Myotragus balearicus - czyżby zmiennocieplny ssak?

inne nazwy: koza jaskiniowa*

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Krętorogie
• Gatunek: Myotragus balearicus

Występowanie

Majorka, Minorka, Sa Dragonera i Cabrera(Baleary, Hiszpania).

Siedlisko

Przypuszczalnie głównie suche zakrzewienia porastające wyspy.

Ogólny opis

Myotragus balearicus był karłowatym kozłowatym, osiągającym ok. 75 cm długości ciała, ok. 50 cm wysokości w kłębie oraz wagę 50-70 kg. Ciało masywne o wyraźnych, zaokrąglonych kształtach. Nogi proporcjonalnie krótsze i mniej elastyczne niż u kontynentalnych kozłowatych, zakończone racicami. Ogon dość długi. W przeciwieństwie do większości kopytnych, oczy kozy jaskiniowej były skierowane do przodu(widzenie stereoskopowe), podobnie jak u naczelnych czy drapieżnych. Żuichwa posiadała dwa wydłużone siekacze, które rosły przez całe życie(podobnie jak u zajęczaków czy gryzoni), natomiast górna szczęka była ich pozbawiona. Reszta szczęki i żuchwy była wyposażona w trzonowce i przedtrzonowce. Nos był proporcjonalnie mały. Na szczycie głowy u obu płci występowała para krótkich rogów, choć ich długość mogła być różna w zależności czy poza kostną podstawą występowała dalsza cześć(na razie jednak dowody kopalne nie potwierdzają tego że rogi były dłuższe).

Dymorfizm płciowy 

Przypuszczalnie brak.

Pożywienie

Głównie krzewy i niskie gałęzie drzew. Przed przybyciem człowieka na wyspach nie występowały szerokie trawiaste łąki, także trawy nie były głównym składnikiem diety kóz.

Zachowanie

Z uwagi na izolację koza wykształciła niezwykłe przystosowania, odmienne od lądowych kuzynów. Z uwagi na brak drapieżnictwa(jedynie ptaki drapieżne), oczy Myotragus przesunęły się bliżej przodowi, aby łatwiej wyszukiwać pokarm, nie obserwując przy tym dalszej okolicy(wzrok stereoskopowy). Ograniczony dostęp do pożywienia spowodował iż koza pomniejszyła swoje rozmiary, mózg proporcjonalnie zmalał, kończyny zmieniły budowę, przez co ssak nie potrafił szybko biegać ani skakać, natomiast inną najbardziej zaskakującą cechą jest to że koza mogła wykształcić wtórną zmiennocieplność(jako jedyny znany ssak). Wskazuje na to budowa kości(warstwowa o różnych zagęszczeniu tkanki kostnej), czyli tępo wzrostu było różne w zależności od dostępu pokarmu, gdyż koza zmniejszała swój metabolizm z uwagi na dostępność pokarmu, wody i temperatury otoczenia(podobne zachowanie obserwuje się u zwierząt ektotermicznych).

Przypuszcza się że z uwagi na brak wyraźnego dymorfizmu płciowego Myotragus balearicus, koza nie tworzyła haremów(zwykle samce cechują się wtedy większymi rozmiarami), mogły prowadzić samotny tryb życia, żyć w parach monogamicznych lub tworzyć jednopłciowe bądź mieszane stada. Obecność rogów wskazuje iż samce mogły toczyć walki, lecz nie nacierały na siebie frontalnie, atakowały z boków(podobnie jak małe antylopy).

Rozród

Słabo poznany. Znaleziono jeden szkielet nowo narodzonego koźlęcia. Młody był proporcjonalnie duży w stosunku do matki(ponad 30 cm długości ciała). Przypuszczalnie mógł już niedługo po porodzie samodzielnie stać i chodzić. Koza przypuszczalnie rodziła jedno młode w sezonie(gdyż klimat śródziemnomorski charakteryzuje się sezonowością), nie wiadomo tylko w której części roku. Znajdowane kości wskazują na ich dość powolny i wstrzymywany rozwój(podobnie jak u gadów), przez co szacuje się iż Myotragus balearicus dojrzałość somatyczna(cielesną) osiągał w wieku ok. 12 lat.

Długość życia

Brak dniach. Wydaje się gatunkiem długowiecznym z uwagi na powolny rozwój.

Naturalni wrogowie

Mogły padać ofiarą ptaków drapieżnych np. orzełka włochatego, zwłaszcza młode osobniki. Brak drapieżnictwa z innych stron spowodował że koza wykształciła niespotykane cechy przystosowawcze.

Przyczyny wymarcia

Niejasne. Myotragus balearicus wymarł przypuszczalnie ok. 3 tysiące lat p.n.e. Istnieją dwie teorię na temat przyczyn zniknięcia gatunku. Jedna to zmiany klimatu. Zbyt suchy klimat powodował iż rośliny miały skrócony okres wegetacji, a zwierzętom brakowało źródeł pokarmu i wody. Inną przyczyną jest ekspansja człowieka na wyspach Baleary. Człowiek polował na miejscową zwierzynę(nieprzystosowaną do bronienia się przed drapieżnikami), przekształcał i zajmował środowisko życia kozy, a także wprowadził zwierzęta polujące i konkurujące o żywność z endemicznymi krętorogimi np. kozy domowe, owce, bydło, trzodę chlewną i psy(zdziczałe mogły polować na miejscowe zwierzęta).

Kości Myotragus balearicus często odnajduje się w jaskiniach, które często były zamieszkane przez ludność kultury neolitycznej, co wskazuje na to że ludzie polowali na owe kozy. Zaskakujące jest także to że niektóre szczątki wskazują ślady obcięcia rogów ze znakami zagojenia, co może świadczyć o tym że ludzie próbowali udomawiać Myotragus balearicus. Jednak ich powolny rozwój lub brak rozmnażania się w niewoli nie przyniósł zamierzonych rezultatów. 
               

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Myotragus jest rodzajem krętorogich zamieszkujących archipelag Baleary. Przodkowie ssaka przywędrowali na wyspy podczas tzw. kryzysu messyńskiego(5,9–5,33 mln lat temu), kiedy to Morze Śródziemne niemal całkowicie wyschło, łącząc wyspy z częścią lądową. Kiedy ponownie morze napełniło się wodą klimat wyspy zmienił się, a występujące tam zwierzęta wykształciły specyficzne przystosowania. Kozy Myotragus zmniejszyły swoje rozmiary(karłowacenie wyspowe), spadła im względna wielkość mózgu, narządy zmysłów uległy pomniejszeniu, natomiast kończyny swą anatomią nie nadawały się do biegania i skakania(cechy te wykształciły się z uwagi na brak drapieżnictwa). Także przypuszczalnie jako jedyny znany ssak wykształcił zmiennocieplność, co było przystosowaniem do sezonowych braków wody i pożywienia.

Najbliższych krewnych i przodków Myotragus można szukać wśród wymarłych rodzajów Aragoral i Norbertia zamieszkujących Europę. Z obecnie żyjących karłowate krętorogie wskazują najbliższe pokrewieństwo z rodzajem Ovis(owce) i takinem złotym(Budorcas taxicolor).

Liczba przedstawicieli Myotragus nie jest ściśle określona. Wlicza się do niego od 6 do 1 gatunku. Myotragus balearicus czasem uznawany jest za przedstawiciela monotypowego rodzaju, jednak częściej wyróżnia się także plioceńskie gatunki(Myotragus palomboi, Myotragus pepgonellae, Myotragus antiquus) i plejstoceńskie(Myotragus batei i Myotragus kopperi). Wszystkie gatunki odnaleziono jedynie na Majorce, poza Myotragus batei i Myotragus balearicus, których szczątki odnaleziono także na Minorce, Sa Dragonera i Cabrerze.

Wraz z Myotragus na wyspie Majorka wymarły także inne gatunki endemicznych zwierząt min. duże popielicowate z rodzaju Hypnomys i duża ryjówka zwana wysposorkiem balearskim(Nesiotites hidalgo).

Ciekawostka: Innymi ciekawym gatunkiem zamieszkującym wyspę Minorka był duży królik Nuralagus rex. Osiągał on ok. 1 metra długości i pół metra wysokości w kłębie oraz wagę ok. 12 kg. Był masywnych rozmiarów, uszy były bardzo krótkie, oczy małe, natomiast kończyny przystosowane do chodzenia(nie potrafił skakać i kicać). Taka ewolucja była wynikiem braku drapieżnictwa, przez co wyczulone zmysły i szybkie poruszanie stało się zbędne. Królik wymarł przypuszczalnie w wyniku zmiany klimatu 3 mln lat temu. Jedna z teorii zakłada że to właśnie przedstawiciele Myotragus wyparły króliki z wyspy, kiedy w wyniku ochłodzenia się klimatu powstał pomost lądowy łączący wyspę Majorka i Minorka.  

Bibliografia:
-https://nicprostszego.wordpress.com/2009/11/24/hit-sezonu-zmiennocieplne-kozy/
-http://www.ekologia.pl/wiadomosci/rosliny-i-zwierzeta/zmiennocieplny-ssak,11404.html
-https://en.wikipedia.org/wiki/Myotragus
-http://news.nationalgeographic.com/news/2009/11/091116-goat-reptile-island-majorca.html
-http://historia-news.pl/wieci-z-europy/604-krolik-gigant-odnalzeiony-na-minorce.html

Gigantocamelus spatulus - wielbłąd gigant

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Wielbłądowate
• Gatunek: Gigantocamelus spatulus(synonim. Titanotylopus spatulus)

Występowanie

Ameryka Północna. Szczątki wielbłąda odnajdywane są na terenie Stanów Zjednoczonych min. na obszarze stanów Idaho, Teksas, Kansas, Nebraska, Arizona i Kolorado.

Siedlisko

Tereny otwarte o małym zadrzewieniu, min. stepy, półpustynie, tereny zalewowe(terasy).

Okres występowania

Szacowany od 1,8 mln lat temu do 300 tysięcy lat(paleolit).

Ogólny opis

Wielbłądowate to masywne ssaki parzystokopytne, charakteryzujące się wygiętą, smukłą szyją, wąską i wydłużoną głową z rozczepioną górną wargą i dużymi, zamykanymi nozdrzami, oraz długimi i smukłymi kończynami, z dwoma dużymi palcami, zakończonymi małymi, twardymi kopytami. Od spodu szeroka stopa pokryta jest grubym skórnym fałdem. Ciało pokrywa gruba warstwa futra. Wielbłądy(Camel) posiadają charakterystyczne garby na grzbiecie(jeden, lub dwa), gdzie koncentrowana jest tkanka tłuszczowa.

Gigantocamelus spatulus był dużym gatunkiem wielbłąda(największy wielbłąd jaki kiedykolwiek istniał), osiągającym 3,7 metrów długości ciała i 3 metry wysokości. Szacowana waga to ok. 1,5-2,5 tony. Wyglądem przypuszczalnie przypominał dzisiejsze wielbłądy. Posiadał jeden garb. Charakterystyczną cechą Gigantocamelus było posiadanie kłów, o dość dużych rozmiarach(2 razy większe od zębów trzonowych). Przedstawiciele rodzaju Gigantocamelus bardzo przypominają przedstawicieli Titanotylopus(bliskie pokrewieństwo), a rozróżniani są na podstawie różnic anatomicznych.

Dymorfizm płciowy

Brak danych. Możliwe że jak u współczesnych wielbłądów, samce osiągały większe rozmiary. Możliwe także iż kły były większe u samców. 

Pożywienie

Roślinożerca. Przypuszczalnie głównym składnikiem diety prehistorycznego wielbłąda były liście drzew i krzewów, możliwe iż także trawy.

Zachowanie

Gigantocamelus spatulus przypuszczalnie jak spokrewnione, współczesne gatunki prowadził stadny tryb życia. Był przystosowany do nieprzyjaznych dla wielu stworzeń środowisk, głównie dzięki specyficznej budowie stopy, oszczędnej gospodarki wodą w organizmie i garbie, w którym magazynowany jest wysokoenergetyczny tłuszcz, wykorzystywany przy braku dostępu do pożywienia.

Rozród

Brak danych. Przypuszczalnie podobnie jak współczesne wielbłądy samica rodziła jedno, rzadziej dwa młode.

Długość życia

Brak danych. Obecne wielbłądy są dość długowiecznymi ssakami, żyjącymi nawet 50 lat.

Naturalni wrogowie 

Z uwagi na duże rozmiary Gigantocamelus przypuszczalnie rzadko bywał celem drapieżników. Głównie narażone były osobniki młode, które mogły padać ofiarą kotów z podrodziny machajrodonów(np. Smilodon fatalis), niedźwiedzi(np. niedźwiedzia krótkopyskiego Arctodus simus), hien(Chasmaporthetes) itp.

Przyczyny wymarcia

Nieznane. Przypuszczalnie wymarł w wyniku konkurencji z lepiej przystosowanymi roślinożercami np. innymi dużymi wielbłądami z rodzaju Camelops, bizonami i końmi.

