Amfiuma trójpalcowa - policz palce, rozpoznaj gatunek. Przykład pedomorfizmu.

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Amfiumowate
• Gatunek: Amfiuma trójpalcowa(Amphiuma tridactylum)

Występowanie

Amfiuma trójpalcowa występuje w południowo-wschodniej części USA, od zachodniej Alabamy, przez Missisipi, Luizjanę, południowy i wschodni stan Arkansas, zachodni stan Tennessee, południowo-wschodnie Missouri, południowego Illinois, południowo-zachodnie graniczne rejony Kentucky, aż po wschodni Teksas i południowo-wschodnią Oklahomę. Kilka osobników w latach 2009-2010 zaobserwowano także w hrabstwie Broward County na południowej Florydzie. Amfiuma trójpalcowa jest płazem wodnym, zamieszkującym mętne wody bagienne, jeziora, zalewiska, starorzecza, górskie strumienie, a także stawy hodowlane, rowy melioracyjne i baseny na terenach zurbanizowanych.

Ogólny opis

Amfiuma trójpalcowa jest płazem o wydłużonym, wężowatym i cylindrycznym ciele, mogąca osiągać od 35 do 106 cm długości ciała i wagę do 400-500 gramów. Posiada dwie pary szczątkowych kończyn, tylnych krótszych od przednich, wyposażonych w trzy palce(skąd nazwa). Ogon bocznie spłaszczony, stanowiący nawet 25% długości ciała. Głowa szeroka, trójkątna z zaokrąglonym pyskiem. Oczy małe, bez powiek, natomiast za głową znajdują się widoczne pojedyncze otwory skrzelowe(mimo iż dorosłe osobniki posiadają dobrze rozwinięte płuca). Grzbiet zwykle koloru czarnego, brązowego, lub szarego, natomiast powierzchnia brzuszna jasnoszara z ciemną plamą w okolicy gardła. Czasami można spotkać osobniki albinotyczne. Amfiuma trójpalcowa posiada także 57-60 rowków żebrowych. Larwy poza skrzelami zewnętrznymi i wielkością, nie różnią się od osobników dorosłych(pedomorfizm).

Dymorfizm płciowy

Zaznaczony. Samce są proporcjonalnie cięższe od samic(samiec- do 500 gramów wagi, samica-do 400 gramów wagi), oraz posiadają szerszą głowę. Dodatkowo u samców kloaka jest biaława z owalnymi, brodawkami na jej ścianach. W okresie godowym wyraźnie nabrzmiewa. Kloaka samicy jest ciemnego koloru.

Populacja i zagrożenia

Amfiuma trójpalcowa nie jest gatunkiem zagrożonym i klasyfikowanym jako gatunek najmniejszej troski. Mimo pomniejszania się naturalnego areału płaza(terenów podmokłych), gatunek szybko przystosowuję się do sztucznych środowisk np. stawów hodowlanych i rowów melioracyjnych. Nie istnieją poważne zagrożenia  dla populacji gatunku.

Pożywienie

Drapieżnik. Poluje głównie na wszelkiego rodzaju bezkręgowe wodne np. pierścienice, owady, ślimaki, raki, lecz upoluję także rybę, małego węża, młodego żółwia, żabę i innego mniejszego płaza(nawet własnego gatunku)

Zachowanie

Amfiuma trójpalcowa prowadzi nocny i samotniczy tryb życia. Największą aktywność wskazują ok. północy, wtedy zwykle wyrusza na żer. Zwykle nie oddala się nadto od swojego schronienia i poluję w obrębie nory. Swoje ofiary atakuję zwykle z ukrycia, wystawiając jedynie głowę z nory i wyszukuję zwierzyny. Poluję używając zmysłu węchu i linii bocznej, a w orientowaniu się w przestrzeni i do komunikacji wewnątrzgatunkowej używa dodatkowo zmysłu dotyku. Nieraz podpływa do łupu jeżeli nie jest on w dogodnej odległości do ataku. Ofiarę zwykle łapię mocnymi szczękami, szarpie i gwałtowanie obraca się z nią, aby ją dodatkowo otumanić i zmniejszyć ryzyko zranienia przez zaatakowane zwierzę(podobnie jak robią to krokodyle). Samce są terytorialne i bronią danego rewiru przed innymi samcami. Amfiuma trójpalcowa za schronienie używa zwykle dość dużych nor, wykopanych np. przez raki. W razie braku nory, ukrywa się wśród przydennej roślinności. Pojedynczą norę zamieszkuję tylko jeden osobnik i będzie bronił jej przed innymi konkurentami. W czasie ulewnych deszczy, wylewów wód, lub kiedy gleba posiada odpowiednio dużą wilgotność w wyniku braku pożywienia amfiuma może migrować, nawet wychodząc na ląd. Na lądzie, jak i w wodzie porusza się przy pomocy falistych ruchów ciała, czasami w środowisku wodnym wspomagając się kończynami. W razie zagrożenia chowie się do nory, lub pobliskiej kryjówki, a zaatakowana potrafi boleśnie ugryźć. Nękana amfiuma potrafi wydobywać z siebie także gwiżdżące dźwięki i produkować dużą ilość śluzu, który utrudnia jej uchwycenie. Nie wiadomo czy gatunek zapada w odrętwienie przy niesprzyjających warunkach.

Rozród 

Okres rozrodczy amfiumy trójpalcowej przypada zwykle od grudnia do czerwca w zależności od warunków atmosferycznych i może być znacznie przesunięty(nawet do września) jeżeli owe warunki na to pozwalają. Amfiumy zwykle stymulują do rozrodu ulewne deszcze. Samce zwykle opuszczają swoje nory, pobudzone sygnałami chemicznymi dawanymi przez gotowe do rozrodu samice. Podczas zalotów samiec pływa szybko wokół samicy, wymachuję ogonem i uderza w taflę wody. Samce często rywalizują ze sobą o samice. Jeżeli samica zaakceptuje samca, podpływa pod niego. W tym czasie ich kloaki stykają się, a samiec uwalnia spermatofory w wyniku czego dochodzi do zapłodnienia wewnętrznego. Samica może przechowywać nasienie samca nawet przez 6-8 miesięcy i wywołać opóźnione zapłonienie. Zwykle jednak w krótkim odstępie czasu(?)(składanie jaj odbywa się od kwietnia do października) samica składa od 50 do 250 jaj na pojedynczym sznurze zwykle na opadłych gałęziach w zagłębieniu, lub norze niedaleko brzegu. Jaja posiadają galaretowatą konsystencję, a ich wielkość waha się w granicach 5-10 mm średnicy. Czas inkubacji trwa nawet 4-5 miesięcy, podczas których samica pilnie strzeże gniazda. W okresach suchych samica może zapadać w estywację(sen letni) owijając się uprzednio wokół jaj. Nieraz w wyniku opadania poziomu wody, samica wraz z jajami zostaje osłonięta przez wodę. Po wykluciu się larwy są już zdane na siebie. Wyklute larwy amfiumy mierzą 4-6 cm i posiadają skrzela zewnętrzne, lecz tracą je w przeciągu 3 tygodni i przechodzą na oddychanie powietrzem atmosferycznym. U amfium zachodzi zjawisko pedomorfizmu, kiedy osobniki dorosłe posiadają cechy larw(ogon, otwory skrzelowe).  Dojrzałość płciową amfiuma osiąga w 3-4 roku życia, kiedy mierzy ok. 30 cm długości ciała. Badania sugerują iż samice przystępują do rozrodu co 2-3 lata, natomiast samce co roku.

Naturalni wrogowie 

Węże np. wąż błotny(Farancia abacura), mokasyn błotny(Agkistrodon piscivorus) i lancetogłowy(Lampropeltis). Z uwagi na kamuflujące zabarwienie, skryty tryb życia i obfitą produkcję śluzu amfiuma jest rzadko celem drapieżników.

Długość życia

Średnia długość życia osobników w niewoli wynosiła 13-19 lat. Długość życia na wolności nie została zbadana.

Znaczenie dla człowieka

W niektórych rejonach mięso amfiumy jest spożywane przez lokalną ludność. Jest także trzymana jako zwierzę domowe, choć na rynku zdarza się dość rzadko. Amfiuma często zdarza się także jako przyłów np. przy odłowie raków. Nie jest w szczególności lubiana przez rybaków, gdyż sądzi się iż jest gatunkiem pożerającym większość gatunków ryb(niesłusznie), a w obronię potrafi boleśnie ugryźć człowieka(czasami na ranę konieczne jest założenie szwów). Gatunek używany jest także jako organizm modelowy w biomedycznych badaniach z uwagi na wielkość erytrocytów amfiumy.

