Anogramma ascensionis - mała paproć z Green Mountain

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Paprocie
• Rząd: Paprotkowce
• Rodzina: Pteridaceae
• Gatunek: Anogramma ascensionis

Występowanie

Anogramma ascensionis jest endemitem Wyspy Wniebowstąpienia. Paproć występuje na stromych zboczach góry Green Mountain 600-750 m n.p.m, gdzie panuje umiarkowany wilgotny klimat. Siedliska gatunku są bardzo rozproszone min. kilka stanowisk występuje na południowych stokach Summerhouse Ridge, Breakneck Valley i w pobliżu tunelu Elliot's Path.

Ogólny opis

Anogramma ascensionis jest niewielkim gatunkiem paproci, osiągającym przeciętnie 3-6 cm wysokości. Liście pierzaste, zielone z długą łodygą, przypominające liście pietruszki zwyczajnej. Pojedynczy osobnik wytwarza zwykle od 5 do 10 liści wyrastających z pędu. System korzeniowy słabo rozwinięty.

Rozmnażanie

Dojrzała i dobrze odżywiona roślina wytwarza zarodniki, które po dotarciu na odpowiedni teren(szczeliny skalne) zmieniają się w jednopienne przedrośle(gametofit). Przypuszczalnie podobnie jak u innych przedstawicieli Anogramma gametofit może przejść w stan uśpienia(do 2 lat) i przeczekać niekorzystne warunki. Do zapłonienia(połączenia komórek rozrodczych gametofitu) dochodzi przy udziale wody i tylko przy odpowiedniej wilgotności, krytycznym czynnikiem ograniczającym przeżycie jest wysuszenie delikatnego ciała przedrośla. Sporofit(samodzielna roślina) jest krótkotrwały i wyrasta jedynie przy odpowiednich warunkach(wtedy przedrośle zamiera).

Zagrożenia

Anogramma ascensionis jest gatunkiem skrajnie endemicznym, ograniczonym jedynie do góry Green Mountain na terenie Wyspy Wniebowstąpienia. Gatunek został odkryty w 1842 roku i przypuszczalnie populacja rośliny w owym czasie była w zdrowym stanie. W roku 1958 podczas brytyjskiej ekspedycji, odnaleziono jedynie jedną roślinę, natomiast poszukiwania paproci w roku 1976, 1986 i 1995 nie przyniosły skutku, przez co w 2003 roku gatunek został uznany za wymarły. Cztery okazy zostały odnalezione podczas rutynowego przeglądu roślin na wyspie prowadzonego przez Ascension Island Government's Conservation Department. Badacze zaopiekowali się ocalałymi roślinami, usuwając z ich pobliża chwasty i regularnie podlewając paprocie. Z uwagi iż ocalałe paprocie wyrosły na suchej i bardzo stromej skale, mimo wysiłków badaczy w ich utrzymanie, jedynie dwa osobniki wytworzyły zarodniki przed śmiercią. Zarodniki szybko zostały przetransportowane do jednostki prowadzącej ochronę ex-situ Kew's Conservation Biotechnology Unit. Roślina została objęta sterylną hodowlą, aż do wytworzenia sporofitu. 90% wyhodowanych roślin przetrwało, aż do wytworzenia własnych zarodników. W późniejszym czasie odkryto także kilka innych dzikich roślin Anogramma ascensionis, a obecnie największa odkryta subpopulacja gatunku liczy 25 roślin(szacowana populacja liczy ok. 40 dojrzałych roślin). Większość badaczy sądzi jednak iż szacowano populacja dzikich osobników jest znacząco zaniżana, gdyż widoczny sporofit paproci jest dość mały, krótkotrwały i występuje na dość niedostępnych terenach, natomiast przedrośla wyrastają w szczelinach skalnych, przez co są niewidoczne dla ludzkich oczu. Największym zagrożeniem, oraz powodem spadku populacja jest inwazja obcych gatunków roślin min. traw  Sporobolus africanus i Paspalum scrobiculatum, krzewu Clidemia hirta i begonii Begonia hirtella, choć za największe zagrożenie uznaje się paprocie niekropienia właściwego(Adiantum capillus-veneris) i niekropienia klinowatego(Adiantum raddianum). Paprocie te podobnie jak Anogramma ascensionis, rosną często na wilgotnych, skalnych stokach, konkurując o siedlisko z o wiele mniejszym krewniakiem. W mniejszym stopniu gatunkowi zagraża wypas owiec i królików, gdyż roślina rośnie zwykle na terenach dla nich niedostępnych. W dłuższej perspektywie, globalne ocieplenie i wysuszanie się obszarów Green Mountain może mieć także fatalne skutki dla populacji gatunku. Jednak od 1996 roku Green Mountain został uznany za park narodowy, Departament Ochrony wyspy reguluję populację gatunków obcych, natomiast Kew's Conservation Biotechnology Unit prowadzi uprawę ex-situ z planowanym programem wprowadzania roślin do natury. Gatunek klasyfikowany jest jako krytycznie zagrożony wyginięciem.

