzą niegroźne starcia o dominację i prawo do danej samicy. Są zwierzętami poligamicznymi, nie tworząc stałych par. Samica po 35 dniach ciąży rodzi 2-3 młode w gnieździe. Noworodki ważą wtedy zwykle 7 gramów. Samiec nie ingeruje w odchów młodych. Po ok. 10 tygodniach są odsadzane od mleka i w niedługim czasie uzyskują samodzielność. Dojrzałość płciową samiec uzyskuje w wieku 10 miesięcy, natomiast samica zwykle po 8 miesiącach. Okres między kolejnymi miotami wynosi ok. 5 miesięcy.

Naturalni wrogowie

Głównie sokołowe, jastrzębiowate(np. orzeł przedni), a także węże i lądowe drapieżniki(np. koty, łasicowate).

Długość życia

Słabo poznana. W niewoli jeden z okazów żył ponad 5 lat, przypuszczalnie na wolności ich długość życia jest podobna.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek często korzysta z obecności człowieka. Powszechnie na terenach uprawnych uważany za szkodnika, w szczególności jeśli chodzi o pąki i nasiona drzew uprawnych np. kakaowca. Niektórzy ludzie polują na tego gryzonia w celach konsumpcyjnych. Odgrywa ważną role w ekosystemie, rozsiewając na nasiona niektórych roślin, oraz uczestnicząc w zapylaniu niektórych drzew(czasami nawet tych uprawnych). W hinduizmie jest zwierzęciem świętym.

Ciekawostki


  • W wierzeniach hinduskich wiewiórka palowa przyczyniła się do budowy Mostu Adama przez boga Rama, przynosząc potrzebny piasek. Rama zadowolony z poświęcenia gryzonia, pogłaskał go po grzbiecie, pozostawiając białe paski na jego plecach. Odtąd wierzy się iż paski na grzbiecie tej wiewiórki są odciskami palców boga Rama.
  • W Australii Zachodniej wiewiórka palmowa posiada dosyć dużą populację, ze względu na brak drapieżników i konkurencji dla tego gryzonia, choć badacze uważają iż jego negatywne oddziaływanie na australijskie środowisko jest dosyć małe.
  • Została opisana przez Karola Linneusza w 1766 roku.  
  • Do rodzaju Funambulus, zwanych indyjskimi wiewiórkami, zaliczanych jest 6 gatunków, min. wiewiórka palmowa, Funambulus layardi, Funambulus obscurus, Funambulus tristriatus, Funambulus pennantii i Funambulus sublineatus.
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Pasecznik_palmowy
-https://en.wikipedia.org/wiki/Indian_palm_squirrel
-http://a-z-animals.com/animals/indian-palm-squirrel/
-http://www.iucnredlist.org/details/8701/0
-http://eol.org/pages/1040600/details

niedziela, 27 kwietnia 2014

Bóbr kanadyjski - drwal z Kanady

inne nazwy: bóbr amerykański
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Bobrowate
  • Gatunek: Bóbr kanadyjski(Castor canadensis)

Występowanie

Naturalnie zamieszkuje Amerykę Północną począwszy od Alaski i Kanady, z wyjątkiem obszarów tundrowych najbardziej wysuniętych na północ, przez całe Stany Zjednoczone z wyjątkiem Florydy, środkowej Nevady i południowej Kalifornii, po północny Meksyk. Wprowadzony w 1937 roku w Finlandii, gdzie poszerzył swój zasięg także o Karelię i Obwód leningradzki(północno-zachodnia Rosja). Wprowadzony także na rosyjski Daleki Wschód, Kamczatkę i Sachalin(Rosja). W 1946 roku wprowadzony na Isla Grande de Tierra del Fuego(Ziemie Ognistą w Argentynie). Na innych obszarach europejskich bóbr kanadyjski po wprowadzeniu wymarł(także w Polsce). Zamieszkuje głównie brzegi strumieni, jezior i stawów, usytuowane na terenach zalesionych, lecz bobry są zdolne do szybkiego modyfikowania środowiska, przez ścinanie przybrzeżnych drzew, oraz budowę zapór, co często powoduje zalewanie obszaru.

Ogólny opis

Jest ex aequo drugim największym gryzoniem świata, wraz z bobrem europejskim z którym osiągają podobne rozmiary, zaraz po kapibarze. Może mierzyć ok. 74-90 cm długości ciała, plus 20-35 cm ogon. Warzą przeciętnie 11-32 kg, lecz waga starszych osobników może przekroczyć nawet 40-50 kg. Ciało jest dosyć masywne, z proporcjonalnie dużą głową. Wodoodporna sierść koloru czerwonobrązowego, zwykle składa się z długich i grubych włosów warstwy zewnętrznej, oraz krótkich i cienkich włosów warstwy wewnętrznej. W okolicy genitaliów znajdują się gruczoły zapachowe, wydzielające substancje zwaną kastoreum, którą bóbr rozprowadza po całym futrze. Nogi bobra są proporcjonalnie krótkie, kończyny tylne dłuższe od przednich, dlatego bóbr podczas poruszania się po lądzie, charakterystycznie unosi tylną część ciała. Palce tylnych kończyn złączone błoną pławną. Uszy są małe, zaokrąglone, koloru ciemnobrązowego. Ogon jest duży, płaszczony, lekko zaostrzony na końcu i pokryty nielicznymi czarnymi włoskami, wyrastającymi spod zrogowaciałej łuski pokrywającej ogon. Niewielkie oczy są lekko wypukłe, ulokowane blisko siebie, oraz w czasie pływania pokryte błoną migawkową. Charakterystyczne jest także uzębienie bobra, z długimi siekaczami, przystosowanymi do ścinania twardego drewna. Są zwykle koloru brunatnoczerwonego, lub pomarańczowego, z dolnymi siekaczami osiągającymi ok. 15 cm długości, sikacze górne nieco krótsze, służą jako podpórka przy obgryzaniu drzewa. Żeby rosną przez całe życia bobra. Choć bóbr europejski i amerykański są do siebie bardzo podobne, to istnieje kilka cech ułatwiających ich rozróżnienie min. bóbr amerykański wydaje się nieco mniejszy od  europejskiego kuzyna, posiada bardziej zaokrągloną głowę, szerszy, bardziej owalny ogon, oraz nieco dłuższe kończyny tylne. U kanadyjskich bobrów kość nosowa jest krótsza niż u europejskiego, a otwór nosowy jest bardziej kwadratowy, a nie trójkątny jak u bobra europejskiego. Bóbr kanadyjski posiada także mniejsze gruczoły zapachowe, a włosy nieco krótsze.

Dymorfizm płciowy

Praktycznie nie występuje. Jednak starsze samice, są często większe od samców.