Znaleziska

Szczątki Gigantocamelus spatulus odnajdywane są niemal na całym terenie USA.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Pierwsze wielbłądowate pojawiły się ok. 45 mln lat temu w Lutecie(środkowy eocen) na terenie Ameryki Północnej. Protylopus przypuszczalnie przypominał wyglądem dzisiejsze lamy. Osiągały ok. 80 cm długości ciała i ok. 30 kg wagi. Charakterystyczne dla ów rodzaju było posiadanie czterech palców u każdej kończyny(dzisiejsze posiadają dwa palce), a stopa była przypuszczalnie pokryta kopytem(dzisiejsze posiadają pod stopą gruby fałd skórny). U Poebrotherium, istniejącego ok. 38-30 mln lat temu(eocen-oligocen), dwa palce(II i V) uległy zanikowi, lecz pozostałe nadal pokryte były kopytem. Wyglądem przypominał lamę, a osiągał ok. 80 cm długości ciała i wagę ok. 30-40 kg. Około 30 mln lat temu na terenie Ameryki Północnej wykształcił się Stenomylus przypominający wyglądem gazele, którego jedynie palce były zakończone kopytem(budową stopa przypominała dzisiejszego widłoroga). 10-15 mln lat temu, kiedy powstał Przesmyk Panamski wcześniej ograniczone wielbłądowate do Ameryki Północnej przedostały się do Ameryki Południowej. Przodkiem dzisiejszych południowoamerykańskich lam był przypuszczalnie Hemiauchenia, który rozpowszechniony był na terenie Ameryki Północnej i Środkowej, oraz przekroczył Przesmyk Panamski, dając początek dzisiejszym lamom. 2-3 mln lat temu wielbłądy przez pomost Beringia przedostały się do Azji, a następnie na tereny Afryki, gdzie występują aż do czasów współczesnych. Na terenie Ameryki Północnej od ok.4 mln lat wielbłądy zaczęły osiągać większe rozmiary(Gigantocamelus, Megacamelus, Camelops i Titanotylopus) przekraczając 3 metry wysokości i 3,5 metrów długości ciała. Wielbłądy rozprzestrzenił się także na terenach arktycznych(północna Kanada). Ostanie wielbłądy(Camelops) zamieszkujące swą pierwotną lokację(Amerykę Północną) wymarły ok. 10-8 tysięcy lat temu w wyniku zmian klimatycznych, oraz przypuszczalnie ingerencji człowieka. Obecnie rodzaj wielbłądy(Camelus) reprezentuje jedynie 2 gatunki dromadera(Camelus dromedarius) i baktriana(Camelus bactrianus), które zamieszkują naturalnie tereny Afryki i Azji. Dromader został wprowadzony także na teren Australii, gdzie utrzymuje stabilną populację.

Pierwotnie Gigantocamelus spatulus został opisany jako Gigantocamelus fricki, lecz był także kilkukrotnie opisywany jako przedstawiciel rodzajów Pliauchenia, Megatylopus i Titanotylopus. Obecnie jest jedynym przedstawicielem rodzaju Gigantocamelus, blisko spokrewnionego i anatomicznie bardzo podobnego do rodzaju Titanotylopus.

Ciekawostki

• Przedstawiciele Titanotylopus żyli w tym samym okresie co Gigantocamelus spatulus i sądzi się iż byli organizmami sympatrycznymi.
• Gigantocamelus spatulus był drugim największym wielbłądem w historii Ziemi. Na miano pierwszego zasłużył Megacamelus merriami osiągający 3,7 cm długości i 3,7 metrów wysokości.
• Niektóre wymarłe wielbłądy budową ciała znacznie odróżniały się od współczesnych przedstawicieli. Dobrym przykładem jest Aepycamelus giraffinus, który posiadają wydłużoną szyję i kończyny przypominał obecnie żyjącą żyrafę(Giraffa camelopardalis).

Bibliografia:
-https://twilightbeasts.wordpress.com/2015/12/09/a-camel-for-christmas/
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=46648
-https://en.wikipedia.org/wiki/Gigantocamelus
-https://en.wikipedia.org/wiki/Titanotylopus
-http://prehistoric-fauna.com/Gigantocamelus
-https://en.wikipedia.org/wiki/Camelid

Kanczylek białoplamy - myszo-podobny jeleń

inne nazwy: kanczyl indyjski*(jako gatunek zbiorowy)

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Kanczylowate
• Gatunek: Kanczylek białoplamy(Moschiola meminna)

Występowanie

Kanczylek białoplamy zamieszkuje endemicznie Sri Lankę. Obecnie przyjmuje się iż kanczylek zamieszkuje większość wyspy(poza południowo-zachodnimi i centralnymi rejonami górskimi) od dystryktu Dżafna po Prowincję Środkową(bez południowych rejonów), północną Prowincję Zachodnią, północną Prowincję Sabaragamuwa, północno-wschodnią Prowincję Uva i północno-wschodnią Prowincję Południową, dalsze rejony zamieszkuje kanczylek żółtopręgi(Moschiola kathygre), który był uznawany(wraz z kanczylkiem białoplamym i indyjskim) za jedną z form kanczyla indyjskiego(Moschiola meminna). Badacze sądzą jednak iż kanczylek białoplamy zamieszkuje także rejony południowe wyspy i współistnieje z bardzo podobnym kanczylkiem żółtopręgim.

Siedlisko

Kanczylek białoplamy zasiedla nizinne tereny leśne o gęstym podszycie w strefie suchej(klimat podzwrotnikowy). Zwykle nie oddala się zanadto od źródła wody. Często spotykany także na terenach plantacji palmy kokosowej i ogrodach przydomowych.

Ogólny opis

Kanczyle należą do najmniejszych obecnie żyjących ssaków kopytnych o pierwotnych cechach. Posiadają klinowaty kształt ciała, bez ogona i trójkątną, bezrogą głowę. Występujące u tych zwierząt kły górne stale rosną, czasami wystając poza pysk(zwłaszcza u samców). Oczy duże. Kończyny bardzo cienkie.

Kanczylek białoplamy osiąga od 27 do 50 cm długości ciała i wagę ok. 3 kg. Kończyny o długości ok. 12-14 cm, smukłe z czterema placami, zakończonymi racicą. Futro koloru od płowo po ciemnobrązowy, ciemniejsze na grzbiecie i białe w spodniej części ciała. Na każdym boku może ciągnąć się do 5 jasnych(białych, lub kremowych) pasów, lub rzędów plam i wzorów. Bardzo podobny do spokrewnionych kanczylka indyjskiego i kanczylka żółtopręgiego, odróżniane jedynie na podstawie cech anatomicznych(budowa czaszki).

Dymorfizm ciała

Zaznaczony. Samce osiągają zwykle mniejsze rozmiary, natomiast ich kły górne często przerastają, wystając poza pysk zwierzęcia(kły używane są do walk).

Populacja i zagrożenia

Z pojedynczych badań terenowych nad tym gatunkiem, wiadomo iż występuję on dosyć powszechnie. Zasiedla pospolicie większość typów lasów na wyspie, lecz także plantację i przydomowe ogrody. Obecnie jednak z uwagi na rzadkość prowadzenia badań nad tym gatunkiem, oraz niejednoznacznym zasięgiem, liczebność populacji, jak i jej trend nie jest znany. Jednymi z najpoważniejszych zagrożeń dla kanczyla jest obecnie degradacja środowiska, przez wycinkę lasów pod uprawy, pastwiska i zabudowania mieszkalne, oraz pożary lasów. Kanczylek białoplamy potrafi jednak przystosować się do terenów zmienionych przez człowieka np. plantacji, ogrodów, przez co jego sytuacja nie jest aż tak poważna jak innych gatunków zwierząt. Kanczylek jest także celem polowań lokalnej ludności(bardzo mały wpływ na liczebność). Podczas wojny domowej na Sri Lance(2008-2009) na wielu terenach ochrona naturalnego środowiska została zawieszona, przez co kanczyl często bywał obiektem polowań z broni palnej, mimo to nie wydaje się aby miało to znaczący wpływ na liczebność ssaka. Obecnie prowadzi się okresowe polowania na kanczylki w celach sportowych i dla mięsa. Przez IUCN kanczylek białoplamy klasyfikowany jest jako niskiego ryzyka na wyginięcie.

Pożywienie

Gatunek głównie owocożerny. Zjada głównie opadłe owoce znajdowane w runie leśnym. Wybiera te z dużą zawartością białka i niską włóknistością(oskomian, chlebowiec). Spożywa również młode pędy drzew i krzewów, liście, trawy i pnącza. Zaobserwowano iż urozmaica dietę w owady i inne niewielkie bezkręgowce.

Zachowanie

Kanczylek białoplamy jest gatunkiem słabo poznanym, lecz z uwagi na podobieństwa morfologiczne, jak i behawioralne pozostałych dwóch gatunków z rodzaju Moschiola, przyjęto iż wzorcowe zachowanie kanczylków mogą występować także u kanczylka białoplamego. Żyje samotnie, rzadziej w parach. Ich aktywność przypada w dzień, jak i w nocy. U kanczylków występuje przypuszczalnie terytorializm, a kilka osobników jednocześnie można spotkać jedynie w okresie rozrodczym. Kanczyle porozumiewają się przy pomocy pisków i bodźców chemicznych. Nie występuje u nich zachowanie zwane "flehmen", czyli podnoszenie wargi górnej i odsłonięcie narządu Jacobsona w celu identyfikacji feromonalnej. Zamiast tego samce często zlizują mocz samicy w celu identyfikacyjnym. Nie rzadkie są walki samców, podczas których zwierzęta wymieniają się kopnięciami, oraz ugryzieniami, dotkliwymi z uwagi na wydłużone kły. Mimo terytorializmu, zwierzęta zwykle ignorują się wzajemnie, podczas wkraczania na nieswoje tereny. Zwykle kanczyle zachowują się cicho, ukrywając się wśród gęstej roślinności, co ułatwia im ubarwienie futra, unikając tym samym drapieżników. Zauważone szybko i zwinnie ciekają. Nie boją się schronić w wodzie, gdzie świetnie poruszają się.

Rozród

Zachowania rozrodcze kanczylka białoplamego są słabo poznane, a większość znanych informacji pochodzi z hodowli w niewoli. Okres rozrodczy kanczylka białoplamego trwa od czerwca do lipca. Samce w tym okresie przeszukują teren w poszukiwaniu gotowych do godów partnerek. U spokrewnionych gatunków przed kopulacją samiec piszczy, oraz ociera się o partnerkę, oznaczając ją przy pomocy gruczołu śródżuchwowego, podobne zachowanie może występować także u kanczylka białoplamego. Ciąża kanczylka trwa od 150 do 160 dni, po czym samica rodzi 1, bardzo rzadko 2 młode. Noworodek waży przeciętnie 320 gram, choć jego masa jest ściśle związana z masą matki. Młode ubarwieniem przypomina osobnika dorosłego. Zwykle w przeciągu 30 minut od narodzin potrafi ustać na nogach. Młode pozostają w ukryciu, a opieka matczyna ograniczana jest do minimum(przez co zmniejszone jest ryzyko wykrycia młodego przez drapieżnika). Matka odwiedza swoje dziecko tylko kilka razy dziennie na kilka minut, aby nakarmić go mlekiem. Okres usamodzielnienia i dojrzałości płciowej kanczylka białoplamego nie jest znany, lecz u spokrewnionego gatunku kanczyli, młode odstawiane jest od piersi w przeciągu 3 miesięcy od narodzin, a dojrzałość płciową uzyskuje w wieku 4-5 miesięcy. U kanczyli występuje zjawisko rui poporodowej(samica może zajść w ciąże w przeciągu kilku dni od porodu).

Długość życia

Kanczyle w naturalnym środowisku żyją przeciętnie 8-12 lat. Jedyna udokumentowana długość życia kanczylka białoplamego w niewoli wynosiła 6 lat i 9 miesięcy.

Naturalni wrogowie

Głównie duże drapieżniki. Kanczylek białoplamy może padać ofiarą lamparta lankijskiego(Panthera pardus kotiya). Sporadycznie może padać ofiarą puchacza jarzębatego(Bubo nipalensis), krokodyli(błotnego i różańcowego), a osobniki młode waranów(bengalskiego, paskowanego) i węży(np. pytona tygrysiego). Kanczylek białoplamy może być także gospodarzem nicieni(Setaria) i świdrowców(Trypanosoma).

Znaczenie dla człowieka

Kanczylek białoplamy bywa obiektem polowań w celach sportowych, lub dla pozyskania dziczyzny, zwłaszcza dla ludności lokalnej. Często gatunek można spotkać na terenach plantacji i ogrodów, lecz nie jest postrzegany jako szkodnik. Istnieje kilka doniesień o przetrzymywaniu owego kanczylka w niewoli.