Długość życia

Sporofit krótkowieczny. Żyję przypuszczalnie mniej niż 1 rok.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka. Uprawiany ex-situ.

Ciekawostki

• Anogramma ascensionis po raz pierwszy został odnotowany w 1842 roku przez botanika amatora niejakiego Dr AB Curror'a. Oficjalnie gatunek został nazwany i opisany w 1843 roku przez angielskiego botanika Joseph'a Dalton'a Hooker'a.

• Na Wyspy Wniebowstąpienia występowało 10 endemicznych gatunków roślin z czego 3 gatunki uznawane są za wymarłe(Oldenlandia adscensionis, Sporobolus durus i Dryopteris ascensionis). Sytuacja paproci Xiphopteris ascensionense i Asplenium ascensionis nie jest najgorsza(klasyfikowane jako bliskie zagrożenia), lecz pozostałe gatunki są silnie zagrożone wyginięciem(Anogramma ascensionis, Euphorbia origanoides, Pteris adscensionis(zdjęcie po prawej), Ptisana purpurascens i Sporobolus caespitosus).

• Na wyspie występują także kilka endemicznych gatunków zwierząt min. bezskrzydłe psotniki Troglotroctes ashmolearum, krab Johngarthia lagostoma, krewetka Procaris ascensionis. Na wyspie występował także gatunek chruściela, zwany chruścielakiem atlantyckim(Mundia elpenor).

Bibliografia:

-http://www.iucnredlist.org/details/43919/0

-https://en.wikipedia.org/wiki/Anogramma_ascensionis

-http://www.kew.org/science-conservation/plants-fungi/anogramma-ascensionis-ascension-island-parsley-fern

-http://www.kew.org/about/press-media/press-releases/ascension-island%E2%80%99s-%E2%80%98extinct%E2%80%99-parsley-fern-makes-dramatic

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Chru%C5%9Bcielak_atlantycki

Paprotnica szerokolistna - akwariowa paproć

inne nazwy: różdżyca pospolita

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Paprocie
• Rząd: Paprotkowce
• Rodzina: Orliczkowate
• Gatunek: Paprotnica szerokolistna(Ceratopteris cornuta)

Występowanie

Roślina dosyć szeroko rozprzestrzeniona, gdyż można ją spotkać na Madagaskarze, Afryce centralnej, w Azji od Iraku po Azję wschodnią i południowo-wschodnią i w północnej Australii. Jest rośliną wodną, preferującą wody bagienne i wolno płynące, lub stające wody płytkie.

Ogólny opis 

Paprotnica szerokolistna dorasta do 25-50 cm wysokości. Liście pierzastodzielne, jasnozielone, dosyć kruche i delikatne, a ich kształt zależny od warunków środowiskowych. Brzegi liści zaokrąglone i różnorako ukształtowane. Liście mogą rosnąć ponad powierzchnie wody, lecz korzeń musi być w niej zanurzony. Łodyga włóknista i delikatna, natomiast korzeń w formie kępki.

Rozmnażanie

Brązowa zarodnia rozwija się na podwiniętym brzegu liścia na końcach żyłek po obu stronach wiązki centralnej. Młode rośliny potomne wyrastają na liściach okazu dorosłego.

Zagrożenia 

Gatunek liczny, notowany jako najmniejszej troski na wyginięcie. Nie są znane poważne zagrożenia dla gatunku. Roślina uprawiana w akwarystyce.

Długość życia

Roślina wieloletnia.

Znaczenie dla człowieka

Roślina akwariowa, ze względu na niskie wymagania i łatwość w uprawie zyskała dużą popularność wśród akwarystów z całego świata.