Ciekawostki

• U amfiumy trójpalcowej, jak i u innych amfium zachodzi zjawisko pedomorfizmu. Zjawisko polega na zachowaniu cech larwalnych w późniejszych etapach rozwoju. Larwa amfiumy wraz ze wzrostem niewiele się zmienia(w przeciwieństwie do większości płazów), zachowuje ogon, szczątkowe kończyny, otwory skrzelowe i ubarwienie, tracąc jedynie skrzela zewnętrzne. Osobnik dorosły podobnie jak larwa prowadzi także wodny tryb życia. 
• Amfiumy charakteryzują się największymi wśród kręgowców erytrocytami(czerwonymi krwinkami), osiągającymi aż 40 µm średnicy(porównywalnie czerwone krwinki człowieka osiągają ok. 8 µm średnicy). Dlatego amfiuma jest często używana jako organizm modelowy w badaniach biomedycznych.
• Amfiuma trójpalcowa jest najlepiej poznany gatunkiem amfium(Amphiuma) pod względem zachowań rozrodczych.
• Gatunek został opisany w 1827 roku przez francuskiego zoologa Georges'a Cuvier'a.
• Rodzaj Amphiuma liczy 3 gatunki płazów min. amfiumę trójpalcową, amfiumę dwupalcową(Amphiuma means) i amfiumę jednopalcową*(Amphiuma pholeter). Jak same nazwy wskazują gatunek amfiumy można rozpoznać po ilości palców na każdej kończynie. W innych aspektach wszystkie trzy gatunki są do siebie podobne. Jedynie amfiuma jednopalcowa*(Amphiuma pholeter) osiąga mniejsze rozmiary(do 33 cm długości ciała) i nie posiada rowków żebrowych.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Amfiuma_tr%C3%B3jpalcowa
-https://en.wikipedia.org/wiki/Amphiuma_tridactylum
-http://animaldiversity.org/accounts/Amphiuma_tridactylum/
-http://www.iucnredlist.org/details/59076/0
-http://amphibiaweb.org/species/3855
-http://nationalzoo.si.edu/Animals/ReptilesAmphibians/Facts/FactSheets/Threetoedamphiuma.cfm
-http://www.caudata.org/cc/species/Amphiuma/Amphiuma.shtml

Ambystoma mabeei - salamandra z Niziny Atlantyckiej

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Ambystomowate
• Gatunek: Ambystoma mabeei

Występowanie

Ambystoma mabeei zamieszkuje rejon Niziny Atlantyckiej(Stany Zjednoczone). Dokładny zakres występowania gatunku nie jest poznany, lecz przypuszczalnie rozciąga się od Hrabstwa Gloucester(Wirginia), aż po południowy kraniec Karoliny Południowej. Ambystomę tego gatunku można spotkać na terenie wilgotnych lasów iglastych(min. na terenie tzw. Pine savannas, czyli terenach trawiastych porośniętych zadrzewieniem sosnowym), liściastych, na terenie torfowisk, bagien i mokradeł. Osobniki dorosłe zwykle nie oddalają się zanadto od źródła wody(zwykle nie dalej niż 800 metrów). Larwy rozwijają się zwykle w stawach, sadzawkach i okresowych zbiornikach wodnych, wolnych od ryb, których głębokość nie przekracza 1,5 metra, zwykle w pobliżu drzewostanów sosnowych.

Ogólny opis

Ambystoma mabeei jest szczupłą salamandrą osiągającą 7-12 cm długości ciała z długim ogonem, stanowiącym ok. 68% całkowitej długości ciała. Pysk jest zaokrąglony z lekko wystającą szczękom. Głowa stosunkowo mała, szersza w kącikach ust. Oczy małe, wyłupiaste. Kończyny smukłe. Ciało zwykle koloru ciemnobrązowego, lub szarobrązowego w szarawobiałe plamy, często tworzące marmurowy wzór. Spód ciała koloru brązowego, lub szarego, czasami z szarawymi plamami występującymi w okolicy gardła. Larwa Ambystoma mabeei osiąga ok. 5-6 cm długości ciała(po wykluciu 8,5 mm długości). Posiada brązowe, kremowe, lub żółtawe ubarwienie ciała z bladą, często przeźroczystą częścią brzuszną. Posiada także 2-3 ciemne pasy po bokach ciała, łączące się w okolicach ogona. Larwa posiada także niską płetwę grzbietową i pierzaste skrzela zewnętrzne.

Dymorfizm płciowy 

Słabo widoczny. Samce są nieco większe od samic(o ok. 15%).

Populacja i zagrożenia

Ambystoma mabeei jest notowany jako gatunek niższego ryzyka na wyginięcie z trendem spadkowym. Głównym zagrożeniem dla tego gatunku jest degradacja środowiska, czyli min. osuszanie bagien i mokradeł, wycinka lasów i zanieczyszczanie wód. Miejsca rozrodu Ambystoma mabeei kurczą się, lecz populacja nie zmniejsza się tak drastycznie, aby zakwalifikować gatunek jako zagrożony. Gatunek notowany jako poważnie zagrożony na terenie Wirginii.

Pożywienie

Larwy zooplankton i małe bezkręgowce. Dieta dorosłych osobników nie została dokładnie poznana, choć w żołądkach zebranych okazów badawczych, często znajdowano dżdżownice. Przypuszczalnie poluje także na inne bezkręgowce.

Zachowanie

Ekologia Ambystoma mabeei jest dość słabo poznana. W stadium dorosłych ambystoma żyję w pobliżu wody(stawów, rowów), ukrywając się za dnia pod kłodami, kamieniami, w norach i runie leśnym. Poza okresem godowym, nie wchodzi do wody. Płaz staje się aktywny nocą. Nie wskazuje zachowań terytorialnych. Nie wiadomo czy zapadają w hibernację, lecz ze względu na to iż rozmnaża się w miesiącach zimowych, hibernacja w tym okresie jest raczej mało prawdopodobna. Możliwe iż zapada jednak w odrętwienie podczas suszy. Zaatakowana salamandra nieruchomieje, wystawiając na atak swój ogon.

Rozród

Okres godowy Ambystoma mabeei przypada między grudniem, a marcem w zależności od warunków pogodowych. Zwykle po obfitych, zimowych deszczach osobniki gotowe do rozrodu wędrują masowo do odpowiednich zbiorników wodnych. Podczas ampleksusu dochodzi do zapłodnienia wewnętrznego, po czym po kilku dniach samica składa ikrę. Jaja składane są pojedynczo, lub w luźnych skupiskach po 2-6 sztuk na pobliską roślinność, lub podłoże. Całkowita liczba składanych jaj nie jest znana. Wylęg następuję po ok. 9-14 dniach. Larwy po kilku miesiącach(zwykle w kwietniu, lub maju) przechodzą metamorfozę w osobnika dorosłego i opuszczają środowisko wodne. Zwykle po osiągnięciu 5-6 cm długości ciała. Wiek dojrzałości płciowej jest nieznany.

Naturalni wrogowie

Dla larw głównie ryby, larwy ambystomy tygrysiej, syreny mniejsze, larwy ważek(min. Odonate naiads) i drapieżne chrząszcze(min. pływakowate). Dorosłe osobniki mogą padać ofiarą węży.

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Ambystoma czasami bywa hodowana w niewoli, głównie w celach naukowych.

Ciekawostki

• Ambystoma mabeei jest podobna do kilku gatunków salamander, min. do Ambystoma cingulatum, której plamy na grzbiecie są jaśniejsze i bardziej liczne. Dodatkowo Ambystoma mabeei w przeciwieństwie do Ambystoma cingulatum posiada tylko jeden rząd zębów w szczęce. Nieco przypomina także ambystomę krecią(Ambystoma talpoideum), która posiada bardziej masywne i krępe ciało. Opisywany gatunek jest także często mylony z Plethodon glutinosus, który posiada bardziej kontrastowe ubarwienie(czarny w biało-kremowe plamy).

• Wcześniej gatunek był znany pod nazwą Linguaelapsus mabeei. 
• Gatunek został opisany w 1928 roku.
• Rodzaj Ambystoma liczy 32-33 gatunków ambystom min. ambystomę paskowaną(Ambystoma opacum), ambystomę lermańską(Ambystoma lermaense) i ambystomę meksykańską(Ambystoma mexicanum). 

Bibliografia:

-http://www.iucnredlist.org/details/59062/0

-http://amphibiaweb.org/species/3839

-https://en.wikipedia.org/wiki/Mabee%27s_salamander

-http://explorer.natureserve.org/servlet/NatureServe?searchName=ambystoma+mabeei

-http://www.virginiaherpetologicalsociety.com/amphibians/salamanders/mabees-salamander/mabee's_salamander.php

Traszka górska - najpiękniejsza szata

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Salamandrowate
• Gatunek:Traszka górska(Ichthyosaura alpestris)

Występowanie

Traszka górska jest szeroko rozpowszechniona w Europie Środkowej zamieszkując górskie rejony Francji, Belgii, Szwajcarii, Niemiec, południowej Holandii, Danii, Czech, południowej Polski, północnej Słowacji, Austrii, zachodniej Ukrainy, oraz krajów bałkańskich. Odizolowane populację można spotkać na terenie Włoch i północnej Hiszpanii. Traszka górska została pomyślnie wprowadzona na niektóre rejony Wielkiej Brytanii, oraz na tereny pasma górskiego Sierra de Guadarrama(Hiszpania). Gatunek preferuje rejony górzyste, lecz spotykany także na terenach nizinnych. Zwykle spotykany w pobliżu źródeł wody na terenach lasów iglastych, liściastych i mieszanych, a także alpejskich łąk i pastwisk. Dorosłe osobniki w porze godowej i larwy można spotkać w zimnych górskich jeziorach, strumykach i stawach, zwłaszcza o mulistych dnie i bogatej roślinności wodnej. Traszka górka unika wód o wartkim nurcie, woli wody stojące i wolno płynące. W razie konieczności traszka górska jako miejsce godowe i zbiornik rozwoju larw wybiera kałuże, rowy przydrożne, zakola i rozlewiska rzek.

