Boaszek gwatemalski - karłowaty boa

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Łuskoskóre
• Rodzina: Dusiciele
• Gatunek: Boaszek gwatemalski*(Ungaliophis continentalis).

Występowanie

Boaszek gwatemalski notowany jest na terenie stanu Chiapas(w południowym Meksyku), Gwatemali, Hondurasie i północnym Nikaragua. Obecnie dokładny zakres występowania gatunku nie jest poznany i może obejmować większy obszar.

Siedlisko

Środowiska leśne, od nizinnych lasów deszczowych po górskie lasy sosnowe do 2000 m n.p.m. Występuje także na terenach plantacji bananów, o czym świadczy częsta obecność węża przy załadunku owoców.

Ogólny opis

Boaszki*, czyli 2 gatunki reprezentujące rodzaj Ungaliophis, to dość oryginalny rodzaj węży. Mianowicie, boaszki anatomicznie łączą cechy dusicieli(Boidae) i połozowatych(Colubridae), samą jednak wierzchnią budową ciała przypominają miniaturowe wersje boa.

Boaszek gwatemalski osiąga zwykle rozmiar od 40 do 60 cm długości ciała, choć notowano osobniki osiągające ponad 80 cm długości. Głowa spłaszczona, szeroka o nieco wydłużonym pysku, ciało smukłe. Ubarwienie zwykle szarobrązowe z ciemnymi, jajowatymi plamami, jasno obramowanymi, ciągnącymi się po wierzchniej części ciała. Tęczówka oka posiada podobne ubarwienie do ciała, także oko zlewa się z nim. Plamy Ungaliophis panamensis są bardziej trójkątne, przez co bardzo łatwo odróżnić te dwa gatunki od siebie.

Dymorfizm płciowy 

Wielkościowy. Dorosłe samce mierzą od 40 do 50 cm, samice od 50 do 60 cm długości ciała.

Populacja i zagrożenia

Gatunek nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia IUCN, także nie jest objęty ochroną gatunkową. Wąż jest bardzo rzadko spotykany, lecz z uwagi na dość szeroki zakres występowania nie jest uznawany za gatunek zagrożony. Rosnąca degradacja lasów, poprzez wycinkę, może zagrażać przetrwaniu gatunku na niektórych obszarach. Gad sporadycznie sprzedawany jako zwierzę domowe, lecz badacze sądzą iż odłów posiada bardzo małe znaczenie dla jego populacji.

Pożywienie

Nie wiadomo na co głównie polują boaszki w naturze, lecz w niewoli chętnie polowały na żaby, jaszczurki, małe ptaki i ssaki. Często odnajduje się martwe(potrącone) Ungaliophis panamensis na drogach, co wskazuje na to iż żywią się zabitymi od opon niewielkimi zwierzętami.

Zachowanie

Ekologia gatunku bardzo słabo poznana. Boaszek gwatemalski jest gatunkiem naziemnym, jak i nadrzewnym. Zwykle spotykany wśród gęstych liści na poziomie podszytu i dolnego piętra drzew do 6 metrów nad ziemią. Często spotkany odpoczywający, lub ukrywający się wśród epifitów np. roślin z rodziny bromeliowatych, mchów, lub pod korą. Często także wąż schodzi na ziemie. Korzysta z podziemnym nor(wybudowanych przez inne zwierzęta), głównie w okresie wylinki. Boaszek prowadzi nocny tryb życia.

Rozród

Brak danych. Boaszek gwatemalski bywa rozmnażany w niewoli, jednak brak dostatecznych informacji opisujących ów etap. Podobnie jak inne dusiciele(Boidae) jest gatunkiem jajożyworodnym. Niektóre źródła mówią iż rodzi do 6 młodych. Samce podobnie jak inne boa, posiadają parę ostróg(którymi przytrzymuje samice podczas kopulacji), blisko otworu odbytowego.

Długość życia

W niewoli boaszek może żyć do 17 lat.

Naturalni wrogowie

Brak danych. Z uwagi na nieduże rozmiary wąż może padać ofiarą drapieżnych ptaków, ssaków, jak i większych węży.

