Pielęgniczka Agassiza - jedna z najabarwniejszych pielęgniczek

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Okoniokształtne
• Rodzina: Pielęgnicowate
• Gatunek: Pielęgniczka Agassiza(Apistogramma agassizii)

Występowanie

Pielęgniczka Agassiza naturalnie występuje na terenie basenu rzeki Amazonka. Ryba jest spotykana od dolnych biegów rzek Río Ucayali i Río Marañon(Peru), przez niemal całe Solimões(górny bieg Amazonki), dolne biegi rzek Rio Tefe, Rio Napo, Rio Japura, Rio Negro, Rio Purus(także górny bieg), Madeira(z środkowym biegiem), Rio Tapajos, aż po rzekę Rio Capim(w okolicach miasta Belém we wschodniej Brazylii) w rejonie delty Amazonki. Pielęgniczka zwykle zamieszkuje wolno płynące części rzek, rozlewiska, starorzecza i jeziora z bogatą roślinnością wodną. Występuję we wszystkich trzech podstawowych typach wód Amazonii: czarnych, białych i przeźroczystych.

Ogólny opis

Pielęgniczka Agassiza jest niewielkim przedstawicielem rodziny pielęgnicowatych z wyraźne zaznaczonym dymorfizmem płciowym. Samce osiągają rozmiar od 6 do 10 cm długości. Ciało pokryte szarawymi, błękitnymi i zielonymi, mieniącymi się łuskami. Wzdłuż linii bocznej(od pyska po nasadę, lub kraniec ogona) ciągnie się ciemny pas(nieraz słabo widoczny). Brzuch pomarańczowy, żółty, lub szary. Trójkątna głowa, często podobnie jak reszta ciała, pokryta mieniącymi się łuskami. Górna jej część najczęściej żółtawa, lub szarawa. Oczy duże, z czarną źrenicą. Często od oka w kierunku płetwy brzusznej ciągnie się krótki, czarny pas. Płetwa grzbietowa samca wydłużona i wysoka z zaostrzonym krańcem, sięgającym nieraz końca ogona. Najczęściej pomarańczowa z czarną nasadą. Płetwy brzuszne wąskie, lecz wydłużone z zaostrzonym końcem, delikatnie żółtawe, lub pomarańczowe. Płatwa odbytowa wydłużona, także posiadająca zaostrzony kraniec, pomarańczowa, często czarno obramowana od strony brzusznej. Płetwa ogonowa dość wysoka, płomykowa z szpiczastym końcem, najczęściej pomarańczowa z czarnym obramowaniem. Nasada, czasem z środkiem płetwy ogonowej czarny. Samica mniej barwnie ubarwiona i mniejsza, osiągająca 4-6 cm długości ciała. Szarożółta z czarnym pasem, lepiej widocznym niż u samca, ciągnącym się przez linie boczną. Grzbiet szarawy, natomiast brzuch żółty. Od oka w kierunku płetwy brzusznej, ciągnie się krótki, czarny pas. Płetwy zwykle przeźroczyste, delikatnie pomarańczowe z ciemną nasadą i lekko zaostrzone. W przeciwieństwie do samca, płetwa brzuszna samicy posiada ciemną nasadę. Miedzy poszczególnymi populacjami w środowisku naturalnym istnieją różnice w zabarwieniu ciała.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny. Samica i samiec różnią się wielkością i ubarwieniem ciała(patrz wyżej). Dodatkowo samice posiadają bardziej zaokrąglony brzuch.

Populacja i zagrożenia

Gatunek nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia IUCN. Populacja i potencjalne zagrożenia dla gatunku nie zostały ocenione. Ryba wydaje się w miarę liczna w środowisku naturalnym.

Pożywienie 

Gatunek głównie mięsożerny. Poluje na bezkręgowce bentosowe. Dietę urozmaica w kawałki roślin i glony.