Ogólny opis

Dorosły osobnik traszki górskiej posiada wydłużone ciało o długości 10-12 cm. Głowa szeroka i płaska o zaokrąglonym pysku, wyraźnie oddzielona od reszty ciała poprzez przewężenie szyjne. Oczy niewielkie o zaokrąglonej źrenicy i żółtej tęczówce. Tułów cylindryczny i wydłużony, natomiast kończyny dobrze zbudowane(zwłaszcza miednicze). Palce krótkie, natomiast stopy wyposażone w modzele. Ogon niski, bocznie spłaszczony i niciowato zakończony. Skóra gładka w dotyku podczas przebywania w wodzie i chropowata u osobnika przebywającego na lądzie. U samców na grzbiecie widać niski i nieprzerywany fałd skórny koloru żółtego. Podczas przebywania na lądzie traszka posiada brunatnoszare, czarne, lub ciemnooliwkowe ubarwienie grzbietu i boków, często z nieregularnymi jaśniejszymi plamami, tworzącymi zazwyczaj pewien rodzaju deseń. Część brzuszna jaskrawo pomarańczowa, bez plam, wyraźnie oddzielona od ciemnych boków ciała. W okresie godowym osobniki przybierają szatę godową, przebarwiając ciemną barwę grzbietu na kolor niebieskoszary, często z srebrzystym połyskiem. Grzebień(u samic górna część grzbietowa), jak i boki ciała przyjmują barwę błękitną, lub białą z ciemnymi plamami tworzącymi swoisty wzór. Larwa posiada brunatne ubarwienie ciała z nieregularnymi ciemnymi plamami i jasną częścią brzuszną. Dorasta do 4 cm długości ciała i posiada charakterystyczny wyrostek na końcu płetwy ogonowej.   Wyposażona jest w pióropuszowe skrzela zewnętrzne.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny, zwłaszcza w okresie godowym. Samce posiadają bardziej smukłą budowę ciała, ogon jest krótszy niż u samic, a w okresie godowym samce tracą niciowate zakończenie ogona. Dorosłe samce posiadają niski grzebień na grzbiecie, natomiast grzbiet samic jest płaski. Samce są zwykle także jaskrawiej ubarwione, zwłaszcza w okresie godowym. Zolbrzymienie warg kloakowych samca jest także różnicą płciową tego gatunku.

Populacja i zagrożenia

Traszka górska mimo dosyć szerokiego zasięgu na wielu terytoriach gdzie występuje jest gatunkiem rzadkim i zagrożonym. Na terenie Holandii, Belgii, Luksemburgu, Grecji, Austrii i Danii jest gatunkiem klasyfikowanym jako zagrożony, narażony na terenie Hiszpanii, oraz uważany za rzadki na terenie Węgier i Bułgarii. Głównym zagrożeniem dla traszki górskiej jest wprowadzanie do wód drapieżnych gatunków ryb, degradacja środowiska poprzez wylesienia, rozdrobnienia środowiska, osuszanie i wypłycanie zbiorników wodnych, a także zanieczyszczenia wód, głównie środkami ochrony roślin i pestycydami. Traszka górska jest także zagrożona poprzez wyłapywanie dzikich osobników w celach naukowych i hodowlanych(dotyczy to głównie podgatunku Ichthyosaura alpestris inexpectatus). U jednej z populacji na terenie Wielkiej Brytanii zauważono duża zachorowalność na chytridiomikozę(co może być niebezpieczne dla rodzimych gatunków płazów). Gatunek wymieniony w załączniku III Konwencji Berneńskiej, a na terenie wielu krajów objęty ochroną ścisłą(także w Polsce), wraz z zastosowaniem ochrony czynnej. Ogólnie gatunek klasyfikowany jest jako niskiego ryzyka na wyginięcie, mimo iż jego populacja spada.

Pożywienie

Larwy i osobniki dorosłe w czasie godów żywią się drobnymi organizmami wodnymi min. skorupiakami, ślimakami i larwami owadów. Na lądzie traszka poluje na pierścienice, ślimaki nagie, owady i pająki.

Zachowanie

Żyjąc na lądzie traszka prowadzi zwykle nocny tryb życia, lecz przy wysokiej wilgotności opuszcza kryjówkę nawet za dnia(np. podczas deszczu). Jedynie podczas godów jest aktywna całodobowo. Jako schronienia używa opuszczonych nor, korzeni, opadłych liści, lub zakopuje się w runie leśnym. Zimuje zazwyczaj na lądzie od września-października do lutego-maja(okres hibernacji w zależności od szerokości geograficznej i wysokości na której występuje gatunek), zagrzebana w runie leśnym, lub ukryta w podziemnych kryjówkach. Czasami zimuje jako larwa, a sporadycznie spotykane jest u tego gatunku zjawisko neotenii(rozmnażanie w stadium larwalnym). Przed rozpoczęciem godów intensywnie żeruje. Skóra traszki górskiej pokryta jest ochronną wydzieliną, która zniechęca większość drapieżników.

Rozród

Okres godowy traszki górskiej przypada w okresie wiosennym, zaraz po przebudzeniu z hibernacji kiedy woda wynosi ok. 10°C. Traszki przyjmują w tym okresie szatę godową i wybierają odpowiednie zbiorniki wodne na złożenie jaj. Osobniki dopierają się w pary. Samce zwykle ustawiają się bokiem do głowy samicy, uginają ogon i charakterystycznie nim potrząsają, unikając bezpośredniego kontaktu z partnerem. Następnie samiec składa spermatofor, który zbierany jest przez kloakę samicy. Dochodzi do zapłodnienia wewnętrznego, po czym samica składa 100-150 jaj w małych porcjach po 3-7 jaj na krótkich sznurkach, lub luzem. Jaja przyklejają się do pobliskiej roślinności, kamieni i gałęzi. Szybkość wylęgu zależny jest od temperatury wody. W temperaturze wody 20°C larwy wylęgają się po 8-9 dniach, w niższych po 16-20 dniach. Larwy są bardzo żarłoczne, a nie rzadko zdarza się u nich zjawisko kanibalizmu. Przeobrażenie w osobnika dorosłego następuje najwcześniej w 3-4 miesiącu, lecz okres ten może się znacznie wydłużyć zwłaszcza w górskich, zimnych wodach. Zdarza się iż traszki zimują w formie larwalnej, a także nierzadkie jest zjawisko neotenii. Traszki górskie dojrzałość płciową uzyskują w przeciągu 1-3 lat.

Naturalni wrogowie

Mimo ochronnej wydzieliny skórnej traszka na lądzie może paść ofiarą drapieżnych ssaków, takich jak łasicowate, jeżowate, szczury, a także węże i duże płazy. W wodzie często padają ofiarą drapieżnych ryb i ptaków(min. czapli, kawek, kaczek). Larwy mogą dodatkowo paść ofiarą drapieżnych owadów min. larw ważek.

Długość życia

W niewoli traszka górska może dożyć 20 lat, lecz na wolności zwykle jej żywotność nie przekracza 7 lat.

Znaczenie dla człowieka 

Traszka górska jest gatunkiem pożytecznym polującym na wiele szkodników upraw. Bywa także hodowana w niewoli w celach naukowych, edukacyjnych, lub hobbystycznych. Na Polskim rynku spotykana dość rzadko ze względu na zakaz jej posiadania i sprzedaży bez odpowiednich zezwoleń.

Ciekawostki

• Taksonomia traszki górskiej jest dosyć spornym problemem. Tradycyjnie zaliczana do rodzaju Triturus, lecz badania niektórych biologów sugerują zakwalifikowanie jej do rodzaju Lissotriton, bądź Pachytriton. Obecnie część autorów uznaję traszkę górką jako przedstawiciela monotypowego rodzaju Ichthyosaura.
• Większość traszek górskich tuż po zakończeniu godów opuszcza środowisko wodne, jednak niektóre nadal w nim pozostają aż po okres jesienny.
• W przeciwieństwie do innych rodzimych traszek traszka górska jest ściślej związana z środowiskiem wodnym i rzadko opuszcza tereny blisko wody.
• Traszka górska posiada najbarwniejszą szatę godową ze wszystkich europejskich gatunków traszek.
• W Polsce zasięg traszki górskiej obejmuje Sudety, Karpaty(wraz z pogórzem), województwo dolnośląskie, lubelskie(dolina Odry), a także kilka izolowanych i wyspowych obszarów min. rejon Wzgórza Trzebnickich, Żagania, Żar, Zielonej Góry, Głogowa i Gór Świętokrzyskich.
• Poza traszką górską do rodzimych przedstawicieli rodziny salamandrowatych należy salamandra plamista(Salamandra salamandra), traszka grzebieniasta(Triturus cristatus), traszka karpacka(Lissotriton montandoni) i traszka zwyczajna(Lissotriton vulgaris).
• Wyróżnia się 10 podgatunków traszki górskiej. 
• Przypuszczalnie najbliższym krewnym traszki górskiej jest wymarły w miocenie Ichthyosaura randeckensis, który przez większość autorów klasyfikowany jest do tego samego rodzaju.  

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Alpine_newt

-http://www.iucnredlist.org/details/59472/0

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Traszka_g%C3%B3rska

-http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Ichthyosaura&where-species=alpestris

-http://www.caudata.org/cc/species/Triturus/T_alpestris.shtml

-http://www.terrarium.com.pl/2605-ichthyosaura-alpestris-traszka-gorska/

-http://www.reptilesmagazine.com/Frogs-Amphibians/Keeping-Alpine-Newts/

Czarniaczek górski - salamandra bezpłucna o znaczeniu w nauce

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Bezpłucnikowate
• Gatunek: Czarniaczek górski(Desmognathus ochrophaeus)

Występowanie

Czarniaczek górski występuje w południowo-wschodniej Ameryce Północnej. Zasiedla podnóża gór Adirondack i Appalachów w Stanach Zjednoczonych. Niewielka populacja występuje także w południowo-wschodniej prowincji Quebec(Kanada), północno-wschodnim Kentucky, oraz środkowo-zachodniej Georgi. Zamieszkuje tereny w pobliżu strumieni i potoków górskich, zwykle w wilgotnych lasach górskich(preferuje lasy świerkowe). Czarniaczek jest wrażliwy na zmiany wilgotności powietrza, dlatego nigdy nie spotyka się go na obszarach otwartych, daleko od źródła wody. Spotykany zazwyczaj między 975-1400 metrem n.p.m.

