Nocek rybaczek - nocny łowca ryb

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Nietoperze
• Rodzina: Mroczkowate
• Gatunek: Nocek rybaczek(Myotis vivesi)

Występowanie

Nocek rybaczek zamieszkuję endemicznie tereny przybrzeżne, oraz wyspy Zatoki Kalifornijskiej. Populacja przybrzeżna zamieszkuję stan Sonora(Meksyk) od portu San Carlos Nuevo Guaymas po miasto Puerto Peñasco i Kalifornię Dolną na wschodnim wybrzeżu od Isla Encantada po Punta Coyote. Mała populacja zamieszkuję także zachodnie wybrzeże Kalifornii Dolnej od zatoki Sebastián Vizcaíno Bay po północno-zachodnie wybrzeże Kalifornii Dolnej Południowej. Populacje wyspowe zamieszkują min. Isla Tiburon, Isla Ángel de la Guarda, Isla Carmen, Isla Media, Isla Granito, Isla Partida, Santa Inez Island, Pond Island, San Marcos Island itd.. Nocek rybaczek zamieszkuję wybrzeża mórz, gdzie znajdują się jaskinie, szczeliny i skalne półki.

Ogólny opis

Nocek rybaczek jest dużym gatunkiem nietoperza z rodziny mroczkowatych, największym przedstawicielem rodzaju Myotis na terenie Ameryki Północnej, osiągając 14-14,5 cm całkowitej długości ciała(w tym 6-7 cm długość ogona), 40 cm rozpiętości skrzydeł i ok. 25 g wagi. Pyszczek krótki, zwykle różowy. Uszy jasne, długie i szerokie. Skrzydła nietoperza długie i dosyć wąskie, pozwalające łatwo i szybko latać, choć dynamiczne manewrowanie jest utrudnione. Dodatkowo skrzydła są mało obciążone, co ułatwia przenoszenie zdobyczy. Nocek rybaczek posiada także dość duże stopy i długie, cienkie pazury, które wraz z palcami są bocznie spłaszczone(minimalizuje to opór powietrza podczas polowania). Ostrogi nocka długie, składające się do przodu wzdłuż kończyn tylnych, także uropatagium(błona ogonowa, między tylnymi nogami) nie przeszkadza nietoperzowi podczas łapania zdobyczy. Ogon dosyć długi(5-6,5 cm długości), objęty błoną lotną. Futro nietoperza od płowego do brązowego, lecz każdy włos u podstawy jest ciemnoszary. Kilka kępek włosów znajduje się także u podstawy spodniej części uropatagium. Spód ciała jasny, białawy. Błona lotna koloru ciemnoszarego.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego. Samice przypuszczalnie większe od samców.

Populacja i zagrożenia

Nocek rybaczek jest notowany jako gatunek narażony w czerwonej księdze IUCN, głównie za sprawą swojego endemicznego występowania, specyfikacji pokarmowych i szybko zmieniającego się środowiska życia. Utrata środowiska życia(poprzez zabudowę, zanieczyszczenia, oraz niepokojenie odpoczywających nietoperzy), wraz z gatunkami wprowadzonymi(głównie szczurem i kotem), które polują na nietoperze, są głównymi zagrożeniami dla tego gatunku. Szczury i koty zdewastowały populację nocna rybaczka w niektórych rejonach Zatoki Kalifornijskiej. Mimo to nietoperz nadal jest liczny na niektórych terenach, choć dotychczas nie oszacowano populacji owego gatunku. Obecnie działania ochronne mające na celu polepszenie sytuacji nocna rybaczka, skupiają się na eliminacji szczurów i kotów z niektórych rejonów, oraz zachowania obszarów na których występują owe nietoperze. Gatunek występuję na terenie rezerwatów Las Islas del Golfo de California Biosphere Reserve i Isla Rasa Reserve, które zapewniają pewien poziom ochrony. Dodatkowo nietoperz jest wymieniany w meksykańskim rozporządzeniu o ochronie gatunków(NOM-59-SEMARNAT-2001) pod kategorią P(gatunek zagrożony), oraz podlega ochronie według Program for Mexican Bat Conservatio. 

Pożywienie

Nocek rybaczek poluję głównie na morskie skorupiaki i ryby, pływające blisko powierzchni wody. Badania dowodzą iż głównym składnikiem diety(nawet ponad 90%) nocka rybaczka są skorupiaki(np. Pleuroncodes planipes). Okazjonalnie łapie także owady i spożywa glony. Zmodyfikowany układ moczowy pozwala nietoperzowi przetrwać pijąc wodę morską.

Zachowanie

Nocek rybaczek jest gatunkiem nocnym, jednym z dwóch nietoperzy polujących w wodach morskich. Zwykle lata powoli i dość nisko nad taflą wody, emitując sygnał echolokacyjny, który wyszukuje zaburzeń w tafli wody, co może świadczyć o obecności ofiar nietoperza. Nietoperz następnie szybkim lotem ślizgowym, łapie swoją zdobycz w ostre pazury, które następnie przekazują łup do pyszczka. Ofiara jest zwykle spożywana podczas lotu, lub na lądzie, kiedy nietoperz osiądzie, zwłaszcza kiedy upoluję dość dużą rybę(potrafi przetransportować na część lądową ryby o 8 cm długości ciała i 6,5 gramów wagi). Nocek rybaczek podczas jednej nocy potrafi upolować ok. 30 ryb i skorupiaków, szukając zdobyczy nawet 7 km od brzegu. Wraca do kryjówek przed świtem. Za dnia odpoczywa w jaskiniach, skałach osłoniętych przez osuwiska, szczelinach, a nawet pod skorupami martwych żółwi morskich, osłoniętymi przed działaniem promieni słonecznych i z utrudnionym dostępem dla drapieżników. Gniazduję zwykle pojedynczo, a największe skupisko nocków rybaczków odpoczywających pod skałą wynosiło 13 sztuk. Niektóre ptaki morskie np. nawałnik malutki(Hydrobates microsoma) i nawałnik czarny(Hydrobates melania) gniazdują na tych samych skałach co nocek, często z nim sąsiadując.

