Mamutowiec olbrzymi - kruchy gigant

inne nazwy: sekwoja olbrzymia, sekwojadendron, welingtonia, mamutowe drzewo

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Nagonasienne
• Rząd: Cyprysowce
• Rodzina: Cyprysowate
• Gatunek: Mamutowiec olbrzymi(Sequoiadendron giganteum)

Występowanie

Występuje na terenie gór Sierra Nevada(Kalifornia), głównie na ich zachodnich zboczach(Calaveras, Madera, Fresno, Mariposa, Placer, Tulare & Tuolumne Counties). Jego zakres jest silnie rozdrobniony i mierzy łącznie ok. 14 200 ha. Rośnie między 1500-2500 metrem n.p.m, tworząc leśne gaje.

Ogólny opis

Mamutowiec olbrzymi jest bardzo dużym drzewem, osiągającym nawet ponad 80 metrów wysokości(obecnie największy 84 m). Pień drzewa jest prosty, wyraźnie rozszerzony u nasady o grubej i czerwonobrązowej korze, pękającej i łuszczącej się płatami u starszych okazów. Młode pędy są zielonoszare, z wiekiem brązowieją. U młodych okazów korona gęsta i stożkowata, natomiast u starszych bardziej cylindryczna z konarami wyrastającymi dopiero na dużych wysokościach. Igły łuskowate, grube i ostro zakończone, zwykle koloru ciemnozielonego, lub niebieskozielonego. Pojedyncza igła osiąga 5-10 mm długości i ułożona jest w trzech podłużnych szeregach.

Rozmnażanie

Gatunek jednopienny. Kwitnie zwykle od marca do kwietnia. Kwiatostany wytwarzane są na końcach pędów. Kwiatostany męskie są owalne, białawe, zbudowane z 12-20 sporofili u mierzące ok. 4-8 mm długości. Zawsze rosną pojedynczo na końcówce pędu. Kwiatostan żeński jest elipsoidalny o długości 4-9 cm i 5 cm szerokości, zbudowany z zdrewniałych i silnie przylegających łusek. Pierwotnie rosną wzniesione, później zwisają. Szypułka stale grubieje wraz z dojrzewaniem nasion. W każdej łusce znajduje się od 3 do 9 jasnobrązowych, spłaszczonych i oskrzydlonych nasion o długości 3-6 mm. Szyszka osiąga maksymalną wielkość jesienią następnego roku, a dojrzewa po ok. 3 latach. Po wysypaniu nasion jeszcze długo pozostaje na drzewie(nawet do 20-30 lat). Szybko kiełkuje. Siewka posiada od 3 do 5 liścieni.

Zagrożenia

Wraz z odkryciem mamutowca, zaczął on wzbudzać zainteresowanie wielu ludzi. Gaje sekwojowe zaczęto wycinać, głównie w celu pozyskania odpornego na gnicie drewna, mimo iż było ono także kruche, a całość niezwykle ciężka. Często podczas ścinania drzewa w wyniku kolizji z ziemią, duży procent drewna ulegał rozkruszeniu. Jenak i tak ludzie zniszczyli ponad 90% pierwotnych lasów, które porastał mamutowiec. Od 1955 roku tereny na którym występuje sekwoja olbrzymia zostały objęte ochroną prawną. Obecnie największym zagrożeniem dla gatunku są pożary lasów, które szybko rozprzestrzeniają się w wyniku wprowadzenia obcych gatunków podszytowych przez człowieka. Mamutowiec olbrzymi jest obecnie klasyfikowany jako gatunek zagrożony, a jego populacja wydaje się maleć.

Długość życia

Nawet do kilku tysięcy lat. Najstarsze datuje się na ok. 3,5 tysiąca lat.

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś jego drewno masowo wykorzystywano po odkryciu drzewa. Charakteryzowało się czerwonawym kolorem, lekkością i niezwykłą odpornością na gnicie u warunki atmosferyczne. Drewno zachowywało swoje właściwości, nawet u drzew padłych kilka tysięcy lat temu. Jednak drewno jest niezwykle trudne w obróbce ze względu na swoją kruchość, dlatego obecnie nie posiada wielkiego znaczenia. Obecnie nie ścina się już dzikich i wiekowych okazów, a uprawia na specjalnych plantacjach(mamutowiec ma dosyć duży przyrost). Czasami młode drzewka używane jako choinki świąteczne. Dziś największą popularnością mamutowiec cieszy się w uprawie, jako ładnie prezentujące się i nie trudne w uprawie drzewo. Lasy sekwojowe są także dosyć dużą atrakcją turystyczną.