Systematyka i pokrewieństwo

Kanczylowate to rodzina ssaków parzystokopytnych o prymitywnej formie. Wyglądem przypominają krzyżówkę ssaka kopytnego z gryzoniem. Ich początków możemy szukać w późnym eocenie(33-38 milionów lat temu). Przykładem wczesnych kanczyli są min. Krabitherium waileki i Archaeotragulus krabiensis, wyglądem przypominające dzisiejszych przedstawicieli. Kanczyle podobnie jak inne przeżuwacze posiadają czterokomorowy żołądek, lecz księgi(trzeci przedżołądek) jest bardzo słabo rozwinięty. W przeciwieństwie do większości przeżuwaczy, sporadycznie odżywiają się pokarmem zwierzęcym(bezkręgowcami, rybami). Kanczyle nie posiadają poroża, ani rogów, natomiast podobną funkcję spełniają u nich wydłużone kły(okazalsze u samców). Niektóre kanczyle chętnie pływają i nurkują, zwłaszcza kiedy chronią się przed atakiem drapieżnika. Pierwotnie do rodziny kanczylowatych zaliczano 4 gatunki, jednak obecnie poprzez dokładniejsze badania ich liczba wzrosła do 10(obecnie żyjących). Znanych jest także kilka gatunków wymarłych. Obecnie kanczyle występują na terenie południowej i południowo-wschodniej Azji, Indonezji i w centralnej i zachodniej Afryce(wodnokanczyl afrykański), choć gatunki prehistoryczne zamieszkiwały także Europe Środkową, czy Azję Zachodnią. Większość kanczyli nie jest gatunkami zagrożonymi(6 notuje się jako niskiego ryzyka na wyginięcie, natomiast 3 jako brak danych odnośnie zagrożenia). Jeden gatunek kanczyl ciemny(Tragulus nigricans) jest poważnie zagrożony wyginięciem, głównie z uwagi na kłusownictwo i utratę siedliska.

Kanczylek białoplamy jest najbliżej spokrewniony z innymi przedstawicielami rodzaju Moschiola(rodzaj liczy 3 gatunki), min. z kanczylkiem żółtopręgim(Moschiola kathygre) i kanczylkiem indyjskim(Moschiola indica). Niegdyś(do 2005 roku) wszystkie 3 gatunki były klasyfikowane jako jeden kanczyl indyjski(Moschiola meminna).

Ciekawostki

•  Słowo "kanczyl" pochodzi z języka francuskiego i oznacza "małą kozę", natomiast epitet gatunkowy meeminna pochodzi z języka syngaleskiego i tłumaczy się jako "myszo-podobny jeleń".
• Z wyglądu kanczyle przypominają bardziej afrykańskie dujkery(antylopy) i amerykańskie aguti(gryzonie), lecz nie są z nimi spokrewnione(przykład konwergencji).
• Kanczyle są najmniejszymi kopytnymi świata. Kanczyl orientalny(Tragulus kanchil) waży ok. 2 kg, co czyni go najmniejszym kanczylem i ssakiem kopytnym świata. 
• Przypuszczalnie kanczyle są najbliższymi krewnymi wymarłej rodziny kopytnych Hypertragulidae, które zamieszkiwały tereny Ameryki Północnej, Azji i Europy 46,2-13,6 mln lat temu(eocen-miocen). Przypominały dzisiejsze sarny, lub piżmowce.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Kanczylowate

-https://en.wikipedia.org/wiki/Chevrotain

-http://www.ultimateungulate.com/cetartiodactyla/Tragulidae.html

-http://www.iucnredlist.org/details/41779/0

-http://animaldiversity.org/accounts/Moschiola_meminna/

-https://en.wikipedia.org/wiki/Hypertragulidae

Jeleń wschodni - zagrożony na terenach rodzimych, liczny na terenach obcych

inne nazwy: jeleń sika, sika, jeleń plamisty

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Jeleniowate
• Gatunek: Jeleń wschodni(Cervus nippon)

Występowanie

Jeleń wschodni jest szeroko rozpowszechniony na terenie Dalekiego Wschodu od środkowych Chin na zachodzie po Japonię i Koreę na wschodzie, oraz od Kraju Nadmorskiego(Rosja) na północy po Chiny i Wietnam na południu. Obecnie sika na terenie Korei Południowej, Korei Północnej i Wietnamu jest uważany za gatunek wymarły. Jeleń został wytępiony z terenów Tajwanu i kilku prowincji Chin, lecz ponownie reintrodukowany. Sika obecnie jest gatunkiem szeroko rozpowszechnionym na całym świecie. W starożytności został wprowadzony na tereny Filipin na wsypę Jolo Island(jego obecna egzystencja na tym terenie jest kwestią sporną). W XVII wieku został introdukowany na tereny wysp Kerama(archipelag Riukiu, Japonia), natomiast w 19-20 stuleciu został zaaklimatyzowany na tereny Wysp Brytyjskich, Armenii, Azerbejdżanu, Austrii, Niemiec, Litwy, Polski, Finlandii, Danii, Czech, Francji, Ukrainy i zachodniej Rosji. Został wprowadzony także na tereny Nowej Zelandii, USA i Madagaskaru. Jeleń wschodni preferuje tereny leśne z gęstym podszytem, żerując na otwartych terenach trawiastych, choć gatunek jest wstanie dopasować się do innych typów środowisk(np. terenów bagiennych, czy terenów stepowych). Może występować na wysokościach do 1800 m n.p.m.

Ogólny opis 

Sika jest średniej wielkości jeleniem, osiągającym 95-180 cm długości ciała i 75-130 cm wysokości w kłębie(wielkość w dużej mierze zależna od podgatunku). Waga jelenia waha się w granicach 30-140 kg w zależności od podgatunku i płci zwierzęcia. Pokrojem sika przypomina jelenia szlachetnego, lecz jest od niego zwykle mniejszy. Ubarwienie jelenia wschodniego dość zmienne, zależne od podgatunku, pory roku i płci. Zwykle waha się od kasztanowo-brązowego po czerwono-oliwkowy, choć spotyka się także jelenie o szacie żółtobrązowej, szarobrązowej, czarnej i szarej. Po bokach ciała na górnych ich częściach występują także charakterystyczne, ułożone rzędami białe cętki, czasami łącząc się ze sobą tworząc większe plamy. Często występuje także ciemna linia grzbietu u tego jelenia. Podbródek, przednia część szyi i brzuch jest zwykle koloru białego, lub szarawego. Na zadzie występuje biała z góry i boków czarno obrzeżona plama, zwana lustrem. Ogon o długości 7,5-13 cm jest koloru białego z czarną pręgą schodzącą z grzbietu. Głowa stosunkowo mała, jaśniejsza, natomiast uszy duże, szerokie i ruchliwe. U samców na tylnych kończynach w pobliżu stawu skokowego znajdują się gruczoły zapachowe, które pokryte są jasną sierścią i wyraźnymi plamami. U jelenia wschodniego występują dwie linki(zmiana okrywy włosowej) rocznie. Okrywa letnia składa się z krótkich i jaśniejszych włosków, natomiast zimowa z długich, ciemniejszych i gęstych włosów(ok. 5-7 cm). W szacie zimowej białe cętki często znikają, lub stają się mniej widoczne, a u samców dodatkowo sierść na szyi tworzy grzywę, sięgającą nasady przednich kończyn. U samców występuję także poroże. Poroże jelenia sika jest wąskie, wyprostowane i skierowane lekko do tyłu. Jego długość jest zależna od podgatunku i warunków lokalnych i sięga od 30 do 70 cm długości, posiadając 6-8 odnóg. U osobników od 8 miesiąca życia wykształcają się możdżenie, na których w okolicach 2 roku życia wykształcają się 10-15 cm ostro zakończone tyki. W czwartym roku u byków zwykle wykształca się pełne poroże z 6-8 odnogami(szóstaki-ósmaki). Z wiekiem poroże staje się dłuższe i grubsze. Jednak u starszych osobników(powyżej 14-15 lat) poroże maleje, a u wiekowych samców może w ogóle nie wyrastać. Na półkuli północnej poroże zrzucane jest zwykle na przełomie kwietnia i zaczyna wyrastać już w maju. Początkowo pokryte jest ochronną warstwą scypułu, porośniętego delikatną warstwą sierści. Poroże osiąga maksymalne rozmiary w sierpniu-wrześniu i wtedy też wycierana jest ochronna warstwa scypułu.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny. Samce osiągają większe rozmiary-70-130 cm wysokości w kłębie i 40-140 kg wagi. Natomiast samice są mniejsze-50-90 cm wysokości w kłębie i 30-60 kg wagi. Samce posiadają poroże(którego brak u samic), gruczoły zapachowe w pobliżu stawu skokowego na kończynach tylnych, pokryte jasną sierścią i wyraźnymi plamami, a także w szacie zimowej grzywę na szyi.

Populacja i zagrożenia

Światowa populacja jelenia wschodniego nie została oszacowana, lecz z uwagi na wprowadzenie gatunku na wiele obcych obszarów kilka set lat temu, uznaje się go za gatunek liczny i niezagrożony wyginięciem. Mimo to na wielu rodzimych obszarach występowania gatunek jest zagrożony, lub wymarły. Największa populacja jelenia sika utrzymuję się w Japonii, mimo iż do XX wieku populacja gatunku na tych terenach była mała i mocno rozdrobniona. Dopiero działania ochronne ograniczające polowania na jelenia, oraz wymarcie głównego drapieżnika wilka japońskiego doprowadziły iż populacja jelenia na tych terenach zaczęła drastycznie rosnąć, stając się głównym szkodnikiem pól i lasów. Obecnie prowadzone są odstrzały jelenia sika, które jak na razie nie przynoszą efektów, poza wyspową populacją z wysp Kerama(Cervus nippon keramae) która objęta jest ochroną gatunkową. W 2015 roku populacja jelenia sika na terenie Japonii oszacowana została na 3 080 000 osobników. Inaczej wygląda sytuacja na terenie Chin. Niegdyś jeleń wschodni występował tu najliczniej, dziś jego populacja na tych terenach jest mniejsza niż 1000 osobników. Z pośród 5 występujących na terenie Chin podgatunków, trzy są uważane za poważnie zagrożone, a dwa za wymarłe. Cervus nippon grassianus i Cervus nippon mandarinus uważane są za wymarłe na wolności. Stan Cervus nippon mantchuricus na terenie Chin jest niepewny, przypuszczalnie wymarł, choć podgatunek występuję jeszcze na terenie Rosji. Jedynie Cervus nippon sichuanicus i Cervus nippon kopschi występują jeszcze w środowisku naturalnym, choć ich populacja jest bardzo mała. Wszystkie pięć podgatunków hodowane są w niewoli, lecz brak odpowiednich siedlisk i wsparci rządu powoduje iż reintrodukcja podgatunków jest niemożliwa. Na terenie Korei Południowej i Północnej gatunek jest uważany za wymarły(występował tu podgatunek Cervus nippon mantchuricus), choć mógł przetrwać w północno-wschodniej części Korei Północnej(dane niemożliwe do potwierdzenia ze względu na politykę kraju). Podobnie ma się sytuacja na Tajwanie i Wietnamie, gdzie jeleń sika uważany jest za wymarły na wolności, jednak prowadzone są programy reintrodukcji(Cervus nippon pseudaxis na terenie Wietnamu i Cervus nippon taioanus na Tajwanie). Na terenie Rosji(Kraju Nadmorskiego) sytuacja podgatunku Cervus nippon mantchuricus jest dosyć dobra, gdyż na niewielkim terenie utrzymywana jest populacja 9 000 osobników. Gatunek został wprowadzony także na teren Filipin(Jolo Island) i wyróżnia się tu podgatunek Cervus nippon soloensis. Jednak nie wiadomo, czy sika nadal egzystuję na tych terenach(podgatunek klasyfikowany jako niewystarczające dane "DD"). Niegdyś największym problemem dla jelenia sika były polowania, głównie dla mięsa i scypułu, wykorzystywanego w medycynie tradycyjnej. Obecnie największym zagrożeniem dla jelenia sika, a głównie dla podgatunków chińskich, jest utrata siedliska i hybrydyzacja podgatunków. Często na terenach zamieszkałych przez dany podgatunek, występują inne zdziczałe populacje niewiadomego pochodzenia. Duży odsetek populacji jelenia ginie także w wyniku kłusownictwa. Japoński podgatunek Cervus nippon keramae został prawie wytępiony w wyniku polowań i obecnie występuję jedynie wyspowo, lecz zagrażają mu również konkurencja ze strony kóz domowych i utrata siedliska. Zanieczyszczenie wód jest także poważnym zagrożeniem. Niemniej sika został wprowadzony na wiele innych terenów min. na tereny Wysp Brytyjskich, Armenii, Azerbejdżanu, Austrii, Niemiec, Litwy, Polski, Finlandii, Danii, Czech, Francji, Ukrainy, zachodniej Rosji, Nowej Zelandii, USA i Madagaskaru. Obecnie prowadzi się także hodowle zagrożonych podgatunków jelenia, oraz hodowlę w celu pozyskania scypułu, aby zaspokoić zapotrzebowanie rynkowe i ochronić dzikie populację. Tworzone są także rezerwaty w celu ochrony dzikich populacji jelenia sika. Gatunek klasyfikowany jako niskiego ryzyka na wymarcie, a jego trend uważany za rosnący.