Populacja i zagrożenia

Bóbr kanadyjski w przeciwieństwie do europejskiego, nigdy nie był zagrożony wyginięciem, choć po kolonizacja Ameryki ich populacja się pomniejszyła, przez nadmierne polowania dla skór i mięsa. W XIX wieku transportowano ok. 200 tysięcy skór rocznie do Europy. Jednak po XIX wieku zauważono spadek populacji i zakazano intensywnych polowań, przez co populacja bobra na nowo się odrodziła. Obecnie często są uważane za szkodniki, niszczące przybrzeżny drzewostan, a przez budowę tam, niszczą biotop wielu zwierząt i roślin. Tam gdzie ich populacja jest stabilna, często wpływają pozytywnie na środowisko, stwarzając możliwość rozwoju wielu zwierząt i roślin. Obecnie populacja bobra kanadyjskiego szacowana jest na ok. 10-15 mln, i utrzymuje się na stabilnym poziomie. Klasyfikowany jest przez IUCN jako gatunek najmniejszej troski. Na terenach gdzie bóbr został wprowadzony, jest gatunkiem inwazyjnym.

Pożywienie

Na wolności zjada korę i kambium, najczęściej z brzozy, wierzby, klonu, topoli, buku i olchy. Zjadają także roślinność wodną, pąki i korzenie. Dobrze trawią celulozę. W niewoli karmione także batatami, marchwią, sałatą i karmą dla gryzoni. Zjada swoje odchody, gdyż zawierają cekatrofię, umożliwiającą trawienie celulozy.

Zachowanie

Bóbr prowadzi ziemno-wodny tryb życia, a jego aktywność zasila się po zmroku. Jest jednym z niewielu zwierząt które przystosowuje środowisko do swoich potrzeb. Żyje głównie w grupach rodzinnych do 8 osobników. Zwykle młode pozostają z rodzicami przez 2 lata, w tym czasie opiekują się młodszym rodzeństwem i pomagają w budowie żeremi. Zwykle po 2 latach opuszczają rodzinę, aby założyć własną. Bobry są terytorialne i zaciekle bronią swoich żerowisk przed innymi bobrzymi rodzinami(zwykle 1-4 km długości cieku). Oznaczają swoje terytorium wydzieliną z gruczołów zapachowych, która uwalniają na specjalnie do tego usypanych kopczyków z błota i mułu. W razie niebezpieczeństwa ostrzegają innych członków rodziny poprzez uderzenie ogonem w wodę, choć czasami przez starsze osobniki, stukot ogonem o wodę wykonywany przez ich dzieci, jest ignorowany. Żeremia jest budowana zwykle tak, aby spowolnić przepływ wody i rozszerzyć część wodą żerowiska dla bobrów. Budowane są z pni, gałęzi, gliny, kamieni i błota. Zwykle nad wodą wystaje jedynie dach żeremi, a pod nią usytuowane są dwa wejścia. W środku budowy bobry zazwyczaj gromadzą zapasy żywności na zimę, oraz odpoczywają w podczas dnia. Często ścinają duże drzewa(nawet o średnicy 1 m), aby dostać się do gałązek usytuowanych wyżej. Przednie kończyny zwykle służą do przytrzymywania i przenoszenia gałązek i innego pożywienia, oraz materiału do budowy tam. Magazyny zwykle są zlokalizowane niedaleko żeremi, często w formie tratwy, czy nory(w ciekach o rwącym prądzie), korzystając podczas zimy z zapasów. Nie zapada w sen zimowy i jest aktywny przez cały rok, podczas zimy korzysta z zapasów, lecz często także żeruje na lądzie, jeżeli pokrywa śniegowa na to pozwoli. Często migrują w okresie letnim, kiedy wychowują młode, na tereny trudniej dostępne, bagienne, a jesienią wracają na żerowiska. Z żeremi bobrów często korzystają norki, wydry i tchórze, oraz dobrze wpływają na ichtiofaunę, np. łososiom i pstrągom żeremie pomagają w poruszaniu się pod prąd, a także dobrze wpływają na ptactwo wodne, płazy i bezkręgowce.

Rozród

Bobry kanadyjskie łączą się w pary od stycznia do marca na północy i na przełomie listopada i grudnia na południu swojego zakresu. Bobry są monogamiczne. Zwykle po 2 latach opuszczają swoją rodzinę, aby założyć własną. Po połączeniu się w parę zwykle przez 3 lata nie przystępują do rozmnażania, w zależności od zamieszkałego środowiska. Dojrzałość uzyskują w 3 roku życia, a zdolność do rozmnażania utrzymuje się zwykle do 10 roku. Ruja samicy powtarza się 5 razy co 14-15 dni, jeśli nie dojdzie do zapłodnienia. Do kopulacji dochodzi pod wodą. Ciąża trwa 105-107 dni, po czym samica w środku żeremi rodzi 1-4 w pełni rozwiniętych młodych(owłosionych i z otwartymi oczami). Po 24 h po porodzie potrafią pływać. Młode zwykle ważą 250-600 gramów przy ok. 38 cm długości ciała. W żeremi pozostają przez 1 miesiąc, a następnie wyprowadzane są na zewnątrz, gdzie często uczą się zdobywać i pokarm stały. Po 2 tygodniach zwykle mogą już spożywać pokarm roślinny, i często są odstawiane w tym okresie od piersi, choć mogą nadal korzystać z mleka matki do 90 dni. Pozostają z rodzicami przez ok. 2 lata, pomagając w opiece nad młodszym rodzeństwem, oraz w budowie i naprawie żeremi.

Naturalni wrogowie

Bobry mogą zostać upolowane przez wilki, niedźwiedzia czarnego i brunatnego, rysia kanadyjskiego i rudego, pumę, rosomaka, aligatora amerykańskiego, kojota, lisa, orła przedniego i bielika amerykańskiego. Mimo nielicznych przypadków, przypuszczalnie wydra kanadyjska i kuna wodna nie polują na bobry.

Długość życia

ok. 10-20 lat.

Znaczenie dla człowieka

Bóbr czasami tworząc tamy na szybko płynących strumieniach, zaburza rozwój fauny i flory w nich żyjącej, oraz prowadzi do zamulenia wody. Żeremia prowadzi także czasami do podtopień, zwłaszcza na terenach nizinnych i znacznych strat w pozyskiwaniu drewna. Jednak obecnie największą role dla człowieka odgrywają pozytywne skutki oddziaływania bobrów min. uregulowanie poziomu wody zmniejsza ryzyko powodzi i erozji gleby. Podwyższony poziom wody w rozlewisku staje się idealnym środowiskiem dla wielu gatunków zwierząt, zwłaszcza ryb, a sama żeremia staje się naturalnym filtrem, zatrzymującym muł i substancje toksyczne. Bóbr niegdyś był także cennym źródeł mięsa, oraz futra.

