Kaczuga birmańska - ponownie okryty batagur

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Żółwie
• Rodzina: Batagurowate(Geoemydidae)
• Gatunek: Kaczuga birmańska(Batagur trivittata)

Występowanie

Tereny Mjanmu w systemach rzecznych Saluin, Irawadi oraz ich dopływów(obecnie głownie ograniczony do kilku siedlisk). Przypuszczalnie może występować także na terenie prowincji Junnan(Chiny).

Siedlisko

Zasiedla duże i głębokie rzeki i jeziora z piaszczystą plażą.

Ogólny opis

Batagurowate(Geoemydidae)  to rodzina żółwi skrytoszyjnych. Karapaks płaski lub wypukły, plastron zwykle duży. Palce objęte błoną pławną. Część nosowa wydłużona z dużymi, okrągłymi nozdrzami. Oczy duże, osadzone na bokach głowy.

Kaczuga birmańska jest dużym żółwiem, osiągającym ok. 60 cm długości karapaksu. Karapaks ma kształt eliptyczny, koloru od brązowego do oliwkowego. Reszta ciała koloru szarego. Głowa wąska, wydłużona, podobna kształtem do batagura baska, czasem o lekko żółtawym kolorze. Plastron koloru od żółtego do pomarańczowego, czasami pokryty ciemnymi plamami.

Dymorfizm płciowy

Samce posiadają trzy, zwykle słabo widoczne, podłużne pasy na karapaksie, oraz jeden dobrze widoczny(czarny) pas, ciągnący się od nasady nosa po kraniec głowy(dobrze widoczny zwłaszcza w okresie godowym).

Populacja i zagrożenia

Kaczuga birmańska jest jednym z najbardziej zagrożonych gatunków żółwi. Do roku 2001 był on uznawany za gatunek przypuszczalnie wymarły, aż do momentu kiedy badacze znaleźli skorupę po niedawno zabitym żółwiu nad rzeką Dokhtawady. Niedługo później kilka żywych osobników zostało odkrytych na rynkach na terenie Chin i w zbiornikach wodnych na terenie Mandalaju(Mjanma). Dzięki odnalezionym kaczugą utworzono chronioną kolonie. W 2007 roku stworzono program mający na celu hodowle kaczugów w niewoli, zbieranie jaja z naturalnego siedliska i inkubowanie ich w niewoli wraz z wypuszczaniem ich później na wolność(wokół rezerwatu w Htamanthi). Dzięki wsparciu rządu  Myanmaru program odniósł spory sukces, a liczebność gatunku nieco wzrosła. W 2011 roku utworzono nową kolonie w miejscowości Linpha, na wypadek katastroficznych wydarzeń(żyje tam ok. 300 osobników). W 2015 roku odbyło się wielkie wydarzenie wypuszczenia 60 żółwi do naturalnego środowiska, wpierane przez lokalną ludność, a także w niedługim ostępie czasu wypuszczono kolejne 100 żółwi. Przed rozpoczęciem programu znano jedynie jedną niewielką, dziką populację(ok. 10 dorosłych samic) z odległych terenów rzeki Upper Chindwin.

Głównym zagrożeniem dla kaczugi były polowania. Jej mięso i jaja były uważane za ważne źródło żywności. Przypadkowe utonięcia w sieci oraz niszczenie siedliska(budowa tam, kopalnictwo) także bardzo odbiło się na populacji żółwia, która z uwagi na niską przeżywalność młodych osobników i bardzo wolny rozwój, nie regenerowała się.

Obecnie kaczuga birmańska uważana jest za gatunek poważnie zagrożony.

Pożywienie

Brak informacji. Przypuszczalnie podobnie jak inne gatunki batagurów jest gatunkiem głównie roślinożernym, żywiącym się opadłymi do wody owocami i częściami roślin, roślinnością wodną i pędami. Mogą urozmaicać dietę w upolowane ryby, mięczaki, skorupiaki i padlinę.

Zachowanie

Kaczuga birmańska jest gatunkiem żółwia o wodnym trybie życia, wychodzącym na ląd głównie w celach wygrzania się. Używa zwykle do tego celu wynurzonych kłód, kamieni lub podpływa na brzeg. Jest gatunkiem o samotnym trybie życia, zwykle nie tolerującym innego żółwia w pobliżu(wyjątkiem jest okres rozrodczy), nie ma jednak wyznaczonych terytorium, zwykle wędrując w poszukiwaniu pożywienia. Aktywny jest prawdopodobnie całodobowo, jednak większość dnia spędza na wygrzewaniu. Nie jest jednoznacznie określone jak bataury odnajdują pożywienie, na pewno służy im do tego dobry wzrok i węch, choć przypuszczalnie wyczuwają także wibrację w wodzie(spowodowanymi przykładowo spadającym owocem do wody).

