Karakara meksykańska - potencjalny zabójca kóz

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Sokołowe
• Rodzina: Sokołowate
• Gatunek: Karakara meksykańska(Caracara lutosa)

Występowanie

Ptak był endemitem dla wyspy Guadalupe w Meksyku. Preferował otwarte przestrzenie np. prerie, łąki i pastwiska.

Ogólny opis

Karakara była ptakiem drapieżnym mierzącym ok. 50 cm długości ciała i ok. 1 m rozpiętości skrzydeł. Jak inne karakary miała długie, żółte nogi z dużymi szponami. Grzbiet, brzuch, górna pokrywa skrzydeł i czubek głowy czarne. Wokół dzioba i oczu skóra naga, koloru pomarańczowego, lub czerwonego. Kark i szyja koloru białego z charakterystycznym prążkowaniem na szyi i karku. Kuper biały. Dolne pokrywy skrzydeł i ogon koloru białego z czarnymi prążkami. Końcówka ogona czarna. Początek dzioba pomarańczowy, koniec szary. Upierzenie osobników młodocianych bardziej matowe. Podobny do karakary czarnobrzuchej, a niegdyś uważany za jej podgatunek.

Dymorfizm płciowy

Przypuszczalnie brak, ja u większości karakar.

Pożywienie

Zwykle małe ssaki i ptaki, żółwie, węże, jaja, ryby, jaszczurki, oraz padlina. Czasami mógł atakować znacznie większe zwierzęta, zwłaszcza jeśli polował w parach np. młodą kozę, przez co nie cieszył się sympatią hodowców kóz. Większość karakar znane są z tego iż atakują zwierzęta, których i tak nie potrafiłyby zabić. Karakary są głównie padlinożercami.

Zachowanie

Słabo poznane. W poszukiwaniu potencjalnych ofiar zwykle poruszał się pieszo, poszukując zwierząt poród traw. Zwykle polował pojedynczo, lub w parach. Prowadził dzienny tryb życia. Ponoć bardzo często atakował młode kozy, choć opowieści w większej mierze są przesadzone.

Rozród

Słabo poznany. Był ptakiem monogamicznym, tworzącym pary na całe życie. Niepozorne gniazdo para budowała zwykle na drzewie o palmowatej koronie z kawałków gałęzi i suchych roślin. Samica znosiła zwykle 2 jaja. Przypuszczalnie inkubacja trwała ok. 30 dni, a młode usamodzielniały się po ok. 3 miesiącach. Karakary znane są z niezwykłej zaciekłości rodzeństwa w stosunku do siebie, dlatego zwykle jedynie 1 młode zyskuje samodzielność, inne zwykle padają z osłabienia, lub zostają zabite przez dominujące pisklę.
W zbiorach muzealnych znajdują się 2 jaja karakary meksykańskiej.

Naturalni wrogowie

Przypuszczalnie brak.

Długość życia

Przypuszczalnie ok. 30 lat.

Przyczyny wymarcia

Od pojawienia się europejskiej ludności na wyspie, a zwłaszcza Maronów, którzy osiedlili się na wyspie, ptak był masowo zabijany i truty z powodu przekonania iż zabija młode kozy. Opisywany jako "zły" i "okrutny". Jeszcze w 1876 roku podczas opisywania gatunku, ptak był w miarę liczny, jednak już 1897 roku ptaka widywano sporadycznie. 1 grudnia 1900 roku amerykański preparator zwierząt Rollo Beck, ustrzelił 11 ptaków, myśląc iż ptak jest nadal liczny(z powodu łatwości z jaką znalazł karakary), jednak przypuszczalnie zabił ostatnich przedstawicieli gatunku. 9 z tych wypchanych ptaków są eksponatami muzealnymi. W 1903 roku doniesiono o niepotwierdzonej obserwacji gatunku. Jest jednym z nielicznych gatunków, które umyślnie tępiono w celu wytępienia całego gatunku. Poza masowymi polowaniami i truciem, przyczyną wymarcia była także utrata środowiska przez nadmierny wypas kóz.