Warunki uprawy

Jest rośliną łatwą w uprawie. Lubią wodę kwaśną(choć tolerują inne parametry), dojrzałą o temperaturze 22-26ºC. Szybko rośnie przy nawożeniu CO2. Preferuje żyzne podłoże. W młodych akwariach szybko rośnie i usuwa większość związków nieorganicznych. Wymaga jasnego oświetlenia w cyklu przynajmniej 8-12 godzinnym. Osobniki młodociane mogą pływać na powierzchni wody. Może wyrastać ponad powierzchnie tafli wody, dlatego nadaje się także do paludarium.

Ciekawostki

• Osobniki starsze często stają się ciemniejsze, bardzo duże, oraz tracą walory dekoracyjne, dlatego zaleca się co jakiś czas usuwać stare i sadzić młode osobniki.
• Przy stopniowej aklimatyzacji, różdżyca pospolita może być uprawiana w akwariach słonowodnych.
• Paprotnica szerokolistna jest jedną z wielu paproci uprawianych w akwarystyce. Innymi są min. mikrozorium oskrzydlone(Colysis pteropus) i salwinia pływająca (Salvinia natans).
• Skład gatunków wchodzących w skład rodzaju Ceratopteris nie jest do końca pewn. Pierwotnie uznawano jeden gatunek, później cztery, a obecnie można wyszczególnić nawet 7 gatunków, do których należą  różdżyca rutewkowata(Ceratopteris thalictroides), Ceratopteris richardii, Paprotnica szerokolistna(Ceratopteris cornuta), Ceratopteris pteridoides, Ceratopteris froesii, Ceratopteris gaudichaudii i Ceratopteris oblongiloba. Niepewny w klasyfikacji jest Ceratopteris siliquosa.

Bibliografia:

-http://akwa-mania.mud.pl/rosliny/ceratopteris%20c.html

-http://magazynakwarium.pl/component/content/article/37-c/107-ceratopteris-cornuta.html

-https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3%C5%BCd%C5%BCyca

-https://en.wikipedia.org/wiki/Ceratopteris

Pióropusznik strusi-piękność bez kwiatów

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Paprocie
• Rząd: Paprotkowce
• Rodzina: Onocleaceae
• Gatunek: Pióropusznik strusi(Matteuccia struthiopteris)

Występowanie

Zazwyczaj rośnie w wilgotnych lasach umiarkowanych oraz w pobliżu potoków i wilgotnych terenów wschodniej i północnej Europy, północnej Azji i Ameryki Północnej.

Opis gatunku

Średniej wielkości paproć o pierzastych liściach dorastających do 170 cm, zwężających się ku dołowi i rosnących pionowo. W sierpniu-wrześniu wyrastają krótsze zarodnionośne liście(ok. 60 cm) intensywnie zielone, później brunatnieją.

Rozmnażanie

W okresie od sierpnia do września, paproć wytwarza tzw. liście zarodnikonośne. Początkowo są zielone, później zmieniają kolor na brązowy. Dosyć duże i brunatne zarodniki znajdują się w kubeczkach zarodnikowych umiejscowionych na blaszkach liściowych. Zazwyczaj kiełkują po ok. 15-20 dniach. Brunatne liście zarodnikowe pozostają w zimę na roślinie. Rozmnaża się także przez podział kłączy.

Zagrożenia

Roślina jak na razie nie zagrożone, lecz poważnym zagrożeniem dla tych paproci jest wykopywanie ich z naturalnego środowiska w celu uprawy jej jako roślina ozdobna. W Polsce podlega ścisłej ochronie.

Długość życia

Roślina wieloletnia.

Znaczenie dla człowieka

Pióropusznik strusi jest popularną paprocią ogrodową, która charakteryzuje się małymi wymaganiami oraz szybkim rozrostem. W Ameryce Północnej i Japonii pióropusznik strusi jest przysmakiem.

Warunki uprawy

Najlepiej rośnie w wilgotnym zacienionym miejscu, lecz toleruje także półcień i pełne słońce. Lubi glebę próchniczą na której intensywnie się rozrasta. Przy uprawie tej paproci należy uważać, aby nie zagłuszała ona innych roślin z powodu swojej ekspansywności.