Pożywienie

Dieta jelenia wschodniego składa się z wielu rodzajów roślinności min. traw, liści drzew, gałęzi, kory, ziół, grzybów, bambusa, paproci, bluszczy, owoców, korzonków, orzechów i roślin uprawnych(np. soja i kukurydza).

Zachowanie

Jeleń wschodni jest gatunkiem przeważnie o nocnym i wieczornym trybie życia, choć często wychodzi na żer w ciągu dnia. Nie jest szczególnie towarzyskim gatunkiem jelenia. Dorosłe samce wiodą samotniczy tryb życia przez większość roku(choć mogą tworzyć także małe grupki), natomiast samice, młode i niedojrzałe samce mogą tworzyć małe grupki.  W sezonie godowym jelenia sika(tzw. gwizdowisko) samce stają się bardzo terytorialne, obejmując zwykle obszar ok. 2 ha i oznaczając go wykopując niewielkie zagłębienia w ziemi(do 1,6 m szerokości i 0,3 głębokości) i oddając w nich mocz o silnym, piżmowym zapachu. Samce wabią samice przy pomocy przeciągłych dźwięków przypominających gwizd. Między kolejnymi rykami zwykle występują kilkugodzinna pauza, skracająca się w miarę zbliżania się godzin wieczornych. Samice zwykle dają się pokryć samcowi w zamian za uzyskanie dostępu do żerowisk. Nieraz samce wyszukują także rujnych samic w ich stadach. W tym okresie samce stają się bardzo agresywne względem siebie. Do walk dochodzi rzadko, gdyż zwykle dominujący samiec dostatecznie płoszy innych zalotników. Gdy któryś z byków nie chce odpuścić dochodzi do walki, podczas której samce naparzają się porożem i kopytami. Czasami jeden z jeleni może zostać śmiertelnie ranny, choć przypadki te zdarzają się bardzo rzadko. Samce jelenia sika odznaczają się agresywnością także w stosunku do samców jelenia szlachetnego, czasem pokrywając ich łanie. Podczas gwizdowiska byki zwykle nie pobierają pokarmu, całą swą uwagę kierując w kierunku zwabienia łań(mogą stracić nawet 20-30% swojej masy). Jeleń sika jest gatunkiem osiadłym, nie migrującym, zwykle przywiązanym do swoich terenów. Jedynie w okresie zimowym osobniki żyjące na wyższych terenach mogą przechodzić na niższe, lub w przypadku wyczerpania się źródła wody jeleń wyszukuje innych dogodnych terenów. Sika jest bardzo dobrym pływakiem i skoczkiem(może przeskakiwać obiekty o 1,7 metra wysokości). Podobnie jak inne spokrewnione gatunki, jest gatunkiem czujnym i płochliwym.

Rozród

Okres godowy, czyli gwizdowisko przypada w porze jesiennej, zwykle od września do listopada. Byki charakterystycznie nawołują samice i w obrębie swojego terytorium może ich przyciągnąć nawet 12. Samica może być pokrywana wielokrotnie przez różnych samców. W maju-lipcu łania wydaje na świat młode po 210-213 dniach ciąży. Zwykle rodzi jedno cielę, choć zdarzają się ciąże bliźniacze. Nowo narodzony cielak waży zwykle 4,5-7 kg i przez pierwsze tygodnie życia jest ukrywany przez matkę(zwykle w zaroślach, lub wysokiej trawie, przychodząc do niego jedynie w celu nakarmienia). Młode rosną bardzo szybko. W wieku ok. 3-4 miesięcy są odstawiane od piersi, a już w wieku 8 miesięcy zwykle dorównują wielkością matce. Po 10-12 miesiącach od porodu łania zwykle przestaje się opiekować młodym(zwykle przy kolejnym sezonie rozrodczym). Sika zwykle uzyskuję płodność w wieku 16-18 miesięcy, choć byki zwykle biorą udział w gwizdowisku dopiero w wieku 3-4 lat, a samice w wieku 3 lat. Łanie jelenia wschodniego mogą brać udział w godach co roku przy odpowiednich warunkach.

Naturalni wrogowie

W naturalnym środowisku sika może padać ofiarą tygrysów, niedźwiedzi brunatnych, rysiów i wilków szarych.

Długość życia

Na wolności do 12 lat. W niewoli nawet do 25 lat.

Znaczenie dla człowieka

Obiekt polowań, głównie dla poroża wykorzystywanego w chińskiej medycynie ludowej. Na jelenia poluję się także w celu pozyskania mięsa i w celach sportowych. Obecnie gatunek na większości rodzimych terenów jest rzadki i objęty ochroną, dlatego głównym dostarczycielem poroża są specjalne hodowle owych jeleni. Na terenie Japonii i krajów do których sika został wprowadzony jest popularnym obiektem polować. Ze względu iż jeleń żeruję także na terenach uprawnych(zwłaszcza upodobał sobie soję i kukurydzę) jest uważany za szkodnika, zwłaszcza na terenie Japonii, gdzie jego liczebność jest bardzo duża. Bywa trzymany w ogrodach zoologicznych i prywatnych hodowlach.

Ciekawostki

• Jeleń sika ze względu na walory ozdobne i łowieckie został wprowadzony do wielu krajów świata, także na teren Polski. Sika w Polsce po raz pierwszy pojawił się w 1895, lub 1905 roku na terenie Nadleśnictwa Kobiór koło Pszczyny, gdzie 7 jeleni zostało sprowadzonych z Anglii do hodowli zamkniętej ks.von Plessa. Następnie 54 osobniki pochodzące z tej hodowli zostały wypuszczone w 1910 roku do okolicznych lasów. Następnie w 1910, lub 1911 roku na teren Nadleśnictwa Kadyny nad Zalewem Wiślanym zostało sprowadzonych także 7 jeleni do dóbr Hohenzollernów. Już w 1915 roku na terenie Pszczyny liczebność jelenia wynosiła 240 sztuk, lecz już w 1922 roku w wyniku walk na Górnym Śląsku populacja zmniejszyła się do 12 sztuk. Lecz zabiegi hodowlane przyczyniły się do wzrostu populacji do 121 osobników w 1939 roku, aż do okresu po II wojnie światowej, gdzie liczebność jelenia wschodniego na terenie lasów pszczyńskich była notowana na 5 osobników. W 1959 roku znów odbudowana populację od ok. 70 sztuk. Następnie spadki w wyniku kłusownictwa, złych warunków atmosferycznych i presji ze strony wilków, a także zabiegi hodowlane doprowadzały do wzrostów i spadków populacji jelenia sika w naszym kraju. Obecnie na terenie lasów pszczyńskich występują ok. 25 osobników(dane z 2005-2008 roku) i ok. 400 nad Zalewem Wiślanym.
• Mimo iż byki jelenia sika wykazują agresję w stosunku do jelenia szlachetnego to koegzystują razem z sarnami i danielami. Czasami w okresie zimowym sika i jeleń szlachetny mogą tworzyć wspólne stada. 
• Jeleń sika może krzyżować się z jeleniem szlachetnym. W naturze dzieje się to bardzo rzadko, lecz w hodowlach łatwo uzyskać płodną hybrydę obu tych gatunków.

• Wpływ na ekosystem i gatunki rodzime jelenia sika na terenach obcych nie został jednoznacznie określony. Wiadomo iż przy dużej liczebności jelenia wschodniego na danym terenie skutecznie konkuruję on z jeleniem szlachetnym, wypierając go z owego terenu. Jeleń może przenosić także groźnego azjatyckiego nicienia Asworthius sidemi na rodzime gatunki. Wysysającego krew z ścian trawieńca pasożyta wykryto u 100% badanych  bizonów, jeleni szlachetnych i saren w latach 1997-99 na terenie Bieszczad. Mimo to w obu populacjach jelenia sika w Polsce nie wykryto pasożyta Asworthius sidemi, co jednoznacznie nie eliminuję tego gatunku jako przyczynę inwazji.
• Uznaję się 12-13 podgatunków jelenia wschodniego(Cervus nippon soloensis z terenów Filipin jest podgatunkiem o wątpliwym istnieniu).
• Niektórzy badacze sugerują podniesienie rangi czterech podgatunków jelenia sika do gatunku na podstawie różnic genetycznych, morfologicznych i głosowych. Ragę gatunku miałby otrzymać Cervus nippon yesoensis z terenów Hokkaido(Japonia), Cervus nippon nippon z południowego Honsiu, Sikoku i Kiusiu(Japonia), jeleń Dybowskiego(Cervus nippon hortulorum lub Cervus nippon mantchuricus) z terenów Rosji(i przypuszczalnie Chin, Korei Północnej) i Cervus nippon taiouanus z Tajwanu.

• Rodzaj Cervus liczy obecnie 3 gatunki jeleni min. jelenia wschodniego, jelenia szlachetnego(Cervus elaphus) i jelenia białowargiego(Cervus albirostris), choć obecnie trwają badania nad podniesieniem do rangi gatunku niektórych podgatunków jelenia szlachetnego i wschodniego.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Jele%C5%84_wschodni

-https://en.wikipedia.org/wiki/Sika_deer

-http://www.iucnredlist.org/details/41788/0

-http://animaldiversity.org/accounts/Cervus_nippon/

-http://www.arkive.org/sika-deer/cervus-nippon/

-http://eol.org/pages/328650/details

-http://www.ultimateungulate.com/artiodactyla/cervus_nippon.html

-http://www.iop.krakow.pl/gatunkiobce/default.asp?nazwa=opis&id=108&je=pl

Sasebi przylądkowy - przykład znaczenia parków narodowych.

inne nazwy: sasebi przylądkowy. bontebok

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Krętorogie
• Gatunek: Sasebi przylądkowy(Damaliscus pygargus)

Występowanie

Bontebok zasiedla południową Afrykę. Niegdyś zamieszkiwał obszar od prowincji KwaZulu-Natal(RPA) i Karru(RPA), aż po Prowincję Przylądkową Północną. Obecnie dzikie populację zasiedlają tereny chronione w środkowej i wschodniej Republice Południowej Afryki min. tereny Wysokiego Wedlu, a także południowe tereny przybrzeżne Prowincji Przylądkowej Zachodniej(RPA). Bontebok został wprowadzony także na prywatne tereny leżące na terytorium państwa Botswana, Zimbabwe i Namibii. Został ponownie wprowadzony na tereny Suazi(choć niepewne jest ich pochodzenie). Nadal uznawany jako wymarły na terenach państwa Lesoto. Preferuje otwarte tereny trawiaste w pobliżu wody min. sawanny i formację roślinne fynbos.

Ogólny opis

Sasebi przylądkowy jest antylopą o zwartej budowie ciała, krótkiej szyi oraz długiej i wąskiej głowie. Zwierzę osiąga 140-160 cm długości ciała przy masie 55-80 kg. Sierść bontebok koloru ciemnobrązowego do czerwonobrązowego. Cześć brzuszna i pośladki koloru białego. Na kończynach występują białe pończochy. Na głowie występują także dwie białe plamy, czasami połączone ze sobą. Pierwsza w przestrzeni między rogami na czole, natomiast druga duża i wydłużona ciągnąca się od przestrzeni miedzy oczami po nos. Rogi występujące u obu płci są silnie prążkowane, kształtem przypominając lirę i osiągając 35-50 cm długości. Ogon antylopy mierzy 30-45 cm. Osobniki młode posiadają o wiele jaśniejsze ubarwienie ciała.

Dymorfizm płciowy

Słabo zaznaczony. Samce zwykle bardziej masywniejsze od samic(samiec-65-80 kg, samica-55-70 kg).