Ciekawostki

• Wraz z karakarą meksykańską wymarła pasożytnicza wesz żyjąca jedynie na tym gatunku Acutifrons caracarensis.
• Na wyspie Guadalupe wymarło także kilka innych endemicznych gatunków i podgatunków min. przypuszczalnie wymarły nawałnik reliktowy(Hydrobates macrodactylus), podgatunek strzyżyka myszatego Thryomanes bewickii brevicauda, podgatunek pipila czarnogrzbietego Pipilo maculatus consobrinus, podgatunek dzięcioła różowoszyjnego Colaptes cafer rufipileus, przypuszczalnie wymarły podgatunek ogniczka Regulus nagietka obscurus, wymarłe rośliny Castilleja guadalupensis, Hesperelaea palmeri, Pogogyne tenuiflora, oraz jedna bliżej nieznana roślina notowana jako Incertae sedis(niepewna pozycja taksonomiczna).
• W zbiorach muzealnych znajduje się 35 okazów, min. szkieletów, skór i 2 jaja. Eksponaty przedstawiające karakare meksykańską można zobaczyć w Chicago, Waszyngtonie i Londynie.
• Została opisana 1876 roku przez amerykańskiego ornitologa Robert'a Ridgway'a.
• Do rodzaju Caracara obecnie klasyfikuje się 7-8 gatunków karakar, min. 2 współcześnie żyjące karakara białorzytna(Caracara cheriway) i karakara czarnobrzucha(Caracara plancus), jedna wymarła w czasach historycznych karakara meksykańska i 4-5 wymarłych w prehistorii Caracara latebrosus , Caracara creightoni , Caracara tellustris i Caracara major. Caracara prelutosus jest gatunkiem niepewnym i bliżej nieznanym.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Guadalupe_caracara

-https://es.wikipedia.org/wiki/Caracara_lutosa

-https://www.beautyofbirds.com/guadalupecaracaras.html

Pustułka maskareńska - najrzadszy sokół. O krok od zagłady.

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Sokołowe
• Rodzina: Sokołowate
• Gatunek: Pustułka maskareńska(Falco punctatus)

Występowanie

Niegdyś zasiedlał wiecznie zielone, podzwrotnikowe lasy na Mauritiusie, jednak po przybyciu człowieka przystosował się do terenów otwartych, skalistych, użytków zielnych i terenów zurbanizowanych. Podzielony na trzy odizolowane subpopulację na północy, wschodzie i południowym-zachodzie wyspy, jednak niepotwierdzone obserwację ptaka są zgłaszane niemal z całego jego dawnego zasięgu.

Ogólny opis

Pustułka maskareńska jest niewielkim przedstawicielem sokołowatych, osiągającym 26-30 cm długości ciała, przy wadze 200-250 gramów. Posiada dosyć krótkie i zaokrąglone skrzydła, o rozpiętości ok. 45 cm. Ogon jest dosyć długi. Niemal całe ciało pustułki pokryte jest ciemnobrązowymi cętkami. Poniżej oka widnieje często słabo widoczna, przypominająca łezkę plama. Głowa, grzbiet, oraz górne pokrywy skrzydeł i ogona kolory jasnobrązowego(czerwonobrązowego). Końcówka skrzydła i ogona zwykle koloru czarnego. Gardło, klatka piersiowa, brzuch, oraz dolne pokrywy skrzydeł i ogona koloru białego z licznymi cętkami. Nogi dosyć duże, z niewielkimi szponami, żółte. Na ogonie cętki układają się w poziome pasy. Dziób szaroniebieski z żółtą woskówką. Oczy czarne.

Dymorfizm płciowy

Samica zauważalnie większa od samca.

