Rusingaceros leakeyi - afrykański leśny nosorożec

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Nieparzystokopytne
• Rodzina: Nosorożcowate
• Gatunek: Rusingaceros leakeyi

Występowanie

Rejony Kenii w pobliżu dzisiejszego jeziora Wikorii.

Okres występowania

Wczesny miocen ok. 17,5 mln la temu.

Siedlisko 

W miocenie tereny Kenii były porośnięte lasem deszczowym, także to przypuszczalne siedlisko tego gatunku.

Ogólny opis

Nosorożec indyjski. Bliski krewniak Rusingaceros leakeyi

Nosorożce posiadają masywne i wydłużone ciało, które było pokryte jest grubą skórą przypominającą pancerz(podzielona na płyty). Owłosienia jest zwykle skromne. Kończyny grube i masywne, trójpalczaste zakończone kopytem. Ogon obecny, smukły. Głowa wydłużona z niedużymi oczami i uszami i dość obszernymi nozdrzami. Charakterystyczne dla nosorożców jest występowanie wyrostka rogowego zbudowane z kreatyny na kości nosowej, czasem także dodatkowo na kości czołowej(bardzo rzadko wyrasta trzeci róg).

Istnieje bardzo mało źródeł opisujących gatunek. Rusingaceros leakeyi był nosorożcem dwurożnym. Wielkością przypominał dzisiejsze nosorożce.

Dymorfizm płciowy  

Brak danych. Obecnie obie płcie nosorożców są bardzo podobne. Samce osiągają przeważnie nieco większe rozmiary. U samic róg jest zwykle dłuższy i smuklejszy.

Pożywnie 

Roślinożerca. Dzisiejsze gatunki żywią się głównie trawami, gałęziami i korą, urozmaicając dietę w orzechy i owoce.

Zachowanie, rozród, długość życia 

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Hienodont

Dorosłe osobniki przypuszczalnie rzadko padały ofiarą drapieżników. Młode mogły padać ofiarą kotowatych czy hienodontów.

Przyczyny wymarcia

Brak danych. Mógł wymrzeć w którymś z pomniejszych masowych wymierań w neogenie.

Znaleziska 

Szczątki rusingacerosa zostały odnalezione na terenie Kenii(czaszka, szczęka i dwie żuchwy z 2 znalezisk). Dokładniej na wyspie Rusinga leżącej na jeziorze Wikorii.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Hyrachyus

Rusingaceros leakeyi pierwotnie opisany pod nazwą Dicerorhinus leakeyi określając jego bliskie pokrewieństwo z nosorożcem sumatrzańskim. W 2010 roku został przyporządkowany do monotypowego rodzaju Rusingaceros i plemienia Rhinocerotini wraz z Gaindatherium, nosorożcem indyjskim i nosorożcem jawajskim(i wymarłymi przedstawicielami rodzaju Rhinoceros).

Elasmoterium

Pierwsze nosorożce pojawiły się przypuszczalnie na terenie Chin ok. 55-48 mln(eocen) lat temu(Hyrachyus crista i Hyrachyus neimongoliensis). Hyrachyus był anatomicznie zbliżony do tapirów, lecz jego uzębienie przypominało te występujące u nosorożcowatych, dlatego przypuszcza się że obie rodziny są dość blisko spokrewnione(posiadały wspólnego przodka). Nie posiadały rogów ani trąby i bardziej przypominały przedstawiciele koniowatych. Kolejne gatunki rozprzestrzeniły się na terenie Azji, Europy oraz Ameryki Północnej. Kolejnymi gałęziami ewolucyjnymi nosorożcowatych były bezrogie Hyracodontidae żyjące 48 do 26 mln lat temu. Niektóre gatunki posiadały przystosowania do szybkie biegu, upodabniając się do koniowatych(Hyracodon), inne zaś osiągały bardzo duże rozmiary, żerując wśród koron drzew(Paraceratherium). Inną rodziną były Amynodontidae bytujące od 48 do 0,7 mln lat temu. Przypominały hipopotamy z racji ziemnowodnego trybu życia. Ostatnią grupą są Rhinocerotidae(nosorożcowate), które osiągnęły największy rozkwit ewolucyjny i przetrwały do czasów współczesnych. Prehistoryczni przedstawiciele zwykle posiadali mniej lub bardziej rozwinięte wyrostki rogowe. W okresie oligoceńskich wymierań wymarło najwięcej przedstawicieli nosorożcowatych, a rodzina stopniowo w kolejnych okresach zmniejszała się. Do czasów holoceńskich przetrwały przedstawiciele Elasmotherium, nosorożec włochaty(Coelodonta antiquitatis), Stephanorhinus i współcześnie żyjące nosorożce.  