Ogólny opis

Czarniaczek górski jest gatunkiem salamandry, osiągającym 7-10 cm długości. Ciało jest długie i smukłe pokryte lśniącą skórą. Kończyny są dosyć duże, zwłaszcza tylne, a ogon długi i wąski o walcowatym kształcie. Głowa jest szeroka, wyraźnie oddzielona od reszty ciała z szerokim pyskiem i wyłupiastymi oczyma, osadzonymi na jej szczycie. Dorosłe osobniki posiadają różne zabarwienie ciała od żółtego, pomarańczowego przez oliwkowy, brązowy, aż po szary, czarny i czerwony. Ciało czarniaczka posiada także marmurkowaty deseń. Najczęściej przez grzbiet salamandry ciągnie się rząd ciemnych plam, często przypominających falowanie, a po bokach ciała od oka po kraniec ogona można zauważyć czarny pas. Grzbiet jest zwykle także nieco jaśniejszy, podobnie jak brzuch. Wraz z wiekiem, oznaczenia ciała stają się bardziej ciemne. U osobników o ciemnym ubarwieniu(czarnym, ciemnobrązowym) wzory na ciele są rzadko widoczne. Larwa mierzy zwykle 17 mm długości ciała, posiada słabo widoczny pas rozciągający się od oka po ogon, a ich ubarwienie jest brunatne w ciemne plamy. Posiada także parę krótkich, pierzastych i białych skrzeli, które są utrzymywane przez krótki okres.

Dymorfizm płciowy

Niewyraźny. Samiec nieznacznie większy od samicy. Posiada również nieco bardziej zakrzywioną szczękę niż samica. Samce tracą również rząd zębów(vomerine teeth), gdy osiągną 6-7 cm długości ciała, natomiast u samic pozostaje on do końca życia.

Populacja i zagrożenia

Czarniaczek górski jest notowany przez IUCN jako najmniejszej troski, choć niektóre organizację klasyfikują go jako bliski zagrożenia. Salamandrze mogą zagrażać wycinki lasów, lecz także niewielkie przekształcenia środowiska(np. podcinanie drzew) w wyniku czego zwiększa się temperatura i obniża wilgotność blisko gruntu. Poważnym zagrożeniem jest także zanieczyszczenie wód przez rolnictwo i przemysł, a także nadmierna eksploatacja wód górskich. Zmiany klimatyczne mogą także źle wpływać na populacje tego wrażliwego płaza. Obecnie jednak sądzi się iż liczebność czarniaczka górskiego utrzymuje się na stabilnym poziomie, powyżej 100 tysięcy osobników.

Pożywienie

Larwa poluje na małe skorupiaki wodne, larwy owadów, pajęczaki itp. Dorosłe osobniki odżywiają się dżdżownicami, pajęczakami, owadami i krocionogami.

Zachowanie

Dorosły czarniaczek górski jest gatunkiem typowo lądowym o głównie nocnym trybie życia. W ciągu dnia pozostaje w ukryciu, zwykle w norce w ziemi. Podczas dnia może pojawiać się jedynie podczas deszczy. W nocy większość czasu spędza na polowaniu. Zwykle poluje z zasadzki. W rzadkich przypadkach może wspiąć się na niewysoki krzew, lub drzewo, jeśli wyczuje odpowiednią zdobycz. Nie wskazują zachowań terytorialnych, dlatego kilka osobników może zamieszkiwać jedną norę. Zapadają w hibernację, zwykle od października po marzec/kwiecień(kiedy temperatura wynosi >5*C), zimując w swojej norce. Salamandra potrafi odrzucić swój ogon w razie zagrożenia, aby uciec w bezpieczne miejsce. Jednak zwykle nie bywa celem drapieżców z uwagi na toksyczną wydzielinę gruczołów skórnych.

Rozród

Czarniaczek górski rozmnaża się dwa razy do roku w okresie wiosennym i jesiennym, zwykle w kwietniu, wrześniu i październiku. Kiedy samiec napotka gotową do godów samice, wykonuję przednią charakterystyczny taniec, podczas którego nacina zębami skórę partnerki, wprowadzając do ran feromony, działające stymulująco na samice. U tych płazów występuje zapłodnienie wewnętrzne. Samiec pozostawia nasienie na ziemi, które następnie zbiera samica. Samica ma możliwość przechowywania plemników pojedynczego samca, aby samoistnie się zapładniać, nawet przez okres 1-2 lat. Po zapłodnieniu samica nosi jajka przez ok. 3 miesiące, a następnie składa zwykle od 12-20 jaj(zdarzają się 3, lub nawet 27 jaj) w szczelinie, pod pniem lub w jamce w ziemi, znajdującej się blisko płytkiej wody. Samice następnie strzeże jaj, aż do momenty wyklucia się larw. Czas do wylęgu się larw jest zmienny i zależy od wysokości n.p.m(ok. 30 dni). Przez ten okres samica bardzo rzadko poluje. Ciekawe jest to że samica może zaadoptować jaja innej samicy, jeśli ta z jakiegoś powodu nie może się nimi zająć. Po wykluciu się larwy udają się do źródła wody i w niej się rozwijają. Po upływie 2-3 tygodni przechodzą metamorfozę w osobnika dorosłego i opuszczają na stałe środowisko wodne. Czarniaczek górski uzyskuje dojrzałość po upływie ok. 3 lat.

Naturalni wrogowie

Dorosłe osobniki mogą paść ofiarą pończosznika, węża Diadophis punctatus, małych gryzoni i innych ssaków, oraz ptaków. Larwy, oraz młode osobniki są narażone dodatkowo na ataki innych gatunków salamander min. źródlika i żółcika, które mogą potraktować niewielkiego czarniaczka jako pokarm. 

Długość życia

Przypuszcza się iż ok. 20 lat.

Znaczenie dla człowieka

Czarniaczek górski odgrywa dużą rolę w badaniach laboratoryjnych i nauce. Biolodzy używają tych płazów, aby lepiej poznać zjawisko metamorfozy. Jest take ważnym elementem w badaniach na genetyką, biologią i transplantacją tkanek. Substancja wytwarzana przez gruczoły skórne płaza jest wykorzystywana w toksykologii.

Ciekawostki 

• Salamandry bezpłucne nie posiadają płuc, ani skrzeli. Oddychają przy pomocy błony śluzowej znajdującej się przy gardzieli i jamie gębowej, oraz poprzez skórę. Jednak aby skóra prawidłowo funkcjonowała pod względem wymiany gazowej, musi zachować odpowiednią wilgotność. Dlatego dla czarniaczka górskiego wilgotność powietrza jest tak ważna.
• Bezpłucnikowate charakteryzują się obecnością bardzo dużych komórek w organizmie, co jest przyczyną bardzo wolnego metabolizmu tych płazów(dlatego są dosyć odporne na głód). Potrafią przez krótki okres czasu, podczas niekorzystnych warunków środowiskowych, zaciągnąć dług tlenowy i przejść na metabolizm beztlenowy.
• Niektórzy badacze sądzą iż wzór na grzbiecie czerniaczka upodabnia go do bezpłucników(Plethodon), które ze względu na nieprzyjemny smak mięsa, są unikane przez drapieżniki.
• U bezpłucnikowatych radiacja adaptacyjna(radiacja polegająca na tym iż, grupa spokrewnionych osobników, posiada odmienne przystosowania) uległa dosyć wysokiemu postępowi, gdyż znane są formy typowo wodne, lądowe, wodno-lądowe, pustynne, nadrzewne, a nawet podziemne.
• Rodzaj Desmognathus liczy 21 gatunków płazów min. salamandrę czarniawą(Desmognathus fuscus), Desmognathus quadramaculatus i Desmognathus aeneus.

Bibliografia:
-http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Desmognathus&where-species=ochrophaeus

-https://en.wikipedia.org/wiki/Allegheny_Mountain_dusky_salamander

-http://animaldiversity.org/accounts/Desmognathus_ochrophaeus/

-http://www.iucnredlist.org/details/59253/0

-http://www.paherps.com/herps/salamanders/mtndusky_salamander/

-http://explorer.natureserve.org/servlet/NatureServe?searchName=desmognathus+ochrophaeus

Ommatotriton ophryticus - północna traszka wstęgowa. Inny wygląd w wodzie, inny na lądzie.

inne nazwy: północna traszka wstęgowa*

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Salamandrowate
• Gatunek: Ommatotriton ophryticus

Występowanie

Gatunek rozpowszechniony w basenie Morza Czarnego od zachodniego Kaukazu w południowej Rosji i Gruzji, przez północno-zachodnią Armenię, północną Turcję, aż po Cieśninę Bosfor. Występuje głównie w lasach liściastych, iglastych, mieszanych, a także na łąkach subalpejskich(na piętrze kosodrzewiny), zwykle od 1200 do 2700 m n.p.m. Larwy spotykane w stawach, jeziorach, dużych kałużach, rowach, kanałach melioracyjnych, oraz wolno płynących potokach i strumieniach.

Ogólny opis

Jest dosyć dużym gatunkiem salamandry, osiągającej ok. 18 cm długości ciała. Skóra gładka, lub lekko ziarnista. Głowa przypomina kształtem trójkąt. U formy lądowej grzbiet jest zwykle kolory brunatnoczerwonego, natomiast spodnia część ciała koloru czerwonawego. Forma larwalna i wodna w okresie godowym, posiada oliwkowe, lub brązowooliwkowe ubarwienie z ciemnymi, drobnymi plamami, formującymi mozaikowy wzorzec. Na boku traszki występuje pas, czarny na krańcach i biały po środku, ciągnący się od przedniej łapy po kraniec ogona. Brzuch żółtopomarańczowy, bez wzorów. U samców w okresie godowym występuje wysoki i karbowany grzebień na grzbiecie i ogonie, osiągający ok. 3 cm długości. Zwykle jest koloru brązowego, lub żółtawego z ciemnymi, pionowymi pasami. Ogon samca często zyskuje w tym okresie niebieskawy, lub zielonkawy kolor z ciemnymi, wyraźnymi plamami. U samic grzebień nie występuje, lub jest bardzo niski.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny w okresie godowym. Samce posiadają ok. 3 cm grzebień na grzbiecie i ogonie, a dodatkowo ich ogon często przyjmuje barwę niebieską, lub zielonkawą z ciemnymi plamami. U samic grzebień przyjmuje bardzo niską wysokość, lub brak go całkowicie. Poza cechami w okresie godowym, samce są zwykle większe od samic.