Rozród

Słabo poznany. Samice zakładają gniazda i składają jaja na przełomie grudnia i stycznia. W wykopanym zagłębieniu samica składa ok. 25 jaj. Okres inkubacji-brak danych(u innych gatunków przeciętnie 70-90 dni). W niewoli w ciągu 7 lat młode osobniki osiągają wielkość 25 cm długości(karapaksu).

Długość życia

Brak danych. Przypuszcza się że batagury żyją od 40 do 80 lat.

Naturalni wrogowie

Dla młodych osobników duże ryby, ptactwo wodne i warany. Dorosłe osobniki przypuszczalnie nie padają ofiarą drapieżników(poza człowiekiem).

Podgatunki 

Nie wymienia się.

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś obiekt polowań dla smacznego mięsa i jaj. Obecnie objęty całkowitą ochronną, natomiast lokalna ludność podlega edukacji, która ma na celu uświadamiać potrzebę chronienia gatunku, dlatego obecnie sporadycznie notuje się polowania na kaczugę.

Gatunek trzymany min. w Ogrodzie Zoologicznym Yadanabon(Mandalaj, Mjanma) i Lawkananda Park w Paganie(ośrodek ratowania żółwi), głównie w celach programu zachowawczego.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Pierwotnie takson Geoemydidae(Bataguridae, batagurowate) wliczano jako podrodzina rodziny żółwi błotnych(Emydidae), z uwagi na duże podobieństwo morfologiczne, choć w latach osiemdziesiątych podwyższono jego status do rangi rodziny. Batagurowate są rodziną o dużej liczbie gatunków, dlatego ich systematyczny podział nie jest ściśle określony. Wiele gatunków krzyżuje się ze sobą, tworząc hybrydy, co także utrudnia identyfikacje gatunku. Obecnie przyjmuje się iż rodzina Geoemydidae rozgałęzia się na 2 podrodziny Geoemydinae i Rhinoclemmydinae i 19 rodzai.

Skamieniałości i ewolucja Geoemydidae  nie jest także blisko poznana. Najstarsze skamieniałości batagurowatych sięgają eocenu(50 mln lat temu). Ze skamieniałości znany jest Mauremys gaudryi występujący na terenie Europy(Francja, Austria) 8-2,5 mln lat temu, Ptychogaster cayluxensis także z terenów europejskich, lecz liczący ok. 40-20 mln lat, czy Mauremys thanhinensis z Tajlandii, liczący sobie 37-33 mln lat.

Obecnie najczęściej kaczuga birmańska jest klasyfikowana do rodzaju Batagur wraz z Batagur affinis, Batagur baska, Batagur borneoensis, Batagur dhongoka i Batagur kachuga. Niegdyś i sporadycznie obecnie jest klasyfikowana do rodzaju Kachuga, który została zlikwidowany, a członkowie podzieleni między inne rodzaje. 

Bibliografia:
-http://www.turtlesurvival.org/component/taxonomy/term/summary/40/7#.WYSFFoTyjcs
-http://www.asianturtlenetwork.org/field_guide/kachuga_trivittata.htm
-http://www.iucnredlist.org/details/10952/0
-https://en.wikipedia.org/wiki/Geoemydidae
-https://www.sciencedaily.com/releases/2015/04/150410165158.htm
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=276087

Azjatycki żółw bagienny - prekursor hybryd

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Żółwie
• Rodzina: Batagurowate
• Gatunek: Azjatycki żółw bagienny(Mauremys mutica)

Występowanie

Żółw jest spotykany w Azji Wschodniej. Występuje w północnym Wietnamie, południowych i środkowych Chinach, Japonii, na wyspach Hajnan, Tajwan i wyspach archipelagu Riukiu. Przypuszczalnie może zamieszkiwać także tereny pograniczne leżące na terytorium Laosu. Populacja występująca w Japonii jest prawdopodobnie sztucznie stworzona przez człowieka z żółwi zamieszkujących wyspę Tajwan. Azjatycki żółw bagienny preferuje tereny bagienne, mokradła, a także stojące, lub wolno płynące wody, takie jak stawy, strumienie i jeziora.

Ogólny opis

Żółw osiąga 20 cm długości korpusu. Pysk gada stożkowaty z lekko wystającą górną szczęką. Wierzchnia część głowy koloru szarego do brązowego, natomiast spodnia żółtego z szeroką, żółtą linią rozciągającą się od oka żółwia po szyję. Kończyny dobrze rozwinięte, koloru szarego do zielonooliwkowego po wierzchniej stronie i żółtego od spodu. Palce zrośnięte błoną pławną, wyposażone w ostre pazury. Plastron żółty, żółtozielony, lub barwy kości słoniowej z czarną plamą na każdej z tarczy, jednak u niektórych osobników z danej populacji plastron może być całkowicie czarny. Karapaks lekko wypukły, koloru od brązowego do czarnego w zależności od danej populacji. Ogon dosyć długi.