Znaczenie dla człowieka

Czasami sprzedawany jako zwierzę domowe, niemniej jednak zdobycie tego gatunku jest bardzo ciężkie, a jego posiadaniem mogą pochwalić się jedynie kilka ogrodów zoologicznych.

Wąż czasami bywa spotykany wśród owoców(np. bananów) podczas ich załadunku z plantacji. Nie stanowi on jednak zagrożenia dla ludzi.

Podgatunki

Nie dotyczy

Systematyka i pokrewieństwo

Klasyfikacja rodzaju Ungaliophis, zwanego karłowatymi boa(z angielskiego Dwarf boa) jest kwestią sporną. Niegdyś uznawano je jako przedstawicieli rodziny Tropidophiidae(także charakteryzującymi się niewielkimi jak na boa rozmiarami). Obecnie uznaje się ja przedstawicieli rodziny dusicielowatych(Boidae) i klasyfikuje do podrodziny Ungaliophiinae(wraz z monotypowym rodzajem Exiliboa). Niektórzy herpetolodzy wnioskują o przeniesienie podrodziny Ungaliophiinae do rangi rodziny. Rodzaj Ungaliophis posiada dwóch przedstawicieli Ungaliophis continentalis i Ungaliophis panamensis.

Ungaliophis, zwane karłowatymi boa, jak sama nazwa wskazuje są niedużymi wężami, osiągającymi długość od 40 do 80 cm długości. Innymi znanymi karłowatymi boa jest blisko spokrewniony Exiliboa placata mierzący 40-50 cm długości ciała, Tropidophis bucculentus osiągający od 30 do 60 cm, czy Trachyboa boulengeri rosnący do 50 cm. Anatomicznie Ungaliophis łączą niektóre cechy dusicieli(Boidae) i połozowatych(Colubridae), lecz wyglądem przypominają miniaturowe boa.

Ungaliophis continentalis i Ungaliophis panamensis są gatunkami allopatrycznymi(czyli występują na różnych, niepokrywających się obszarach). Ungaliophis panamensis zamieszkuje obszar od południowego Meksyku po północny Nikaragua, natomiast Ungaliophis continentalis spotykany jest od południowo-wschodniego Nikaragua, po Kolumbię. Jednak dokładny zakres obu gatunku nie jest poznany, jednak mimo to nie spotyka się obu gatunków na jednym terenie. Boaszki zasiedlają tereny leśne, od nizinnych lasów deszczowych po sosnowe lasy górskie do 2000 m n.p.m. Często spotykane także na plantacjach owoców(np. bananów) z tego względu węże często nazywane są "banana boas:, czyli bananowe boa. Boaszki bardzo lubią wspinać się, także najczęściej znajduje się je ukryte wśród liści drzew, epifitów, czy pod korą. Nie wiadomo na co głównie polują gady w naturze, lecz w niewoli polowały na jaszczurki, żaby, małe ptaki i ssaki.

Boa z rodzaju Ungaliophis należą do zwierząt uważanych za rzadkie, a związane jest to nie tylko z ich niewielkimi rozmiarami, lecz także nocnym trybem życia i skłonności do życia na drzewach(nawet do 6 metrów), gdzie podczas dnia zwykle ukrywają się wśród roślinności. Dlatego boaszki są jednymi z najmniej poznanych przedstawicieli dusicieli. Obecnie jedynie Ungaliophis panamensis podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia i uznawany jest za gatunek niskiego ryzyka na wygniecie. Ungaliophis continentalis nie podlega klasyfikacji. Powszechnie uznaje się je za zwierzęta niezagrożone, a ich rzadkość tłumaczy się skrytym trybem życia. Podobnie jak innym leśnym zwierzętom, boaszką może zagrażać utrata siedliska.

Ungaliophis continentalis, jak i Ungaliophis panamensis spotykane są w handlu. Szacuje się iż w przeciągu ostaniach 20 lat na teren Ameryki Północnej trafiło ok. 100-150 osobników tych węży jako zwierzęta badawcze i domowe. Dostępne informację podają iż boaszki są dość łatwymi gadami w utrzymaniu(np. nie wymagają dużego terrarium), także łatwo się mnożą. Jednak brak pewnych powszechnych źródeł informacji na temat utrzymania i rozmnażania owych gatunków. Obecnie nie cieszą się większym znaczeniem na rynku i hodowane są raczej przez kilka ogrodów zoologicznych i prywatnych hobbystów.