Warunki uprawy

Jest drzewem uprawianym głównie w Europie i Chinach. W Polsce rzadki, uprawiany głównie na zachodzie kraju. Często przemarza, dlatego młode drzewka należy okrywać na zimę. Mamutowca przed zimą wzmacnia się także siarczanem potasu w nawozie. Lubi stanowiska nasłonecznione o wilgotnej glebie, wtedy też ma największy przyrost(nawet 1 metr rocznie). Wyselekcjonowano kilka odmian mamutowca w uprawie.

Ciekawostki

• Obecnie największy mamutowiec osiągnął 84 metry(Generał Sherman), lecz naukowcy szacują iż niektóre osobniki ścięte w XIX wieku mogły osiągać nawet 135 metrów.
• Zaraz po sekwoi wieczniezielonej(Sequoia sempervirens) i eukaliptusowi królewskiemu(Eucalyptus regnans) jest największym współcześnie żyjącym drzewem.
• W Polsce największy okaz mamutowca rośnie w Brwicach i osiąga obecnie 27 metrów. Niegdyś większe okazy rosły w Kłaninie i Glinnej, lecz przemarzły.
• Wraz z sekwoją wieczniezieloną, jest drzewem symbolizującym Kalifornie.
• Mamutowiec mimo iż był dobrze znany rdzennej ludności Ameryki to przez nowych kolonizatorów został odkryty dopiero w 1833 roku przez Josepha Walkera. Od roku 1853 gatunek był błędnie opisywany, aż do 1939 roku kiedy została przyjęta diagnostyka botanika Johna Buchholza, który zakwalifikował mamutowca do monotypowego rodzaju Sequoiadendron. Wcześniej często uważany za odmianę sekwoi wieczniezielonej. 
• Jest obecnie monotypowym przedstawicielem rodzaju Sequoiadendron. Znany jest jeszcze jeden gatunek kopalny Sequoiadendron chaneyi.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Sequoiadendron_giganteum

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Mamutowiec_olbrzymi

-https://en.wikipedia.org/wiki/Sequoiadendron

-http://www.monumentaltrees.com/en/trees/giantsequoia/giantsequoia/

-http://www.kew.org/science-conservation/plants-fungi/sequoiadendron-giganteum-giant-redwood

-http://www.iucnredlist.org/details/34023/0

-http://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php

Cyprys wielkoszyszkowy- drzewo z Pebble Beach

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Cyprysowce
• Rodzina: Cyprysowate
• Gatunek: Cyprys wielkoszyszkowy(Cupressus macrocarpa)

Występowanie

Naturalne środowisko tego drzewa ogranicza się do dwóch reliktowych miejsc Pebble Beach i Point Lobos w Kalifornii. Niegdyś drzewo tworzyło lasy u wybrzeży zachodniej Kalifornii, lecz obecnie drzewa występują, czasami rosnąc na skalistych klifach.

Ogólny opis

Drzewo dorasta maksymalnie do 40 metrów, lecz zwykle nie przekracza 25 m. Pokrój jest zwykle nieregularny. Korona jest rozłożysta, lecz płaska zwykle z powodów silnych wiatrów. Roślina jest wiecznie-zielona. Kora jest zwykle białoszara, lekko bruzdkowana. Liście są łuskowate. Łuski są zaokrąglone przylegające do pędu o długości 2-5 mm. 

Rozmnażanie

Rozdzielnopłciowe. Kuliste szyszki są brązowe o długości 20-40 mm i posiadają 6-14 łusek. Początkowo są zielone, dojrzewają około 2 lata. Nasiona mają długość 3-5 mm i uwalniane są późną zimą lub wczesną wiosną.

Zagrożenia

Gatunek jest klasyfikowany jako narażony na wyginięcie, głównie z powodu swojego ograniczonego występowania jedynie w dwóch miejscach u wybrzeża Kalifornii. Populacja cyprysa wielkoszyszkowego wydaje się stabilna, lecz największym zagrożeniem dla tego gatunku są pożary, które narastają wraz z globalnym ociepleniem. Lato staje się suche, a morska mgła występuje rzadziej, co prowadzi do ryzyka wystąpienia pożaru. Większość populacji występuje na terenach chronionych, lecz niektóre mogą być zagrożone przez budowę dróg, pól golfowych, lub obszarów miejskich. Drzewo poza swoim naturalnym środowiskiem, jest sadzone jako roślina uprawna

Długość życia

Najstarsze okazy osiągają wiek 2000 lat.