Rozród

Spermatogeneza u samców nocka rybaczka rozpoczyna się w lipcu-wrześniu(kończy natomiast w październiku), co przypuszczalnie można uznać za sezon godowy tych nietoperzy. Samice rodzą jedno młode pod koniec maja, lub na początku czerwca, po ciąży trwającej 55-65 dni. Rozbieżny okres między sezonem godowym-urodzeniami, a okresem ciąży wiąże się najprawdopodobniej z przetrzymywaniem nasienia samca przez samice i opóźnionym zapłodnieniem(co jest dość powszechne w rodzinie mroczkowatych). Samice tworzą małe grupy od 2 do 8 osobników, w których wychowują młode. Noworodek mierzy średnio 7,5 cm długości i waży 6 gram. Po ok. 3 dniach zwykle otwiera oczy. Młode trzymają się mocno jednego z pary sutków matki na jej piersi podczas karmienia, za dnia. Obserwowano także młode nietoperze odpoczywające na plecach matek podczas dnia. Podczas polowań samice pozostawiają młode w kryjówce(aby nie stanowiły dodatkowego obciążenia), które dzięki ostrym pazurkom potrafią trzymać się skał. Po ok. 50 dniach młode nietoperze uczą się latać i stają się samodzielne. Okres dojrzałości płciowej nie jest znany.

Naturalni wrogowie

Nocek rybaczek może paść ofiarą płomykówki zwyczajnej(w niektórych rejonach nocki rybaczki stanowią 25% diety tej sowy), dzierzby siwej, mewy delawarskiej, mewy zachodniej, kruka, sokoła wędrownego, rybołowa zwyczajnego, oraz niektórych węży(które polują na odpoczywające w kryjówkach nietoperze). Zaobserwowano iż dzierzba siwa i mewa zachodnia przeszukują szczeliny skalne, jaskinie i skalne półki w poszukiwaniu śpiących nietoperzy. Mimo to największym wrogiem nocka rybaczka stały się wprowadzone szczury wędrowne, które szybko nauczyły się polować na nietoperze, czasem dziesiątkując całe populację na danych terenach. Zdziczałe koty także polują na nietoperze, obniżając ich liczebność.

Długość życia

Przypuszczalnie ok. 10 lat. W niewoli jeden ze znanych osobników żył 9 lat.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka. Jak inne nietoperze może być wektorem wścieklizny, choć ze względu na mniej stadny tryb życia(nietoperze nie zarażają się nawzajem), oraz zamieszkiwanie odludnych terenów, zarażenie człowieka ową chorobą przez tego nietoperza jest raczej niemożliwe.

Ciekawostki

• Okres rozrodczy nawałnika malutkiego(Hydrobates microsoma) i nawałnika czarnego(Hydrobates melania) zwykle pokrywa się z okresem rozrodczym nocka rybaczka. Nocki często wybierają te same miejsca do gniazdowania co nawałniki, lecz gniazdują z nimi wspólnie tylko w przypadku, gdy inne kryjówki są już zajęte. Zwykle nietoperz i ptak nie wchodzą sobie w drogę, gdyż nocek wylatuję na żer, gdy nawałnik wraca odpocząć.

• Nocek rybaczek posiada podobne przystosowania i morfologię do rybaka nocnego(Noctilio leporinus), mimo iż nie jest z nim blisko spokrewniony(ewolucja konwergentna). Oba nietoperze są jedynymi polującymi w wodach morskich.

• Nietoperz został opisany w 1901 roku przez francuskiego zoologa Auguste Ménégaux pod nazwą Myotis vivesi. W 1906 roku amerykański zoolog Gerrit Smith Miller zaproponował przeniesienie nietoperza do nowo stworzonego rodzaju Pizonyx, mimo to nocek nadal jest uznawany za członka rodzaju Myotis, a Pizonyx często traktowany jest jako podrodzaj.
• W 1993 roku kopalny gatunek nietoperza zamieszkującego w miocenie Teksas, został nazwany Pizonyx wheeleri(przez paleontologów Walter'a Dalquest'a i Daniel'a Patrick'a) przez co miał być blisko spokrewniony z nockiem rybaczkiem. Paleontolog Nicholas Czaplewski uznał jednak iż nietoperz może być także blisko spokrewniony z Antrozous pallidus. Sprawa systematyczna kopalnego nietoperza do dziś nie została rozwiązana.
• Przypuszczalnie największa populacja nocka rybaczka żyję na wyspie Isla Partida i liczy ok. 12-15 tysięcy osobników. 
• Obecnie do rodzaju Myotis zalicza się 106-109 gatunków nocków min. nocka myszouchego(Myotis lucifugus), nocka Bechsteina(Myotis bechsteinii) i nocka Natterera(Myotis nattereri).