Zachowanie

Pielęgniczka Agassiza jest rybą o dziennym trybie życia, żyjącą zwykle w haremach z dominacją samic. Jeden samiec zwykle broni wytyczonego rewiru przed innymi samcami, chociaż walki są zwykle niegroźne. Zazwyczaj na terytorium samca żyją 4-5 samice z którymi regularnie przystępuje do tarła. Aktywnie przeszukuje dno w poszukiwaniu pokarmu, lubiąc kryć się wśród gęstej roślinności. Poza okresem rozrodczym, nie jest agresywnie zastawiona do innych gatunków ryb.

Rozród

W naturze okres tarła przypada przypuszczalnie w porze suchej, kiedy poziom wody jest niski. Samiec odbywa tarło z kilkoma samicami, które podczas odchowu młodych obierają małe rewiry i bronią ich przed intruzami, akceptując jedynie samca. Gotowa do tarła samica zbliża się do podpływającego samca, wygina ciało i próbuje zwrócić na siebie uwagę. Kiedy samiec odwzajemni zaloty, strosząc i wymachując płetwami, samica składa od 40 do 200 jajeczek ikry w niewielkiej grocie, norce, lub pod korzeniem, którą następnie zapładnia samiec. Następnie samiec szybko opuszcza kryjówkę i przechodzi do patrolowania terytorium, broniąc terenu przed intruzami i agresorami. Samica opiekuję się ikrą, wachlując ją płetwami, dzięki czemu natlenia jajeczka, oraz usuwa zanieczyszczenia. Po ok. 3-4 dniach(w zależności od temperatury) wykluwają się młode. Narybek przez pierwsze 4-6 dni nie jest zdolny do pływania, wyczekując na dnie kryjówki. Przez pierwsze dni korzysta z zawartości woreczka żółtkowego. Matka nakłania młode do pływania, przyciągając je ruchami ciała. Później samica opuszcza kryjówkę z młodymi, które same muszą pobierać pokarm. Młode pielęgniczki żywią się drobnym planktonem i resztkami pożywienia wypluwanym przez samice. Samiec dogląda samicy z młodymi, lecz zwykle nie ingeruję w ich odchów. Przy odpowiedniej dostępności pokarmu, młode rosną dość szybko i stają się samodzielne po kilku miesiącach. Dojrzałość płciową uzyskują po ok. 6 miesiącach.

Naturalni wrogowie

Głównie drapieżne ryby np. piranie i sumy.  

Długość życia

Pielęgniczki Agassiza dożywają ok.  3,5 lata.

Znaczenie dla człowieka

Pielęgniczka Agassiza jest jedną z popularniejszych ryb akwarystycznych, zwłaszcza wśród miłośników małych pielęgnic. Z uwagi na swoje atrakcyjne ubarwienie i dość łagodne usposobienie, budzi zachwyt wśród ludzi, lecz ze względu na większe wymagania co do jakości wody, nie jest polecana dla początkujących akwarystów. Rzadko spotykane w ofertach sklepów stacjonarnych(popularnością przewyższają ją pielęgniczka ramireza i kakadu), lecz dość łatwo dostępne pod zamówienie(duża liczba hodowli tej ryby). Niektóre osobniki(zwłaszcza formy geograficzne) są odławiane ze środowiska naturalnego i sprzedawane.

Ciekawostki

• Pielęgniczka Agassiza posiada wiele form geograficznych(min. Apistogramma (cf.) agassizii "Ampiyacu" czy, Apistogramma (cf.) agassizii "Purus"), wyróżniających się kolorystyką i wzorami na ciele. Badacze sądzą iż niektóre z tych form mogą być podgatunkami pielęgniczki Agassiza, lub nawet osobnymi gatunkami. Dobrym przykładem jest pielęgniczka Apistogramma sp. "Tefé", która pierwotnie była uważana za odmianę kolorystyczną pielęgniczki Agassiza, obecnie za osobny, wciąż nieopisany naukowo gatunek.
• W hodowlach spotyka się także kilka wyselekcjonowanych odmian kolorystycznych pielęgniczki min. "Fire red", "Red-Black", "Blue-Red", czy "Double Red".
• Dla pary pielęgniczek Agassiza wymagane jest akwarium powyżej 70 l, dla większej grupy proporcjonalnie większe. Toleruję przedział temperaturowy od 22 do 29°C, jednak ph powinno utrzymywać się na poziomie 5,0-7,0(niektóre odmiany z odłowu wymagają nawet ph na poziomie 3,0-4,0). Woda powinna być dobrej jakości, gdyż pielęgniczki są bardzo wrażliwe na jej zły skład chemiczny.
• Pielęgniczka została opisana przez austriackiego ichtiologa Franz'a Steindachner'a w 1875 roku i nazwana na część szwajcarskiego zoologa Louis'a Agassiz'a. Pierwsze wzmianki o ich hodowli w akwarystyce pochodzą z roku ok. 1909, kiedy to zostały po raz pierwszy przywiezione na tereny Niemiec.