Populacja i zagrożenia

Szacuje się iż podczas kolonizacji wyspy populacja pustułki maskareńskiej liczyła ok. 170-350 par lęgowych. Masowe wylesianie wyspy w XVIII wieku miała przypuszczalnie nieznaczny wpływ na populację tego ptaka, gdyż szybko przyzwyczaił się do terenów otwartych. Jednak w latach 1950-60 populacja tego ptaka drastycznie spadła, po wprowadzeniu na wyspę gatunków inwazyjnych, jak szczura śniadego, makaka jawajskiego, mangusty złocistej i zdziczałych kotów, które polowały na dorosłe ptaki, jak i na ich jaja. Stosowanie DDT(toksycznego pestycydu), także bardzo uszczupliło populację. W 1974 roku jego populacja spadła do 4 osobników(w tym jednej pary lęgowej), czym stał się najbardziej zagrożonym ptakiem świata. Stanley Temple z Cornell University podjął próbę odchowania zniesionych przez jedną parę jaj w 1973 roku, jednak ze względu na awarię inkubatora, wyklute pisklęta zmarły. Podobne próby rozmnożenia były prowadzone w Jersey Zoo, jednak składane jaja były niezapłodnione. W 1979 roku walijski biolog Carl Jones, z pomocą angielskiego zoologa Gerald'a Durrell'a, wspiął się na drzewo, gdzie znajdowało się gniazdo pustułki i odnalazł w nim jajka. Zebrał je, pozostawiając dla rodziców pożywienie, aby uzupełnili siły i znieśli kolejny miot. Jajka okazały się zapłodnione, oraz wykluły się z nich zdrowe pisklęta. Takie odchowywanie młodych doprowadziło iż w 1984 roku populacji pustułki maskareńskiej zwiększyła się do 50 osobników. W 1990 roku program hodowli piskląt w niewoli został nieco ograniczony, gdyż populacja na wolności wydawała się w miarę stabilna. W 1994 roku powstał program odchowu piskląt endemicznych gatunków ptaków wyspy Mauritius, w celu zabezpieczenia w razie nagłego spadku populacja np. przez klęski żywiołowe, jak huragan, czy wybuch wulkanu. W latach 1999-2000 populację oszacowano na 500-800 osobników, natomiast w 2007-2008 roku na 500-600 osobników. W 2005 roku pustułka osiągnęła największą odnotowaną liczebność 800-1 000 osobników, lecz badacze sugerują iż obecnie populacja nie wzrośnie powyżej 1000 osobników. W 2011-2012 roku populacja spadła do 400 ptaków, w tym 250-300 dorosłych osobników. Obecnie największym zagrożeniem jest bardzo mała zmienność genetyczna, a co za tym idzie depresja inbredowa(mała witalność spowodowana kojarzeniem krewniaczym), choć gatunki wyspowe są na nią w miarę odporne. Obecnie klasyfikowany jest jako gatunek narażony wyginięciem, zważywszy na mały obszar występowania. W celach ochronnych monitoruje się gniazda pustułki, a także dokarmia się je w okresie lęgowym, usuwa gatunki inwazyjne z pobliża gniazd, zapobiega i leczy się potencjalne choroby piskląt, oraz opiekuje się porzuconymi, lub osieroconymi pisklakami/jajkami.

Pożywienie

Wyspecjalizował się w polowaniu na nadrzewne gekony(Phelsuma), lecz potrafi upolować owada, małego ptaka, i gryzonia.

Zachowanie

Żyje samotnie, lub w parach(lecz poluje samotnie). Jest ptakiem o dziennym trybie życia. Wydaje z siebie charakterystyczny dźwięk przypominający "toi, toi", lub krótkie "tuit, tuit". Poluje latając cicho poród drzew, aby gwałtownie złapać ofiarę w szpony. Czasami goni swoją ofiarę. Ogon pomaga pustułce zawisnąć w powietrzu w razie potrzeby. Jest gatunkiem terytorialnym.

Rozród

Jest gatunkiem monogamicznym. Rozmnaża się zwykle od listopada do grudnia. Za gniazdo używają zagłębień na klifach, bądź gnieżdżą się na drzewach(bardzo często używają opuszczonych gniazd innych gatunków ptaków). Dobrze tolerują również specjalnie dla nich przygotowane budki lęgowe. Samica zwykle składa od 4 do 5 owalnych i brązowo nakrapianych jajek. Samica sama wysiaduje jajka, natomiast samiec zdobywa dla niej pożywienie. Okres inkubacji trwa 28-35 dni, a po ok. 35 dniach opuszczają gniazdo. Młode zwykle później są akceptowane na terytorium rodziców, aż do następnego sezonu lęgowego, kiedy są odganiane. Okres dojrzałości płciowej nie jet znany, lecz wynosi zapewne ok. 1 rok.