Ciekawostki


  • Populacja bobrów kanadyjskich na Ziemi Ognistej, pochodzi z 25 par wypuszczonych na wolność, po likwidacji ferm futerkowych. Niemające tam naturalnych wrogów bobry zwiększyły swoją populację do 100 tysięcy osobników w ciągu 50 lat. Mimo iż są uznane za gatunek inwazyjny, to mają pozytywne oddziaływanie na ekologie rodzimych ryb. Powstawanie nowych środowisk stworzonych przez bobra wpłynęło dobrze na populacje rodzimej ryby Galaxias maculatus, oraz ograniczyło inwazję pstrąga źródlanego(Salvelinus fontinalis) i pstrąga tęczowego(Oncorhynchus mykiss). Jednak ze względu na przekształcanie naturalnego środowiska, zwłaszcza niszczenie rodzimy drzew buka arktycznego(Nothofagus antarctica) i buka Nothofagus pumilio, większość ekologów zgadza się do konieczności ich usunięcia. 
  • Bóbr kanadyjski jest narodowym symbolem Kanady. Jego wizerunek znajduje się na kanadyjskiej 5 centówce, a także na pierwszych kanadyjskim znaczków pocztowym.
  • Bóbr kanadyjski był niegdyś uważany za podgatunek bobra europejskiego, jednak badania genetyczne dowiodły iż tak naprawdę to osobne gatunki(b. kanadyjski posiada 40 chromosomów, a b. europejski 48). Także oba gatunki nie mogą się ze sobą krzyżować, jednak w podjęto 27 prób hybrydyzacji obu gatunków. Wynikiem był jeden miot, urodzony martwy.
  • Niegdyś w Ameryce Północnej występował inny bliski krewny bobra kanadyjskiego Castor californicus który przypuszczalnie wymarł w plejstocenie, wyparty przez bobra kanadyjskiego.
  • Rodzina bobrowatych niegdyś liczyła o wiele więcej gatunków, zwłaszcza w eocenie i trzeciorzędzie, a ich największe zróżnicowanie występowało w Ameryce Północnej. Największym gatunkiem bobra był bóbr olbrzymi, wielkości niedźwiedzia. Wymarł on przypuszczalnie 10 tysięcy lat temu w wyniku zmian środowiska i konkurencji ze strony bobra amerykańskiego.
  • W 2007 roku w Buffalo National Park w Albercie odkryto największą budowle zbudowaną przez bobra(a także największą konstrukcję zbudowaną przez gryzonia). Tama mierzy 850 metrów długości i jest widoczna przez satelity na orbicie Ziemi. Drugą największą żeremiom jest ta z Three Forks(Montana) mierząca 652 metry. Pod względem konstrukcyjnym i budowlanym bobry kanadyjskie przewyższają bobry europejskie.     
  • Obecnie do rodzaju Castor klasyfikowane są 4 gatunki bobrów w tym dwa wymarłe min. bobra kanadyjskiego, europejskiego(Castor fiber), Castor californicus i Castor veterior.
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/North_American_beaver
-http://www.iucnredlist.org/details/4003/0
-http://animaldiversity.org/accounts/Castor_canadensis/
-http://www.arkive.org/american-beaver/castor-canadensis/
-http://animals.nationalgeographic.com/animals/mammals/beaver/
-http://www.nhptv.org/natureworks/beaver.htm
-http://naturalhistory.si.edu/mna/image_info.cfm?species_id=32

środa, 2 kwietnia 2014

Pręgowiec piarżyskowy- wiewiórka ornitologa

inne nazwy: pręgowiec Townsenda
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Wiewiórkowate
  • Gatunek: Pręgowiec piarżyskowy(Neotamias townsendii)

Występowanie

Zasiedla gęste lasy iglaste i liściaste oraz gęste zarośla w Ameryce Północnej u wybrzeży Pacyfiku od północno-zachodniej Kolumbii Brytyjskiej po Oregon, oraz od Gór Kaskadowych na wschodzie, wzdłuż górnego biegu rzeki Rogue.

Ogólny opis

Pręgowiec Townsenda jest dosyć dużym gryzoniem osiągającym 22 do 38 cm długości ciała. Ogon mierzy od 7 do 17 cm długości, a przeciętnie dorosły osobnik warzy 75 gramów. Sierść pręgowca jest ciemnobrązowa z pięcioma czarnymi paskami wzdłuż grzbietu, rozciągającymi się na przemian z czterema jasnobrązowymi  paskami. Wzdłuż głowy ciągną się dwa szare i trzy czarne paski. Czasami u niektórych osobników widnieją dodatkowo paski, lecz zwykle nie są one zbyt wyraźne. Spód ciała jest kremowy, lub szary. Uszy są zaokrąglone, czarne z przodu i szare z tyłu. Puszysty ogon jest ciemnobrązowy z ciemnoszarymi paskami powyżej, i brązowymi poniżej ogona. Podczas lata stają się jaśniejsze.

Dymorfizm płciowy

Nieznaczny. Samica jest nieco większa od samca(zwykle o 2-6%).

Populacja i zagrożenia

Gatunek notowany jako powszechny na swoim zasięgu, klasyfikowany jako najmniejszej troski. W nadmorskiej prowincji Kolumbii Brytyjskiej odnotowano spadek populacja, poprzez stosowanie herbicydów na plantacji Douglas-fir w 1980 roku, lecz obecnie populacji tego pręgowca nic nie zagraża. Gęstość zaludnienia szacowana jest na 0,6-1,1 osobnika na hektar lasu, lecz na niektórych siedliskach może być wyższa.

Pożywienie

Zwykle w ich pożywieniu przeważają zasoby dostępne w danym okresie. Latem zjadają zwykle owoce jeżyny(Rubus parviflorus i Rubus fruticosus), owoce golterii Shalon. Jesienią zwykle przechodzą na nasiona klona jawora, karczochu, drzew iglastych, żołędzi dębów, owoców borówki, a także zjadają trawę i korzonki. W okresie zimowym ich ulubionym pokarmem są trufle. Dietę urozmaicają w niewielkie bezkręgowce, lecz nie gardzą ptasimi jajami i pisklętami.

Zachowanie

Prowadzi przede wszystkim samotny tryb życia. Nie toleruje zazwyczaj osobników swojego gatunku, jak i innych wiewiórek na swoim terytorium. Terytorium zwykle wynosi ok. 0,5 ha, lecz pręgowiec zwykle aktywnie broni terenu 9-12 metrów od nory. Samice zwykle posiadają większe terytoria, oraz dominują nad mniejszymi samcami. Pręgowiec jest aktywny zwykle za dnia, najczęściej rankiem i w godzinach wieczornych. Ich zachowanie zwykle zmienia się w zależności od pory roku. W okresach ciepłych aktywnie poszukują pożywienia. Na obszarach wysuniętych bardziej na północ, gdzie zimy są bardziej ostre, pręgowiec Townsenda hibernuje, lecz na obszarach gdzie zima jest łagodna, zostaje aktywny całorocznie. Zwykle od marca do listopada przypada ich szczyt aktywności, kiedy zwykle gromadzą zapasy żywności w norach na zimę. Żerują zwykle na ziemi, używając torebek policzkowych do przenoszenia pożywienia. Swoim dobrym węchem potrafi odnaleźć trufle zagrzebaną w ziemi. Mimo samotnego trybu życia, wydają z siebie alarmujący dźwięk, kiedy napotkają drapieżnika, niektórzy badacze sugerują iż jest to zachowanie altruistyczne, ostrzegające pozostałych przedstawicieli swojego gatunku na sąsiadujących terenach. Czasami zakopują żywność w podziemnych norkach, lecz nie zawsze zużywają zapasy, dlatego niezjedzone nasiona zwykle kiełkują.