• Gatunek nie posiada holotypu, lecz lektotyp, gdyż autor pierwszej publikacji diagnozy taksonomicznej nie wskazał pochodzenia holotypu. Lektotyp(czyli okaz drugiej diagnozy taksonomicznej) pochodzi z jeziora Manacapurú na terenie Brazylii.   
• Rodzaj Apistogramma liczy ok. 70-100 gatunków pielęgniczek zamieszkujących Amerykę Południową, co czyni go najliczniejszym reprezentowanym gatunkowo rodzajem z podrodziny Geophaginae(do której klasyfikuje się 14 rodzajów pielęgnic) i jednym z najliczniej reprezentowanych rodzajów z rodziny pielęgnicowatych. Duży procent przedstawicieli rodzaju nie zostało jeszcze naukowo opisanych. Nazwa Apistogramma oznacza dosłownie "nieregularna linia boczna", co odnosi się do często przerywanej, lub niewidocznej, rzadko równej, linii bocznej przedstawicieli owego rodzaju. Pielęgniczki Apistogramma charakteryzują się także dobrze widocznym dymorfizmem płciowym. Samce są na ogół większe i żywiej ubarwione niż samice. Niektórzy przedstawiciele rodzaju są popularnymi mieszkańcami domowych akwariów. Przykładowymi przedstawicielami Apistogramma są min. pielęgniczka trójpręga(Apistogramma trifasciata), pielęgniczka Nijssena(Apistogramma nijsseni) i pielęgniczka kakadu(Apistogramma cacatuoides).

Bibliografia:

-http://rybyakwariowe.eu/ryba-akwariowa/pielegniczka-agassiza-agassizii/

-http://www.seriouslyfish.com/species/apistogramma-agassizii/

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Piel%C4%99gniczka_Agassiza

-https://en.wikipedia.org/wiki/Apistogramma_agassizii

-https://en.wikipedia.org/wiki/Apistogramma

-http://www.apisto.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=6:apistogramma-agassizii&catid=14:apistogramma&Itemid=31

-http://www.apisto.pl/index.php?option=com_content&view=category&id=14:apistogramma&Itemid=31&layout=default

-http://animal-world.com/encyclo/fresh/cichlid/AgassiziCichlid.php

-http://www.akwarium.net.pl/adv/apistogramma_agassizi.htm

-http://www.dwarfcichlid.com/Apistogramma_agassizii.php

-Zarzyńscy P. i J, Wielki atlas ryb akwariowych, Pro Creo Piotr Łuczka na zlecenie AQUAEL Janusz Jankiewicz Sp. z o.o., 2015 r.

Tilapia Zilliego - niszczarka makrofitów

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Okoniokształtne
• Rodzina: Pielęgnicowate
• Gatunek: Tilapia Zilliego(Coptodon zillii, lub Tilapia zillii)

Występowanie

Naturalnie występuje w Afryce min. w wolno płynących wodach o gęstej roślinności południowej części Maroka, w rzekach Bandama, Boubo, Mé, Oshun, Volta, Niger, Comoé, Bia, Ogun, Senegal, Sassandra, Nil, Jordania, środkowych dorzeczach Konga(Ubangi, Uele, Ituri i Itimbiri), a także w jeziorach Szari, Czad, Albert i Rudolfa. Ryba została wprowadzona do niektórych krajów min. na Hawaje, Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych, Portoryko, wyspę Saipan, Alaskę, Florydę i do wielu rejonów Stanów Zjednoczonych.