Naturalni wrogowie

Przed przybyciem człowieka, brak. Jednak obecnie jaja, pisklęta, a nawet dorosłe ptaki padają ofiarą zwierząt zawleczonych przez człowieka min. kota, mangusty złocistej, makaka jawajskiego i szczura śniadego.

Długość życia

ok. 15 lat.

Znaczenie dla człowieka

Nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka. Jest zwierzęciem chronionym czynnie. Rzadko trzymany w niewoli, zwykle jedynie na wyspie w celach reprodukcyjnych, lub ochronnych.

Ciekawostki

• Odratowanie tego gatunku przed wyginięciem jest jednym z największych osiągnięć programów ochronnych zwierząt. Innym gatunkiem ptaka ochronionym przed wyginięciem w podobny sposób jest krzyżówka białooka(Anas laysanensis), niegdyś liczącą jedynie 7 dorosłych ptaków i 5 młodych, skalinek czarny(Petroica traversi), który niegdyś był reprezentowany jedynie przez 5 osobników(2 samice i 3 samce) i synogarlica rdzawosterna licząca w 1991 roku 10 sztuk.
• Jest jednym z najrzadszych sokołowatych, oraz najbardziej wysuniętym na zachód na Oceanie Indyjskim gatunkiem sokoła.
• Pustułka reuniońska*(Falco duboisi) zamieszkiwała niegdyś sąsiednią wyspę Reunion, jednak wymarła około roku 1700. Obecnie nie jest znana przyczyna jej wymarcia, choć znikła szybko po pojawieniu się człowieka na wyspie.
• Ewolucyjna historia ptaka, może nam dać odpowiedź dlaczego pustułka maskareńska tak szybko przyzwyczaiła się do zmienionego środowiska, oraz nie jest aż tak podatna na depresje inbredową. Wyspa Mauritius jest wyspą wulkaniczną, w przeszłości bardzo często nawiedzały ją wybuchy wulkanów. Żyjące na wyspie zwierzęta musiały przyzwyczaić się do zdegradowanego środowiska, oraz otworzyć swoją populację, nawet z niewielkiej ilości ocalałych osobników. 
• Mauritius jak na razie wydał 5 znaczków z wizerunkiem pustułki maskareńskiej.
• Rodzaj Falco liczy 38-40 gatunków ptaków(z 1 wymarłym gatunkiem), min. drzemlika(Falco columbarius), sokoła wędrownego(Falco peregrinus) i pustułkę zwyczajną(Falco tinnunculus).

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Pustu%C5%82ka_maskare%C5%84ska

-https://en.wikipedia.org/wiki/Mauritius_kestrel

-http://www.arkive.org/mauritius-kestrel/falco-punctatus/

-http://animaldiversity.org/accounts/Falco_punctatus/

-http://www.hbw.com/species/mauritius-kestrel-falco-punctatus

Trębacz skryty - leśny, rzadki sokół

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Sokołowe
• Rodzina: Sokołowate
• Gatunek: Trębacz skryty(Micrastur mintoni)

Występowanie

Zamieszkuje Amazońskie lasy deszczowe w północno-wschodniej Boliwii, oraz Brazylii zachodniej i północno-wschodniej(głównie stan Pará).

Ogólny opis

Jest niewielkim ptakiem drapieżnym, osiągającym 30-35 cm długości ciała przy wadze 170-250 gramów. Upierzenie ptaka jest popielate z jasnym brzuchem i piersią na której występuje charakterystyczne, ciemne prążkowanie, czasami sięgające aż po nogi sokoła. Skrzydła proporcjonalnie krótkie i ciemnopopielate, natomiast ogon rozłożysty, ciemnoszary z jedną białą przepaską oraz białym końcem. Charakterystyczna naga skóra wokół oczu i dzioba, z intensywnym pomarańczowym zabarwieniem. Nogi dosyć długie, pomarańczowe, natomiast dziób czarny. Tęczówka oka biała. Bardzo podobny do trębacza popielatego(od którego został wyodrębniony), niegdyś traktowane jako gatunki bliźniacze(nieodróżnialne morfologicznie), jednak po dokładniejszych badaniach odkryto iż trębacz skryty posiada jedynie jedną biała przepaskę na ogonie, natomiast trębacz popielaty dwie. Osobniki młodociane koloru brunatnoszarego.