Ciekawostki

• Gatunek został po raz pierwszy opisany w 1880 roku przez szwajcarskiego zoologa i lekarza Fritz'a Müller'a. Opisał on Ungaliophis continentalis w katalogu gadów i płazów, opublikowanego na terenie Bazylei(Szwajcaria). Drugi gatunek Ungaliophis panamensis został naukowo opisany dopiero w 1933 roku przez amerykańskiego zoologa Karl'a Patterson'a Schmidt'a.
• Do roku 1960 nauce znane były jedynie kilka okazów muzealnych węży z rodzaju Ungaliophis.
• Ungaliophis continentalis i Ungaliophis panamensis są jednymi z najmniej poznanych gatunków dusicieli. 

Bibliografia:

-http://reptile-database.reptarium.cz/species?genus=Ungaliophis&species=continentalis

-http://www.reptilesmagazine.com/Snakes/Snake-Care/Ungaliophis-Boas/

-https://books.google.pl/books?id=VDIbbpl_ktgC&pg=PA61&lpg=PA61&dq=Ungaliophis+continentalis+habitat&source=bl&ots=L6x5m_HVYY&sig=sL_rdMbyGU_0u304gO-FHuMcNu8&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwi8meue-sPRAhXIiRoKHRj6BSAQ6AEILzAC#v=onepage&q=Ungaliophis%20continentalis%20habitat&f=false

-https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%B2_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B8%D0%B9

-https://sv.wikipedia.org/wiki/Ungaliophis_panamensis

Charyna - gumowy wąż

inne nazwy: charyna przybrzeżna*, wąż gumowy* 

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Łuskonośne
• Rodzina: Dusiciele
• Gatunek: Charyna(Charina bottae)

Występowanie

Wąż występuje w zachodniej części Stanów Zjednoczonych i południowo-zachodniej Kanadzie, od południowej Kolumbii Brytyjskiej, przez środkowo-zachodnią Kalifornie, odcinki górskie San Bernardino Mountains, San Jacinto Mountains, Tehachapi Mountains, Mount Pinos i Mount. Abel, środkową i południową Nevadę, Utah, po środkowy Wyoming i zachodnią Montanę. Pojedyncze obserwację w stanie Kolorado i Albercie. Gad zamieszkuje wiele różnych typów środowisk, choć zwykle preferuje wilgotne lasy iglaste, liściaste i mieszane, zwykle w pobliżu potoków. Na północy spotykane w górskich lasach, zwykle do 1890 m n.p.m. Nierzadko można jest także spotkać na zakrzewionych wzgórzach, łąkach i skalnych wybrzeżach. Na południowym zasięgu jego siedlisko jest bardziej suche, a nawet mogą być sporadycznie spotykane na terenach pustynnych. Czasami zamieszkują tereny zurbanizowane, zwykle dzikie działki i pasy zieleni.

Ogólny opis

Charyna jest jednym z najmniejszych dusicieli, dorastając przeciętnie do 45-65 cm długości ciała(maksymalnie do 84 cm). Gładka skóra jest często luźna i pomarszczona, dając złudzenie jakoby wąż była gumowa(stąd nazwa wąż gumowy"Rubber boa"). Łuski są małe i gładkie, z wyjątkiem tych na szczycie głowy, które są dosyć duże. Ubarwienie zwykle jednolicie oliwkowozielone, zwykle z jaśniejszą(żółtawą) częścią brzuszną. Głowa węża jest niewielka i tępo zakończona. Ogólna budowa ciała jest krępa. Ogon krótki i tępo zakończony, nieco przypominający głowę węża. W okolicy kloaki występują pazury odbytowe, jako pozostałość po kończynach tylnych.

Dymorfizm płciowy

Słabo zaznaczony. Samice są zwykle większe, natomiast u samców występują lepiej widoczne pazury odbytowe i nieco dłuższy ogon.