Ogólny opis

Dorasta do 30-40 cm długości ciała. Ciało tilapii wysoko wygrzbiecone i bocznie spłaszczone. Profil głowy prosty, trójkątny z dosyć małym otworem gębowym i grubymi wargami. Płetwa grzbietowa dosyć wysoka i długa, sięgająca po ogon ryby. Składa się z 13-16 twardych promieni i 10-14 miękkich. Końcowa część płetwy grzbietowej wydłużona i ukośnie skierowana w stronę ogona. Płetwa odbytowa wysoka z 3 twardymi promieniami i 8-10 miękkimi. Ubarwienie ryby zależne od stanu emocjonalnego i dojrzałości. Ciało zwykle koloru oliwkowo-brązowego o niebieskawym połysku. Wargi ciemnooliwkowe, dolna często u dorosłych osobników, koloru ciemnoczerwonego. Na głowie ryby mogą pojawiać się ciemne, pionowe pasy. Po bokach ciała(najczęściej w stanie podniecenia) można zaobserwować od 7 do 9 ciemnych, poprzecznych pasów. Wzdłuż linii bocznej może także ciągnąć się pojedynczy ciemny pas. Płetwa grzbietowa i ogonowa oliwkowa, często z czerwonym, lub żółtawym obramowaniem. Na nieparzystych płetwach często występują żółte plamy. Płetw ogonowa zaokrąglona. Brzuch i dolna część głowy często czerwone, zwłaszcza w okresie godowym.

Dymorfizm płciowy

Nie występuje.

Populacja i zagrożenia

Nie jest gatunkiem zagrożonym. Występuje dosyć licznie na swoim naturalnym zakresie. Gatunek inwazyjny w krajach do których został wprowadzony, wypierający niektóre gatunki rodzimych ryb. Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia IUCN.

Pożywienie

Delikatne części roślin, glony, drobne bezkręgowce, ikra. Preferuje makrofity.

Zachowanie

Gatunek lubiący przebywać wśród gęstej roślinności, często tworzący niewielkie stada. Osobniki niedojrzałe często występują na ternach zalewowych. Toleruję wodę słoną nawet do 40 ‰, choć w naturalnym środowisku występuje najwyżej w zasoleniu 29 ‰. Jest także w miarę odporna na zmiany temperaturowe wody, tolerując wodę od 10° C do 36 ° C.

Rozród

Okres rozrodczy w zależności do rejonu i klimatu przypada w różnych porach roku. Zwykle notuje się tarło tilapii Zilliego w miesiącach letnich(lato), choć w klimacie ciepłym okres rozrodczy może przypadać przez cały rok. Tworzy pary monogamiczne. Głównie samiec buduje gniazdo na kształt niewielkiego, okrągłego zagłębienia w podłożu. Samica składa w nim ok. 1000 jajeczek ikry, która jest zapładniana przez samca, a następnie obarczana opieką przez oboje rodziców. Ryby często wachlują nad ikrą płetwami, dostarczając rozwijającym się zarodkom tlen, oraz usuwając metabolity. Rodzice agresywnie odpędzają intruzów. Wylęg narybku następuje po ok. 1 tygodniu. Małymi rybkami opiekują się także oboje rodziców, aż do osiągnięcia przez nie ok. 6-7 cm długości ciała. Dojrzałość płciową uzyskują po osiągnięciu ok. 20 cm długości ciała.

Naturalni wrogowie

Większe ryby, krokodyle, ptaki wodne, wydry itp.

Długość życia

Przypuszczalnie ok. 5-8 lat.

Znaczenie dla człowieka

Tilapia poławiana komercyjnie, zwykle o niewielkim znaczeniu gospodarczym. Czasami hodowana w akwakulturach, a także obiekt hodowali w akwarystyce(wyjątkowo).