Bibliografia:

-https://books.google.pl/books?id=6c8lDQAAQBAJ&pg=PA681&lpg=PA681&dq=Rusingaceros+description&source=bl&ots=Lnvge7yiMM&sig=ACfU3U1_Uh3I4bxO85jvSC8c5j1xCKpi5g&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwi5ybCsoN3iAhWymIsKHfddADQQ6AEwCHoECAkQAQ#v=onepage&q=Rusingaceros%20description&f=false
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=43141
-https://en.wikipedia.org/wiki/Rhinoceros
-

Proboscidipparion sinense - krzyżówka konia i tapira

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Nieparzystokopytne
• Rodzina: Koniowate
• Gatunek: Proboscidipparion sinense

Występowanie

Proboscidipparion sinense zamieszkiwał tereny wschodniej Azji. Jego szczątki odnajdywane są głównie na terenie północnych Chin i datowane na wczesny plejstocen 2 - 1,5 milionów lat temu. Przypuszczalnie zwierzę zamieszkiwało tereny w pobliżu rzek i jezior(struktura nosa podobna do tapirów, może sugerować zamieszkiwanie podobnych środowisk).

Ogólny opis

Proboscidipparion sinense budową ciała i rozmiarem przypominał dzisiejsze konie. Osiągał ok. 2,3 metrów długości ciała, 165 cm wysokości w kłębie i ok. 180 kg wagi. Charakterystyczną cechą proboscidippariona był wydłużony kształt czaszki, oraz wysunięta do tyłu kość nosowa, co może świadczyć o obecności przerośniętej struktury nosowej(podobnej jak u suhaka), lub krótkiej trąby(jak u tapirów). Zęby trzonowe i przedtrzonowe były dość duże ze znacznymi fałdami, co może świadczyć o jedzeniu twardego rodzaju roślinności. U każdej nogi posiadał trzy palce pokryte kopytem.

Dymorfizm płciowy

Brak danych.

Pożywienie

Roślinożerny. Z uwagi na budowę zębów, przypuszczalnie duży udział w diecie gatunku miały rośliny twarde(gałęzie drzew i krzewów, korzenie, kora itp.).

Zachowanie

Brak danych. Przypuszczalnie jak inni współcześni przedstawiciele rodziny koniowatych, był zwierzęciem stadnym. Nie wiadomo, jakie zadanie pełniła struktura nosowa proboscidippariona. Jeżeli była to trąba, mogła służyć jak narząd chwytny, lub podobnie jak u suhaka, oczyszczać wdychane powietrze z pyłów unoszonych podczas galopu, czy burz piaskowych. Budowa kopyta umożliwiała gatunkowi sprawne poruszanie się po twardym gruncie, jak i po bagnistym podłożu.

Rozród 

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Hieny, wilki i duże kotowate.

Długość życia

Brak danych.

Przyczyny wymarcia

Nieznane.

Ciekawostki 

• Pierwsze szczątki proboscidippariona(czaszka) zostały odnalezione na terenie miasteczka Langou(prowincja Henan, Chiny) i opisane w 1927 roku.
• Niektóre źródła podają iż szczątki proboscidippariona odnaleziono również na terenie Wielkiej Brytanii, lecz brak dokładniejszych informacji na ten temat.
• Przez większość czasu od odkrycia pozycja taksonomiczna proboscidippariona była niepewna. Często traktowany jako przedstawiciel rodzaju Hipparion(Hipparion sinense), lub nawet jako podgatunek któregoś z jego przedstawicieli. Systematyka rodzaju została dokładnie określona przez chińskiego paleontologa Tao Deng'a, po odkryciu kolejnej czaszki młodego osobnika w 2012 roku.

• Proboscidipparion był jednym z ostatnich przedstawicieli porodziny Equinae, charakteryzującej się występowaniem kilku palców pokrytych kopytem. Współczesne koniowate posiadają jeden dobrze rozwinięty palec(III) pokryty pojedynczym, dużym kopytem.