Dymorfizm płciowy

Plastron samca nieco bardziej wklęsły, u samicy natomiast płaski. Ogon samca jest także zwykle większy i grubszy. W przeciwieństwie do większości gatunków batagurowatych, u azjatyckiego żółwia bagiennego nie występuje wielkościowy dymorfizm płciowy(u większości samica większa od samca).

Populacja i zagrożenia

Gatunek jest obecnie poważnie zagrożony, a jego populacja znacznie zmalała ostatnimi laty. Azjatycki żółw bagienny jest celem nielegalnych polowań dla mięsa, narządów używanych w tradycyjnej medycynie, a ostatnio także w celach sprzedaży żywych osobników na czarnym rynku jako zwierzęta domowe. Ograniczenie sprzedaży artykułów wytworzonych z tego żółwia doprowadziło do wzrostu ich cen na czarnym rynku i większego popytu. Gatunek uległ także wysokiemu wskaźnikowi hybrydyzacji, głównie z pudełecznikiem trójpasym i Chinemys reevesi. Hybrydy nie są objęte ochroną, dlatego prawo jest często naginane, a żółwie sprzedawane pozornie jako mieszańce(choć czysto-krwiste żółwie są o wiele cenniejsze). Jest także zagrożony przez niszczenie jego środowiska naturalnego, głównie w skutek zanieczyszczenia wody i stosowania pestycydów, oraz inwazją gatunków obcych. Gatunek osiąga także późny wiek dojrzałości płciowej. Azjatycki żółw bagienny objęty jest konwencją CITES w Załączniku II, jednak Chiny pozwalają na ograniczony handel artykułami wytworzonymi z tego żółwia. Prowadzone są także hodowle tego żółwia w niewoli, głównie w celach handlowych, jednak może to w przyszłości ocalić dzikie populacje gatunku.

Pożywienie

Wszystkożerca. Żywi się korzonkami, liśćmi, owocami, kwiatami, owadami, robakami wodnymi, ślimakami, płazami, skorupiakami i małymi kręgowcami.

Zachowanie

Jest wodno-lądowym gatunkiem żółwia, przypuszczalnie o nocnym i samotnym trybie życia. Rzadko jest obiektem badań na wolności, a wiedza o tym gatunku opiera się z obserwacji w niewoli. Na lądzie porusza się nieporadnie, natomiast szybko w wodzie. Z wody wychodzi głównie w celu wygrzania się. Poza okresem godowym żółwie są w stosunku do siebie agresywnie nastawione.

Rozród

Wiedza o rozrodzie żółwi bagiennych pochodzi z obserwacji w niewoli. Okres godowy przypuszczalnie przypada od marca o sierpnia. Podczas zalotów samiec próbuje wspiąć się na samice. Samica może złożyć od 1 do 8 jaj, dwa razy w roku w wykopanej ziemistej jamie, gdzie następnie zostają zakopane przez samice. Inkubacja trwa 94 dni w 30*C. Wyklute pisklęta mierzą średnio 3,3 cm długości i ważą od 5 do 8 gramów. Dojrzałość płciową uzyskują po ok. 5 latach(informacja niepewna).

Naturalni wrogowie

Młode osobniki są narażone na ataki ptaków, szczurów, wydr itp. Osobniki dorosłe poza człowiekiem, nie posiadają wrogów .

Długość życia

Długość życia szacowana na ok. 40-80 lat.

Znaczenie dla człowieka

Cel polowań dla mięsa, atrybutów stosowanych w medycynie ludowej, oraz obiekt handlu na czarnym rynku, sprzedawany jako domowy pupil. Obecnie hoduje się azjatyckie żółwie bagienne, głównie na terenie Chin, co ma ukrócić zabijanie dziko żyjących żółwi.

Ciekawostki

• Tworzy hybrydy z niektórymi przedstawicielami rodziny batagurowatych, niegdyś traktowanych jako osobne gatunki. Mauremys x iversoni jest hybrydą powstałą ze skrzyżowania azjatyckiego żółwia bagiennego i pudełecznika trójpasego(Cuora trifasciata). Hybryda hodowana w dużych ilościach na farmach żółwi na terenie Chin. W stanie dzikim występuje przypuszczalnie na terenie Chin i Wietnamu. W przeciwieństwie do większości hybryd batagurowatych, samce w większości są niepłodne. Inną hybrydą jest Mauremys x pritchardi, powstałą ze skrzyżowania Chinemys reevesi.
• Znany jest jeden podgatunek azjatyckiego żółwia bagiennego Mauremys mutica cami zamieszkujący Japonię i archipelag Riukiu, jednak badania sugerują iż w przyszłości można będzie wyróżnić nieco więcej podgatunków tego żółwia.
• Został opisany w 1842 roku przez duńskiego zoologa Theodore Edward'a Cantor.
• Rodzaj Mauremys liczy 10 gatunków żółwi min. żółwia hiszpańskiego(Mauremys leprosa), żółwia kaspijskiego(Mauremys caspica) i żółwia annamskiego(Mauremys annamensis).