Rozród

Okres godowy u  pręgowca Townsenda występuje od maja do czerwca. Zaobserwowano u nich zjawisko poligynandria, czyli samica zwykle ma kilku partnerów rozrodczych, lecz nie tworzy z nimi zażyłych więzi. Pręgowce zwykle rozmnażają się 2 tygodnie po wybudzeniu z hibernacji. Ciąża trwa przeważnie 28 dni, po czym samica w swojej norze(zwykle na drzewie, bądź skale) rodzi 3-6 nagich i bezzębnych młodych. Młode po urodzeniu ważą 3,5 g. Po 20 dniach wyrasta im futro, oraz stają się bardziej aktywne. Po ok. 50 dniach są odstawiane od mleka i ważą wtedy już ok. 35 g. Po 90 dniach uzyskują samodzielność. Zwykle po opuszczeniu bezpiecznej nory, są odganiane przez matkę. Dojrzałość płciową uzyskują po 1 roku.

Naturalni wrogowie

Pręgowiec Townsenda może stać się ofiarą wielu potencjalnych drapieżników min. łasic, rysi, norki, kotów, lisów, kun, skunksów, jastrzębi, sów i węży.

Długość życia

Na wolności ok. 5-7 lat. W niewoli do 10 lat.

Znaczenie dla człowieka

Uznawany za zwierzę pożyteczne, gdyż pomaga w rozprzestrzenianiu się lasów, dlatego ceniony w leśnictwie, jednak może być także nosicielem zarodników chorobotwórczych grzybów np. u drzew iglastych.

Ciekawostki


  • Został opisany w 1839 roku przez amerykańskiego przyrodnika John'a Bachman'a i nazwany na część amerykańskiego ornitologa John'a Kirk Townsend'a.
  • Bardzo rzadko przetrzymywany w niewoli. Większą popularnością jako zwierzę domowe cieszy się jego krewniak pręgowiec amerykański(Tamias striatus).
  • Bardzo często spotyka się dwie nazwy łacińskie tej wiewiórki(jak i spokrewnionych pręgowców) Tamias townsendiiNeotamias townsendii. Wiąże się to z jego systematyką, gdyż czasami takson Tamias uważany jest jako podrodzaj.
  • Obecnie do rodzaju Neotamias zaliczanych jest 23 pręgowców min. pręgowiec kalifornijski*(Neotamias obscurus), pręgowiec kolorado*(Neotamias quadrivittatus) i pręgowiec Buller'a*(Neotamias bulleri). Zwykle pręgowiec amerykański(Tamias striatus) i burunduk(Eutamias sibiricus) klasyfikowane są do osobnych podrodzaj.
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Townsend%27s_chipmunk
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99gowiec
-http://www.iucnredlist.org/details/42584/0
-http://eol.org/pages/311527/details

poniedziałek, 10 lutego 2014

Koreochomik długoogonowy - chomik, jak szczur

inne nazwy: chomik koreański
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Chomikowate
  • Gatunek: Koreochomik długoogonowy(Tscherskia triton)

Występowanie

Występuje w północno-wschodnich Chinach, Korei oraz na terytorium Rosji nieco poza naturalną granicę rosyjsko-chińską rzekę Amur. Można go spotkać przede wszystkim na suchych terenach otwartych, terenach zakrzewionych, bagiennych i przyrzecznych, a także polach uprawnych, wzdłuż kanałów i dróg.

Ogólny opis

Chomik koreański jest niewielkim przedstawicielem rzędu gryzoni osiągającym ok. 20 cm długości ciała, przy wadze ok. 180 gramów. Wyglądem nie przypomina chomika, lecz bardziej przedstawiciela rodzaju szczurów. Posiada nietypowy długi ogon, prawie równy długości reszty ciała gryzonia. Umaszczenie zwykle ciemnobrunatne, lub szare, zwykle z białym spodem ciała.

Dymorfizm płciowy

Niezbadany. Przypuszczalnie jak większość przedstawicieli rodziny chomikowatych, samica jest nieco większa.

Populacja i zagrożenia

Chomik koreański klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski. Nie badano stanu populacji tego gryzonia, lecz nie wydaje się ona mała. Nie zaobserwowano poważnych zagrożeń dla tego chomika, choć wysuszanie bagien wraz z regulacją rzek i zmianą stosunków wodnych, może być przyczyną spadku populacji chomika koreańskiego na niektórych obszarach. Uważany za szkodnika na terenach uprawnych. Rozmnaża się w niewoli, choć rzadko jest w niej trzymany.

Pożywienie

Przede wszystkim nasiona dzikich i uprawnych roślin, a także liście, korzenie i owoce, urozmaicając przypuszczalnie swoją dietę w drobne bezkręgowce. 

Zachowanie

Chomik koreański jest gatunkiem lądowym. Tworzy dosyć głębokie, pionowe nory, w których przechowuje zazwyczaj duża ilość pożywienia umieszczanego w specjalnych komorach. Może zgromadzić nawet 10 kilogramów pożywienia. Jest gatunkiem hibernującym, lecz z typowym przerywanym snem zimowym, aby dostarczyć pożywienia organizmowi w postaci zgromadzonych zapasów. Prowadzą samotny tryb życia, jak większość chomikowatych. Jest zwierzęciem zwykle nocnym, chociaż widywany za dnia, poszukując pożywienia. Zapewne jak większość chomików, jest zwierzęciem terytorialnym z przewagą samic o tendencjach dominujących.

Rozród

Zwykle rozmnaża się na przełomie kwietnia-października(Chony maj-sierpień). Samce zwykle opuszczają swoje terytoria w poszukiwaniu godowych do godów samic. Ciąża trwa krótka, jak u innych chomikowatych(ok. 20 dni), po czym samica w swojej norze rodzi 8-10 młodych(największy zanotowany miot liczył 24 osobników). Po około 3 tygodniach są samodzielne. Samica może odchować rocznie do 3 miotów. Okres dojrzałości płciowej jest niezbadany(przypuszczalnie ok. 6-8 tygodni).

Naturalni wrogowie

Chomik koreański może padać ofiarą sów, łasicowatych, lisów, kotów, psów, większych jaszczurek i węży. Za dnia mogą padać ofiarą ptaków drapieżnych. Chomik broni się przy pomocy ostrych siekaczy.

Długość życia

ok. 1 rok na wolności.

Znaczenie dla człowieka

Uważany za szkodnika z powodu niszczenia roślin uprawnych, jak słonecznik, soja, kukurydza i ryż. Rzadko hodowany w niewoli.

Ciekawostki

  • Jest monotypowym przedstawicielem rodzaju Tscherskia. 
  • Został opisany w 1899 roku przez brytyjskiego zoologa William'a Edward'a de Winton'a.
  • Niektórzy sądzą iż 15 gua z księgi przemiany Yijing odnosi się właśnie do chomika koreańskiego.
  • Chomik ten najprawdopodobniej pojawił się w późnym pliocenie. 
  • W angielskim nazewnictwie zwany jest "greater long-tailed hamster", czyli większy chomik długoogonowy, lub "the rat-like hamster", czyli chomik szczuropodobny. Druga z tych nazw czasami odnosi się także do chomika Sokołowskiego(Cricetulus sokolovi). 
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Greater_long-tailed_hamster
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Koreochomik_d%C5%82ugoogonowy
-http://www.iucnredlist.org/details/22432/0

poniedziałek, 25 listopada 2013

Świstak amerykański - nizinny świstak

inne nazwy: wuchak, świszcz
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Wiewiórkowate
  • Gatunek: Świstak amerykański(Marmota monax)

Występowanie

Świszcz zamieszkuje tereny Ameryki Północnej. Na południe jego zasięg rozpościera się od wschodniej Oklahomy, po północną Luizjanę, Alabamę, Georgię do Północnej Karoliny. Wschodnia granica występowania obejmuje Karolinę Północną, wybrzeże Atlantyku, półwysep Labrador i Kanadę, a północna od Labradoru po południową Alaskę. Świszcz najbardziej preferuje tereny otwarte, takie jak łąki, pastwiska i użytki zielone, lecz spotykany także na obszarach skalistych, górzystych i częściowo zalesionych. Często zamieszkuje także tereny zurbanizowane np. pola uprawne i sady.