Populacja i zagrożenia

Jest gatunkiem klasyfikowanym jako bliski zagrożeniu. Jego populacja drastycznie zmniejsza się, z powodu wielu potencjalnych zagrożeń. W Kaukazie zachodnim populację tej traszki dziesiątkuje wprowadzony szop pracz. W północno-wschodniej Turcji planowana jest budowa ponad stu tam, które negatywnie wpłyną na rodzimą faunę i florę. Ponadto na terenie Kaukazu dochodzi do silnej fragmentacji i niszczenia siedliska życia tej traszki, przez karczowanie lasów, zanieczyszczenie wód i gleby(zanieczyszczenia przemysłowe i agrochemiczne), wysuszanie bagien i nadmierny wypas bydła. Negatywny wpływ ma także popyt tego płaza do hodowli domowych. Jednak nadal w niektórych rejonach jest uważany za zwierzę pospolite. Rozmnaża się w niewoli.

Pożywienie

W wodzie małe skorupiaki i owady wodne, a także inne zwierzęta mogące zmieścić się do ich paszczy. Znane ze zjadania jaj płazów(także własnego gatunku). Na lądzie żywią się głównie bezkręgowcami, odpowiedniej wielkości do ich pyska.

Zachowanie

Dorosłe osobniki zwykle opuszczają środowisko wodne w maju-lipcu(po 3-5 miesiącach metamorfozy). Poza okresem godowym zwykle żyją na lądzie, gdzie prowadzą skryty tryb życia, będąc zagrzebanym w runie leśnym, bądź wilgotnej glebie. Mogą masowo wychodzić jedynie podczas intensywnego deszczu. Samce tego gatunku są terytorialne, zwłaszcza w okresie godowym. Hibernacja występuje zwykle na lądzie od września-października po luty-marzec(na wyższych wysokościach po kwiecień-maj). W cieplejszym rejonach północna traszka wstęgowa może być aktywna przez cały rok. W niektórych rejonach hibernują larwy, a osobniki dorosłe pojawiają się następnego roku

Rozród

Okres godowy przypada od lutego do czerwca, zwykle po 4 tygodniach od przebudzenia się z hibernacji. W tym okresie samcom wyrasta ich charakterystyczny grzebień, a następnie wchodzą do wody, która musi wynosić od 7 do 9° C. W wodzie traszki poszukują partnera, a samce stają się bardzo agresywne. Ich walki czasami kończą się śmiercią słabszego rywala. Zaakceptowany samiec składa spermatofor, który zbierany jest przez samice do jej kloaki(zapłonienie wewnętrzne). Samica składa następnie od 50-250 jaj, składanych pojedynczo, lub w postaci sznurów. W jednej porcji może znajdować się od 1 do 50 jaj, a następna składana jest w odstępie 2-11 dniowym. Po zakończonych godach samiec i samica wracają na ląd. Inkubacja jaj trwa 12-30 dni, po czym wykluwają się 7-10 mm larwy, zaczynające samodzielnie jeść po 4-5 dniach. Po 70-150 dniach zwykle przekształcają się w osobnika dorosłego. Niektóre larwy, które wykluły się w ostatniej fazie godowej, potrafią hibernować i przemienić się w osobnika dorosłego następnego roku. Dojrzałość płciową osiągają po upływie 3-5 lat.

Naturalni wrogowie

Ptaki, większe ryby, łasicowate, mięsożerne ssaki, mrówki, a obecnie także introdukowany szop pracz. Czasami zniesione jaja mogą być zjedzone przez własną matkę.

Długość życia

Maksymalną żywotność oszacowano na 21 lat.

Znaczenie dla człowieka

Od 1990 roku gatunek jest obiektem handlu, często nielegalnego. Czasami spotykany w niewoli.

Ciekawostki

• Mimo iż czasami spotykany w hodowlach, to jego krewniak południowa traszka wstęgowa(Ommatotriton vittatus) cieszy się nieco większą popularnością, choć i tak spotykane są dosyć rzadko. 
• Została opisana w 1846 roku przez niemieckiego zoologa Arnold'a Adolph'a Berthold'a, jako podgatunek traszki wstęgowej(Ommatotriton vittatus), a wyodrębniona została w 2005 roku.
• Przez niektórych badaczy traktowana jako podgatunek południowej traszki wstęgowej, do której jest bardzo podobna.
• Niegdyś klasyfikowano ją do rodzaju Triturus.
• Obecnie wyróżnia się dwa podgatunki Ommatotriton ophryticus, min. wschodni Ommatotriton ophryticus ophryticus i zachodni Ommatotriton ophryticus nesterovi.
• Do rodzaju Ommatotriton klasyfikowane są 2 gatunki traszek, północna traszka wstęgowa(Ommatotriton ophryticus) i południowa traszka wstęgowa(Ommatotriton vittatus).

Film przedstawiający gatunek: https://www.youtube.com/watch?v=HMR2JxsnSnY
Bibliografia:
-http://www.iucnredlist.org/details/136019/0
-http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Ommatotriton&where-species=ophryticus
-https://en.wikipedia.org/wiki/Northern_banded_newt

Ambystoma lermańska - najbardziej zagrożony płaz ogoniasty.

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Ambystomowate
• Gatunek: Ambystoma lermańska(Ambystoma lermaense)

Występowanie

Rejestrowana jedynie w środkowym, górskim rejonie Meksyku, w okolicy miasta Toluca w jeziorze Río Lerma i Lake Lerma. Przypuszczalnie występuje także na mokradłach w okolicy Almolya. Osobniki dorosłe spotykane głównie na użytkach zielnych, natomiast osobniki w formie larwalnej w strumieniach, jeziorach i zbiornikach o umiarkowanej głębokości. Występuje na wysokościach od 2800 do 3000 m n.p.m.

Ogólny opis

Ambystoma lermańska jest średniej wielkości ambystomą osiągającą od 9 do 35 cm długości ciała, przy czym ogon w tej długości może wynosić 11 cm. Ciało jest dosyć szerokie, głowa płaska, otwór gębowy dosyć duży, a skóra gładka. Rowki żebrowe dosyć silnie widoczne. Ogon jest zaokrąglony i bocznie spłaszczony. Płetwa grzbietowa czasami nieobecna, zwykle jednak niska, sięgająca do ogona. Palce są płaskie, szpiczaste i lekko połączone błoną pławną. Osobniki dorosłe koloru jednolicie szaroczarnego, z palcami przechodzącymi w kolor kremowy, natomiast postać larwalna koloru czarno-fioletowego z licznym nakrapianiem. Osobniki w postaci larwalnej posiadają zewnętrzne pierzaste skrzela. Z wyglądu postać larwalna, przypomina postać dorosłą.

Dymorfizm płciowy

Samce zwykle posiadają nieco dłuższe ogony. Podczas okresu godowego u samca zaobserwowano obrzęk w okolicy kloaki. 

Populacja i zagrożenia

Ambystoma lermańska jest najbardziej zagrożonym płazem ogoniastym, oraz jednym z najbardziej zagrożonych płazów świata. Ze względu na obecny obszar występowania ok. 10 km*2(niegdyś 100 km*2), oraz pomniejszającą się w znacznym stopniu populację ambystoma lermańska została zakwalifikowana przez Czerwoną Listę IUCN jako gatunek krytycznie zagrożony. Ostatnimi czasy jednak nie spotyka się już tego gatunku w jeziorze Lake Lerma, co może świadczyć o jego wygaśnięciu, jednak badacze mają nadzieje na odnalezienie małej populacji tego gatunku na mokradłach w okolicy Toluca Valley. Głównymi zagrożeniami dla tego gatunku jest budowa zapór na rzece Lerma, które zniszczyły większość obszarów zamieszkanych przez tego płaza, wraz z wysokim poziomem zanieczyszczenia wód oraz wprowadzenie obcych, drapieżnych gatunków ryb. Obecnie prowadzone są zabiegi ochronne mające na celu odnowę skażonych terenów oraz regulację gatunków obcych, a także w przyszłości wprowadzenie ochrony ex situ. Obecnie ambystoma lermańska uważana jest za przypuszczalnie znikły gatunek. Bywała trzymana w niewoli(głównie w celach badawczych), jednak nie odnotowane jej udanego rozmnożenia w warunkach hodowlanych.

Pożywienie

Głównie bezkręgowce i małe ryby. Świeżo wyklute kijanki głównie pierwotniaki, a wraz z wzrostem przechodzą na coraz większy pokarm.

Zachowanie

Słabo poznane. U tego gatunku występuje zjawisko neotenii, czyli możliwość rozmnażania w postaci larwalnej, jednak nie rzadko spotykano także osobniki dorosłe. W postaci larwalnej jest sprawnym pływakiem, przez większość czasu poszukującym pożywienia i ukrywającym się pośród roślinności i w szczelinach.

Rozród

Brak danych. Ikra składana jest w płytkich wodach zbiornika, a następnie pozostawiana bez opieki rodzicielskiej.

Naturalni wrogowie

Głównie duże ryby drapieżne, ptaki wodne i węże.

Długość życia

brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś spotykana w niewoli, obecnie jednak nie potwierdzono jej obecności w warunkach hodowlanych.