Bibliografia:

-http://www.iucnredlist.org/details/14209/0

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Nocek_rybaczek

-https://en.wikipedia.org/wiki/Myotis_vivesi

-https://en.wikipedia.org/wiki/Mouse-eared_bat

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Nocek

-http://www.arkive.org/fish-eating-myotis/myotis-vivesi/

-http://animaldiversity.org/accounts/Myotis_vivesi/

-http://eol.org/pages/327628/details

-http://www.science.smith.edu/msi/pdf/i0076-3519-588-01-0001.pdf

Mroczek posrebrzany - miastowy nietoperz

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Nietoperze
• Rodzina: Mroczkowate
• Gatunek: Mroczek posrebrzany(Vespertilio murinus)

Występowanie

Mroczek posrebrzany posiada szeroki zakres występowania od Francji, Wielkiej Brytanii i Holandii przez niemal całą Europę środkową, wschodnią i północną(południowa Norwegia, południowa Finlandia i południowa Skandynawia), północne Włochy, Szwajcarię, większość krajów Bałtyckich, południową Rosję, niektóre rejony Turcji, Turkmenistan, kilka rejonów Iraku, Afganistan, Pakistan, Kazachstan(poza środkowym), aż po północne Chiny, Mongolię i rosyjskie południowe wybrzeże Pacyfiku. Zarejestrowany na terenie Rebun Island(Japonia). Spotykany na terenach leśnych, półpustyniach, stepach, terenach uprawnych i miejskich. Występuje do 3400 m n.p.m.

Ogólny opis

Mroczek posrebrzany jest średniej wielkości nietoperzem osiągającym 5,5-6,4 cm długości ciała, 26-33 cm rozpiętości skrzydeł i 10-18 gramów wagi. Posiada dosyć wąskie skrzydła, zbudowane z ciemnobrązowej błony lotnej przyczepionej do nasady palców stopy. Ostroga biegnąca między ogonem, a piętą sięga połowy odległości między nimi. Chrzęstny fałd skórny zwany płatkiem jest wzmocniony chrzęstną chrząstką(występuje między ogonem, a stopą). Ogon wystaje poza błonę ogonową o ok. 5 mm. Uszy dosyć długie, a koziołek krótki i gruby. Oczy małe i słabo widoczne. Brak brodawek nosowych. Sierść na grzbiecie koloru od szarobrązowego do ciemnoszarego z posrebrzanymi końcówkami włosów(stąd nazwa). Część brzuszna przeważnie jaśniejsza, koloru jasnoszarego, lub popielatego. Pyszczek, uszy jak i błony lotne koloru ciemnobrązowego.

Dymorfizm płciowy

brak wyraźnego. Zwykle samice osiągają większe rozmiary.

Populacja i zagrożenia

Gatunek notowany jako najmniejszego ryzyka na wyginięcie przez IUCN. Mimo szerokiego zasięgu nietoperz jest średnio licznym gatunkiem. Najliczniej występuje w Europie Północnej, natomiast nielicznie w Mongolii i Chinach. Populacja nie została oszacowana ilościowo, lecz uważa się iż utrzymuje się na stabilnym poziomie. Gatunek podlega ochronie gatunkowej na większości swojego zasięgu na mocy Konwencji bońskiej i Konwencji berneńskiej, a także Dyrektywy siedliskowej Unii Europejskiej, gdzie wymieniany jest w załączniku IV. Nie są znane poważne zagrożenia dla populacji mroczka posrebrzanego, choć lokalnie gatunek może wymierać z powodu utraty kryjówek i niepokojenia hibernujących i odpoczywających nietoperzy.

Pożywienie 

Owady latające nocą min. muchówki i chruściki. Najczęściej poluje na insekty latające nad wodą.

Zachowanie

Mroczek posrebrzany jest gatunkiem migrującym i o nocnym trybie życia. Wykonuje regularne migrację między miejscami rozrodu, a zimowiskami, przelatując nawet 900 km(najdalsza migracja wynosiła 1780 km). Mroczek posrebrzany jest wyjątkowo odporny na zimno, pozostając w pełni aktywny w temperaturze kilku stopni powyżej zera, lecz na zimowiska wybiera miejsca gdzie zimą temperatura nie spada poniżej zera np. zachodnią i południową Europę. Obecnie jednak często zimę spędza w miastach na sen zimowy wybierając szczeliny w budynkach. Rzadziej zimuje w jaskiniach i szczelinach skalanych. Hibernuje kiedy temperatura spada poniżej -5°C, zwykle od października do marca. Zimują pojedynczo, lub w małych grupkach ok. 5 osobników(choć odnotowano grupy zimujących nietoperzy liczących ok. 30 osobników), latem samice łączą się w kolonie rozrodcze ok. 30-50 osobników w szczelinach ścian i dachów budynków, dziuplach drzew i szczelinach skalnych, a także budkach dla nietoperzy. Samce także bardzo często tworzą własne kolonie, utrzymujące się wiosną do wczesnego lata . Polują po zmierzchu, głównie nad wodą, między drzewami i w okolicy ulicznych latarni. Przy pomocy ultradźwięków wyłapuje jedynie latające owady i unika przeszkód. Lecąc wydaje z siebie charakterystyczny głos, przypominający cykanie świerszcza. Im niższa temperatura tym tempo przemiany materii mroczka jest mniejsze, dlatego może on przez dłuższy czas przetrwać bez pokarmu. Podczas snu mroczek zawisa głową w dół używając pazurów u stup, które samoczynnie podginają się pod wpływem ciężaru.