Populacja i zagrożenia

Mimo iż prowadzi dosyć skryty tryb życia, to przy odpowiednich warunkach środowiskowych, występuje dosyć często. Przypuszcza się iż jego populacja przekracza 100 tysięcy dorosłych osobników i utrzymuje się na stabilnym poziomie. Jedynie podgatunek Charina bottae umbratica z Południowej Kalifornii może być zagrożony poprzez utratę siedliska i zanieczyszczenia(głównie smog), gdyż jego populacja spadła. Notowany przez IUCN jako niższego ryzyka na wyginięcie.

Pożywienie

Głównie małe ssaki, jak myszy, nornice, ryjówki, młode króliki, a także ptaki, pisklęta, salamandry, jaszczurki, jaja jaszczurek i węży, nietoperze, a czasami niewielkie węże.

Zachowanie

Jest gatunkiem o nocnym trybie życia, najaktywniejszym o świcie i zmierzchu(gatunek zmierzchowy). Dzień zwykle spędza ukryty pod skałami, butwiejącymi kłodami, norach, lub głębokich wąwozach. Jest bardzo dobrym wspinaczem i pływakiem, dlatego bez trudu może dostać się do wypatrzonej ofiary. Do poszukiwania pożywienia służy im narząd Jacobsona i dosyć dobry wzrok. Swoje ofiary zwykle dusi, oplątując się swoim ciałem, a następnie połyka martwą, lub konającą zdobycz. Znany z ataków na większą ilość ofiar jednocześnie(np. pisklęta), oplątując jednocześnie grupkę zwierząt i jedząc po kolei każdego z nich. W odciąganiu uwagi rodziców piskląt służy im ogon przypominający głowę węża. Gad unosi go w górę, a ptaki atakują ogon, dlatego często węże mają wiele blizn na nim. Znosi duże spadki temperatury i potrafi być aktywnym nawet jeśli ciepłota jego ciała spadnie o 7*C . Jest bardzo łagodny w stosunku do ludzi i bez problemu daje się zabrać do rąk. Zapada w letarg zimowy, zwykle pod koniec listopada do marca, zasypiając w podziemnej kryjówce. W razie zagrożenia wpierw próbuj uciec do pobliskiej kryjówki, jeśli to nie pomoże, zwija się ciasno chowając głowę pod spodem ciała, wysuwając ją nieco z boku i unosi ogon, który imituje głowę. Napastnik zwykle zmylony atakuje ogon, dając wężowi czas na ucieczkę. Ostateczną formą obrony jest udawanie martwego i wydzielanie z siebie cuchnącej wydzieliny.

Rozród

Okres godowy przypada wiosną po wybudzeniu się ze snu zimowego. Wpierw budzą się samce, następne samice. W czasie godów samiec stymuluje partnerkę pazurami odbytowymi. Nie zaobserwowano walk między samcami. W czasie kopulacji samiec owija się ciałem wokół samicy. Ciąża trwa przeważnie 103-140 dni, po czym samica rodzi ok. 8-9 żywych młodych, o przeciętnej długości ciała 20 cm i różowej skórze. Dojrzałość płciową uzyskują po 2-3 lata, po uzyskaniu 45 cm długości przez samce i 55 cm przez samice. Zwykle samica może rozmnażać się raz na 4 lata, choć w chłodniejszych rejonach, gdzie sezon aktywności węża jest krótszy, może skrócić się do 2 lat.

Naturalni wrogowie

Głównie szopy, kotofretki, łasice, skunksy, kojoty, dzierzby, jastrzębie, sowy, krukowate i inne węże np. lancetogłów.

Długość życia

Dosyć długowieczny wąż, dożywa ponad 30 lat na wolności i 50 lat w niewoli.

Znaczenie dla człowieka

Czasami trzymany w niewoli, gdyż łatwo się oswaja i wymaga spełnienia niewielu warunków bytowych. Ze względu na swoją łagodność, czasami stosowany przy terapiach leczących ofidiofobie(strach przed wężami).