Ciekawostki

• Jest najbardziej zagrożonym płazem ogoniastym, przypuszczalnie jedynym potencjalnie wymarłym gatunkiem płaza ogoniastego. Zaraz po nim na miano najbardziej zagrożonego zyskała traszka sardyńska(Euproctus platycephalus), oraz podgatunek wydłużaka pustynnego(Batrachoseps major aridus).
• Innymi najbardziej zagrożonymi i przypuszczalnie wymarłymi płazami są żołądkoród południowoqueenslandzki(Rheobatrachus silus), żołądkoród północnoqueenslandzki*(Rheobatrachus vitellinus), żółwinka Taudactylus diurnus, ropuszka pomarańczowa(Incilius periglenes), Eleutherodactylus chrysozetetes, Eleutherodactylus milesi, ropuszka Discoglossus nigriventer, Arthroleptides dutoiti i Rana tlaloci.
• Została opisana w 1940 roku przez amerykańskiego herpetologa Edward'a Harrison'a Taylor'a.
• Do rodzaju Ambystoma zaliczanych jest obecnie 32 gatunki ambystom, min ambystoma meksykańska(Ambystoma mexicanum), ambystoma kalifornijska(Ambystoma californiense) i ambystoma krecia(Ambystoma talpoideum).  

Bibliografia:

-http://www.iucnredlist.org/details/1093/0

-http://www.edgeofexistence.org/amphibians/species_info.php?id=551

-https://en.wikipedia.org/wiki/Lake_Lerma_salamander

Pacyfotryton szorstki - jaskrawy brzuszek, zabójcza broń.

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Salamandrowate
• Gatunek: Pacyfotryton szorstki(Taricha granulosa)

Występowanie

Pacyfotryton szorstki występuje wzdłuż zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej. Spotykany od Santa Cruz County(Kalifornia, na południe od Zatoki San Francisco) po Deltę Copper River w południowej Alasce. Na wschód spotykany najdalej w Shasta County(Kalifornia), Skagit Range(Kolumbia Brytyjska) i pasmo górskie Hazelton Mountains. Występuje także na niektórych przybrzeżnych wyspach np. na Wyspie Vancouver. Odizolowane populacje zostały odnalezione w Latah County(Idaho) i Saunders County(Nebraska), możliwe iż populacje te są wynikiem introdukcji. Można jest znaleźć przede wszystkim w lasach, terenach zadrzewionych, łąkach, deltach i pastwiskach(tereny otwarte, sporadycznie), zwykle blisko źródła wody. Osobniki dorosłe mogą spędzić całe życie w środowisku wodnym, dlatego można je znaleźć w jeziorach, stawach, zbiornikach retencyjnych i wolno płynących strumieniach. Notowany na wysokościach do 2800 metrów n.p.m.

Ogólny opis

Dorosły osobnik mierzy przeciętnie 9-20 cm długości ciała. Skóra na grzbiecie jest szorstka, ziarnista i ciemna(szaro-purpurowa), natomiast na brzuchu skóra jest pomarańczowa, lub żółtopomarańczowa. Produkuje dosyć silnie trującą toksynę. Ich oczy są stosunkowo małe, nie wystają na obręb głowy. Tęczówka jest żółta, natomiast dolna powieka pomarańczowa(cecha rozpoznawcza gatunku). Zęby typu "vomerine" ułożone w kształcie litery V. W niektórych rejonach osobniki dorosłe zachowują skrzela i prowadzą wodny tryb życia. Larwa przypomina typową larwę salamandrowatych. Larwa pacyfotrytona posiada lekko ciemny pasek, który stopniowo zanika wraz z dojrzewaniem. Widoczny jest także ciemny pasek ciągnący się od otworów nosowych do oka. Na ciele larwy widoczne są także żółte plamki, ciągnące się wzdłuż płetw oraz w pobliżu kończyn. Ciało jest zwykle lekko przeźroczyste z ciemnymi, drobnymi plamkami. Nowo narodzone larwy mierzą przeciętnie 2 cm.

Dymorfizm płciowy

Podczas okresy godowego skóra samca staje się gładka i bardziej jaśniejsza, palce i ogon rozszerzają się, a otwory oddechowe stają się dobrze widoczne i spuchnięte. Ma to świadczyć o całkowitej zmianie życia samca na lądowy. Samica podczas okresu godowego nie zmienia się. U formy wodnej samce i samica są prawie nierozróżnialne.

Populacja i zagrożenia

Jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski. W miarę pospolity w miejscu swojego występowania. Nie odnotowano poważnych zagrożeń dla tego gatunku, choć może im zagrażać masowe stosowanie nawozów azotowych(używane przy produkcji drewna), które uszkadzają skórę płazów. Rozmnaża się w niewoli.

Pożywienie

Larwy głównie larwy owadów, natomiast osobniki dorosłe owady, mięczaki, bezkręgowce i inne małe płazy.

Zachowanie

Większość osobników dorosłych po całkowitej metamorfozie, przechodzi na lądowy tryb życia, jednak niektóre populację mają tendencję do porzucenia lądowego trybu życia i pozostają w środowisku wodnym. Przypuszczalnie jest to związane z niską temperaturą wody oraz brakiem zmian w głębokości zbiornika w okresie letnim(chociaż okazy z San Mateo County są wyjątkiem). Osobniki takie zwykle zachowują skrzela, lub jej szczątkową formę, pozwalającą na swobodne oddychanie. Osobniki dorosłe przystępują do migranci w miejsce rozpoczęcia godów, zwykle skraj jeziora, stawu, lub innego zbiornika. Przypuszczalnie do tego celu używają węchu oraz rozpoznają roślinność brzegową. W zależności od danej populacji mogą prowadzić dzienny, lub nocny tryb życia. Ciepłe dni zwykle spędzają ukryte pod ziemią, konarami lub skałą, gdzie jest dostatecznie wilgotno i chłodno. Zwykle opuszczają schronienie podczas deszczu. Zapadają w hibernację podczas zimy, zwykle zakopując się w ziemi, lub wchodząc do jam, zbudowanych przez inne zwierzęta. Odnotowano także hibernujące larwy w wodzie. W razie zagrożenia pacyfotryton zwykle odchyla głowę oraz unosi zawinięty ogon, aby zaprezentować jaskrawe kolory, które świadczą o toksyczności.

Rozród 

Pacyfotryton przystępuje zwykle do godów wczesną wiosną, choć istnieją wahania miedzy poszczególnymi populacjami. Odnotowano np. płazy przystępujące do godów po jesiennych deszczach. Osobniki dorosłe zwykle przystępują do migracji na tereny godowe, skraje zbiorników wodnych. Zwykle samice migrują w grupach. Samce przybywają zwykle szybciej, ok. 1 miesiące przed samicami. Zwykle w okresie styczeń-maj, choć na większych wysokościach okres godowy przypada późnym latem, lub wczesną jesienią. Na Wyspie Vancouver jedynie samice migrują, samce zwykle pozostają w miejscach godowych przez cały rok. Salamandry wybierają zwykle zbiorniki niewzburzone o nikłym nurcie, lub jego braku. Krycie odbywa się w płytkiej wodzie i jest inicjowane przez samca. Para tworzy ampleksus w który mogą zostać nawet przez 2 dni. W tym czasie inne samce często próbują rozdzielić parę. Samiec następnie schodzi z samicy i uwalnia spermę na dno, która jest zbierana przez samice do swojej kloaki. Samica wkrótce po godach składa w wodzie jaja. Jajka składane są pojedynczo i przyklejane do materii roślinnej, o średnicy ok. 1,8 mm, Brak jednoznacznych informacji o ilości składanych jaj. Samica pozostaje przy jajkach przez 3-4 tygodnie, aż do wyklucia się larw, po czym odchodzi. Larwy maja zwykle krzaczaste skrzela zewnętrzne i długi ogon. Całkowita przemiana w osobnika dorosłego trwa mniej więcej 4-5 miesięcy, lecz larwy zimujące pozostają w wodzie ok. 1 roku. Dojrzałość płciową uzyskują po 4-5 latach.

Naturalni wrogowie

Pacyfotryton szorstki jest gatunkiem produkującym toksynę, także nie jest celem łowów większości zwierząt. Jedynym gatunkiem polującym i odpornym na truciznę salamandry jest pończosznik prążkowany (Thamnophis sirtalis). Zanotowano iż larwy mogą być zjadane przez pstrągi z nikłym oddziaływaniem na nie tej toksyny. Nie wiadomo do końca czy larwy wydzielają trującą substancję.

Długość życia

Przypuszczalnie ok. 18 lat.

Znaczenie dla człowieka

Czasami bywa hodowany w niewoli.