Rozród

Okres rozrodczy mroczka posrebrzanego przypada w okresie jesiennym. Samce zajmuje swoje terytoria i wyszukują stanowisk godowych np. na wysokich budynkach. Samce oznaczają swoje tereny przy pomocy piszczących dźwięków i regularnie je patrolują, broniąc przed innymi konkurentami. Nietoperze kopulują zwykle przed zapadnięciem w hibernację, lecz do zapłodnienia dochodzi dopiero na wiosnę, kiedy samica owuluje, a sperma dostaje się do dróg rodnych(okolice marca). Samice tworzą kolonie rozrodcze w których rodzą młode. Ciąża trwa ok. 40-70 dni i może dostać opóźniona ze względu na czynniki środowiskowe np. niedobór pokarmu. Samica rodzi zwykle dwójkę młodych w okolicach maja-lipca. Młode rodzą się ślepe, nagie i bezradne, lecz posiadają pazurki i haczykowate zęby mleczne, którymi czepiają się matki. Podczas żerowania samicy młode pozostają w kryjówce z innymi małymi nietoperzykami. Młode nietoperze i ich matka potrafią nawzajem rozpoznać się po swoim głosie. Po ok. 6 tygodniach młode są odstawiane od piersi, uczą się latać i stają się zasadniczo niezależne. Dojrzałość płciową uzyskują po ok. 2 latach.

Naturalni wrogowie

Nietoperze mogą paść ofiarą sów i węży(połozowate).

Długość życia

ok. 5 lat. Najstarszy zarejestrowany mroczek posrebrzany żył 12 lat.

Znaczenie dla człowieka

Mroczek posrebrzany żyję często w miastach i zwykle uważany jest za zwierzę pożyteczne, kontrolujące populację owadów. Mroczki są jednak także rezerwuarem kilku niebezpiecznych dla ludzi chorób min. wścieklizny.

Ciekawostki

• Mroczek posrebrzany żyję na terenie Polski, głównie na wschodzie. Rozmnaża się jednak jedynie na terenie Wyżyny Małopolskiej, Bieszczad, Puszczy Białowieskiej i na Pomorzu. Samce owego gatunku często tworzą duże kolonie na terenach Sudetów i Pienin. W Polsce zimuje w dużych miastach np. Warszawie.
• Jako jedyny nietoperz w Polsce posiada dwie pary sutków.
• Został opisany w 1758 roku przez Karola Linneusza.
• Poza mroczkiem posrebrzanym do rodzaju Vespertilio zaliczany jest jeszcze Vespertilio sinensis zamieszkujący Azję Wschodnią.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Mroczak_posrebrzany

-https://en.wikipedia.org/wiki/Parti-coloured_bat

-http://www.iucnredlist.org/details/22947/0

-http://www.bmpankowscy.pl/index.php?go=mroczek_posrebrzany

-http://www.eurobats.org/about_eurobats/protected_bat_species/vespertilio_murinus

Murina tenebrosa - niewidziany od ponad 50 lat.

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Nietoperze
• Rodzina: Mroczkowate
• Gatunek: Murina tenebrosa

Występowanie

Gatunek znany jedynie z jednego okazu(starszej samicy) złapanej w 1962 roku na wyspie Cuszima(Japonia). Niepotwierdzone informację mówią także o złapaniu nietoperza tego gatunku na wyspie Yakushima. Wyspa była niegdyś porośnięta gęstym wilgotnym lasem, lecz obecnie w wyniku degradacji środowiska na wyspie pozostało mało nienaruszonych ekosystemów leśnych. Holotyp zebrano z jaskini, gdzie nietoperze przypuszczalnie odpoczywają i zimują, lecz badacze sądzą iż podobnie jak spokrewnione gatunki za schronienie używają także dziupli drzew.

Ogólny opis

Murina tenebrosa jest niewielkim nietoperzem mierzącym ok. 5 cm długości ciała. Długość przedramienia u zbadanego osobnika wynosiła 33 mm. Jak pozostali przedstawiciele rodzaju Murina posiadał rurkowaty nos i długą, brunatną sierść. Ogon objęty błoną lotną, a uszy dosyć małe, jak na mroczkowatego z błoniasty wyrostkiem, zwanym koziołkiem(przypuszczalnie ułatwia odbieranie ultradźwięków).

Dymorfizm płciowy

brak danych. Przypuszczalnie brak.

Pożywienie

Przypuszczalnie jak inni przedstawiciele rodzaju Murina, głównie owady latające.

Zachowanie

brak danych. Poza pojedynczym schwytaniem holotypu, nigdy nie potwierdzono obserwacji tego nietoperza. Zapewne tak jak spokrewnione gatunki był stworzeniem nocnym, używającym do polowania echolokacji.

Rozród

brak danych.

Naturalni wrogowie 

Przypuszczalnie niektóre węże i sowy.

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Murina tenebrosa znany jest jedynie z pojedynczej samicy złapanej w 1962 roku. Od tego czasu mimo 10 letnich poszukiwań nie odnaleziono więcej osobników tego gatunku. W roku 2000 został zakwalifikowany jako gatunek krytycznie zagrożony i przypuszczalnie wymarły. Przyczyną wymarcia jest przypuszczalnie degradacja środowiska leśnego na wyspie Cuszima, oraz brak potencjalnych jaskiń nadających się do zamieszkania. Obecnie planuje się wznowić poszukiwania tego gatunku, aby jednoznacznie uznać czy jest on gatunkiem wymarłym.