Populacja i zagrożenia

Bontebok niegdyś zamieszkiwał niemal całą Afrykę Południową, lecz w wyniku polowań i degradacji środowiska naturalnego pod koniec XIX wieku antylopa niemal wymarła. W 1930 roku populacja bonteboka liczyła jedynie 17 osobników występujących na terenie. W 1931 roku 17 antylop(z 20 żyjących na wolności) zostało umieszczonych w Bontebok National Park, który został założony w celu ratowania tego gatunku. W 1960 roku kiedy populacja antylopy liczyła już 84 osobników, park został przeniesiony w bardziej odpowiednie miejsce na teren dystryktu Swellendam. W 1981 roku populacja bonteboka w Bontebok National Park liczyła 320 osobników. Zaczęto wywozić i osiedlać zwierzęta na innych terenach, gdzie niegdyś występował min. na tereny indywidualnych gospodarstw prowincji Wolne Państwo i Prowincji Przylądkowej Wschodniej. Obecnie populacja bonteboka liczy ok. 240 tysięcy osobników i uznawana jest za stabilną. Jednak 97% populacji żyję na ziemiach prywatnych, 3% na obszarach chronionych. Obecnie prowadzi się także ich hodowle w niewoli. W wyniku reintrodukcji bontebok zasiedlił obszary które niegdyś zamieszkiwał np. Suazi, a także został wprowadzony jako gatunek obcy na tereny Botswany, Zimbabwe i Namibii. Dwa podgatunki bonteboka(bontebok właściwy i blesbok) w wyniku introdukcji pojawiły się na tych samych obszarach, co przyniosło jedno z obecnych zagrożeń hybrydyzację i zanik czystej krwi podgatunków. Obecnie bonteboka klasyfikuje się jako gatunek najmniejszego ryzyka na wyginięcie, a jedynie bontebok właściwy posiada rangę podwyższonego ryzyka. Mimo to bonteboka uważa się za jedną z najrzadszych antylop Afryki. Obecnie poza hybrydyzacją nie ma poważnych zagrożeń dla populacji tej antylopy. Nawet nieco nadmierne wywozy zwierząt z ich terenów występowania nie wypływają zanadto na ogólną populację gatunku.

Pożywienie

Roślinożerna. Żywi się głównie trawami i ziołami. Odnotowane pewne predyspozycję podgatunkowe co to rodzaju pożywienia. Bontebok właściwy woli zjadać trawy z rodzaju Bromus i Danthonia, natomiast blesbok z rodzaju Eragrostis i Chloromelas.

Zachowanie

Bontebok jest gatunkiem stadnym, tworzącym małe stada ok. 10 osobników, choć w przypadku blesboka często tworzone są stada do 25 osobników. Stado bonteboków jest luźno zorganizowane, a na jego czele stoi dominujący samiec. Dawniej w czasie długich wędrówek w porze suchej bonteboki tworzyły duże stada liczące ponad 600 osobników, lecz obecnie ze względu na fragmentację populacji i utratę dostępnych siedlisk wędrówki tych antylop są ograniczone. Obecnie jedynie niektóre stada na odpowiednim dużym terenie wiodą koczowniczy tryb życia. Bontebok żeruje podczas dnia, a jego największa aktywność przypada rano i po południu. Samce wskazują zachowania terytorialne względem innych samców. W przypadku bonteboka właściwego samiec broni swojego stada przed intruzami przez cały rok, natomiast blesbok jedynie w okresie jesiennym i letnim. W przypadku bonteboka terytorium samca wynosi od 10 do 40 ha, natomiast blesboka ok. 2-6 ha. Antylopa zaznacza terytorium rozrzucając kał i pozostawiając zapach wydzielany przez gruczoły przedoczodołowe(np. na źdźbłach trawy). W razie spotkania dwóch nieustępliwych samców, często dochodzi do walki. Samce próbują nabić swojego przeciwnika na rogi, co często kończy się niemiłymi konsekwencjami. Bontebok jako jedna z niewielu antylop nie jest dobrym skoczkiem, lecz nadrabia to sprawnym czołganiem się(dlatego w jego przypadku ogrodzenie nie musi być wysokie). Antylopa biegnąc może osiągać szybkość 70 km/h. Bontebok pije codziennie jeżeli woda jest dostępna, lecz potrafi przetrwać kilka dni bez dostępu do niej. W razie zagrożenia zwierzę chrząka i praska, aby zaalarmować resztę stada.

Rozród

Okres rozrodczy bonteboka właściwego przypada od stycznia do marca, natomiast u blesboka od marca do maja. Po 8 miesięcznej ciąży samica rodzi 1 młode. Bonteboki nie opuszczają stada podczas porodu. Samica rodzi zwykle w wysokiej trawie, a młode zazwyczaj już po 2h może samodzielnie chodzić. Cielaki w 4 miesiącu życia uzyskują samodzielność. Samice pozostają z matką, aż ta nie urodzi po raz kolejny, natomiast samce odchodzą nieco wcześniej. Samice uzyskują dojrzałość płciową w wieku 2,5 roku. Wiek dojrzałości płciowej samców nie jest do końca poznany.

Naturalni wrogowie

Lwy, lamparty, gepardy, hieny i likaony. Dla młodych osobników dodatkowo szakale, pytony i orły.

Długość życia

ok. 17 lat. W niewoli najstarsza samica żyła 23 lata.

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś obiekt polowań dla mięsa i skóry. Dziś ze względu na powiększenie populacji bonteboka prowadzi się kontrolowany odstrzał zwierząt dla mięsa. Obecnie bontebok jest ważnym elementem ekoturystyki RPA. Hodowany w ogrodach zoologicznych.

Ciekawostki

• Wyróżnia się dwa podgatunki bonteboka. Bontebok właściwy(Damaliscus pygargus pygargus) i blesbok(Damaliscus pygargus phillipsi). Oba podgatunki różnią się wyglądem i zachowaniem. Bontebok osiąga nieco mniejsze rozmiary od blesboka(średnio jest o ok. 8 kg lżejszy) u którego białe plamy na głowie są zwykle oddzielone, a umaszczenie bardziej jasne. Podgatunki odróżniają także predyspozycję pokarmowe, okres rozrodczy i zachowania społeczne. Mimo to oba podgatunki mogą się krzyżować.        
• Obecnie Bontebok National Park utrzymuje populację bonteboka na poziomie 250 osobników. Nadmiar zwierząt jest wywożony do innych parków narodowych, rezerwatów i prywatnych hodowli.
• Nazwa "bontebok" pochodzi od słów z języka afrykanerskiego, "bont", czyli jasny kolor(odnoszący się do białych oznaczeń na ciele zwierzęcia) i "bok", czyli antylopa. Natomiast "blesbok" pochodzi od słowa "bles", oznaczające białe oznaczenie na twarzy.
• Obecnie wyróżnia się 4 gatunki rodzaju Damaliscus. Bonteboka, topi(Damaliscus lunatus), oraz niedawno wyodrębnione Damaliscus superstes i Damaliscus korrigum. Niegdyś do tego rodzaju klasyfikowano także antylopę Huntera(Beatragus hunteri), jedną z najbardziej zagrożonych zwierząt świata.

Bibliografia

-http://www.arkive.org/bontebok/damaliscus-pygargus/

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Sasebi_przyl%C4%85dkowy

-https://en.wikipedia.org/wiki/Bontebok

-https://en.wikipedia.org/wiki/Blesbok

-http://www.iucnredlist.org/details/30208/0

-http://animaldiversity.org/accounts/Damaliscus_pygargus/

Kozica półocna - skalna koza

inne nazwy: kozica

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Krętorogie
• Gatunek: Kozica północna(Rupicapra rupicapra)

Występowanie 

Kozica zamieszkuje tereny górskie min. Alpy we wschodniej i południowo-wschodniej Francji, Austrii, Szwajcarii, Słowenii i południowych Niemczech, Apeniny Północne w północnych Włoszech(mały region blisko miasta Reggio nell'Emilia), Góry Dynarskie na terenie Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, wschodniej Serbii i Albanii, główne i największe masywy górskie na terenie Bułgarii, Macedonii i Kosowa, góry Parnas, region Epirus i Rodopy na terenie Grecji, Karpaty na terytorium Rumunii, Tatry na terenie Polski i Słowacji, góry Taurus i Góry Pontyjskie we wschodniej Turcji, oraz Kaukaz na terytorium Gruzji, południowej Rosji i Azerbejdżanu. Kozica została wprowadzona na tereny Niżnych Tatr(Słowacja), Masywu Centralnego(Francja), Sudetów(północno-wschodnie Czechy), Pogórza Zachodniosudeckiego(Niemcy), rejonów blisko miasta Neumarkt in der Oberpfalz(Niemcy) i na niektóre górskie rejony Argentyny i Nowej Zelandii(dokładny zasięg nieznany). Kozica zasiedla głównie alpejskie i subalpejskie łąki powyżej górskiej granicy lasu. Zimuje głównie na terenach liściastych i iglastych lasów, lub stromych zbocz, gdzie warstwa śniegu jest niska. Występuje między 500, a 3100 metrem n.p.m.

Ogólny opis

Kozica jest średniej wielkości przedstawicielem kozłowatych, osiągającym 110-135 cm długości ciała, 70-90 cm wysokości w kłębie i 30-60 kg wagi. Kończyny kozicy są silne i muskularne, wyposażone w elastyczne, długie i szpiczaste racice. Na kantach racic znajdują się rogowe wyrostki(ratki), które w okresie zimowym twardnieją umożliwiając stabilność na oblodzonych skałach. W zależności od pory roku umaszczenie kozicy jest zmienne. Latem kozica posiada krótszą sierść koloru jasnopłowego, brązowego, lub szarorudego. W okresie zimowym sierść staje się grubsza i przybiera ciemniejsze barwy. Policzki, czoło i kark kozicy koloru żółtawego, lub białawego, tworząc charakterystyczne pasy po obu stronach głowy, ciągnące się od nozdrzy po uszy. Na grzbiecie zwierzęcia znajduje się charakterystyczna czarna pręga. Ogon krótki. Rogi występują u obu płci, są haczykowate, czarne(rzadziej szare) i odgięte do tyłu, osiągając maksymalnie 30 cm długości.

Dymorfizm płciowy

Samce osiągają zwykle większe rozmiary, oraz posiadają grubsze i dłuższe rogi. Na grzbiecie u samców może występować także charakterystyczna grzywa.

Populacja i zagrożenia

Kozica jako gatunek jest notowana przez IUCN jako gatunek niższego ryzyka na wyginięcie, jednak poszczególne podgatunki są mniej, lub bardziej zagrożone. Kozica alpejska(populacja 380 tysięcy sztuk) i karpacka(populacja 9 tysięcy sztuk) są podgatunkami niezagrożonymi, podobnie jak kozica bałkańska(populacja ok. 17 tysięcy sztuk), której jednak populacja ostatnimi laty zmniejszyła się. Kozica kaukaska(populacja ok. 1,5 tysięcy sztuk) jest już gatunkiem zagrożonym i bardzo słabo poznanym. W przeciągu 2-3 lat populacja tego podgatunku zmniejszyła się o ok. 50%. Trend i wielkość populacji kozicy anatolijskiej jest nieznany, choć przypuszcza się iż jej populacja maleje. Najbardziej zagrożonymi podgatunkami(krytycznie zagrożonymi) są kozica tatrzańska(populacja ok. 930 sztuk) i kozica kartuska(której populacja wzrosła z 150 sztuk w 1986/87 roku do ok. 2 tysięcy sztuk obecnie). Kozica była niegdyś popularnym obiektem polowań dla mięsa i skór z których wyrabiano giemzę(zamsz). Dziś najistotniejszym zagrożeniem dla kozic, które w większości są objęte ochroną jest kłusownictwo i nadmierne polowania, zwłaszcza poza rejonami chronionymi. Dla mniej licznych podgatunków, jak kozica tatrzańska, kartuska i bałkańska dużym zagrożeniem jest hybrydyzacja z umyślnie wprowadzanymi podgatunkami z innych rejonów geograficznych, zwłaszcza z kozicą alpejską. W niektórych rejonach kozice są także wypierane przez gatunki wprowadzone np. muflony i kozy bezoarowe. Utrata naturalnego siedliska i konkurencja ze strony zwierząt hodowlanych jest także poważnym zagrożeniem, zwłaszcza dla kozicy bałkańskiej. Epidemie robaczycy i parchu poważnie naruszyły stabilną populacje kozicy alpejskiej, a na kozią ślepotę często padają kozicę tatrzańskie. Wzrost turystyki górskiej także źle wpływa na populację kozicy. Obecnie prowadzone są zabiegi ochronne dla kozicy, a gatunek został wymieniony w załączniku III Konwencji Berneńskiej. Podnoszenie świadomości ludności, proponowanie alternatywnych form zdobywania mięsa i skór, reintrodukcja, oraz ochrona zmienności genetycznej podgatunków są podstawowymi zabiegami ochronnymi dla tego gatunku. Populacja najbardziej zagrożonej kozicy kartuskich zwiększyła się poprzez udane zabiegi reintrodukcji zwierząt urodzonych w niewoli. Planowane jest także zamknięcie dla większości ludzi części zachodnich Tatr(w celu zmniejszenia kłusownictwa), oraz usunięcie populacji kozicy alpejskiej z rejonu Słowacji w celu polepszenia sytuacji kozicy tatrzańskiej.

Pożywienie 

Roślinożerca. Wszelkiego rodzaju rośliny trawiaste i strączkowe, a także młode gałązki drzew, igliwie, jagody, owoce i grzyby. Nie przepadają za grubą trawą i aromatycznymi ziołami np. miętą.
Zimą zjadają mchy, porosty i młode pędy roślin iglastych. Kozice potrafią obejść się bez jedzenia nawet przez 2 tygodnie. Bardzo rzadko piję wodę, gdyż większość płynów pozyskuje z pożywienia. Jedynie w okresach suszy kozice mogą korzystać z źródeł wody np. potoków i stawów. Zimą wodę uzupełniają zjadając śnieg.