Znaczenie dla człowieka

Jest średnio popularną rośliną uprawną, sadzoną w Europie od XIX wieku. Uprawia się ją w miejscach o cieplejszym klimacie, najlepiej śródziemnomorskim. W klimacie umiarkowanym hodowany w donicach, lecz zimą przenoszony do cieplejszych pomieszczeń. Liście drzewa są używane do produkcji olejków eterycznych. Drewno drzewa używane przy produkcji łodzi, mebli i konstrukcji dekoracyjnych.

Warunki uprawy

Gatunek najlepiej nadaje się do uprawy w klimacie śródziemnym ze względu na występowanie morskiej mgły. W miejscach gdzie mgła nie występuje, drzewo jest narażone na ataki grzybów Cardinale Seiridium i raka cyprysów, a drzewo rzadko dożywa kilkudziesięciu lat. W klimacie umiarkowanym uprawiany jedynie w donicach ogrodowych i przenoszony na zimę do pomieszczenia.

Ciekawostki             

• Krzyżuje się z cyprysikiem nutkajskim (Cupressus nootkatensis) dając cyprysowca Leylanda (×Cupressocyparis leylandii).
• Na Nowej Zelandii stwierdzono naturalizację tego gatunku, czyli proces przystosowania się do danego nierodzimego terenu i możliwość rozmnażania się w nim, bez ingerencji człowieka.
• Drzewo posiada kilkanaście odmian uprawnych min. Greenstead Magnificent, Brunniana Aurea, Golden Pillar.
• Niegdyś na Nowej Zelandii popularne było stosowanie ogrodzeń z drewna cyprysa wielkoszyszkowego, zanim zaczęło się stosować ogrodzenia elektryczne.
• Jest blisko spokrewniony z cyprysem wiecznie zielonym(Cupressus sempervirens), cyprysem arizońskim(Cupressus arizonica) i Cupressus cashmeriana.
  
  
  
  

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Cupressus_macrocarpa

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Cyprys_wielkoszyszkowy

-http://www.iucnredlist.org/details/30375/0

Cypryśnik błotny - zatopione drzewo

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Iglaste
• Rząd: Cyprysowce
• Rodzina: Cyprysowate
• Gatunek: Cypryśnik błotny(Taxodium distichum)

Występowanie

Cypryśnik błotny występuje zazwyczaj na bagiennych obszarach Florydy i południowo-wschodnich stanach USA.

Opis gatunku

Cypryśnik błotny do duże drzewo osiągające niekiedy ponad 40 metrów wysokości. Kora jest szarobrązowa lub bladobrunatna z łuszczącymi się podłużnymi pasami. Igły drzewa są płaskie, miękkie i nie kłujące, rozmieszczone grzebieniasto na nie drewniejących krótkopędach, które wraz z igłami opadają na zimę. Igły mają długość do 2 cm, a krótkopędy ok. 10 cm. Wyjątkową cechą cypryśnika błotnego jest wytwarzanie pneumatoforów(czyli korzenie oddechowe, które wyrastają powyżej poziomu gleby w celach dostarczania powietrza korzenią).

Rozmnażanie

Drzewo jest jednopienne. Kwitnie od maja do czerwca. Męskie kwiatostany wyrastają najczęściej na końcach długopędów i są koloru żółtawego lub purpurowego. Żeńskie szyszki z niewieloma łuskami, są kuliste i mają długość do 3 cm. Nasiona są produkowane zazwyczaj co 3-5 lat. Nasiona zrzucane przez drzewo nie kiełkują pod wodą i muszę dostać się na stały, nie zalewany przez okres ok. 3 miesięcy obszar. Nasiona kiełkują tylko na glebie dość wilgotnej, a młode drzewka rosną bardzo szybko, aby zdążyć osiągnąć wzrost przy którym nie zostaną całkowicie zalane. Drzewa rozmnażają się zazwyczaj po upływie ok. 30 lat.

Zagrożenia

Drzewo w swoim naturalnym środowisku jest pospolite i nie zagrożone wyginięciem.