Ciekawostki

• Rozkładanie specjalnych sieci na potencjalnych obszarach występowania Murina tenebrosa było jedną z metod poszukiwania tego gatunku. Jednak niektórzy badacze sądzą iż nietoperz mógł wykrywać ową sieć dzięki echolokacji i sprawnie jej unikać, dlatego planuje się wznowić poszukiwania gatunku przy pomocy innych metod badawczych.
• W japońskiej Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Murina tenebrosa klasyfikowany jest jako DD(niewystarczające dane).
• Angielska nazwa gatunku "Gloomy tube-nosed bat" oznacza w polskim tłumaczeniu "ciemny nietoperz rurkonosy".
• Został opisany jako gatunek w 1970 roku przez japońskiego zoologa Mizuko Yoshiyuki.
• Rodzaj Murina liczy obecnie 30-32 gatunki nietoperzy min. Murina hilgendorfi, Murina ryukyuana i Murina ussuriensis.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Gloomy_tube-nosed_bat

-http://www.iucnredlist.org/details/13948/0

Borowiec wielki - migrujący nietoperz

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Nietoperze
• Rodzina: Mroczkowate
• Gatunek: Borowiec wielki(Nyctalus noctula)

Występowanie

Jest gatunkiem szeroko rozpowszechnionym, występującym w Europie po południową Skandynawię na północy(nie występuje w Szkocji i Irlandii) i góry Ural i Kaukaz na zachodzie. W Azji spotykany od Turcji po Izrael i Oman, a także w zachodnim Turkmenistanie, zachodnim Kazachstanie, Uzbekistanie, Kirgistanie i Tadżykistanie, aż po zachodnią Syberię, góry Himalaje, Birmę, Wietnam i zachodnią Malezję. Występowanie w Afryce Północnej, przypuszczanie aż po Mozambik, wymaga potwierdzenia. Jego środowiskiem życia są przede wszystkim lasy, głównie liściaste. Spotkać go można także na terenach bagiennych, wśród zadrzewień śródpolnych, w parkach i na terenach miejskich. Spotykany do 1000 m n.p.m., choć podczas migracji może osiągać większe wysokości.

Ogólny opis

Jest jednym z największych europejskich nietoperzy, osiągając 6-8 cm długości ciała i 20-40 gramów wagi. Rozpiętość skrzydeł wynosi 30-40 cm. Posiada gęste i jedwabiste futro koloru jasnobrązowego, do czerwonobrązowego z lekkim połyskiem w okresie letnim. Spód ciała nieco jaśniejszy. Pyszczek dosyć szeroki, koloru czarnego. Oczy dobrze widoczne. Uszy krótkie, szerokie i zaokrąglone, koloru czarnego o długości 1-2 cm. Skrzydła dosyć wąskie o kolorze czarnobrązowym. Ogon o długości 4-6 cm. U osobników młodocianych futro zwykle jest ciemne.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego.

Populacja i zagrożenia

Klasyfikowany przez IUCN jako gatunek najmniejszego ryzyka na wyginięcie. Jest gatunkiem dosyć licznym, lecz zagraża mu utrata siedliska min. wycinanie starych drzewostanów, które służą nietoperzom za kryjówki, a także stosowanie pestycydów, które zmniejszają ilość potencjalnych ofiar borowca, oraz mogą powodować śmiertelne zatrucia w jego organizmie. Nietoperz podlega na terenie większości państw na jego zasięgu, ochronie na mocy Konwencja w Bonn(o ochronie gatunków wędrownych) i Konwencja Berneńskiej(o ochronie dzikiej fauny i flory). Wielkość populacji borowca wielkiego jest nieznana.

Pożywienie

Nietoperz owadożerny. Poluje na owady, głównie ćmy, skrzydlate mrówki i chrząszcze, które są jego ulubioną zdobyczą. Odnotowano jeden przypadek kiedy borowiec wielki upolował i zjadł mysz domową.

Zachowanie

Jest gatunkiem o nocnym trybie życia i poza okresem rozrodczym i zimowym, żyje raczej samotnie. Za kryjówkę używa zwykle dziupli drzew, szczelin skalnych i budynków(strychów, szczelin). Na łowy wylatuje zwykle wcześnie, jeszcze zanim zajdzie słońce. Jest jednym z najwcześniej latających nietoperzy Europy. Swych ofiar szuka zwykle między drzewami, nad polami, a przede wszystkim nad zbiornikami wodnymi, polując na roje unoszących się owadów. Do wyszukiwania celów i poruszania się w ciemnościach służy mu zmysł echolokacji, wykorzystując ultradźwięki. Jego wzrok(wbrew powszechnemu przekonaniu) jest także dobry, lecz zbędny w nocy. Lata szybko(ok. 50 km/h), często gwałtowanie skręcając i nurkując. Podczas okresu jesiennego nietoperze migrują bardziej na południe, lub południowy-zachód, aby uniknąć surowszych zim. Podczas wędrówek potrafi przebyć nawet 2000 km. Hibernuje od października do kwietnia, często kolonijnie(do 1000 osobników) w dziuplach drzew, budynkach(strychy, wieże kościelne), szczelinach skalnych, rzadziej w jaskiniach. Pod koniec maja samice zwykle tworzą kolonie rozrodcze, samce zwykle żyją samotnie z dużym instynktem terytorialnym. Dosyć wrażliwy na chłód, dlatego często zamarza podczas surowych zim.