Zachowanie 

Kozica jest zwierzęciem o dziennym trybie życia, której największa aktywność przypada w godzinach wczesnoporonnych i wieczornych. Większość czasu kozice spędzają na wypasie, odpoczywaniu i przeżuwaniu. Żyją w stadach, zwanych kierdlami. Przeciętny kierdel liczy od 5 do 15 osobników, choć kozice w trudnych warunkach potrafią tworzyć stada liczące nawet 70 sztuk. Stado złożone jest zwykle z samic, koźląt i dorastających samców do 3 roku życia. Kierdlem przewodzi zwykle najsilniejsza i najbardziej doświadczona samica(licówka). Samce powyżej 3 roku życia żyją zwykle w grupach kawalerskich po 2-4 osobników, natomiast starsze capy żyją samotnie. Kozice wydają z siebie charakterystyczny stłumiony gwizd, aby ostrzec resztę grupy przed niebezpieczeństwem, lub pomrukuje i beczy, aby przywołać danego osobnika. Kozice mają niesamowicie rozwinięte zmysły słuchu, węchu i wzroku, które pomagają im w odnalezieniu odpowiednich żerowisk, dostrzec niebezpieczeństwo i wykryć odpowiednią drogę na skalnych półkach. Zwierzęta te są bardzo czujne i płochliwe. Kozica podczas ucieczki może rozwinąć prędkość do 50 km/h i skakać na odległość 6 metrów i 2 metrów wzwyż. W przeciwieństwie o większości przeżuwaczy, kozica zjada jedynie górną część rośliny(najbardziej smakowita), nie uszkadzając całego organizmu. Kozice występują na różnych wysokościach w zależności od pory roku. Wiosną schodzą nawet do 600 m n.p.m., aby skorzystać z świeżej roślinności na pastwiskach. Latem wracają na wyższe tereny, gdzie czują się najbezpieczniej.

Rozród

Okres godowy u kozic przypada zwykle od października do grudnia, podczas którego samce przyłączają się do stad samic. Samce wydzielają w owym okresie ostry piżmowy zapach z gruczołów łojowych znajdujących się blisko rogów. Samce często znaczą teren ocierając rogami o gałęzie niskich krzewów, a walki o hierarchie nie należą do rzadkości. Rywalizujące samce zwykle wpierw krążą między sobą na sztywnych nogach i nastroszoną sierścią na grzbiecie, po czym próbują nacierać na siebie rogami, najczęściej wspinając się na wyższe struktury, aby z większą siłą rzucić się na przeciwnika(dlatego najczęściej wygrywa najcięższy z samców). Walki czasami kończą się śmiercią, kiedy jeden z rywali zostanie zepchnięty w przepaść. Krycie trwa jedynie kilka sekund, a samica może być kryta nawet kilkakrotnie. Po ok. 180 dniach ciąży samica rodzi jedno, rzadziej dwa młode. Nowo narodzone koźlę waży zwykle ok. 2 kg, a samica przez kilka dni po porodzie trzyma młodego z dala od kierdla. Koźle po ok. 2 tygodniach zaczyna interesować się stałą żywnością, a po 5-6 tygodniach potrafi już samo żerować. Po ok. 3 miesiącach koźle usamodzielnia się, lecz zwykle dalej pozostaje z matką. Jeżeli matka znajdująca się w stadzie umrze to koźlakiem może zaopiekować się inna karmiąca samica(lecz samice nie zaadoptują koźlaka z poza stada, także takiego któremu matka zmarła podczas przebywania poza kierdlem, czyli podczas pierwszych dni). Kiedy samica zajdzie w kolejną ciąże tuż przed porodem odgania zeszłoroczne młode, a kiedy wróci do kierdla, często przyjmuje je z powrotem pod opiekę. Samice zwykle pozostają w rodzimym kierdlu do końca życia, natomiast samce po 2-3 latach opuszczają stado. Samice dojrzałość płciową zyskują zwykle po 2,5 latach, natomiast samce w wieku 1-1,5 roku.

Naturalni wrogowie

Młode, stare i osłabione osobniki czasami padają ofiarą drapieżników, takich jak wilki, rysie i niedźwiedzie brunatne. Młode są dodatkowo narażone na ataki lisów i orłów przednich(które czasami atakują także dorosłe osobniki). Jednak ze wszystkich zagrożeń, najgroźniejszym jest człowiek.

Długość życia

15-20 lat.

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś obiekt masowych polowań, głównie dla skór z których wyrabiano zamsz i bezoaru(niestrawione substancję w żołądku przeżuwaczy), którego używano jako talizman. Mięso kozicy także klasyfikuje się jako dobre. Obecnie kozica objęta jest ochroną, często tworząc rezerwaty i parki narodowe chroniące ten gatunek. Niezbyt lubiana przez hodowców owiec, gdyż konkuruje z nimi o pastwiska.

Ciekawostki

• Dużym zagrożeniem dla kozic są lawiny, które pochłaniają nieraz całe stada.
• Kozice są bardzo narażone na czynniki stresowe np. hałas. W 1971 roku grupka ludzi świętująca na Barańcu(Tatry, Słowacja) sylwestra, obudziła kierdel kozic. Przerażone zwierzęta zaczęły biec na oślep, po czym całe stado spadło w przepaść. Żadne z 11 samic i 3 koźląt nie przeżyło.
• Bezoar to twardy produkt powstały z nagromadzenia niestrawionych substancji w żołądku np. żywicy. Przypisywano mu właściwości lecznicze np. ochronę przed zawrotami głowy. Używany był także jako antidotum na zatrucia i choroby.
• Wiek kozicy można rozpoznać po długości rogów. Corocznie na zewnętrznej stronie rogu pojawia się jeden karb obrączki wzrostowej.
• Aby uzupełnić niedobory mineralne, kozice często wyluzują skały z których wyciekają słone źródła. Bardzo często korzystają także z lizawek, pozostawionych przez pasterzy.
• Wyróżnia się 7 podgatunków kozicy, min. kozice alpejską(Rupicapra rupicapra rupicapra), kozice kartuską(Rupicapra rupicapra cartusiana), kozice kaukaską(Rupicapra rupicapra caucasica), kozice bałkańską(Rupicapra rupicapra balkanica), kozice tatrzańską(Rupicapra rupicapra tatrica), kozice anatolijską(Rupicapra rupicapra asiatica) i kozice karpacką(Rupicapra rupicapra carpatica).
• Najbliższym krewnym kozicy północnej, jest kozica południowa(Rupicapra pyrenaica), zwana też pirenejską, lub iberyjską. Zamieszkuje Pireneje, Apeniny i Góry Kantabryjskie.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Kozica_p%C3%B3%C5%82nocna

-https://en.wikipedia.org/wiki/Rupicapra

-http://www.iucnredlist.org/details/39255/0

-http://www.gios.gov.pl/siedliska/pdf/przewodnik_metodyczny_rupicapra_rupicapra_tatrica.pdf

Ridbok zwyczajny - skryta antylopa o dużych uszach

inne nazwy: bohor, ridbok bohor*

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Krętorogie
• Gatunek: Ridbok zwyczajny(Redunca redunca)

Występowanie

Bohor zamieszkuje środkową i wschodnią Afrykę od Gambii, południowego Senegalu, Gwinei Bissau, północnej Gwinei i przygranicznych południowych terenach Martyniki przez południową Mali, Burkina Faso(poza północnymi terenami), północne Wybrzeże Kości Słoniowej, północną Ghanę, północne Togo, północne Benin, środkową, zachodnią i wschodnią Nigerię, północny Kamerun, południowy Czad, Republikę Środkowoafrykańską, północne terytoria Demokratycznej Republiki Konga, aż po południowy Sudan, Sudan Południowy, zachodnią i środkową Etiopię, zachodnią Erytreę, Ugandę, południową i zachodnią Kenię(oraz małe tereny na północy), wschodnią Rwandę, wschodnie Burundi i Tanzanię. Przypuszczalnie wymarł z terenów Ugandy, Togo i Wybrzeża Kości Słoniowej. Zamieszkuje głównie nizinne tereny zalewowe porośnięte wysoką trawą, lub zalesione. Spotykany także na wysoko-trawiastych sawannach. Rzadziej spotykany na obszarach górskich i użytkach zielnych, gdzie roślinność nie osiąga wysokich rozmiarów.

Ogólny opis 

Bohor jest średniej wielkości antylopą, osiągającą 100-135 cm długości ciała i 65-89 cm wysokości w kłębie, przy wadze 35-65 kg. Ogon osiąga 18-20 cm długości. Bohor jest dosyć masywnej budowy o żółtawym(najczęstszy), brązowym, lub szarawym wierzchnim okryciu ciała. Spód ciała biały. Kończyny bohora koloru białego z ciemniejszym pasem ciągnącym się przez całą kończynę po zewnętrznej przedniej ich części(cecha najczęściej spotykana u podgatunku Redunca redunca wardi). Spód ogona, pierścienie wokół oczu i pyska, dolna szczęka i górna część gardła koloru białego. Posiada charakterystyczne dla tego gatunku antylopy duże i owalne uszy. Sierść bohora jest silnie pachnąca i natłuszczona, dzięki licznie rozproszonych po ciele i dosyć dużych gruczołach łojowych. Samce posiadają krótkie, grube i haczykowate rogi. W zależności od gęstości występowania gatunku rogi mają różną wielkość od 20 do 40 cm. Im zwierzęta są bardziej rozproszone tym rogi są mniejsze. Rogi posiadają poprzeczne zgrubienia o wierzchołku skierowanym do przodu. Osobniki młode posiadają ciemniejsze umaszczenie, oraz dłuższą sierść.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny. Samce są o 10-20% większe od samic. Samice osiągają zwykle 65-76 cm wysokości w kłębie i wagę 35-45 kg. Samce posiadają także bardziej wyraziste ubarwienie i nieco grubszą szyję. U samców występują również rogi, których brak u samic.

Populacja i zagrożenia 

Bohor jest klasyfikowany jako gatunek niższego ryzyka na wyginięcie, mimo iż jego liczebność powoli spada. Ogólna wielkość populacji szacowana jest na ponad 100 tysięcy osobników. Niegdyś gatunek bliski zagrożeniu w wyniku intensywnych polowań i choć obecnie intensywność łowów na ten gatunek spadł to nadal jest on zagrożony poprzez degradację jego naturalnego siedliska. Często tereny zalewowe są przekształcane w pola uprawne, osiedla ludzkie, lub niszczone poprzez budowę zapór. Odnotowano także sporadyczne zgony zwierząt w wyniku kolizji z pojazdami samochodowymi i utonięć w sztucznych basenach(zwłaszcza w porach suchych). Antylopa stała się rzadka min. w północnym Kamerunie, Czadzie i Tanzanii, oraz przypuszczalnie wymarła z terenów Ugandy, Togo i  Wybrzeża Kości Słoniowej. Badacze jednak i tak są zdania iż gatunek jest w miarę odporny na oddziaływanie człowieka w przeciwieństwie do innych gatunków antylop. W celu ochrony bohora powstało kilka rezerwatów i parków narodowych na terenie Afryki min. Park Narodowy Manovo-Gounda St. Floris i Park Narodowy Komoé. Bohor uważany jest za gatunek rzadki.

Pożywienie

Jest gatunkiem typowego roślinożercy. Preferuje trawy o wysokiej zawartości białka i niskiej błonnika(np. Sporobolus i Hyparrhenia). Rzadko zjada rośliny dwuliścienne. W przypadku braku preferencji żywieniowej tej antylopy, zadowoli się ona innym źródłem białka roślinnego np. liśćmi drzew i krzewów. Czasami wkracza na tereny uprawne, gdyż lubi zjadać pszenice i inne zboża. Zwykle przebywa w sąsiedztwie źródeł wody z których często korzysta, aby zaspokoić pragnienie, choć dużo wody czerpie także z pożywienia i może się bez niej obyć przez niedługi okres

Zachowanie

Jest antylopą o zmiennym cyklu aktywności, choć najczęściej widywana żerującą po zmierzchu. Żyje samotnie, lub w niewielkich grupach. Samice często tworzą luźne stada w okresie wychowu młodych, kiedy brak wytaczającej ilości kryjówek. Jest antylopą skrytą i czujną. Jej formą obrony jest pozostać niezauważaną w wysokich trawach i trzcinach. Jednak kiedy zostanie zauważona, powoli wycofuje się, aby nagle zerwać się od ucieczki wydobywając z siebie charakterystyczny gwizd, ostrzegający inne pobliskie osobniki. Uciekając skacze, podobnie jak impala. Samce, jak i samice są terytorialne. Rewir samca obejmuje zwykle 25-60 ha, natomiast samic 15-40 ha. Granice swoich terenów nie znaczą substancjami zapachowymi, ale sygnałami dźwiękowymi, przypominającymi gwizd. Samice rzadko toczą walki o terytorium, zwykle instynktownie utrzymują dystans, choć nierzadko tworzą grupy na terenach gdzie trudno o kryjówkę. Samce są do siebie w miarę tolerancyjne, czasami tworząc grupy kawalerskie. Samce walczą jedynie o prawa do samic. Zazwyczaj rewir dominującego samca pokrywa się z 2-5 rewirami samic i odgania on pozostałe samce ze swojego terytorium. Samce podczas walki próbując nawzajem nadziać przeciwnika na swoje rogi, często przepychając się krzyżując swoją broń. Nierzadko walka kończy się śmiercią słabszego samca. Duże skupiska bohorów są zwykle obserwowane w okolicach wodopojów. Bohor większość czasu spędza na żerowaniu i obserwowaniu okolicy.