Ciekawostki

• Pacyfotryton szorstki jest znacząco podobny do krewniaczych gatunków pacyfotrytona czerwonogłowego*(Taricha rivularis), pacyfotrytona kalifornijskiego(Taricha torosa) i pacyfotrytona Taricha sierrae. Najłatwiej gatunki te rozpoznawać po oczach. Pacyfotryton czerwonogłowy* posiada oczy ciemne, bez żółtego koloru, natomiast oczy Taricha sierrae i pacyfotrytona kalifornijskiego są o wiele jaśniejsze od pacyfotrytona szorstkiego. Trudniej odróżnić Taricha sierrae i pacyfotrytona kalifornijskiego
• Substancja produkowana przez pacyfotrytony to tetrodotoksyna, znana z występowania u ryb z rodziny rozdymkowatych. Poraża ona układ nerwowy. Salamandra produkuje jej dostatecznie aby zabić kilku dorosłych ludzi, choć nie jest gatunkiem niebezpiecznym, gdyż w wyniku kontaktu dotykowego, toksyna powoduje jedynie delikatne podrażnienie skóry. Wraz z pończosznikiem prążkowanym(Thamnophis sirtalis) płaz ten prowadzi tzw. "wyścig zbrojeń". Wraz ze wzrostem toksyczności tej salamandry, wąż stawał się coraz bardziej odporny na toksynę przez nią uwalnianą.
• Obecnie uznaje się 2 podgatunki tego płaza min. Taricha granulosa granulosa i Taricha granulosa mazamae, choć prowadzone są badania w celu wyodrębnienia kolejnych podgatunków.
• Rodzaj Taricha liczy 3-4 gatunki salamander min. pacyfotrytona kalifornijskiego(Taricha torosa), pacyfotrytona czerwonogłowego*(Taricha rivularis), pacyfotryton szorstki*(Taricha granulosa) i częściej uznawanego za podgatunek pacyfotrytona kalifornijskiego Taricha sierrae.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Pacyfotryton_szorstki

-https://en.wikipedia.org/wiki/Rough-skinned_newt

-http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Taricha&where-species=granulosa

-http://www.iucnredlist.org/details/59469/0

-http://www.caudata.org/cc/species/Taricha/T_granulosa.shtml

Salamandra olimpicka - amerykańskie salamandry

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Ambystomowate
• Gatunek: Salamandra olimpicka(Dicamptodon copei)

Występowanie

Salamandrę olimpicką można znaleźć na Półwyspie Olympic(Olimpickim), Waszyngtonie, na południe przez południowe Cascades i Willapa Hills do strumieni, które spływają do rzeki w Columbia River Gorge w północno-zachodnim Oregonie. Zasiedla głównie rzeki i strumieni w wilgotnych lasach iglastych, gdzie temperatura wody nie przekracza 8-14 *C. Czasami spotykana w górskich, jasnych i zimnych jeziorach i stawach.

Ogólny opis

Salamandra olimpicka to średniej wielkości salamandra o przeciętniej długości 12-19 cm. Forma larwalna(podczas której większość osobników spędza całe życie) posiada krótkie, czerwonawe skrzela zewnętrzne oraz krótką płetwę ogonową, kończącą się w pobliżu kończyn tylnych. Ciało jest  zwykle koloru jasnobrązowego z ciemniejszą częścią grzbietową, pokrytą zazwyczaj żółtymi plamami. Część brzuszna jest zwykle jasna, lub niebieskoszara. Forma dorosła posiada marmurkowe, złotawe, lub brązowe ubarwienie z zaokrąglonym pyskiem i dobrze widocznymi rowkami żebrowymi. Formy dorosłe są bardzo rzadkie.

Dymorfizm płciowy 

Prawdopodobnie brak.

Populacja i zagrożenia 

Obecnie salamandra olimpicka jest klasyfikowana jako gatunek najmniejszej troski. Populacja szacowana jest na kilka tysięcy osobników i wydaje się być stabilna, choć w przyszłości salamandrze może zagrozić wzrost temperatury w ciekach wodnych, co może prowadzić do zamulenia wody i utrudnić zdobywanie pożywienia przez ten gatunek.

Pożywienie 

Salamandra olimpicka jest żywi się zwykle owadami i innymi bezkręgowcami wodnymi, lecz prawdopodobnie zjada również małe ryb i inne małe kręgowce.

Zachowanie  

W warunkach naturalnych słabo poznane. Większość osobników pozostaje w formie larwalnej do końca życia. Zwykle podczas dnia są ukryte między kamieniami i kawałkami drzew. Czasami można zaobserwować delikatnie stąpającą salamandrę po kamienistym dnie strumienia, wyszukującą między kamieniami i innymi przedmiotami potencjalnych ofiar. Nocą przejawiają intensywniejszą aktywność niż za dnia.

Rozród

U tego gatunku zachodzi zjawisko neotenii, czyli rozmnażania się w formie larwalnej. Okres rozrodczy u tego gatunku jest całoroczny chociaż najbardziej nasila się zazwyczaj wiosną, latem i jesienią. Po udanej kopulacji samica składa ok. 200 jaj w komorze lęgowej pod kamieniem, kawałkiem drzewa lub innych przedmiotem, której strzeże przed intruzami. Po wykluciu larwy stają się całkowicie samodzielne, a po osiągnięciu 6-7 cm stają się zdolne do rozrodu.

Naturalni wrogowie

Duże ptaki wodne(czaple itp.), duże ryby oraz węże.

Długość życia

Brak danych. Prawdopodobnie ok. 10 lat.

Znaczenie dla człowieka

Bywa hodowana jako zwierzę domowe oraz obiekt badań laboratoryjnych.

Ciekawostki

• Jest jednym z niewielu płazów u których występuje zjawisko neotenii. Jednym z płazów u których także występuje te zjawisko jest ambystoma meksykańska 
• Choć większość osobników dorosłych zostało uzyskanych podczas badań laboratoryjnych, to w warunkach naturalnych także są spotykane, lecz niezwykle rzadko.
• W niektórych ciekach wodnych salamandra olimpicka jet dominującym kręgowcem. 
• Rodzaj Dicamptodon często jest określany w polskim nazewnictwie mianem amerykańskich salamander pacyficznych.
• Salamandra olimpicka jest blisko spokrewniona z salamandrą idahońską(Dicamptodon aterrimus), skrzeczkiem olbrzymim(Dicamptodon ensatus) i salamandrą pacyficzną(Dicamptodon tenebrosus). Wszystkie są jedynymi przedstawicielami rodzaju Dicamptodon. 

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Cope%27s_giant_salamander

-http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Dicamptodon&where-species=copei

-http://www.iucnredlist.org/details/59079/0

-http://www1.dnr.wa.gov/nhp/refdesk/herp/html/4dico.html

Diabeł błotny - niegroźny potwór

inne nazwy: skrytoskrzel, pies diabelski, aligator z Allegheny

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Skrytoskrzelne
• Gatunek: Diabeł błotny(Cryptobranchus alleganiensis)

Występowanie

Diabeł błotny zasiedla czyste i szybko płynące potoki, strumienie i rzeki o kamienistym dnie z wieloma kryjówkami, w postaci powalonych kłód i szczelin. Można go spotkać w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, między innymi w południowej części Nowego Yorku, Georgii, Ohio, Pensylwanii, Maryland, Missouri, Zachodniej Wirginii, Wirginii, Kentucky, Arkansas, Illinois, Indiana, Tennessee, Północnej Karolinie, Południowej Karolinie, Alabamie, Mississippi oraz w małej części Kansas i Oklahomy.

Ogólny opis

Diabeł błotny to bardzo duża salamandra(trzecia największa salamandra na Ziemi), dorosłe osobniki dorastająca przeważnie od 30 do 75 cm długości i ważą od 1,5-2,5 kilogramów. Cechą charakterystyczną u tej salamandry jest mocno pofałdowana skóra(która wytwarza także niewielką ilość toksyn), przez którą płaz oddycha. I choć diabeł błotny posiada płuca, to używa ich przeważnie w celach kontroli pływalności. Ciało diabła błotnego jest grzbieto-brzusznie spłaszczone, a po obuch bokach szyi płaz posiada szczeliny skrzelowe. Płaz posiada także po cztery palce na kończynach przednich i po pięć na kończynach tylnych. Kolor ciała zwykle waha się w granicach od żółtobrązowego do prawie czarnego. Diabeł błotny przechodzi niekompletną metamorfozę, gdyż u dorosłych  osobników brak powiek oraz zachowują parę szczelin skrzelowych.

Dymorfizm płciowy

Samice są większe od samca. W okresie rozrodczym u samców widoczny jest także obrzęk w okolicach kloaki.

Populacja i zagrożenia

Diabeł błotny jest klasyfikowany jako gatunek bliski zagrożeniu. Poważnym zagrożeniem dla diabła błotnego jest zanieczyszczenie wód przez rolnictwo i kwaśne deszcze. Diabłu błotnemu zagraża również niszczenie jego środowiska naturalnego na rzecz rekreacji wodnej i budowy elektrowni wodnych. Groźna dla diabłów błotnych jest także tajemnicza choroba płazów chytridiomikoza, którą prawdopodobnie roznoszą żaby szponiaste, które wskazują odporność na tą chorobę, lecz są jej nosicielami.

Pożywienie

Diabeł błotny poluję głównie na raki, lecz zjada również ryby, owady i inne bezkręgowce, ślimaki, płazy i ikrę ryb. Dorosłe osobniki mogą również zjadać mniejsze diabły błotne.

Zachowanie

Diabeł błotny jest gatunkiem żyjącym samotnie, a spotkanie dwóch osobników tego gatunku poza okresem rozrodczym, kończy się przeważnie walką. Prowadzi jedynie wodny tryb życia. Jest gatunkiem o nocnym trybie życia, podczas dnia ukrywa się pod kamieniami, w szczelinach skalnych, pod kłodami lub korzeniami drzew. Diabeł błotny potrafi pływać, lecz woli kroczyć po dnie zbiornika. Poluje nocą, używają wyczulonego zmysłu węchu i dotyku. Swoje ofiary łapie przy pomocy ssącego strumienia wytwarzanego przez otwór gębowy płaza, a następnie przytrzymuje używając ostrych zębów. Poza typowymi kryjówkami w których diabeł spędza dzień, posiada on głęboko ukrytą norę w której spędza stan odrętwienia, późną jesienią i zimą. Może wychodzić na ląd w poszukiwaniu lepszego siedliska wodnego, lecz robi to bardzo rzadko.