Rozród

W klimacie z chłodnymi zimami okres godowy przypada od sierpnia do października, w cieplejszych zaś od września do maja. Samce w tym okresie zajmują terytoria, oznakowując granice za pomocą dźwięku, pisków słyszalnych dla człowieka, często wydawanych podczas lotu, lub z kryjówek. Wokół terytorium samca zwykle gromadzą się haremy samic ok. 5 osobników(maksymalnie do 20). Kopulacja odbywa się w kryjówce haremowej, lecz obserwowano także kopulacje w miejscach hibernacji(nie obserwowano wtedy zachowań terytorialnych). W wyniku kopulacji dochodzi jedynie do zaplemnienia, a samica przechowuje plemniki samca podczas hibernacji. Do zapłodnienia dochodzi wiosną(kwiecień). W maju samice tworzą kolonie rozrodcze, natomiast samce często żyją osobno, zwykle samotnie. Ciąża trwa 70-75 dni po czym samica rodzi 2 młode(rzadziej 1, czy 3). Na Wyspach Brytyjskich samica częściej rodzi 1 młode. Młode pozostają w kryjówkach i żywią się mlekiem matki. Po ok. 4 tygodniach uczą się latać, a po 8-9 tygodniach uzyskują samodzielność. Dojrzałość płciową borowiec uzyskuje po ok. 1,5 roku. Samica może dać jedynie jeden miot rocznie.

Naturalni wrogowie

Głównie ptaki drapieżne i niektóre węże.

Długość życia

8-12 lat.

Znaczenie dla człowieka

Często żyją w pobliżu ludzkich osiedli i często uważane są za zwierzęta pożyteczne, redukujące ilość owadów. W Polsce nietoperze te mogą być rezerwuarem wścieklizny, choroby bardzo groźnej dla zwierząt i ludzi, w innych krajach zaś rezerwuarem dżumy i krętka Borrelia recurrentis(wywołuje chorobę dur powrotny), który przenoszony jest na ludzi przez wszy i kleszcze.

Ciekawostki

• Borowiec wielki jest nietoperzem wędrującym, szukającym odpowiedniego miejsca na przezimowanie. Najdłuższa zarejestrowana migracja wynosiła 2347 km.
• Czasami trzymane w niewoli, głównie w celach badawczych.
• Borowiec wielki żyje na terenie całego kraju(Polski), omijając jedynie wyższe partie gór.
• Na terenie Polski stwierdzono 3 gatunki nietoperzy z rodzaju Nyctalus, min. borowca wielkiego, borowiaczka i borowca olbrzymiego.
• Rodzaj Nyctalus liczy 8 gatunków borowców min. borowca olbrzymiego(Nyctalus lasiopterus), borowca chińskiego*(Nyctalus plancyi) i borowca japońskiego*(Nyctalus furvus).

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Borowiec_wielki

-https://en.wikipedia.org/wiki/Common_noctule

-http://www.iucnredlist.org/details/14920/0

-http://www.arkive.org/noctule-bat/nyctalus-noctula/

-http://www.bmpankowscy.pl/index.php?go=borowiec_wielki

-http://www.bats.org.uk/pages/noctule_bat.html

-http://animaldiversity.org/accounts/Nyctalus_noctula/

Nocek Brandta - długowieczny nietoperz

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Nietoperze
• Rodzina: Mroczkowate
• Gatunek: Nocek Brandta(Myotis brandtii)

Występowanie

Jest gatunkiem borealnym, zasiedlającym Europe Zachodnią i Środkową od Wysp Brytyjskich i wschodniej Francji, południową część Półwyspu Fennoskandzkiego, po Rumunię, Węgry, Austrię i zachodnią Rosję na wschodzie i po północną Grecję, Bułgarię, Serbie, wschodnią Czarnogórę oraz północne i środkowe Włochy na południowym zakresie. Odnotowany także w Turcji, na terenie Kaukazu. Nie potwierdzono wystąpienia w Bośni i Hercegowinie, oraz w Macedonii. W Azji spotykany w środkowej i południowej Rosji, w kilku obszarach północno-zachodniej Mongolii, w Chinach północno-wschodnich, na terenie północno-zachodniej prowincji Xinjiang, oraz południowo-zachodniej prowincji Xizang, a także w północnej Japonii. Zamieszkuje zwykle lasy liściaste, mieszane, a sporadycznie iglaste, zwykle w pobliżu zbiorników wodnych. Często także spotykany w pobliżu ludzkich siedzib. Spotykany zwykle na terenach nizinnych do 1800 m n.p.m.

Ogólny opis

Niewielki gatunek nietoperza osiągający 4-5 cm długości ciała i 3-4 cm długości ogona. Warzy przeciętnie 4-10 gramów. Rozpiętość skrzydeł wynosi  19-24 cm. Futro grube, koloru brunatnego z złocistym połyskiem. Sierść na brzuchu jaśniejsza. Pyszczek, błona uszna, oraz błony lotne ciemnobrązowe, lub czerniawe. Uszy długości 13-15 mm, czasami z niewielkim wcięciem na brzegu błony. Oczy niewielkie. Ostrogi sięgające do połowy długości między piętą, a ogonem. Bardzo podobny do niemal morfologicznie nieodróżnialnego nocka wąsatka. Zwykle błony lotne, pyszczek i błony uszne nieco jaśniejsze niż u wąsatka, który także wydaje się osiągać mniejsze rozmiary. Eksperci odróżniają te gatunki głównie po budowie zębów i penisa, która jest nieco inna u obu nietoperzy.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego.