Ciekawostki

• Hodowla charyny nie jest trudna. W jej otoczeniu temperatura powinna wynosić 25-30*C w dzień, a w nocy 22-25*C, zaś wilgotność utrzymywać się na poziomie 65-75%. Dosyć łatwo rozmnaża się w niewoli, dlatego rzadko można spotkać osobniki z odłowu. Obecnie na polskim rynku dosyć rzadka, w innych krajach w miarę popularny wąż hodowlany.
• Obecnie coraz częściej podgatunek charyny Charina bottae umbratica traktuje się jako osobny gatunek Charina umbratica.
• Charyna jest jednym z dwóch przedstawicieli rodziny dusicieli w Stanach Zjednoczonych, drugim jest boa różany(Lichanura trivirgata, lub Charina trivirgata), czasami klasyfikowany do rodzaju Charina. 
• Jeżeli nie uwzględniać by boa różanego(Charina trivirgata), który obecnie klasyfikowany jest do monotypowego rodzaju Lichanura, oraz spornego gatunku Charina umbratica, rodzaj Charina byłby monotypowy.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Rubber_boa

-http://www.iucnredlist.org/details/62228/0

-http://www.californiaherps.com/snakes/pages/c.bottae.html

-http://fieldguide.mt.gov/speciesDetail.aspx?elcode=ARADA01010

-http://www.burkemuseum.org/blog/northern-rubber-boa

-http://imnh.isu.edu/digitalatlas/bio/reptile/serp/chbo/chbofram.htm

Boa tęczowy - popularny wąż hodowlany

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Łuskonośne
• Rodzina: Dusiciele
• Gatunek: Boa tęczowy(Epicrates cenchria)

Występowanie

Zamieszkuje Amerykę Środkową w Kostaryce i Panamie, oraz Amerykę Południową na wschód od Andów min. Kolumbię, Wenezuelę, Trynidad i Tobago, Gujanę, Surinam, Gujanę Francuską, Brazylię, Ekwador, Peru, Boliwię, Paragwaj i północną Argentynę. W zależności od podgatunku zamieszkuje różnorakie środowisko, od suchych stepów(Epicrates cenchria alvarezi i Epicrates cenchria assisi) po wilgotne lasy tropikalne(Epicrates cenchria cenchria i Epicrates cenchria maurus).

Ogólny opis

Boa tęczowy przeciętnie nie przekracza 2 metrów długości ciała, choć zwykle ich wielkość zależna jest od podgatunku. Największy podgatunek boa tęczowy brazylijski osiąga górną granice długości ciała u tego gatunku, natomiast najmniejsze boa osiągają 1 metr długości, należące do bliżej niepoznanego podgatunku występującego na terenie Gujany Francuskiej. Dorosłe osobniki zwykle nie przekraczają wagi 4,5 kg, są dosyć masywne, lecz o szczupłej sylwetce. Głowa jest wyraźnie wyodrębniona od reszty ciała. Łuski są gładkie. Kolor i wzory na ciele zwykle zależą od podgatunku. Kolor łusek waha się od ciemnego brązu, przez jasny brązowo-wiśniowy, aż po szarawe. Zwykle na ciele posiadają ciemne pierścienie, choć spotykane są osobniki bezwzorzyste.

Dymorfizm płciowy

Samiec posiada w okolicy kloaki duże pazurki odbytowe, u samicy bardzo małe, lub niewidoczne.

Populacja i zagrożenia

Nie jest gatunkiem zagrożonym i nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. W miejscach swojego występowania zwykle dosyć pospolity. Nie znane są poważne zagrożenia dla tego gatunku. Bardzo łatwo rozmnaża się w niewoli.

Pożywienie

Zwykle niewielkie kręgowce, jak gryzonie, króliki, ptaki, płazy i jaszczurki.

Zachowanie

Jak większość dusicieli jego aktywność zwiększa się po zmroku, aż po świt. Podczas dnia zwykle płochliwy, ukrywając się w norach, szczelinach skalnych, w roślinach lub korzeniach drzew. Nie pobiera ciepła z promieni słonecznych, gdyż zwykle z ukrycia wychodzi po zmroku. Jest dosyć żarłoczny, a po udanym posileniu się, zwykle udaje się w przestronne i spokojne miejsce, gdzie może w pokoju strawić pokarm. Lubi przebywać w płytkich zbiornikach, odpoczywając, lub przygotowując się do linienia, na dnie całkowicie zanurzony. W zależności od podgatunku prowadzą bardziej, lub mniej nadrzewny tryb życia. Niektóre podgatunki wyspecjalizowały się także w łapaniu szczególnych zwierząt np. ptaków.