• Pochodzenie proboscidippariona jest niejasne. Przypuszczalnie reprezentują tą samą linię ewolucyjną co hippariony z uwagi na podobną budowę kości nosowej niektórych przedstawicieli tego rodzaju np. Hipparion dermatorhinus. Tao Deng uważa iż Hipparion dermatorhinus jest blisko spokrewniony z rodzajem Proboscidipparion.
• Innym przedstawicielem rodzaju Proboscidipparion jest Proboscidipparion pater żyjący jeszcze w pliocenie ok. 4 mln lat temu. 

Bibliografia:

-https://it.wikipedia.org/wiki/Proboscidipparion

-http://english.ivpp.cas.cn/rh/rp/201202/t20120216_81383.html

-http://prehistoric-fauna.com/Proboscidipparion-pater

-https://it.wikipedia.org/wiki/Equus

Tarpan - przodek konia domowego, czyli wymarła dzikość Europy.

inne nazwy: dziki koń euroazjatycki, tarpan leśny

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Nieparzystokopytne
• Rodzina: Koniowate
• Gatunek: Tarpan (Equus gmelini)

Występowanie

Pierwotnie tarpany od plejstocenu występowały od Francji i Hiszpanii po centralną Rosję. Zamieszkiwały całą Europę, z wyjątkiem krajów skandynawskich, Irlandii i Islandii. Tarpan prawdopodobnie zamieszkiwał tereny otwarte, takie jak rozległe łąki, lub pastwiska na skrajach lasów.

Opis gatunku

Na podstawie malowideł naskalnych pierwszych ludzi i skromnych podań opisujących konia, można z wielkim prawdopodobieństwem zrekontrować wygląd gatunku. Ostatni osobnik żyjący w niewoli mierzył ok. 140 cm wysokości w kłębie, miał gęsto, zwisającą grzywę i sierść maści grullo(myszata). Naukowcy uważają iż dominującą maścią wśród dzikich populacji konia była właśnie maść myszata, czyli jednolicie szara sierść i czarna w dolnych partiach kończyn. Tarpan posiadał także czarne pręgi na kończynach i grzbiecie oraz czarno-szary włos na grzywie i ogonie, lecz mogły występować różne inne kolory sierści u koni np. brązowa, kasztanowa, czy biała. Zimą sierść stawała się grubsza i jaśniejsza. Wzdłuż grzbietu biegła ciemna pręga. Kończyny konia był krótkie, a głowa masywna.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego.

Pożywienie

Tarpany najchętniej jadły trawy, zioła oraz rośliny motylkowe, lecz także młode pędy i liście drzew. Zimą wygrzebywały roślinność spod śniegu, skubały korę i mech. 

Zachowanie

Tarpany żyły zazwyczaj w stadach, którym przewodził dominujący ogier. Konie te były zwierzętami o dziennym trybie życia i zazwyczaj większość dnia spędzały na poszukiwaniu najlepszych pastwisk. W razie kiedy jeden z członków stada zauważył niebezpieczeństwo, dawał pozostałym członkom stada sygnał do ucieczki. Stado zazwyczaj wtedy galopem uciekało w miejsce z dala od zagrożenia. Wraz z zapadnięciem zmroku, konie formowały krąg, z głowami w środku. Wewnątrz kręgu znajdowały się źrebięta i młode konie. Każde zwierzę drzemało stojąc na 3 nogach, kiedy czwarta noga była lekko ugięta i opierała się na czubku kopyta. Taka formacja dawała koniom ochronę przed drapieżnikami. Broniący się koń, wierzgał tylnymi nogami, próbując kopnąć przeciwnika.

Rozród

Okres rozrodczy u tarpanów wypadał zazwyczaj wiosną. Zazwyczaj klacz po urodzeniu źrebaka, już po miesiącu mogła zajść w ruje. Prawo do samicy miał zazwyczaj jedynie dominujący samiec przewodzący stadem, lecz często dochodziło do walk o dominacje między ogierami. Po udanej kopulacji, klacz po 11 miesiącach rodziła jedno źrebię. Młody koń od razu musi stanąć na nogi o własnych siłach, w innym wypadu może zostać porzucone. Klacz zazwyczaj osiągały dojrzałość w wieku 4 lat, a ogiery w wieku 5 lat. Dorosłe samce były wypędzane z stada, a samice zazwyczaj pozostawały. Wypędzone ogiery często tworzyły stada tzw. stada kawalerów.