Dymorfizm płciowy

brak danych. Przypuszczalnie brak.

Populacja i zagrożenia

Nie podejmowano prób w celu oszacowania populacji tego gatunku, głównie ze względu na dosyć rzadkie obserwację tego ptaka. Klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski, ze względu na dosyć szeroki zakres występowania. Obserwowany dosyć rzadko. Przypuszczalnie niegdyś obserwowany w lesie atlantyckim(Brazylia wschodnia), jednak obecnie nie widuje się go tam, możliwe więc iż wymarł w tym rejonie. Ocenia się iż przez nadmierny wyrąb lasu jego populacja może maleć. Nie odnotowano jego przetrzymywania w niewoli.

Pożywienie

brak danych. Przypuszczalnie małe gady i bezkręgowce. Sporadycznie małe ptaki.

Zachowanie

Słabo poznane. Gatunek skryty, unikający kontaktu z człowiekiem. Zwykle o świcie i zmierzchu przesiaduje na wyższych partiach drzew wydając charakterystyczne odgłosy, pojedyncze ky ky ky..., lub szybkie kykykykrrrry. Ten ostatni przypuszczalnie wydobywany jest w okresie godowym. Przypuszczalnie jak większość trębaczy, poluje w dolnej części lasu. Zwykle czeka na gałęzi na przechodzącą ofiarę, wtedy szybkim lotem ślizgowym łapie zwierzę. Czasami poszukuje ofiar przeczesując runo leśne, zwłaszcza owadów i innych bezkręgowców(np. mrówek), często goni wtedy ofiarę pieszo. Przypuszczalnie jaskrawe ubarwienie skóry w okolicy oka i dzioba ma na celu zwabienie zaciekawionych ptaków. Jest ptakiem terytorialnym, żyjącym samotnie, lub w parach.

Rozród

brak danych. Przypuszczalnie jak inni przedstawiciele rodzaju Micrastur, buduje gniazdo w dziupli drzewa. Odgłosy godowe słyszalne zwykle we wrześniu, podczas pory suchej. Przypuszczalnie monogamiczne. Składają od 2 do 3 jaj z których po ok. 35 dniach wykluwają się pisklęta, które po ok. 40 dniach potrafią już latać.

Naturalni wrogowie

Przypuszczalnie większe ptaki drapieżne, węże, kotowate itp.

Długość życia

brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Ciekawostki

• Został opisany w 2003 roku przez Andrew'a Whittaker'a. Wcześniej uważany za trębacza popielatego(Micrastur gilvicollis), do którego jest bardzo podobny. Jednak odmienne odgłosy, oraz inne zabarwienie ogona(okryto nieco później) były wystarczające, aby wyodrębnić go jako osobny gatunek.
• Wszystkie gatunki trębaczy prowadzą skryty tryb życia, a ich odgłosy są zwykle jedynym dowodem na ich obecność.
• W przeciwieństwie do innych sokołów, trębacze nie wykorzystują gniazd innych ptaków, a budują własne, zwykle w dziuplach.  
• Do rodzaju Micrastur klasyfikowanych jest 7 gatunków trębaczy min. trębacz skryty, trębacz popielaty(Micrastur gilvicollis), trębacz prążkowany(Micrastur ruficollis), trębacz szarogardły(Micrastur plumbeus), trębacz obrożny(Micrastur buckleyi), trębacz zmienny(Micrastur semitorquatus) i trębacz białobrzuchy(Micrastur mirandollei). Do podrodziny trębaczy zaliczana jest jeszcze jedna, monotypowa rodzina Herpetotheres z trębaczem chichotliwym(Herpetotheres cachinnans).

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Tr%C4%99bacz_skryty

-https://en.wikipedia.org/wiki/Cryptic_forest_falcon

-http://www.hbw.com/species/cryptic-forest-falcon-micrastur-mintoni