Ogólny opis

Świszcze posiadają dosyć krępą budowę ciała, a ich długość ciała waha się w granicach 40-65 cm przy wadze ok. 2-6 kg. Kolor sierści jest zwykle zróżnicowany, choć najczęściej widywane są osobniki ciemnobrunatne, szarawe lub cynamonowe z białymi włoskami pokrywającymi ciało gryzonia. U większości świszczy łapki są koloru czarnego lub ciemnobrązowego, choć u jednego z podgatunków odnotowano łapki koloru różowego. Ogon jest zwykle ciemny i puszysty, stanowiąc 20-25% długości całkowitej ciała. Zęby są zwykle białe, a uszy zaokrąglone.

Dymorfizm płciowy     

Samce są nieco większe od samic.

Populacja i zagrożenia

Świszcz jest jednym z niewielu gatunków zwierząt, które po kolonizacji Ameryki Północnej przez Europejczyków zwiększyło swoją populację. Wiąże się to z wylesieniem i powstawaniem rozległych terenów otwartych, które są środowiskiem życia gryzonia. Obecnie świszcz jest traktowany jako gatunek pospolity i klasyfikowany jako gatunek o najmniejszych stopniu na wyginięcie. W wielu rejonach traktowany jako szkodnik niszczący uprawy.

Pożywienie   

Podstawowym składnikiem diety świszcza są zielone części roślin, jak lucerna, mniszek, czy koniczyna, lecz zjadają także liście, korę drzew, nasiona, orzechy, kwiaty, owoce, jaja ptaków, owady i mięczaki.

Zachowanie   

Świszcz jest gatunkiem o dziennym i samotniczym trybie życia. Samce są terytorialne, a ich areał rozciąga się przeciętnie przez 10 000 m2 pokrywając się z terytoriami samic(przeciętnie 2 lub nieco więcej). Terytorium samicy jest zwykle wielkości 2 500 m2, choć w okresie rozrodczym zwiększa się do ponad 10 000 m2. Świszcze budują zwykle dosyć rozbudowane nory, dzielące się na te używane w okresie letnim i zimowym. Zwykle posiadają kilka wejść i wyjść awaryjnych w razie zagrożenia. Żerują zwykle 2 razy dziennie przez 2 godziny, a resztę dnia spędzają odpoczywając w swojej norze, oszczędzając zgromadzoną tkankę tłuszczową na hibernację. Zwykle nie przejawiają instynktów społecznych, chociaż obserwowano wspólnie pożywiające się osobniki. W razie zagrożenia szybko uciekają do nory, a w razie odcięcia drogi ucieczki wyginają swoje ciało, pokazując zęby i pusząc ogon. Hibernują z nastaniem pierwszych chłodów, przez całą zimę(zwykle od października do marca lub kwietnia, zależnie od szerokości geograficznej) . Czasami mogą hibernować w okresie letnim przy niedostatecznym dostępie do pożywienia. Bardzo dobrze pływają i wspinają się na drzewa

Rozród 

Okres rozrodczy zaczyna się zaraz po wyjściu świszczy z hibernacji, czyli w połowie kwietnia(choć może być to zmienne w zależności od szerokości geograficznej). Samce zwykle budzą się jako pierwsze, ustalając terytorium, tocząc walki z konkurentami oraz wyszukując partnera. Samica zwykle chodzi w ciąży przez 31-32 dni, po czym rodzi 1-9 młodych, warzących przeciętnie 25 gramów. Młode szybko rosną, dlatego zazwyczaj po upływie 44 dni są odstawiane od mleka, a po upływie 2 miesięcy stają się niezależne. Dojrzałość płciową osiągają po upływie 1-2 lat. Rozmnażają się jedynie raz do roku.

Naturalni wrogowie 

Świszcze padają ofiarą wilków, kojotów, lisów rudych i wirginijskich, niedźwiedzi czarnych, rysiów kanadyjskich i rudych, psów, ptaków z rodziny jastrzębiowatych i węży.

Długość życia         

W stanie dzikim przeciętnie 4-6 lat, choć w niewoli dożywają 10-14 lat.

Znaczenie dla człowieka 

Czasami są uważane za szkodniki niszczące pastwiska i pola uprawne. Budując swoje nory uszkadzaj sprzęt rolniczy oraz powodują uszkodzenia nóg u zwierząt gospodarskich. Używane w badaniach laboratoryjnych w leczeniu wielu chorób, a także jako zwierzę treningowe dla myśliwych. Czasami hodowane w niewoli.

Ciekawostki  

  • Jest największym przedstawicielem rodziny Marmota
  • W przeciwieństwie do większości przedstawicieli swojego rodzaju świszcz jest gatunkiem zamieszkującym tereny nizinne.
  • Świszcze posiadają wiele nazw zwyczajowych na terenie swojego występowania np. świnka ziemna lub świnka świszcząca.
  • Zgodnie z legendą kiedy świstaki wychodzące ze snu zimowego(żyjące w niewoli) ze swoich nor zauważą swój cień oznacza to 6 tygodni dodatkowej zimy, jeśli zaś go nie zobaczą oznacza to szybką wiosnę.
  • Jest blisko spokrewniony z innymi przedstawicielami rodzaju Marmota(liczący 14-15 gatunkówmiędzy innymi z świstakiem(Marmota marmota), świstakiem kanadyjskim(Marmota caligata) i świstakiem z Vancouver(Marmota vancouverensis).
  
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Groundhog
-http://animaldiversity.org/accounts/Marmota_monax/
-http://www.iucnredlist.org/details/42458/0
-http://animals.nationalgeographic.com/animals/mammals/groundhog/

środa, 13 listopada 2013

Megalomys desmarestii - Olbrzymi szczur z Martyniki

inne nazwy: piżmak martynikański*, szczur Desmarest'a*, antylski olbrzymi szczur ryżowy*

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Chomikowate
  • Gatunek: Megalomys desmarestii

Występowanie

Szczur Megalomys desmarestii był endemitem wyspy Martynika. Bardzo mało wiadomo na temat habitatu tego gryzonie, choć prawdopodobnie zamieszkiwał lasy, a wraz z przybyciem człowieka także plantacje.

Ogólny opis

Brak dokładniejszych danych na temat wymiarów owego gryzonia, choć opisywany jest iż wielkością dorównywał średniemu kotowi domowemu. Piżmak martynikański posiadał sierść kolory ciemnego, zwykle brązowego lub czarnego z jasną, niemal białą spodnią częścią ciała, obejmującą brzuch, kończyny oraz przednią i dolną cześć pyszczka gryzonia. Wokół oka biegła biała obwódka.