Długość życia

Cypryśnik błotny żyje przeciętnie 200 lat, lecz najstarsze okazy mogą liczyć ponad 1000 lat.

Znaczenie dla człowieka

Cypryśnik błotny jest popularną rośliną ozdobną, uprawianą w wielu krajach Europy(w tym w Polsce). Drewno cypryśnika jest czasami wykorzystywane w budownictwie.

Warunki uprawy

Cypryśnik błotny do prawidłowego wzrostu potrzebuje gleby wilgotnej, najlepiej w pobliżu zbiornika wodnego. Drzewo nie jest także odporne na bardzo niskie temperatury, dlatego należy okrywać młode drzewka przez ok. 4 lata, aż do nabycia mrozoodporności. Lubi stanowiska słoneczne i osłonięte przed działaniem wiatru.

Ciekawostki:

• Najstarszy cypryśnik błotny zwany "Senatorem" rósł na Florydzie i spłonął w 2012 roku. Liczył on ok. 3500 lat.
• Bardzo podobnym drzewem do cypryśnika błotnego jest metasekwoja chińska i sekwoja wieczniezielona, lecz metasekwoja i sekwoja nie wytwarzają  pneumatoforów, co zazwyczaj odróżnia jest od cypryśnika.
• Rodzaj cypryśników(Taxodium) obejmuje 2-3 gatunków drzew. Cypryśnika błotnego, cypryśnika meksykańskiego(Taxodium huegelii) i cypryśnika wzniesionego(Taxodium ascendens), który niekiedy jest klasyfikowany jako odmiana cypryśnika błotnego.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Cypry%C5%9Bnik_b%C5%82otny

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Cypry%C5%9Bnik

-https://en.wikipedia.org/wiki/Taxodium_distichum

-http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Taxodium_distichum.htm

-http://www.drzewapolski.pl/Drzewa/atlas_drzew.html

Jałowiec nadbrzeżny- Japoński wyspowicz

Królestwo: Rośliny

Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe

Klasa: Iglaste

Rząd: Cyprysowce

Rodzina: Cyprysowate

Gatunek: Jałowiec nadbrzeżny(Juniperus conferta)

Ogólny opis:

-Występowanie

Jałowiec nadbrzeżny zasiedla głównie zachodnie wybrzeża wyspy Hokkaido oraz wybrzeża wyspy Honsiu i Sachalin.

-Opis gatunku
Niski krzew płożący, o wysokości ok. 20 cm i szerokości ok. 200 cm. Rośnie zazwyczaj gęsto i rozłożycie. Igły jałowca mają zazwyczaj długość ok. 2 cm, są szarozielone i ostro zakończone. Rośnie zazwyczaj na słonecznych stanowiskach o glebie luźnej i lekkiej, o odczynie obojętnym. Rośnie bardzo powoli.

-Rozmnażanie
Rozmnażanie nie odbiega od innych gatunków jałowców. Kwiaty(rozdzielnopłciowe) po zapyleniu tworzą owoc, zwany szyszkojagodą, w którym znajdują się 3 nasiona.

-Zagrożenia
 Niekompletne informacje, lecz prawdopodobnie nie zagrożony.

-Długość życia
około 100-150 lat.

-Znaczenie dla człowieka
Roślina często jest uprawiana jako roślina doniczkowa i ogrodowa(także w Polsce). Wyselekcjonowano kilka odmian tej rośliny  Owoce, liście jak i same drewno jest stosowane w medycynie, do wyrobów leków z szerokim zastosowaniem. Z owoców można także robić przetwory, wina, nalewki, piwa oraz sławny gin.

-Warunki uprawy
Jałowiec nadbrzeżny jest dosyć mrozoodporną rośliną, która nadaję się do hodowli w naszym klimacie. Tolerują różne rodzaje gleb, o ile jest ona lekka i przepuszczalna. Najlepiej rośnie w miejscach dobrze nasłonecznionych. Nie lubi zbyt dużego zawodnienia gleby. Rośnie powoli tworząc płożący pokrój.

                                                    Mój kawałek jałowca nadbrzeżnego w mojej kolekcji.
Bibliografia:
-http://www.e-katalogroslin.pl/plants/8160,jalowiec-nadbrzezny-allgold_juniperus-conferta-allgold
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Ja%C5%82owiec_nadbrze%C5%BCny
-https://en.wikipedia.org/wiki/Juniperus_conferta