Ciekawostki

•  u tej paproci występuje tzw. trofofil i sporofil, czyli liście przystosowane do fotosyntezy(trofofil) i liście zarodnikonośne(sporofil).
• nazwa paproci pochodzi od kształtu liści zarodnikonośnych, które przypominają wyglądem strusie pióro.
• pióropusznik strusi jest rośliną żywicielską dla kilku gatunków motyli np. ćmy Sthenopis auratus zamieszkująca Amerykę Północną.
• Jest blisko spokrewniony z pióropusznikiem pensylwańskim*(Matteuccia pensylvanica), inni przedstawiciele rodzaju Matteuccia(pióropuszników) jak na razie są mi nieznani ze względu na brak wiarygodnych danych.

Bibliografia:

-http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=e180

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Pi%C3%B3ropusznik_strusi

-https://en.wikipedia.org/wiki/Matteuccia

-http://www.e-katalogroslin.pl/plants/4035,pioropusznik-strusi_matteuccia-struthiopteris

-https://www.rhs.org.uk/Plants/10920/Matteuccia-struthiopteris/Details

Nefrolepis wyniosły

Nefrolepis wyniosły

• Królestwo: Rośliny
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe
• Klasa: Paprocie
• Rząd: Paprotkowce
• Rodzina: Lomariopsidaceae
• Gatunek: Nefrolepis wyniosły(Nephrolepis exaltata)

Ogólny opis:

-Występowanie

Paproć ta zamieszkuje tropikalne tereny północnej części Ameryki Południowej, południowe tereny Ameryki  Północnej oraz Karaiby.

-Opis gatunku:

Nefrolepis wyniosły to dość duża paproć o pierzastych liściach, długości ok. 50-80 cm(dzika paproć). Liście zazwyczaj pod swoim ciężarem opadają, dając płaczący pokrój roślinie. Wytwarza długie i gęste kłącza. Często rośnie w dużych skupiskach w cienistych i wilgotnych miejscach.

-Rozmnażanie

Rozmnażanie przebiega podobnie jak u większości paproci. Zarodniki wytwarzane są na brzegach liści. Nowa roślina może także powstać przez rozłogi wytwarzane przez kłącza paproci.

-Zagrożenie

Nefrolepis jest dość pospolitą paprocią w swoim regionie występowania i nie jest prawnie chroniona.

-Długość życia

Paproć rośnie przez około 8-10 lat.

-Znaczenie dla człowieka

Bardzo popularna roślina ozdobna, hodowana od kilkuset lat. W cieplejszym klimacie roślina ogrodowa, za to w zimniejszych(także w Polsce) jest rośliną hodowaną w doniczkach i szklarniach. Wyhodowano wiele jej odmian. Często także używana jest jako dodatek do bukietów i innych dekoracji roślinnych.

-Ciekawostki:

• Nefrolepis był bardzo popularny w epoce wiktoriańskiej.
• Jest najpopularniejszą paprocią dostępną w hodowli.
• Czasem bywa nazywana paprotką.

Moja hodowla

W swojej kolekcji roślin posiadam tą paproć. Jest ona niezwykle pokaźna, jej liście osiągają długość 80 cm. Była ona hodowana jeszcze przez moją mamę i jak na razie trzyma się dobrze.

-Warunki hodowli 
Nefrolepis nie lubi bezpośredniego światła słonecznego, dlatego najlepiej ustawić ją w zacienionym miejscu. Rośnie bardzo dobrze jeśli posiada dość dużą wilgotność powietrza, źle znosi suche powietrze. Optymalna temperatura to około 15oC, oczywiście może być nieco wyższa jeśli zachowana odpowiednia wilgotność. Podlewać najlepiej 3 razy w tygodniu w lecie, oraz 1 raz tygodniowo w zimę. Można nawozić specjalnym nawozem dla paproci w okresie letnim. Bardzo lubi zraszanie liści czystą letnią wodą. Źle znosi chemiczne środki do pielęgnacji roślin. Nefrolepis może być rozmnażany przez rozłogi, które oddzielane są od macierzystej rośliny, rzadko zdarza się aby paprotka wytworzyła zarodniki, gdyż większość w domowych hodowlach jest bezpłodna.

                      Oto mój Nefrolepis wyniosły ;)

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Nefrolepis_wynios%C5%82y

-https://en.wikipedia.org/wiki/Nephrolepis_exaltata

-http://www.wymarzonyogrod.pl/rosliny-doniczkowe/rosliny-doniczkowe/nefrolepis-uprawa-najpopularniejsza-paproc-doniczkowa-uprawiana-w-domach,65_2773.html