Dymorfizm płciowy  

Brak danych.

Pożywienie

Prawdopodobnie jak większość przedstawicieli swojej rodziny był wszystkożercą.

Zachowanie

Brak danych.

Rozród 

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Prawdopodobnie brak(możliwe iż myszołów białosterny), lecz po przybyciu człowieka na wyspę, szczury stawały się ofiarami kotów, psów, mangust, jak i jego samego.

Długość życia

Brak danych.

Przyczyny wymarcia  

Szczur Megalomys desmarestii jeszcze do końca XIX wieku był uważany za zwierzę pospolite i masowo tępione, gdyż jak większość gryzoni był uważany za szkodnika. Twierdzono iż szczury niszczą orzechy kokosowe na plantacjach. Gatunek był również jedzony przez ludzi, choć sposób jego przyrządzenia był dosyć skomplikowany, ze względu na piżmowy zapach ciała. Prawdopodobnie populacja gryzonia zaczęła drastycznie maleć po wprowadzeniu na wyspę mangusty, która przetrzebiała jego populację. Gwoździem do trumny dla tego gatunku była także erupcja wulkanu Góry Pelée 8 maja 1902 roku, która zniszczyła miasto Saint-Pierre wraz z niewielką populacją gatunku. Prawdopodobnie kilka późniejszych erupcji po roku 1902 mogło odcisną swoje piętno na wyginięciu szczura Desmarest'a.


Ciekawostki

  • Megalomys desmarestii jest jednym z najmniej poznanych wymarłych gatunków holocenu.
  • Aby przyrządzić mięsa tego szczura wpierw należało wypalić całe włosie z jego ciała, następnie pozostawić ciało na jedną noc oraz gotować je w wodzie w dwóch partiach. W innym wypadku mięso posiadało nieprzyjemny zapach piżma.
  • Rodzaj Megalomys obecnie reprezentowany jest jedynie przez 4 wymarłe gatunki min. nornika Barbuda*(Megalomys audreyae), Megalomys curazensis i olbrzymiego szczura ryżowego z Saint Lucia*(Megalomys luciae). Wszystkie gatunki wymarły w wyniku działalności człowieka.
  • Megalomys desmarestii to jedyny naziemny ssak żyjący naturalnie na wsypie Martynika. Na Martynice występuje także 9 gatunków nietoperzy.
Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Megalomys_desmarestii
-http://www.iucnredlist.org/details/12980/0

sobota, 14 września 2013

Wiskaczan wielki - górski futrzak

inne nazwy: wiskacza
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Szynszylowate
  • Gatunek: Wiskaczan wielki(Lagostomus maximus)

Występowanie

Wiskacza zamieszkuje nizinne łąki, suche, zakrzewione terany i pampasy u podnóża gór Andy. Obszar występowania tego gryzonia obejmuje północną, wschodnią i środkową Argentynę, południowy i zachodni Paragwaj oraz południowo-wschodnią Boliwię.

Ogólny opis

Wiskacza to duży przedstawiciel rodziny szynszylowatych, mierzący 47-66 cm, z ogonem o długości 15-20 cm. Waga ssaka waha się w granicach 2-8 kg, w zależności od wieku i płci zwierzęcia. Futro ssaka jest zwykle puszyste i szare na grzbiecie, choć różni się kolorystycznie w zależności od terenu występowania. Na terenach o podłożu piaszczystym, grzbiet jest jasnoszary, a o podłożu ciemnym, futerko jest ciemnoszare. Brzuszna część jest zwykle bardziej jaśniejsza, biała. Głowa wiskaczy jest dosyć duża i tępo zakończona. Na pysku widnieją czarne i białe pasy. Oczy gryzonia są duże, a łapki są wyposażone na przodzie w cztery, a z tyłu w trzy palce zakończone ostrymi pazurami. Ogon jest całkowicie pokryty futrem.

Dymorfizm płciowy

Wyraźnie zaznaczony. Samce są czasami czterokrotnie większe do samic. U obu płci występuje charakterystyczny wąsik, lecz u samców jest on lepiej zaznaczony. 

Populacja i zagrożenia

Gryzoń jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski, choć jego populacja kurczy się lub zanikła w niektórych obszarach. W 1905 roku w Argentynie został uznany za szkodnika i intensywnie tępiony, dlatego wymarł w wielu jej obszarach. Zagrożeniem dla tego gatunku są także polowania dla mięsa i skóry, lecz populacja wydaje się nadal dosyć duża.    

Pożywienie

Jest gatunkiem roślinożerny w niewoli jedzący każdy rodzaj roślin. W stanie dzikim żywi się trawami i nasionami, głównie iglicą i lucerną.

Zachowanie  

Wiskacza jest gatunkiem stadnym, aktywnym głównie po zmierzchu. Stada liczą zazwyczaj 20-30 osobników, choć nie rzadko spotykane są większe grupy do 50 sztuk. W stadzie znajdują się zazwyczaj 1-3 samce, które żyją wraz z samicami przez ok. 1 rok, po czym opuszczają harem(prawdopodobnie jest to instynkt, który uniemożliwia kojarzenia się spokrewnionych osobników). Wiskacze budują skomplikowaną sieć tuneli, zwanych viscachera. Nory mogą ciągnąć się nawet przez 600 m kw. i posiadać do 30 wejść. Podziemne nory są używana zazwyczaj w celach obronnych, jako miejsce porodów i wychowywania młodych. Samce są zazwyczaj terytorialne. Tupią zazwyczaj ogonem i łapami o ziemię na widok innego samca, a jeśli żaden z nich nie odpuści, dochodzi do krwawej walki, kończącej się nie raz poważnymi obrażeniami. Samce oznaczają wejście do nory, moczem, kałem i specjalnym feromonami znajdującymi się w okolicy policzków. Różne stada wiskaczy rzadko zamieszkują te same terytorium, choć samce nie wskazują zachowań agresywnych w stosunku do samic i osobników niedojrzałych z innych stad. Wsikacza jest zwierzęciem, ostrożnym i bardzo zwinnym, szczególnie na terenie skalnym, gdzie porusza się przy pomocy skoków. W chwili gdy dany osobnik zauważy drapieżnika, wydobywa z siebie odgłos alarmowy, aby ostrzec kompanów.

Rozród

Okres rozrodczy w stanie dzikim przypada w marcu-kwietniu. Nowe samce dołączają zazwyczaj wtedy do stada samic i rozpoczynają gody. Ciąża trwa przeważnie 153 dni, po której rodzą się zazwyczaj 2 w pełni ukształtowane i samodzielne młode(z wagą 200 g.), które po ok. 24 dniach odstawiane są od mleka, a usamodzielniają się po ok. 8 tygodniach. Dojrzałość płciową osiągają po ukończeniu 8,5 miesiąca przez samice i 15 miesiąca przez samca.

Naturalni wrogowie

Nie przeprowadzono badań na temat zwierząt polujących na wiskacze, choć jest wielce prawdopodobne że pada ofiarą wilka grzywiastego, lisa argentyńskiego, lisoszakala, lisa siwego, kalpeo, ptaków drapieżnych, pumy i kota andyjskiego.

Długość życia

W naturze długość życia nie poznana. W niewoli może dożyć 20 lat.