Rozród

Okres rozrodczy u diabłów błotnych przypada różnie w poszczególnych szerokościach geograficznych. Wschodnia populacja rozpoczyna okres od końca sierpnia do początku września. Populacja zachodnia i południowa rozpoczyna gody od początku września do początku listopada. W tym czasie samiec buduje gniazdo, które jest dołem wygrzebanym zazwyczaj pod dużym kamieniem na dnie strumienia lub rzeki. Samiec pilnuje gniazda od innych samców oraz wabi do niego partnerkę. Samica składa w nim zazwyczaj 2 sznury jaj(ok. 300-450 jaj). Samica przykleja sznury z jajami do kamieni na dnie gniazda , a samiec natychmiast je zapładnia. Zdarza się że samiec przyciąga do gniazda więcej niż jedną samice, dlatego ilość jaj w gnieździe może przekraczać 1000. Następnie samica zostaje odgoniona, a samiec opiekuje się troskliwie gniazdem, broniąc go przed drapieżnikami i innymi diabłami błotnymi. Okres rozwoju zarodków jest zależy od temperatury wody i wynosi przeważnie 2-4 miesięcy. Wykluwające się larwy mają przeciętnie długość 3 cm, są bardzo żarłoczne i szybko rosną. Posiadają także pierzaste skrzela zewnętrzne. Larwy są pod ciągłą opieką ojca. Z wiekiem u kijanek wyrastają odnóża i wysoki fałd skórny na płetwie ogonowej. Po upływie 18-20 miesięcy kijanki przeobrażają się w postać dorosłą, mają wtedy przeciętnie ok. 12 cm długości. Dojrzałość płciową diabły błotne uzyskują w wieku 5-6 lat.

Naturalni wrogowie

Dorosły diabeł błotny ma niewielu naturalnych wrogów, lecz młode osobniki mogą paść ofiarą żółwi, węży wodnych i szczupaków, a także innych diabłów błotnych.

Długość życia

W niewoli płaz może dożyć 29 lat. Dokładna długość życia płaza na wolności nie jest zanana.

Znaczenie dla człowieka       

Diabeł błotny nie ma szczególnego znaczenia dla człowieka. Diabeł błotny może niekiedy łapać przynęty wędkarzy. Kiedyś wierzono że diabeł błotny jest agresywnym stworzeniem, płoszącym ryby i które jednym ukąszeniem potrafi zabić człowieka swoim jadem, stąd jego nazwa. W rzeczywistości diabeł błotny nie jest jadowity i wytwarza jedynie niewielką ilość toksyn na skórze, niegroźną dla człowieka(może jedynie podrażnić oczy, kiedy się do nich dostanie), a sam płaz jest niegroźny dla człowieka. Diabeł błotny może także pomóc w nauce nad ewolucją, gdyż wyglądem przypomina pierwotne salamandry.

Ciekawostki

• Jest największą salamandrą Ameryki Północnej oraz trzecią salamandrą co do wielkości na Ziemi, zaraz po chińskiej i japońskiej salamandrze olbrzymiej(Andrias davidianus i Andrias japonicus).
• Skrytoskrzele lub salamandry olbrzymie(Cryptobranchidae) do dość stara grupa płazów.
• Poza płucami płaz posiada także skrzela. Otwory skrzelowe na szyi płaza prowadzą do komory skrzelowej, gdzie znajdują się 4 pary łuków skrzelowych.  
• Diabeł błotny jest z powodzeniem hodowany w niewoli.
• Inną rodziną reprezentowaną przez prymitywne płazy jest rodzina płazów kątozębnych(Hynobiidae)do której zalicza się ok. 51 gatunków. 
• Diabeł błotny jest spokrewniony z dwoma innymi współcześnie żyjącymi wielkimi salamandrami, chińską salamandrą olbrzymią i japońska salamandrą olbrzymią. Jest najbliżej spokrewniony z dwoma wymarłymi diabłami błotnymi(Cryptobranchus guildayi i Cryptobranchus saskatchewanensis).

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Diabe%C5%82_b%C5%82otny

-https://en.wikipedia.org/wiki/Hellbender

-http://animaldiversity.org/accounts/Cryptobranchus_alleganiensis/

-http://www.iucnredlist.org/details/59077/0

-http://amphibiaweb.org/species/3861

-http://www.edgeofexistence.org/amphibians/species_info.php?id=1392

Ambystoma meksykańska-wiecznie młoda

inne nazwy: aksolotl meksykański, salamandra meksykańska 

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Ambystomy
• Gatunek: Ambystoma meksykańska(Ambystoma mexicanum)

Ogólny opis:

-Występowanie

Występuje w Meksyku jedynie w jeziorze Xochimilco, wcześniej także w jeziorze Chalco, które zostało osuszone i prawdopodobnie w kilku sąsiednich zbiornikach. Aksolotl tolerują jedynie czystą wodę utrzymującą się latem w granicach 15-22 C, a zimą 6-10 C. Przebywa zazwyczaj w płytkich partiach jeziora, gdzie można znaleźć wile kryjówek i roślinności.

-Opis gatunku

Ciało płaza jest pękate i bocznie spłaszczone o długości 20-30 cm. Ogon jest długi z wysoką płetwą ogonową. Szeroka głowa lekko spłaszczona na której umiejscowione są pierzaste skrzela zewnętrzne. Oczy są nieduże i ciemne, a pysk szeroki. Krótkie kończyny posiadają po 4 palce w kończynach przednich i po 5 w tylnik. Aksolotl jest zazwyczaj barwy ciemnoszarej z markowym wzorem.

-Dymorfizm płciowy

Trudny do określenia. Samce czasami posiadają większą płetwę ogonową.

-Populacja i zagrożenie

Na wolności ambystoma meksykańska jest krytycznie zagrożonym gatunkiem, głownie ze względu na endemiczne występowanie jedynie w jednym zbiorniku wodnym, jeziorze Xochimilco. Populacja tego płaza szacowana jest na ok. 700-1200 osobników. Na szczęście aksolotl meksykański łatwo rozmnaża się w niewoli. 

-Pożywienie:

Aksolotl meksykański żywi się przede wszystkim owadami wodnymi, larwami, małymi rybami i innymi organizmami zwierzęcymi mogącymi zmieścić się w jego pysku.

-Zachowanie

Ambystoma meksykańska prowadzi wodny tryb życia. Unika nasłonecznionych miejsc, przebywając w zacienionych partiach jeziora. Większość czasu spędza na wyszukiwanie pokarmu. Jest sprawnym pływakiem. W chwili zagrożenia szuka kryjówki w szczelinach i pośród roślin. Toleruje obecność innych przedstawicieli swojego gatunku, jeśli pokarmu jest pod dostatkiem. Czasami może stać się agresywny wobec innych ambystom, głównie z powodu nadmiernego zatłoczenia. Posiada bardzo dobre zdolności regeneracyjne, które pomagają mu zrekonstruować utraconą kończynę lub ogon. Zimą aksolotl przechodzi w stan odrętwienia.

-Rozród

U aksolotla występuje zjawisko neotenii, czyli możliwość osiągnięcia dojrzałości płciowej i rozmnażania będąc w formie larwalnej. Ambystoma meksykańska w warunkach naturalnych, nigdy nie osiąga formy dorosłej. Po zimowym odrętwieniu, samce wyruszają na poszukiwanie partnera. Jeśli ów takiego znajdą składają na dnie spermatofor, który samica podnosi wargami kloakalnymi i umieszcza w kloace. Zależnie od rozmiarów samica składa od 200-1000 jaj, które przykleja do otaczającej roślinności w zacienionym miejscu. Po 15-20 dniach wylęgają się larwy, przypominające kijanki. Po 6-8 tygodniach larwą wyrastają kończyny i pozostają już w tej formię. W wieku 2 lat ambystoma meksykańska osiąga dojrzałość płciową. Aksolotl meksykański rozmnaża się do dwóch razy w roku wiosną i jesienią.

-Naturalni wrogowie
Naturalnymi wrogami ambystom meksykańskich są przede wszystkim ptaki wodne(czaple itp.), duże ryby i węże wodne.

-Długość życia
10-15 lat.

-Znaczenie dla człowieka
Dawniej ambystoma meksykańska była uważana za przysmak i lek na niektóre schorzenia, lecz współcześnie zakazany jest handel mięsem ambystom. Aksolotl jako zwierzę łatwe w hodowli, cieszy się wielką popularnością jako zwierzę domowe. Wyhodowano kilka odmian barwnych min. czarne i albinotyczne aksolotle.

-Ciekawostki

• aksolotle posiadają zdolność do regenerowania utraconych kończyn, ogona i skrzeli, dlatego prowadzone są laboratoryjne badania na nich w zakresie transplantologii, oraz kilku innych dziedzinach nauki.
• polska uczona Laura Kaufman wykryła, że chormonem odpowiedzialnym za brak dalszego rozwoju aksolotla, jest tyroksyna, produkowana przed tarczyce, gdzie u ambystomy meksykańskiej jest słabo rozwinięta. Polka jest także pierwszym badaczem, któremu udało się przekształcić aksolotla w formę dorosłą
• jest spokrewniony z 32 gatunkami ambystom między innymi z ambystomą kalifornijską, ambystomą tygrysią i ambystomą plamistą.
• odmieniec jaskiniowy i odmieniec amerykański to jedne z zwierząt u których występuje zjawisko neotenii. Neotenia występuje u odmieńców, ambystom i salamander.
• W 2013 roku Armando Tovar Garza i jego zespół z meksykańskiego Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego przez 4 miesiące próbowali odnaleźć dzikiego aksolotla w jeziorze Xochimilco, niestety wyprawa nie doniosła swojego celu i nie odnaleziono ani jednego osobnika. Może to świadczyć o tym iż ambystoma meksykańska wymarła na wolności. Naukowcy mają nadzieje odnaleźć aksolotla w przylegających do jeziora kanałach i mokradłach, choć są one w dużej mierze mocno zanieczyszczone. 

        

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Ambystoma_meksyka%C5%84ska

-http://www.terrarium.com.pl/142-ambystoma-mexicanum-aksolotl-meksykanski/

-http://www.iucnredlist.org/details/1095/0

-http://animaldiversity.org/accounts/Ambystoma_mexicanum/

-http://amphibiaweb.org/species/3842