Ciekawostki

• Jest gatunkiem inwazyjnym. Mimo iż często nie umie przetrwać okresu zimowego w niektórych krajach to zaadaptowała się do większości środowisk w Stanach Zjednoczonych. Uważana za potencjalnego szkodnika roślin i konkurenta o pożywienie dla ryb min. szkodnik plantacji ryżu w Kalifornii.Tilapię Zilliego uważa się także za jeden z czynników, który doprowadził do zmniejszenia populacji karpieńca pustynnego(Cyprinodon macularius). Na Florydzie tilapia stała się głównym zagrożeniem dla ikry niektórych rodzimych ryb, natomiast w Hyco Reservoir(Karolina Północna) wprowadzona tilapia do jeziora spowodowała wytępienie całego makrofitu w przeciągu 2 lat.
• Tilapia Zilliego w przeszłości była klasyfikowana do rodzaju Tilapia, jednak definicja tego taksonu bywała zmieniana wielokrotnie, także niektórzy badacze nadal uznają tilapię Zilliego, jako jego reprezentantkę. Większość jednak klasyfikuje gatunek do rodzaju Coptodon, który został wyodrębniony w 2013 roku.
• Tilapia Zilliego, podobnie jak większość afrykańskich pielęgnic, posiada dwie linie boczne.
• Rodzaj Coptodon liczy 34 gatunki tilapii z czego 3 gatunki są nadal nieopisane. Do tego rodzaju zalicza się min. Coptodon flava, Coptodon rendalli i Coptodon kottae.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Coptodon

-https://en.wikipedia.org/wiki/Tilapia_zillii

-http://eol.org/pages/219723/hierarchy_entries/57405368/overview

-http://www.fishbase.org/summary/1390

-http://nas.er.usgs.gov/queries/factsheet.aspx?SpeciesID=485

Pielęgnica brabancka Moora - pielęgnica z Jeziora Tanganika

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Okoniokształtne
• Rodzina: Pielęgnicowate
• Gatunek: Pielęgnica brabancka Moora(Tropheus moorii)

Występowanie

Gatunek endemiczny dla skalistej strefy przybrzeżnej(litoralu) Jeziora Tanganika w Afryce.

Ogólny opis

Pielęgnica dorasta przeciętnie do 15 cm długości ciała. Ciało jest krępe, bocznie spłaszczone o dosyć wyraźnym wygrzbieceniu. Otwór gębowy szeroki(jak  u większości pielęgnic), charakterystycznie skierowany w dół. Płetwa grzbietowa długa(ciągnie się przez prawie całe ciało ryby). Występuje ponad 40 form barwnych pielęgnicy brabanckiej Moora w zależności od miejsca występowania, od niemal całej czarnej pielęgnicy z rejonu Zongwe, po biało-kremową z rejonu Mwerazi i różnokolorową z rejonów od Kalambo do Isanga.

Dymorfizm płciowy

Bardzo słabo zaznaczony. Samce są nieco większe, oraz posiadają dłuższe płetwy brzuszne.

Populacja i zagrożenia

Nie jest gatunkiem zagrożonym, klasyfikowanym jako najmniejszej troski. Głównym zagrożeniem dla gatunku jest nadmierna eksploatacja tych ryb w celach handlowych(akwarystycznych).

Pożywienie

Głównie glony i materia roślinna, porastająca skały, a także bezkręgowce wodne i szczątki materii zwierzęcej. 

Zachowanie

Pielęgnica brabancka Moora jest gatunkiem dziennej ryby, zwykle żyjącej samotnie. Odznacza się dosyć silnym terytorializmem i agresją w stosunku do innych przedstawicieli swojego gatunku, choć względem innych gatunków pielęgnic są stosunkowo łagodnie usposobione. Zwykle obierają swoje terytorium na skalistym dnie z licznymi kryjówkami, samce zwykle obierają większy obszar(ok. 2 metry*2). W warunkach hodowlanych, czasami utrzymuje się je w stadach w których obierają sobie strukturę hierarchiczną.