Znaczenie dla człowieka

Wiskacza jest uważana za szkodnika. Wiskacze czasami niszczą uprawy dlatego są tępione przez rolników. Ponadto uważa się iż budowane przez nie nory na pastwiskach są przyczyną złamań nóg u bydła, a uwalniany kwaśny mocz zatruwa glebę. Wskacze są także celem polowań, dla mięsa i cennego futra. Czasami trzymany w niewoli.

Ciekawostki 


  • Wiskacza jest największym przedstawicielem rodziny szynszyli(Chinchillidae
  • Obecnie jest jedynym przedstawicielem rodzaju Lagostomus.
  • Intensywne polowania i tępienie zdziesiątkowały populacje wiskaczy na przestrzeni wieków, choć jego populacja nie wydaje się poważnie zagrożona, choć są uważane za rzadkie.
  • Istnieje teoria iż kot andyjski(Leopardus jacobitus) wyspecjalizował się w polowaniu na wiskacze i szynszyle, dlatego kiedy szynszyle niemal wymarły na wolności, a wiskacz stał się rzadkością, kot andyjski stał się bardzo rzadko spotykany i poważnie zagrożony wyginięciem.
  • Jedynym znanym wymarłym przedstawicielem rodzaju Lagostomus jest Lagostomus crassus znany jedynie z jednej czaszki znalezionej w Południowym Peru.
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Plains_viscacha
-http://www.iucnredlist.org/details/11170/0
-http://animaldiversity.org/accounts/Lagostomus_maximus/

środa, 17 lipca 2013

Wiewiórka czikari - wiewiórka sosnowa

inne nazwy: wiewiórka z Douglas*


  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Wiewiórkowate
  • Gatunek: Wiewiórka czikari(Tamiasciurus douglasii)

Występowanie

Wiewiórka czikari zamieszkuje lasy iglaste(głównie sosnowe, świerkowe i jodłowe na wysokości do 3300 m n.p.m.) u wybrzeża północnoamerykańskiego Pacyfiku. Zakres występowania obejmuje północną Kalifornię, zachodni i centralny Oregon, wschodnią Nevadę, Waszyngton, południowo-zachodnią Kolumbię Brytyjską, aż do południowo-wschodniej Alaski.

Ogólny opis

Wiewiórka czikari osiąga długość ciała od 27 do 35 cm i masę 140-312 gramów. Długość ogona waha się w zakresie od 10 do 16 cm. Umaszczenie u tej wiewiórki zależne jest od pory roku. Latem wiewiórka posiada szarobrązowe lub czerwonobrązowe umaszczenie z czarnym lub pomarańczowym kolorem na końcach niektórych włosów. Spodnia część ciała jest koloru jasnego lub pomarańczowego, czasami z białymi plamami. Pomarańczowe zabarwienie brzucha i piersi futra wiewiórki czikari, odróżnia ją od blisko z nią spokrewnioną amerykańską wiewiórką czerwoną. Ogon jest puszysty, pomarańczowobrązowy i czarny przy końcówkach włosów. Na bokach ciała gryzonia widnieją czarne pasy, znikające na zimę. Wokół oka wiewiórki biegnie biały pierścień. Na zimę futro wiewiórki staje się szarawe, a pomarańczowy kolor u spodu ciała staje się mniej widoczny. W swoim północnym zasięgu występowania, wiewiórce podczas zimy wyrastają "pęczki" na uszach.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego.

Populacja i zagrożenia

Populacja wiewiórki czikari jest na stabilnym poziome i nie jest zagrożona wyginięciem. Jedynym potencjalnym zagrożeniem może być utrata i fragmentacja naturalnego środowiska, lecz nie odnotowano spadu populacji tej wiewiórki. Wiewiórka czikari jest klasyfikowana jako gatunek najmniejszej troski.

Pożywienie

Wiewiórka czikari jest przede wszystkim ziarnożerna, a nasiona sosny stanowią dużą część jej diety. Wiewiórka zjada również kambium, grzyby, gałązki drzew iglastych, sok drzewny, liście, pąki, żołędzie, orzechy, jagody i owoce, urozmaicając czasami swoją dietę o stawonogi, ptasie jaja i pisklęta.

Zachowanie

Wiewiórka czikari prowadzi przeważnie samotniczy tryb życia, poza okresem rozrodczym i wychowywania młodych. Gryzoń jest aktywny całodobowo i przez wszystkie pory roku, z wyjątkiem okresów srogiej zimy i silnych burz, kiedy wiewiórka woli przesiadywać w swoim gnieździe. Zwierzę jest także dosyć głośne, zwłaszcza podczas walk terytorialnych i kiedy wypatrzy niebezpieczeństwo. Większość życia spędza w koronach drzew, skacząc i wspinając się. Wiewiórka czikari są terytorialne, a ich obszar obejmuje przeważnie 1 do 1,5 hektara. Wiewiórki swoje gniazda wykonują samodzielnie z mchu, trawy, gałęzi i kory, lub wykorzystują te opuszczone przez ptaki. Często także wykorzystują dziuple w drzewach. Wykonuje zapasy żywności, aby wykorzystać je podczas zimy. Potrafi przechowywać nasiona w wilgotnym miejscu oraz grzyby w suchym, aby zachowały świeżość. Orzechy i żołędzie potrafi zakopywać w ziemi i odkopywać z pod śniegu podczas zimy(te zapomniane kiełkują) . Wiewiórki czikari są szybkie i czujne oraz rzadko jedzą na ziemi.

Rozród

Okres rozrodczy u tych wiewiórek przypada od stycznia do sierpnia, lecz największe nasilenie występuje między marcem, a majem. Para zazwyczaj gania się nawzajem, aż nie dojdzie do kopulacji. Wiewiórka czikari ma przeważnie jedynie jednego partnera w jednym sezonie. Ciążą trwa przeważnie 36 do 40 dni. Samica może urodzić do 8 młodych, lecz przeważnie jest ich 4-6. Młode rodzą się nagie i ślepe. Futerko wyrasta im całkowicie po upływie 18 dni, a oczy otwierają po 26-36 dniach. Młode opuszczają gniazdo zwykle w połowie lipca do początku sierpnia i odstawiane są od mleka po upływie 6-9 tygodni, lecz pozostają z matką do grudnia. Opuszczają matkę w wieku 8-9 miesięcy, kiedy osiągają dojrzałość płciową. Wiewiórka czikari rozmnaża się raz do roku, lecz bywają przypadki kiedy drugi miot rodzi się w sierpniu lub wrześniu.

Naturalni wrogowie               

Głównie łasica długoogoniasta, kuna świerkowa, kojot, ryś rudy, jastrząb, lisy, sowy i koty

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Wiewiórki czikari czasami mogą powodować uszkodzenia domów, podgryzając drewniane części oraz podkradają orzechy z uprawianych drzew, czasami jeszcze niedojrzałe. Ludzie czasami kradną zebrane nasiona przez wiewiórki, aby użyć je w szkółkach drzew.