Naturalni wrogowie

Dorosły osobnik mógł paść ofiarą wilków lub niedźwiedzia brunatnego, lecz młodego osobnika, pozostawionego bez opieki, mógł upolować ryś, czy lis.

Długość życia

Prawdopodobnie, tak jak ich dzicy potomkowie koniki polskie, mogły dożyć 25 lat.

Przyczyny wymarcia

W erze paleolitycznej pierwotne ludy polowali na konie, gdyż były one bogatym źródłem białka. Jedna z teorii mówi iż udomowili oni dzikie konie między rokiem 6000-4000 p.n.e, dając początek koniom domowym. Wraz z postępem cywilizacji populacja tarpanów zaczęła gwałtownie maleć. Konie tępiono ze względu na straty rolnicze, jakie dokonywały wchodząc na pola oraz przez krzyżowanie się z końmi domowymi, gdyż potomstwo takiej pary, było zazwyczaj trudne w oswojeniu. Wpierw dzikie konie wyginęły w Europie Zachodniej, a później zaczęły wymierać także w wschodniej części. W Polsce ostanie tarpany przetrwały do roku 1780 w puszczy Białowieskiej, jednak zostały one odłowione i umieszczone w zwierzyńcu hrabiów Zamoyskich, aby chronić gatunek przed wymarciem. W 1808 roku konie zostały rozdane okolicznym chłopom z powodu biedy, a tam krzyżowały się z końmi domowymi. 1880 roku tarpany stały się już bardzo rzadkie. Około roku 1879 ostatni dziki koń został przypadkowo zabity podczas próby schwytania go. Ostatni tarpan w niewoli zdechł w 1909 w rosyjskim zoo. W roku 1936 prof. Tadeusz Vetulani badał koniki polskie, czyli konia powstałego z krzyżówek konia domowego i tarpana, i postanowił utworzyć hodowle, która miała na celu odtworzenie pierwotnego gatunki dzikiego tarpana. Jednak podczas II wojny światowej hodowla została zamknięta, a koniki wywiezione do Niemiec. W roku 1949 ocalałe koniki, wróciły do Polski i aktualnie prowadzone są badania. Koniki polskie żyją na wolności z nieznaczną ingerencją człowieka, ma to na celu stopniowe odtworzenie dzikiego konia tarpana.

Ciekawostki

• Czasami tarpana i konia Przewalskiego, zalicza się do tego samego gatunku, zwanego dziki koniem(Equus ferus), do którego zalicza się także konia domowego.
• Tarpan oraz koń Przewalskiego są prawdopodobnie przodkami konia domowego.
• Konik polski to rasa konia domowego, która pochodzi prawdopodobnie od dzikiego tarpana. Choć niektórzy wątpią w to, aby konik polski był spokrewniony z tarpanem, to prowadzone są badania nad konikami polskimi, w celu odtworzenia gatunku. Konik polski w stanie dzikim występuje jedynie na terenie Polski, między innymi w Roztoczańskim Parku Narodowym.
• Prowadzony jest program w celu introdukcji konika polskiego na teren Bieszczad, co uzupełniłoby lukę w ekosystemie pozostawioną przez tarpana. Tamtejsze łąki i pastwiska zarastają, a wprowadzenie konika na ten teren, zapobiegłoby temu procesowi.
• U koników polskich i prawdopodobnie i u tarpanów, występuje zjawisko rekompensaty wzrostu. W okresie kiedy pożywienia jest mało, źrebię przestaje rosnąć, aż do okresu kiedy pożywienia jest pod dostatkiem, wtedy też młody koń zaczyna szybko osiągać rozmiary dorosłego konia.
• Tarpan był najbliżej spokrewniony z koniem Przewalskiego(Equus przewalskii). Konie te były jedynymi przedstawicielami dzikich koni z rodzaju Equus.
  
  

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Tarpan_(ko%C5%84)

-https://en.wikipedia.org/wiki/Tarpan

-http://dinoanimals.pl/zwierzeta/tarpan-wymarly-dziki-kon/

-http://www.petermaas.nl/extinct/speciesinfo/tarpan.htm

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Konik_polski