Rozród

W okresie tarła samice opuszczają swoje terytoria, wkraczając zwykle na tereny zajmowane przez samca. Samiec i samica łączą się w okresowe pary, choć samiec może trzeć się z innymi samicami. Samica na skalistym dnie zwykle składa 15-20 pomarańczowej ikry, którą zbiera do pyska, gdzie następnie zapładniana jest przez samca. Samica zwykle później opuszcza terytorium samca, gdyż jego opieka jest zbędna dla potomstwa i samicy(choć nie jest on dla nich zagrożeniem). Samica w pysku inkubuje jaja przez okres 4-6 tygodni. Narybek jest dalej pod opieką matki, który wychodzi na zewnątrz, lecz w razie niebezpieczeństwa szybko chowa się do pyska samicy. Samica w tym czasie potrafi zręcznie pobierać pokarm w taki sposób, aby nie skonsumować własnych dzieci w pysku. Zwykle stają się już samodzielne po 2 tygodniach, lecz pozostają z matką parę miesięcy.

Naturalni wrogowie

Duże ryby pielęgnicowate, sum Bagrus docmak, czasami pada ofiarą krokodyli i drapieżnych ptaków rybożernych.

Długość życia

Przypuszczalnie ok. 10 lat.

Znaczenie dla człowieka

W miarę popularna ryba akwariowa, popularna wśród tzw. tanganistów, czyli akwarystów z upodobaniami do ryb z Jeziora Tanganika. Nie polecana dla początkujących hodowców pielęgnic.

Ciekawostki

• Wyróżnia się ok. 50 odmian geograficznych tej pielęgnicy, wyróżniającej się ubarwieniem. Niektórzy badacze spekulują iż niektóre z tych odmian mogą być w rzeczywistości odrębnymi gatunkami.
• Pielęgnica brabancka Moora wymaga dosyć dużego zbiornika, minimum 110 litrów przypadających na jednego osobnika. Wymaga skalnych struktur, kryjówek i jaskiń. Odpowiednia temperatura to 23-27 ° C, twardość 8-25 ° H, a pH 8.0-9,5. Bardzo trudno trawi mięso wołowe, dlatego trzeba je ograniczyć w diecie ryby(lub całkowicie usunąć). 
• Mimo wielu artykułów dotyczących hodowli tej ryby w akwarium, nadal stanowi one kwestie sporną między niektórymi aspektami poprawnej hodowli.
• Została opisana w 1898 roku przez George'a Albert'a Boulenger'a brytyjsko-belgijskiego zoologa.
• Obecnie rodzaj Tropheus wraz z pielęgnicą brabancką Moora, liczy 6 gatunków min. pielęgnicę brabancką Bricharda(Tropheus brichardi), pielęgnicę brabancką Duboisa(Tropheus duboisi), Tropheus annectens, Tropheus kasabae i Tropheus polli.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Piel%C4%99gnica_brabancka_Moora

-https://en.wikipedia.org/wiki/Tropheus_moorii

-http://www.cichlid-forum.com/articles/t_moorii.php

-http://www.seriouslyfish.com/species/tropheus-moorii/

-http://akwa-mania.mud.pl/ryby/ryby/rybyt/Tropheus%20moori.html

-http://animal-world.com/encyclo/fresh/cichlid/BluntheadCichlid.php

Pyszczak rdzawy - endemit południowej częsci jeziora Malawi

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Okoniokształtne
• Rodzina: Pielęgnicowate
• Gatunek: Pyszczak rdzawy(Iodotropheus sprengerae)

Występowanie

Pyszczak rdzawy jest endemitem południowej części jeziora Malawi. Zaobserwowano go w okolicy wysp Chinyankwazi, Chinyamwezi i Boadzulu oraz rafie Makokola. Bytuje głównie w strefie przybrzeżnej o skalistej konstrukcji od 4 do 40 metrów głębokości.

Ogólny opis

Jest dosyć małą pielęgnicą osiągającą przeciętnie 7-8 cm. Pysk i płetwy ryby są zazwyczaj koloru rdzawego do brązowego, a boki mienią się na niebiesko lub fioletowo. Płetwa grzbietowa jest niska, lecz bardzo długa, ciągnąca się prawie przez całą długość ryby. Płetwy brzuszne są krótkie i wąskie. Na płetwie odbytowej posiadają atrapy jajowe.

Dymorfizm płciowy

Słabo zaznaczony. Samce są zazwyczaj większe, lepiej wybarwione i posiadają więcej atrap jajowych.