Ciekawostki


  • Wiewiórka czikari spełnia ważną rolę w ekosystemie. Pomaga w roznoszeniu nasion drzew iglastych, a także zarodników grzybów, które po przejściu przez układ pokarmowy uwalniane są z odchodami zazwyczaj pod drzewem. Także zakopywane orzechy i żołędzie nie zostają całkowicie zjedzone i wkrótce kiełkują.
  • Wyróżnia się dwa podgatunki wiewiórki czikari(Tamiasciurus douglasii douglasii i Tamiasciurus douglasii mollipilosus)
  • Wiewiórka ta przez Indian nazywana była "Pillillooeet", co wzięło się od jej charakterystycznego nawoływania. 
  • Wiewiórka czikari jest spokrewniona z dwoma innych przedstawicielami rodzaju Tamiasciurus, z amerykańską wiewiórką czerwoną(Tamiasciurus hudsonicus) i poważnie zagrożoną wiewiórką Tamiasciurus mearnsi.
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Douglas_squirrel
-http://animaldiversity.org/accounts/Tamiasciurus_douglasii/
-http://eol.org/pages/347429/details
-http://naturemappingfoundation.org/natmap/facts/douglas_squirrel_712.html

poniedziałek, 20 maja 2013

Świstak himalajski - Himalajski świst

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Gryzonie
  • Rodzina: Wiewiórkowate
  • Gatunek: Świstak himalajski (Marmota himalayana)

Występowanie

Świstak himalajski występuje na wysokogórskich(3500 do 5200 m n.p.m.) łąkach i pastwiskach gór Himalajskich w Indiach, Nepalu, Pakistanie i kilku prowincji w Chinach, głównie na Wyżynie Tybetańskiej.

Ogólny opis

Świstak himalajski, jak inne świstaki to duże wiewiórki ziemne. Świstaki himalajskie swą wielkością przypominają przeciętnego kota domowego, mierzą od 470 do 670 minimetrów i ważą od 4 do 9 kilogramów. Ich ogon i uszy są mniejsze niż innych przedstawicieli rodzaju Marmmota. Umaszczenie świstaka himalajskiego waha się w granicach od żółtego do brązowego na grzbiecie i nieco jaśniejszego na brzuchu. Widoczne są także ciemne plamy, które występują głównie na głowie i pysku.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego.

Populacja i zagrożenia

Nie jest znany stan populacji świstaka himalajskiego, jednak przypuszcza się że populacja gatunku nie jest zagrożona. Świstak himalajski jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski. Świstak ten jest lokalnie pospolity i nie zanotowano spadku populacji, głównie ze względu na to że występuje na obszarach ochronnych, gdzie występuje pantera śnieżna.

Pożywienie

Świstak himalajski jest roślinożerny i żywi się przede wszystkim roślinami młodymi i kwitnącymi. Często wybór pokarmu roślinnego, różni się wraz z zmianą sezonu. Świstak zjada również korzenie, bulwy, nasiona, orzechy i owoce.

Zachowanie

Świstaki himalajskie żyją w koloniach do 30 osobników, a wielkość stada zależy od dostępności pożywienia. Ich aktywność przypada w godzinach porannych i późnym popołudniem. Widoczne u świstaków są także interakcje społeczne, jak u większości gryzoni. Świstaki często witają się po tym jak członkowie stada opuściły norę podczas żerowania oraz toczą pozorowane, niegroźne walki. Świstak himalajski jest gryzoniem, który hibernuje od 6 do 8 miesięcy podczas najzimniejszych porach roku. Są zazwyczaj aktywne wiosną,  latem i wczesną jesienią. Gryzoń ten buduje nory, w których samice opiekują się swoimi młodymi, kiedy to samiec stoi na czatach. Jedynie w połowie i pod koniec sierpnia, obie płcie większość czasu spędzają poza norą. Świstaki komunikują się przy pomocy zmysłu dotyku i przy pomocy świstów i gwizdów. Świstaki podczas pobytu poza norą zachowują szczególną ostrożność, a pomaga im przy tym wyczulony zmysł wzroku i słuchu. Świstak, który zauważy potencjalne zagrożenia informuje resztę stada, świstem. Ze względu na to iż świstaki himalajskie większość czasu spędzają w swoich norach, trudno je zaobserwować w naturalnym środowisku.

Rozród

Świstaki himalajskie, jak i inne świstaki żyją w stadach, którym przewodzi para reprodukcyjna, a inne dorosłe osobniki w stadzie nie mogą się rozmnażać, w przeciwnym razie, jeśli samica urodzi młode, są one zabijane lub porzucane. Świstaki są monogamiczne, lecz zdarza się że samica może mieć młode z innym samcem. Okres rozrodczy u świstaków himalajskich przypada w lutym i marcu. Ciąża u samicy trwa miesiąc. Samice rodzą młode późną wiosną lub wczesnym latem, czyli z końcem hibernacji. Zazwyczaj miot liczy od 2-11 młodych. Młode już po 15 dniach są odstawiane od mleka matki, lecz w ciągu tych 15 dni samica rzadko opuszcza swoje dzieci. Dojrzałość płciową osiągają po 2 latach. Jeżeli niedominująca samica w stadzie zajdzie w ciąże to ma kilka wariantów, porzucić młode, aby były one zabite przez dominującą parę, opuścić stado i założyć własną kolonie, lub walczy z dominującą samicą o przywództwo nad kolonią.

Naturalni wrogowie

Świstaki himalajskie stanowią 20 % diety pantery śnieżnej. Padają one także ofiarą niedźwiedzia brunatnego, wilka tybetańskiego, orłosępa, orła przedniego i innych ptaków drapieżnych.

Długość życia

Średnia długość życia na wolności wynosi 15 lat.

Znaczenie dla człowieka

Świstak himalajski nie ma żadnego znaczenia dla człowieka. Jedynie dawniej wierzono że mięso świstaka, jest skutecznym lekiem na choroby nerek w tybetańskiej medycynie ludowej.

Ciekawostki

  • Świstak himalajski posiada bardzo ważną rolę w ekosystemie, gdyż stanowi on główne źródło pokarmu dla poważnie zagrożonej pantery śnieżnej oraz kilku gatunkom drapieżnych ssaków i ptaków. Ponadto ich nory ułatwiają penetrowanie wody w głąb gleby i napowietrzenie jej. Dodatkowo opuszczone nory są siedliskiem dla innych małych ssaków.
  • Świstaki himalajskie czasami żerują na tym samym pastwisku co jaki(Bos grunniens).
  • Świstaki himalajskie są bardzo rzadko trzymane w niewoli, dlatego brak informacji na ten temat.
  • Istnieją dwa podgatunki świstaka himalajskiego(Marmota himalayana himalayana i Marmota himalayana robusta).
  • Polska nazwa "świstak" pochodzi od charakterystycznego świstu, którym zwierzęta ostrzegają się przed zagrożeniem.
  • Do rodzaju Marmota wraz z świstakiem himalajskim zalicza się 15 gatunków gryzoni min. świstaka alpejskiego(Marmota marmota), świszczuna(Marmota monax), świstaka syberyjskiego(Marmota sibirica) i świstaka alaskańskiego(Marmota broweri).    

Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Himalayan_marmot
-http://www.arkive.org/himalayan-marmot/marmota-himalayana/
-http://animaldiversity.org/accounts/Marmota_himalayana/
-http://www.iucnredlist.org/details/12826/0