Populacja i zagrożenia

Jest gatunkiem notowanym przez IUCN jako niższego ryzyka na wyginięcie. Na terenie Niemiec i Austrii nietoperz uważany za zagrożonego, natomiast w północno-wschodniej Turcji odnotowano spadek jego populacji, jednak mimo to nocek na wielu obszarach jest gatunkiem pospolitym. Głównym zagrożeniem dla tego gatunku jest utrata siedliska(wycinka lasów, rozwój infrastruktury), stosowanie pestycydów, oraz niepokojenie nietoperzy w opuszczonych budynkach, piwnicach, które używają jako kryjówki. Na obszarze Morza Czarnego często gniazdują za okiennicami starszych budynków, lecz nowo wybudowane budynki często nie sprawdzają się w tym. Na terenie wielu krajów jest gatunkiem chronionym(także w Polsce). Liczebność utrzymuje się na stabilnym poziomie.

Pożywienie 

Zwykle niewielkie owady, chwytane w locie, choć potrafią zebrać owada z budynku, lub pnia drzewa. Największy udział w diecie nocka Brandta maja muchówki.

Zachowanie

Gatunek uaktywnia się po zachodzie słońca, wtedy też opuszcza swoją kryjówkę, aby udać się na polowanie. Polują zwykle na owady łapane nad wodą, lub w niższych partiach lasu. Do wykrywania ofiar używają echolokacji, emitując dźwięk o częstotliwości 35, a 80 kHz. Lata zwinnie i szybko z prędkością ok. 12-13 km/h. Dzień spędzają w kryjówkach, którymi są głównie opuszczone budynki, skrzynki dla nietoperzy i dziuple drzew. Często gnieżdżą się w szczelinach ścian i dachów budynków, a także za okiennicami, nieraz tworząc kolonie 20-60 osobników. Zimę spędzają w podziemnych kryjówkach, między innymi w jaskiniach, tunelach, piwnicach i kopalniach. Sporadycznie migrują nawet na odległość do 600 km.

Rozród

Kojarzą się przypuszczalnie w okresie jesiennym, natomiast młode rodzą się w czerwcu i lipcu. Samice zwykle łączą się w niewielkie kolonie(20-60 osobników) i rodzą jedno młode. Samce nie uczestniczą w opiece nad młodymi(przypuszczalni). Po ok. 3 tygodniach młody nietoperz potrafi latać i polować, a po 6 tygodniach całkowicie usamodzielnia się. Okres dojrzałości płciowej jest nieznany(przypuszczalnie ok 1 rok). Samice rodzą jedno młode zwykle raz do roku.

Naturalni wrogowie

Głównie ptaki drapieżne i niektóre węże.

Długość życia

Niektóre źródła podają iż maksymalnie może dożyć 38 lat, czyli jest jednym z najdłużej żyjących nietoperzy.

Znaczenie dla człowieka

Często żyją w pobliżu ludzkich osiedli i często uważane są za zwierzęta pożyteczne, redukujące ilość owadów. W Polsce nietoperze te mogą być rezerwuarem wścieklizny, choroby bardzo groźnej dla zwierząt i ludzi.

Ciekawostki

• Został opisany w 1845 roku przez niemieckiego zoologa Eduard'a Friedrich'a Eversmann'a i nazwany na cześć Johann'a Friedrich'a von Brandt'a niemieckiego zoologa.
• Nocki(Myotis) są najdłużej żyjącymi nietoperzami, a nocek Brandta góruje nad nimi osiągając wiek 38 lat. Porównywalnie nocek rudy żyje do 28 lat, a nocek Natterera 23 lata.
• Na terenie Polski stwierdzono 10 nocków z rodzaju Myotis, min. nocka Brandta, rudego, dużego, Natterera, Bechsteina, Alkatoe, ostrousznego, łydkowłosego, orzęsionego i wąsatka. Wszystkie są objęte ochroną ścisłą.
• Nocek Brandta występuje na terenie całego kraju, lecz jego rozmieszczenie jest nierównomierne. Na Pomorzu występuje dosyć rzadko, podobnie jak w górach np. na terenie Tatr, gdzie liczniej występuje podobny nocek wąsatek. Nocek Brandta najczęściej można spotkać na południu kraju, poza terenami górzystymi.     
• Obecnie do rodzaju Myotis zalicza się 106-109 gatunków nocków min. nocka Natterera(Myotis nattereri), nocka rybaczka(Myotis vivesi) i nocka myszouchego(Myotis lucifugus).

Bibliografia:

-http://www.iucnredlist.org/details/14125/0

-https://en.wikipedia.org/wiki/Brandt%27s_bat

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Nocek_Brandta

-http://www.arkive.org/brandts-bat/myotis-brandtii/

Karlik średni - nietoperz z opuszczonych budynków

inne nazwy: karlik białoobrzeżony, karlik Kuhla  

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Nietoperze
• Rodzina: Mroczkowate
• Gatunek: Karlik średni(Pipistrellus kuhlii) 

Występowanie

Karlik średni obecnie występuj w Afryce Północnej, Madagaskarze, Europie Południowej i Azji Wschodniej. Jego zasięg rozciąga od Iberii w Europie Południowej przez Bliski Wschód i Kaukaz do Kazachstanu, Pakistanu i Indii, a czasami spotykany w Chinach. Karlik wciąż powiększa zakres swojego występowania(kilka osobników było widzianych na Wyspach Brytyjskich). Pierwotnie karlik średni występował u wybrzeży Morza Azorskiego, wraz z Krymem. Karlik zasiedla różne środowiska na poziomie do 2000 metrów n.p.m. Występuje na obszarach zurbanizowanych, miejskich, lasach, półpustyniach, obszarach otwartych itp.