Populacja i zagrożenia

Pyszczak głównie ze względu na wąski zakres występowania jest klasyfikowany jako gatunek narażony na wyginięcie. Populacja ryby wydaje się dosyć duża na zamieszkiwanym terenie, choć nie została ona naukowo oszacowana. Pyszczakowi rdzawemu zagrażają także nadmierne połowy w celach konsumpcyjnych i kolekcjonerskich dla akwarystów. Pyszczak łatwo rozmnaża się w niewoli.

Pożywienie

Gatunek wyjątkowo roślinożerny, znajda glony, wodną roślinności i szczątki materii roślinnej, ale także larwy owadów, skorupiaki oraz szczątki materii zwierzęcej.

Zachowanie  

Jest gatunkiem najchętniej żyjącym w grupach o dziennym trybie życia. Jak na pyszczaka nie wskazuje zachowań agresywnych, a samce posiadają umiarkowany terytorializm. Najchętniej przebywają na skalistych rafach, gdzie znajduje się wiele kryjówek w których ryby chętnie przebywają, głównie po zmroku w celach ochronnych.

Rozród

Do tarła najczęściej dochodzi nocą. Samiec staje się na natarczywy wobec samicy, nastraszając pletwę grzbietową i wabiąc partnerkę atrapami jajowymi na płetwie odbytowej. Samiec pływa najczęściej wokół samicy. W końcu ta składa ikrę w miejscu wcześniej przygotowanym przez samca, zwykle od 5 do 50 jajek. Samica zbiera ikrę do pyska, skubiąc następnie pletwę odbytową samca, a ten uwalnia nasienie do jej pyska. W przeciągu 3 tygodni wylęga się narybek w pysku samicy. Wypuszczenie młodych następuje zazwyczaj po kilku dniach, najczęściej w grotach i pomiędzy roślinnością, aby młode mogły czuć się bezpiecznie. Rybki rosną bardzo szybko, a dojrzałość płciową osiągają już po kilku miesiącach, mając zaledwie 4 cm długości. Samica do kolejnego tarła może być już godowa po miesiącu od poprzedniego.

Naturalni wrogowie

Głównie niektóre ryby z rodzaju Oreochromis(tilapię), sum Kanpango*(Bagrus meridionalis), czasami pada ofiarą bielika afrykańskiego, krokodyli i innych większych ryb z rodziny pielęgnicowatych(np. pyszczak Livingstona Nimbochromis livingstonii).

Długość życia

ok. 8-10 lat.

Znaczenie dla człowieka                 

Jest popularną rybą akwariową, najbardziej wśród tzw. malawistów, czyli akwarystów, którzy upodobali sobie hodowlę ryb z jeziora Malawi. Najczęściej nie sprawia problemów w utrzymaniu i rozmnażaniu, dlatego polecana jest dla początkujących hodowców pyszczaków. W jeziorze Malawi czasami łowiona w celach konsumpcyjnych.

Ciekawostki

• Pyszczak rdzawy został uznany jako gatunek w 1972 roku.
• Pyszczak rdzawy przez akwarystów jest uważany jako pyszczak Mbuna. Pyszczaki Mbuna i nie-Mbuna to ryby występujące w jeziorze Malawi, Mbuna są głównie roślinożerne, a nie-Mbuna mięsożerne i drapieżne.
• Jest gatunkiem typowym dla rodzaju Iodotropheus, liczącego obecnie 3 gatunki pyszczaków.
• Do 1990 roku rodzaj Iodotropheus był monotypowy, aż za gatunek nie został uznany Iodotropheus stuartgranti, a później Iodotropheus declivitas.
  
  

Bibliografia:

-http://www.klub-malawi.pl/serwis/artykuly-klubowiczow/opisy-gatunkow/144-iodotropheus-sprengerae-opis.html

-http://rybyakwariowe.eu/ryba-akwariowa/pyszczak-rdzawy-pyszczaki-rdzawe/

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Pyszczak_rdzawy

-https://en.wikipedia.org/wiki/Iodotropheus_sprengerae

-http://www.mojeryby.com.pl/artykuly/ryby/iodotropheus-sprengerae-pyszczak-rdzawy,524_1_1.html