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Azjatycki_%C5%BC%C3%B3%C5%82w_bagienny

-https://en.wikipedia.org/wiki/Yellow_pond_turtle

-http://www.arkive.org/asian-yellow-pond-turtle/mauremys-mutica/

-http://www.iucnredlist.org/details/39613/0

Orlicja - Olbrzymi żółw malajski

inne nazwy: żółw malajski olbrzymi

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Żółwie
• Rodzina: Batagurowate
• Gatunek: Orlicja (Orlitia borneensis)

Występowanie

Zamieszkuje słodkowodne jeziora, bagna i wolno płynące rzeki Azji Południowo-Wschodniej(Malezję, Borneo i Sumatrę)

Ogólny opis

Orlicja to duży żółw, którego skorupa może osiągać 80 cm długości, a sam żółw wagę 50 kg, co czyni go największym żółwiem słodkowodnym Azji Południowo-Wschodniej. Posiada dużą głowę i silną, lekko wysuniętą szczękę. Głowa dorosłego osobnika jest ciemnobrązowa, bądź czarna, natomiast głowa osobników nieletnich jest lekko nakrapiana z jasną linią rozciągające się na głowie. Pancerz żółwia jest owalny, gładki w dotyku i zazwyczaj czarno-brązowy. Pancerz osobników nieletnich jest wypukły i ząbkowany. Plastron(część brzuszna skorupy żółwia) jest żółtobrązowy.

Dymorfizm płciowy

Samiec posiada dłuższy i grubszy ogon niż samice.

Populacja i zagrożenia

Orlicja jest klasyfikowana jako gatunek zagrożony i wymieniony w II załączniku CITES. Największym zagrożeniem dla tego żółwia jest nielegalne wyłapywanie w celu pozyskania jego mięsa, środków leczniczych i w celach kolekcjonerkich. Jego środowisko życia jest także przkształcane w plantacje palmy olejowej.

Pożywienie

Dieta żółwi w naturalnym środowisku nie jest do końca poznana, lecz prawdopodobnie jest głównie roślinożerny(owoce, rośliny wodne), urozmaicając swoją dietę w małe żyjątka(ryby, bezkręgowce).

Zachowanie

Orlicja jest gatunkiem wodno-lądowym. Pływa bardzo dobrze i nurkuje na znaczne głębokości, dzięki płucom, które wytrzymują wysokie ciśnienie pod wodą. Biologia żółwia nie jest dokładnie poznana.

Rozród

Bardzo słabo poznany. Samica składa dosyć duże jaja w okolicach brzegu rzek i innych zbiorników wodnych, zamieszkałych przez żółwie. Wielkość i konstrukcja gniazda, nie jest dokładnie poznana, podobnie jak sezon i zachowania rozrodcze żółwi. Prawdopodobnie żółwie rozmnażają się raz lub dwa razy w roku. Skorupa świeżo wyklutego żółwia, mierzy przeciętnie 6 cm długości.

Naturalni wrogowie

Dorosły osobnik, prawdopodobnie brak. Młode zarażone na ataki ptaków, dużych ryb i krokodyli.

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Orlicja jest wyłapywana z naturalnego środowiska w celach spożywczych i leczniczych, zwłaszcza w chińskim handlu. Bywa także hodowana w ogrodach zoologicznych i u prywatnych hodowców, gdzie pochodzi głównie z odłowu.

Ciekawostki

• W Setiu(Malezja) w 2009 roku powstało Centrum ochrony żółwi. Ratuje ono schwytane żółwie z rąk nielegalnych handlarzy, zapewnia siedliska lęgowe oraz ochrania jaja i młode żółwie urodzone na wolności, aby ochraniać je przed kłusownikami.
• W 1999 roku z Malezji wywieziono ponad 1 milion rodzimym żółwi słodkowodnych w tym znaczną ilość żółwi olbrzymich malajskich.
• Tubylcy twierdzą iż żółwie te budują swoje gniazda z kamieni i gruzu, lecz nie zostało to potwierdzone przez naukowców.
• Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Orlitia.   
  
  

Bibliografia:

-http://www.arkive.org/malaysian-giant-turtle/orlitia-borneensis/

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Orlicja

-https://en.wikipedia.org/wiki/Malaysian_giant_turtle

-http://www.iucnredlist.org/details/15509/0

-http://www.ecologyasia.com/verts/turtles/malayan_giant_terrapin.htm