Ogólny opis 

Karlik średni jest niewielkim nietoperzem osiągającym przeciętnie 8-10 cm długości ciała, 3,5 cm długości skrzydła i 5-10 gramów wagi. Ogon, jak na nietoperza, jest dosyć długi(osiąga 3-4,5 cm długości). Sierść jest jasnobrązowa lub czerwonobrązowa, czasami z czarnym odcieniem w kilku miejscach na ciele. Spód ciała jest zwykle jasny, często biały. Błony lotne są ciemne, zwykle czarne, często z białymi brzegami. U tego gatunku istnieją często zmiany w ubarwieniu w zależności od regionu występowania.

Dymorfizm płciowy

Samce są mniejsze od samic.

Populacja i zagrożenia 

Nie zbadano dokładnie liczebności karlika średniego, choć ze względu na jego rozpowszechnienie, wydaje się dosyć duża. Gatunek nie jest zagrożony wyginięciem i klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski. W Iranie i na Kaukazie jego liczebność wzrasta i wypiera karlika drobnego. Choć nie ma szczególnych zagrożeń dla populacji  tego nietoperza, to negatywnie może wpływać stosowanie pestycydów owadobójczych oraz używanie chemicznych środków na drewnianych konstrukcjach w miejscach przesiadywania karlika. Jest gatunkiem chronionym na mocy Konwencji Berneńskiej, także w Polsce.

Pożywienie

Małe owady, głównie muchówki, motyle, chrząszcze i błonkówki.

Zachowanie 

Karlik jest gatunkiem żyjącym w koloniach od 30 do 100 osobników, podobnie jak inne spokrewnione nietoperze. Dzień przesiaduje w ukryciu, głównie w szczelinach skalnych, jaskiniach i budynkach, często blisko osiedli ludzkich. Wieczorem opuszcza schronienie, często jako jeden z pierwszych nietoperzy i wyrusza na łowy. Do polowań używa wyczulonego słuchu i zmysłu echolokacji. Owady najczęściej łapie w locie. Karlik jest gatunkiem hibernującym w skalnych szczelinach  i piwnicach, zazwyczaj od października do stycznia. Zachowanie nietoperza nie jest dokładnie poznane, zwykle jedynie na podstawie zachowań pokrewnych gatunków.

Rozród 

Okres rozrodczy przypada głównie w sierpniu lub wrześniu. Młode rodzą się zazwyczaj wiosną lub wczesnym latem w liczbie od 1 do 2. Nietoperze usamodzielniają się po 4-5 tygodniach i uzyskują dojrzałość po ok. 1 roku życia. Zachowania rozrodcze karlika są słabo poznane i głównie opisywane na podstawie spokrewnionych gatunków.

Naturalni wrogowie

Ze względu na nocny tryb życia, karliki średni posiada jedynie kilku naturalnych wrogów. Pada on czasami ofiarą puszczyka zwyczajnego, płomykówki zwyczajnej,  uszatki zwyczajnej oraz innych sów. Z racji występowania na terenach miejskich i rolniczych, może padać ofiarą kotów i szczurów.

Długość życia 

Prawdopodobnie ok. 8 lat, jak spokrewnione karliki.

Znaczenie dla człowieka

Nietoperz uważany jest a gatunek pożyteczny, gdyż redukuje liczbę owadów np. komarów. Jest jednym z najbardziej licznych nietoperzy występujących w pobliżu bytowania człowieka, czasami przesiadując w zamieszkałych budynkach ludzkich(np. stajniach i piwnicach).

Ciekawostki

•  Niegdyś karlik średni był uważany za podgatunek Pipistrellus hesperidus, który występuje w Afryce Subsaharyjskiej i na Wyspach Kanaryjskich.
• Czasami populację występującą w Europie wschodniej klasyfikuje się jako odrębny gatunek Pipistrellus lepidus. Ostatnie badania genetyczne zasugerowały odrębność gatunku.
• Gatunek charakteryzuje się dosyć dużym współczynnikiem ekspansywności. Gatunek niegdyś występujący jedynie u wybrzeża Morza Azorskiego, obecnie poszerzył swój zasięg od Wielkiej Brytanii po Chiny.
• W Polsce karlika średniego odnotowano po raz pierwszy w 2004 roku. W Polsce objęty ochroną ścisłą.
• Po raz pierwszy został naukowo opisany w 1817 roku po nazwą  Vespertilio kuhlii przez Heinrich'a Kuhl'a w swojej pracy pt. Die Fledermäuse Deutschlands.
• Do rodzaju Pipistrellus zaliczanych jest ok. 50-80 gatunków nietoperzy min. karlik drobny(Pipistrellus pygmaeus), Pipistrellus subflavus, Pipistrellus collinus i karlik malutki(Pipistrellus pipistrellus).
  
  

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Kuhl%27s_pipistrelle

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Karlik_%C5%9Bredni

-http://www.iucnredlist.org/details/17314/0

-http://www.arkive.org/kuhls-pipistrelle/pipistrellus-kuhlii/

-http://www.eurobats.org/about_eurobats/protected_bat_species/pipistrellus_kuhlii