Rozród

Boa tęczowe są jajożyworodne. Okres godowy w warunkach naturalnych przypada zwykle pod koniec pory deszczowej(wrzesień-listopad) i trwa ok. 4 tygodnie. Samica może kopulować z kilkoma samcami, co przypuszczalnie zwiększa ilość zapłodnionych komórek jajowych. Ciąża trwa przeciętnie 120-200 dni w zależności od temperatury(w wyższej zarodki rozwijają się szybciej), ilości zarodków i ich wielkości. Zwykle przez ten okres samica nie poluje i nie przyjmuje pokarmu. Zwykle w nocy, samica rodzi do 30 młodych wężyków. Zwykle pierw samica wydala młode bez osłonek jajowych, później młode z przeźroczystymi osłonkami(z których wężyki szybko się uwalniają), na końcu osobniki martwe i jaja niezapłodnione. Czasami młode boa rodzą się z niewchłoniętym woreczkiem żółciowym, który zostaje wchłonięty w przeciągu 3 dni. Samica po porodzie zwykle od razu rusza na polowanie. Nowo narodzone wężyki waza przeciętnie 20 gramów. Pierwotnie jedzą małe kręgowce i bezkręgowce, choć po pierwszej wylince mogą już polować na małe myszy. Młode zwykle odznaczają się dosyć znaczną agresywnością. Dojrzałość płciową osiągają zwykle po osiągnięciu, samce 3-4 lat, samice 4-5 lat, przy wielkości 120 cm długości samca i 140 cm długości samicy.

Naturalni wrogowie

Ptaki drapieżne, dzikie koty, psowate, szopowate, łasicowate itp.

Długość życia

ok. 12-15 lat w niewoli. Brak danych o długości życia na wolności.

Znaczenie dla człowieka

Jest jednym z najpopularniejszych węży w hodowlach. Ze względu na odporność na błędy hodowców i dosyć łatwe rozmnażanie, jest polecany dla początkujących hobbystów węży.

Ciekawostki

• Zaraz po boa dusicielu(Boa constrictor) jest najpopularniejszym dusicielem w hodowlach.
• Wyróżnia się 9-10 podgatunków boa tęczowego, są to min: boa tęczowy kolumbijski(Epicrates cenchria maurus), boa tęczowy gujański(Epicrates cenchria crassus), boa tęczowy brazylijski(Epicrates cenchria cenchria), boa tęczowy argentyński(Epicrates cenchria alvarezi), boa tęczowy peruwiański(Epicrates cenchria gaigei), boa tęczowy z wyspy Marajo(Epicrates cenchria barbouri), Epicrates cenchria assisi, Epicrates cenchria hygrophilus i Epicrates cenchria polylepis. Niektóre podgatunki czekają na potwierdzenie przez badaczy.
• Najpopularniejsze w terrarystce są boa tęczowy brazylijski i argentyński, uznawane za najładniejsze.
• Nazwa "tęczowy" odnosi się do kolorystycznego odblasku świeżo wyliniałego boa. 
• Choć posiada drobne ząbki to rany spowodowane ukąszeniem tego węża zwykle są bolesne i mocno krwawiące. Ranę należy przemyć wodą utlenioną. 
• Do rodzaju Epicrates klasyfikowanych jest 10 gatunków dusicieli min. boa tęczowy, boa kubański(Epicrates angulifer), boa wysmukły(Epicrates gracilis), boa portorykański(Epicrates inornatus), boa jamajski(Epicrates subflavus), Epicrates chrysogaster, Epicrates exsul, Epicrates fordii, Epicrates monensis i Epicrates striatus.

Bibliografia:

-http://www.terrarium.com.pl/245-epicrates-cenchria-boa-teczowy/

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Boa_t%C4%99czowy

-https://en.wikipedia.org/wiki/Rainbow_boa

-http://www.trimek.pl/index.php/opisy-gatunkow-wezy/dusiciele-boidae/6-epicrates-cenchria-boa-tczowy

-http://www.terrarium.pl/t/species/_/epicrates-cenchria-boa-teczowy-r253