Rozród

Samce bohorów dojrzałość płciową osiągają po 3-4 latach życia, natomiast samice już po 1 roku i mogą przystępować do rozrodu co roku. Krycia zwykle występują przez cały rok, choć ich szczyt odnotowuje się w porze deszczowej. Ciąża trwa 7,5 miesiąca po czym samica rodzi 1, rzadziej 2 młode. Przez okres 8 tygodni młode pozostaje w ukryciu w gęstej trawie, a matka oddala się od niego na odległość 20-30 metrów. Zbliża się do młodego jedynie na 3-4 minuty, aby go umyć i nakarmić, zwykle raz podczas dnia i dwa razy w nocy. Po 8 tygodniach młode zaczyna wędrować wraz z matką, Po 4 miesiącach młode może przejść na pokarm stały, choć często nadal ssie matkę. Cielęta są zwykle odstawiane od piersi po 8-9 miesiącach, wtedy też stają się samodzielne.

Naturalni wrogowie

Głównie lwy, lamparty, krokodyle nilowe, likaony i hieny cętkowane.

Długość życia

W niewoli dożywają ok. 10 lat. Najstarszy bohor dożył w niewoli 18 lat. Długość życia na wolności nie jest dokładnie poznana. 

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś obiekt intensywnych polowań dla mięsa i skór. Obecnie polowania na bohory są popularne jedynie w Ugandzie, gdzie przy pomocy psów tropi się te nieuchwytne zwierzęta. Poroże samca bohora jest cenny trofeum dla wielu myśliwych. Uważany przez rolników za szkodnika upraw, gdyż często wkracza na tereny uprawne, zwłaszcza pola zbożowe. Czasami trzymany w ogrodach zoologicznych(rzadko).

Ciekawostki

• Wyróżnia się 5 podgatunków bohora, różniących się przede wszystkim umaszczeniem ciała(Redunca redunca redunca, Redunca redunca bohor, Redunca redunca cottoni, Redunca redunca nigeriensis i Redunca redunca wardi).
• Został opisany po raz pierwszy przez niemieckiego botanika i zoologa Peter'a Simon'a Pallas'a w 1767 roku.
• Rodzaj Redunca poza bohorem liczy jeszcze 2 gatunki antylop min. ridboka południowego(Redunca arundinum) i ridboka górskiego(Redunca fulvorufula).

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Ridbok_zwyczajny

-https://en.wikipedia.org/wiki/Bohor_reedbuck

-http://www.iucnredlist.org/details/19392/0

-http://animaldiversity.org/accounts/Redunca_redunca/

-http://www.arkive.org/bohor-reedbuck/redunca-redunca/

-http://www.ultimateungulate.com/Artiodactyla/Redunca_redunca.html

Eudorcas rufina - zagadka z gór Atlas

inne nazwy: gazela czerwona*

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Krętorogie
• Gatunek: Eudorcas rufina

Występowanie

Nigdy nie widziano gazeli czerwonej na wolności, ani nic nie wiadomo o siedlisku i środowisku jej życia. Znana jedynie z trzech martwych okazów, zakupionych od handlarzy w miastach Algier i Oran(Algieria). Niektórzy badacze sugerują iż zamieszkiwała tereny zalesione północno-zachodniej Algierii, między miastami Frenda i Telagg, oraz dolinę rzeczną Cheliff w północnej Algierii. Inni sugerują iż zamieszkiwała jedynie rejony miasta Sa’ida. Jednak żadna z sugestii nie została potwierdzona. Z badań nad martwymi gazelami wiadomo jedynie iż ich wyraziste umaszczenie, nie pozwalałoby im żyć na terenach pustynnych.

Ogólny opis 

Gazela mierzyła ok. 140 cm długości ciał. Z oryginalnych opisów ciał gazeli, wynika iż była bardzo podobna do gazeli rudoczelnej, jednak osiągała od niej większe rozmiary. Posiadała czerwonobrązową sierść z wąskim(2-4 cm szerokości), czarnym pasem wzdłuż boków  ciała, między przednią, a tylną kończyną. Spód ciała, zad i wewnętrzne części kończyn białe. Ogon czerwonobrązowy o długości ok. 22 cm, z czarną kępką sierści na końcu. Kopyta bardziej masywne od gazeli rudoczelnej.Centralna część głowy koloru czerwonobrązowego z graniczącymi białymi smugami po każdej stronie twarzy, biegnącymi nad oczami, aż po pysk(kolor biały mniej kontrastujący, niż u innych gazeli). Górna cześć głowy, policzki i boki szyi blade. Rogi osiągały u samców ok. 29 cm długości. Były lekko wykrzywione do tyłu, a jedynie końcówka rogów skierowana była do góry. Posiadały także liczne pierścienie poprzeczne na całej powierzchni. Przypuszczalnie rogi występowały u obu płci.

Dymorfizm płciowy 

brak danych. Wszystkie 3 próbki ciał gazeli czerwonej należały do samców, także nie wiadomo jak wyglądały samice tego gatunku. Przypuszcza się iż podobnie jak u gazeli rudoczelnej, samice był nieco mniejsze, a ich rogi nie były tak duże, jak samców.

Pożywienie

Roślinożerca. Przypuszczalnie głównie trawy, liście drzew i krzewów.

Zachowanie 

Brak danych. Nie obserwowano Eudorcas rufina żywych. Przypuszczalnie unikały kontaktu z człowiekiem.

Rozród

brak danych.

Naturalni wrogowie

Młode i osłabione osobniki mogły paść ofiarą szakali, lisów i hieny pręgowanej.

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Gatunek znany z trzech próbek ciał, zakupionych od handlarzy w Algier i Oran. Ostatnia próbka została nabyta w 1894 roku w Algier przez niejakiego E. Loder'a. Gazela następnie została uznana za "zagadkę z gór Atlas", gdyż była niezwykle rzadko obserwowana, a nawet myśliwi, którzy ponoć widzieli ten gatunek, nie byli zgodni co do zasięgu i siedliska w jakim występuje. Jedynie kuśnierzy z Oran byli zgodni co do tego iż gazela jest bardzo rzadka, a jej drogocenne futro na rynku, zdarzało się raz na 3-4 lata. W 1925 roku gatunek uznany za bardzo rzadki i przypuszczalnie wymarły. W 1929 roku francuski przyrodnik  L. Joleand określił zakres występowania gazeli Eudorcas rufina, oznaczając Oran i tereny graniczne Maroka. W 1936 roku francuski przyrodnik Heim de Balzaka poinformował iż gazela przypuszczalnie nadal występuje w lasach doliny Cheliff, między Oranem, a Algierem, jednak nie potwierdził to żadnymi obserwacjami. Oficjalnie za gatunek wymarły gazela została uznana przez IUCN w 1996 roku. Jednak od 2008 roku gatunek został uznany jako "niewystarczające dane", gdyż jedna z oryginalnych próbek po dokładniejszym zbadaniu, okazała się zależeć do gazeli rudoczelnej. Nie są znane przyczyny wymarcia gatunku. Możliwe iż przyczyniły się do tego polowania na ich skóry.

Ciekawostki

• Gazela czasami uznawana za podgatunek gazeli rudoczelnej(Eudorcas rufifrons). Ostatnie badanie przeprowadzone w 2008 roku udowodniły iż jedna z próbek, które miały należeć do gazeli czerwonej w rzeczywistości należą do gazeli rudoczelnej. Obecnie Eudorcas rufina uznawany jest za takson niepewny.
• Wymarłym gatunkiem gazeli jest także gazela Królowej Saby(Gazella bilkis), czasami uznawanej z podgatunek gazeli arabskiej(Gazella arabica), także wymarłej, choć obecnie takson ten jest niepewny, gdyż badania nad czaszką i skóra ponoć należącą do gazeli arabskiej, udowodniły iż w rzeczywistości należą do gazeli górskiej(Gazella gazella), lub jej hybrydy. Inną ostatnią wymarłą gazelą jest Gazella saudiya, traktowana niekiedy jako podgatunek gazeli dorkas(Gazella dorcas).
• Do rodzaju Eudorcas(wcześniej wliczanego do rodzaju Gazella) należą 4 gatunki gazel min. Eudorcas albonotata, gazela rudoczelna(Eudorcas rufifrons), gazela Thomsona(Eudorcas thomsonii) i wymarła gazela czerwona*.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Red_gazelle

-http://www.iucnredlist.org/details/8974/0

-http://www.petermaas.nl/extinct/speciesinfo/redgazelle.htm

-http://www.ultimateungulate.com/Artiodactyla/Eudorcas_rufina.html

Gazela jemeńska - wymarły gatunek, lub podgatunek?

inne nazwy: Gazela Królowej Saby

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Krętorogie
• Gatunek: Gazela Królowej Saby(Gazella bilkis)

Występowanie

Spotykana jedynie w Jemenie w pobliżu górzystych terenów miasta Ta'izz. Możliwe iż zamieszkiwała także tereny Al Wabra Wildlife Farm(rezerwat przyrody) w Katarze, gdzie została przypuszczalnie sfotografowana, jednak do dziś nie wiadomo czy przedstawione zwierzę to w rzeczywistości gazela Królowej Saby. Spotykana jedynie na zboczach górskich, porośniętych wilczomleczami(Euphorbia) na wysokości od 1230 do 2150 m n.p.m.

Ogólny opis

Gazela Królowej Saby była średniej wielkości roślinożernym ssakiem o długości ciała ok. 90-110 cm i wadze 15-20 kg. Ciało gazeli było smukłe z wydłużoną szyją i kończynami. Sierść koloru płowego, lub ciemnobrązowego z wyjątkiem białego brzucha, zadu, pyska i wewnętrznej części kończyn. Nad okiem biegł zwykle biały pas. Po bokach ciała oraz między oczami, a nozdrzami biegł czarny pas. Ogon krótki, koloru czarnego. Rogi o długości 10-30 cm, nieznacznie wykrzywione do środka.

Dymorfizm płciowy

Widoczny. Samce osiągały nieco większe rozmiary, oraz posiadały dłuższe rogi.

Pożywienie

Roślinożerca. Głównie trawy, liście drzew i krzewów.

Zachowanie

Słabo poznane. Gazela obserwowano jedynie kilkakrotnie. Żyła w małych grupkach, zwykle do 3 osobników, choć nierzadko widywano samotne osobniki. Unikała kontaktu z człowiekiem, dlatego trzymała się z dala od ludzkich osiedli i dróg. Mogła lokalnie wędrować w poszukiwaniu pożywienia.

Rozród

Brak danych. Przypuszczalnie nie odbiegało zbytnio od zachowań rozrodczych innych spokrewnionych gazel.

Naturalni wrogowie

Młode i osłabione osobniki mogły paść ofiarą szakali, lisów i hieny pręgowanej.

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Do 1951 roku gazela Królowej Saby była w mirę liczna. Przypuszczalnie została wytępiona podczas działań wojennych w rejonach Jemenu, gdzie masowo na nią polowano dla mięsa. Podczas badań terenowych w roku 1992 nie odnaleziono żadnego osobnika tego gatunku, a z relacji miejscowej ludności wynikło iż gazeli nie widywano już od kilku lat. W 1985 roku została sfotografowana para gazeli w Al Wabra Wildlife Farm w Katarze, jednak nie wiadomo czy owe zwierzęta zależą do wyżej opisywanego gatunku. Aż do 2000 roku gazela Królowej Saby była klasyfikowana jako gatunek/podgatunek krytycznie zagrożony, później już jako wymarły. Zebrano jedynie 5 okazów muzealnych znajdujących się w Chicago Field Museum of Natural History.

Ciekawostki

• Nazwa gazeli, pochodzi od biblijnej królowej Saby, rządzącej Królestwem Saba, leżącym w południowo-zachodniej części Półwyspu Arabskiego(obecny Jemen).
• Czasami uznawana jako podgatunek gazeli arabskiej(Gazella arabica), która także jest gatunkiem wymarłym. Jednak w 2012 roku badania genetyczne przeprowadzone nad znaną czaszką i skórą należącą do gazeli arabskiej, udowodniły iż w rzeczywistości należą do Gazella gazella, lub jej hybrydy. Dlatego obecnie takson Gazella arabica uznawany jest za niepewny.
• Wymarłym gatunkiem gazeli jest także gazela czerwona*(Eudorcas rufina) obecnie także uznawana za takson niepewny, gdyż istnieją skromne dane o tym gatunku, a niektórzy badacze sądzą iż mogła być podgatunkiem gazeli rudoczelnej(Eudorcas rufifrons). Inną ostatnią wymarłą gazelą jest Gazella saudiya, traktowana niekiedy jako podgatunek gazeli dorkas(Gazella dorcas).
• Obecnie do rodzaju Gazella klasyfikuje się 8 gatunków współcześnie żyjących(gazela edmi[Gazella cuvieri], gazela Lodera[Gazella leptoceros]), 3 gatunki wymarłe(gazela Królowej Saby, gazela arabska[Gazella arabica] i  Gazella saudiya), oraz kilkanaście gatunków wymarłych w prehistorii (Gazella borbonica, Gazella pilgrimi).

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Queen_of_Sheba%27s_Gazelle

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Gazela_jeme%C5%84ska

-http://www.iucnredlist.org/details/8987/0

-http://www.petermaas.nl/extinct/speciesinfo/bilkisgazelle.htm

-http://eol.org/pages/308551/details

Pelorovis - czyżby przodek bawołu?

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Krętorogie
• Gatunek: Pelorovis antiquus

Występowanie

Zamieszkiwał otwarte tereny trawiaste Afryki subsaharyjskiej od 2,5 milionów lat temu(wczesny plejstocen) do 12 000 lat temu(późny plejstocen). Niektóre dowody archeologiczne wskazują iż mógł żyć na terenie Afryki Północnej jeszcze 4 tysiąca lat temu(holocen).

Ogólny opis

Pelorovis był dużym ssakiem krętorogim, przypominającym z wyglądu bawoła afrykańskiego. Dobrze zbudowana czaszka wyposażona była w ponad 1 metrowe rogi, skręcone do góry u tego gatunku. Zapewne rogi mogły osiągać nawet 2 metry długości, lecz nie odnaleziono kompletnych rogów dorosłego osobnika, gdyż zbudowane z kreatyny nie przetrwały próby czasu. Ciało było krępe, lecz masywne. Dorosły osobnik mógł osiągać ok. 3 m długości ciała, 190 cm wysokości, przy masie 1200-2000 kg. Wraz z Bison latifrons posiadał największe rogi wśród ssaków krętorogich.

Dymorfizm płciowy 

Przypuszczalnie samce były większe i masywniejsze. Obie płcie posiadały rogi.

Pożywienie

Przypuszczalnie głównie roślinność trawiasta.

Zachowanie

Brak danych. Przypuszczalnie zwierzę stadne, często wędrujące w poszukiwaniu nowych pastwisk. Swoich masywnych rogów zwierzęta używały do obrony przed drapieżnikami, oraz podczas walk o hierarchie.

Rozród

brak danych. Samica rodziła przypuszczalnie 1 młode.

Naturalni wrogowie

Przypuszczalnie głównym wrogiem pelorovisa był lew. Młode osobniki mogły także padać ofiarą hien, lampartów i likaonów.

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Pelorovis wymarł przypuszczalnie podczas tzw. wymierania plejstoceńskiego, podczas którego w wyniku ocieplania się klimatu wymarła niemal cała megafauna. Przypuszczalnie w wyniku zmian w środowisku, lub/i konkurencji ze strony innych gatunków np. bawoła afrykańskiego pelorovis wymarł. Mógł przetrwać do 4 tysięcy lat temu, tak więc jego wymarcie może wiązać się także z ekspansją człowieka.

Ciekawostki

• Szczątki Pelorovis antiquus są odnajdywane na terenie całej Afryki subsaharyjskiej, jednak kompletny szkielet został odnaleziony na terenie Algierii w pobliżu miasta Dżilfa.
• Przez pierwszych badaczy Pelorovis antiquus został zakwalifikowany do rodzaju Bubalus. Niektórzy badacze sugerują iż mógł być przodkiem bawoła afrykańskiego(Syncerus caffer).
• Pelorovis jest często przedstawiany na naskalnych malowidłach przez pierwszych ludzi np. na terenie Libii.
• Pelorovis antiquus jest blisko spokrewniony z Pelorovis oldowayensis o bardziej smukłej budowie ciała i rogach skręconych w dół, oraz z Pelorovis turkanensis o rogach mniej skręconych, skierowanych w górę. Czasami do rodzaju Pelorovis klasyfikuje się także Pelorovis howelli.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Pelorovis

-http://prehistoric-fauna.com/Pelorovis-antiquus

-http://scienceblogs.com/tetrapodzoology/2011/04/28/great-bubalus-rock-art/

-http://www.prehistoric-wildlife.com/species/p/pelorovis.html

Antylopowiec modry - niebieska antylopa z RPA

inne nazwy: antylopa niebieska, antylopa modra

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Krętorogie
• Gatunek: Antylopowiec modry(Hippotragus leucophaeus)

Występowanie

Antylopa modra była gatunkiem endemicznym dla Republiki Południowej Afryki, gdzie zamieszkiwała przybrzeżne równiny południowo-zachodniej Prowincji Przylądkowo Zachodniej na wschód od gór Hottentots Holland, w pobliżu miast Caledon , Swellendam i Bredasdorp, gdzie jej obszar występowania wynosił mniej niż 4 000 km*2. Reliktowa populacja występowała także w Wolnym Państwie w pobliżu miasta Bethlehem. Jednak paleontolodzy i archeolodzy, uważają iż na początku epoki holoceńskiej(ok. 10 tysięcy lat temu), antylopa niebieska zamieszkiwała obszar od Elands Bay(północna Prowincja Przylądkowa Zachodnia) po Uniondale(wschodnia Prowincja Przylądkowa Zachodnia), choć naskalne malowidła przedstawiające tą antylopę znaleziono w Ficksburgu i Parku Narodowym Golden Gate Highlands. Antylopa zasiedlała rozległe użytki zielne, blisko źródeł wody. Unikała terenów zalesionych.

Ogólny opis 

 Antylopa modra była dużym gatunkiem ssaka kopytnego, osiągając 250-300 cm długości ciała, oraz 100-120 cm wysokości w kłębie. Warzyła ok. 160 kg. Antylopa miał stosunkowo długi i mocno zbudowany kark, oraz krótką grzywę. Nogi długie, białe z pionowymi, ciemnymi pasami. Ogon zakończony kępką sierści. Pysk długi, mierzący ok. 40 cm długości, uszy długie, podobne do oślich. Rogi długie, posiadające 20-35 pierścieni, osiągające 50-60 cm długości. Rogi były umiejscowione nad oczami i łagodnie zakrzywione na końcach do tyłu w kierunku ramion. Sierść antylopy była krótka o delikatnym jasnoniebieskim połysku, zanikającym po śmierci zwierzęcia. Okolice brzucha były białe, a górna część pyska brązowa. Przed oczami widniała biała, dobrze widoczna plama.

Dymorfizm płciowy

Nieco wyraźny po osiągnięciu przez samca 3 roku życia. Futro samca stawało się wtedy jaśniejsze(prawie białe). Także rogi były zwykle większe i lepiej rozwinięte u samców.

Pożywienie

Roślinożerca. Antylopa żywiła się różnymi gatunkami traw. W przeciwieństwie do większości antylop nie przepadała za świeżą trawą, z wyjątkiem pory suchej, kiedy w wyniku braku alternatyw, zjadała trawę rosnącą blisko brzegu. Zapewne musiała codziennie korzystać ze źródła wody, jak robią to spokrewnione antylopy z rodzaju Hippotragus.

Zachowanie

Antylopa modra była ssakiem aktywnym podczas dnia, zwłaszcza wczesnym rankiem i późnym popołudniem. Najgorętszy porę dnia spędzała odpoczywając w cieniu drzew. Antylopa była spotykana w stadach haremowych, składających się z samic, cieląt i dominującego samca, licząc ok. 20 osobników, choć stada składające się z ponad 80 antylop także nie były rzadkością. Samce często prowadziły walki o dominację, ścierając się swoimi rogami, oraz trącając głową. Samce które nie zdobyły swojego haremu, często tworzyły grupy kawalerów(stada złożone z samych samców). Podczas pory deszczowej, stada zwykle dzieliły się na mniejsze grupy, łącząc się zwykle jedynie przy wodopoju. W porze suchej grupy zwykle gromadziły się na najlepszych pastwiskach, a w okresie odchowu młodych w celach bezpieczeństwa cieląt. Dominujący samiec zwykle eksponował swój wysoki status, leżąc, lub stojąc nieco dalej od swego stada, w widocznym miejscu. Samiec chcąc przejąć dane stado, zwykle zbliżał się do niego z wysoko postawioną głową. Głowa trzymana nisko była zwykle oznaką uległości. Opisywana jako antylopa o dosyć agresywnym usposobieniu. Przed drapieżcami chroniły się ucieczką, lecz w razie konieczności nie wahały używać w obronie swoich rogów.

Rozród

Okres godowy u tej antylopy przypadał przez cały rok, choć jego nasilenie obserwowano w szczycie letnim. Po 270-280 dniach, samica rodziła jedno, ok. 12 kg cielę. Po osiągnięciu dojrzałości samce były odganiane ze swojego rodzimego stada przez dominującego samca, samice zwykle pozostawały w haremie.

Naturalni wrogowie

Hieny cętkowane, likaony, lwy, lamparty, a dla młodych dodatkowo hiena brunatna.

Długość życia 

ok. 18 lat.

Przyczyny wymarcia

Badacze na podstawie kopalnych dowodów, sugerują iż ok.10 tysięcy lat temu antylopa modra występowała powszechnie na równinach Afryki Południowej, a jej zasięg mógł sięgać aż po Ficksburg i Park Narodowy Golden Gate Highlands. Jednak 3 200-2000 lat temu populacja antylopy niebieskiej drastycznie zmalała, co zbiegło się w czasie z nagłym ociepleniem klimatu. Około 400 roku n.e. człowiek wprowadził owce na tereny zamieszkałe przez te antylopy i wskutek nadmiernego wypasu, prowadził do degradacji siedliska tego gatunku. Antylopa wskutek konkurencji z wprowadzonymi zwierzętami hodowlanymi, oraz chorób wraz z nimi przywleczonymi, stawała się coraz rzadsza. Palowania przez rdzennych mieszkańców Afryki były prowadzone na małą skalne, jednak ze względu na małą populacje, mogły odegrać ważną rolę w zagładzie tego gatunku. Naskalne malowidła świadczą o tym iż dla Buszmenów z ludu San były to zwierzęta czczone, obdarzone nadprzyrodzoną mocą. Kiedy Europejczycy przybyli w XVII i XVIII wieku do Koloni Przylądkowej, populacja antylopy była już mała. W 1774 roku szwedzki przyrodnik Carl Peter Thunberg opisała antylopę modrą jako gatunek rzadki, jednak to nie przeszkodziło europejskim rolnikom i myśliwym polować na te zwierzę, a broń palna szybko przetrzebiła pozostałe stada tej antylopy. Myśliwy polowali głównie dla skóry tego zwierzęcia, która była wykorzystywana min. przy produkcji worków na zboże, mięso opisywane jako tłuste, wykorzystywane jako karma dla psów. Według niemieckiego zoologa Martin'a Lichtenstein'a ostatnia antylopa w Prowincji Przylądkowo Zachodniej padła około roku 1800 w Swellendam, natomiast w Wolnym Państwie ostatnia antylopa niebieska zginęła ok. roku 1850.

Ciekawostki

• Jest pierwszym dużym ssakiem Afryki wymarłym w czasach historycznych.
• Zachowano kilka skór tego zwierzęcia, lecz nie oddają one charakterystycznego niebieskiego połysku, gdyż znikał on wraz ze śmiercią zwierzęcia. 
• Poza antylopą modrą z terenów RPA wymarł także podgatunek lwa(Panthera leo melanochaitus), serwala(Leptailurus serval serval), fakoszera(Phacochoerus aethiopicus aethiopicus) i zebry stepowej(Equus quagga quagga, zwany kwagą właściwą). Za przypuszczalnie wymarłego uważa się złotokreta Cryptochloris wintoni, oraz rózgowca Tetradactylus eastwoodae. 
• Antylopę modrą klasyfikuje się do rodzaju Hippotragus, wraz z 2 innymi przedstawicielami, antylopą końską(Hippotragus equinus) i antylopą szablorogą(Hippotragus niger).

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Bluebuck

-http://www.arkive.org/bluebuck/hippotragus-leucophaeus/

-http://www.iucnredlist.org/details/10168/0

-http://www.petermaas.nl/extinct/speciesinfo/bluebuck.htm

-http://animaldiversity.org/accounts/Hippotragus_leucophaeus/