Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Żółwie. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Żółwie. Pokaż wszystkie posty

sobota, 12 sierpnia 2017

Kaczuga birmańska - ponownie okryty batagur

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Żółwie
  • Rodzina: Batagurowate(Geoemydidae)
  • Gatunek: Kaczuga birmańska(Batagur trivittata)

Występowanie

Tereny Mjanmu w systemach rzecznych Saluin, Irawadi oraz ich dopływów(obecnie głownie ograniczony do kilku siedlisk). Przypuszczalnie może występować także na terenie prowincji Junnan(Chiny).

Siedlisko

Zasiedla duże i głębokie rzeki i jeziora z piaszczystą plażą.

Ogólny opis

Batagurowate(Geoemydidae)  to rodzina żółwi skrytoszyjnych. Karapaks płaski lub wypukły, plastron zwykle duży. Palce objęte błoną pławną. Część nosowa wydłużona z dużymi, okrągłymi nozdrzami. Oczy duże, osadzone na bokach głowy.

Kaczuga birmańska jest dużym żółwiem, osiągającym ok. 60 cm długości karapaksu. Karapaks ma kształt eliptyczny, koloru od brązowego do oliwkowego. Reszta ciała koloru szarego. Głowa wąska, wydłużona, podobna kształtem do batagura baska, czasem o lekko żółtawym kolorze. Plastron koloru od żółtego do pomarańczowego, czasami pokryty ciemnymi plamami.

Dymorfizm płciowy

Samce posiadają trzy, zwykle słabo widoczne, podłużne pasy na karapaksie, oraz jeden dobrze widoczny(czarny) pas, ciągnący się od nasady nosa po kraniec głowy(dobrze widoczny zwłaszcza w okresie godowym).

Populacja i zagrożenia

Kaczuga birmańska jest jednym z najbardziej zagrożonych gatunków żółwi. Do roku 2001 był on uznawany za gatunek przypuszczalnie wymarły, aż do momentu kiedy badacze znaleźli skorupę po niedawno zabitym żółwiu nad rzeką Dokhtawady. Niedługo później kilka żywych osobników zostało odkrytych na rynkach na terenie Chin i w zbiornikach wodnych na terenie Mandalaju(Mjanma). Dzięki odnalezionym kaczugą utworzono chronioną kolonie. W 2007 roku stworzono program mający na celu hodowle kaczugów w niewoli, zbieranie jaja z naturalnego siedliska i inkubowanie ich w niewoli wraz z wypuszczaniem ich później na wolność(wokół rezerwatu w Htamanthi). Dzięki wsparciu rządu  Myanmaru program odniósł spory sukces, a liczebność gatunku nieco wzrosła. W 2011 roku utworzono nową kolonie w miejscowości Linpha, na wypadek katastroficznych wydarzeń(żyje tam ok. 300 osobników). W 2015 roku odbyło się wielkie wydarzenie wypuszczenia 60 żółwi do naturalnego środowiska, wpierane przez lokalną ludność, a także w niedługim ostępie czasu wypuszczono kolejne 100 żółwi. Przed rozpoczęciem programu znano jedynie jedną niewielką, dziką populację(ok. 10 dorosłych samic) z odległych terenów rzeki Upper Chindwin.

Głównym zagrożeniem dla kaczugi były polowania. Jej mięso i jaja były uważane za ważne źródło żywności. Przypadkowe utonięcia w sieci oraz niszczenie siedliska(budowa tam, kopalnictwo) także bardzo odbiło się na populacji żółwia, która z uwagi na niską przeżywalność młodych osobników i bardzo wolny rozwój, nie regenerowała się.

Obecnie kaczuga birmańska uważana jest za gatunek poważnie zagrożony.

Pożywienie

Brak informacji. Przypuszczalnie podobnie jak inne gatunki batagurów jest gatunkiem głównie roślinożernym, żywiącym się opadłymi do wody owocami i częściami roślin, roślinnością wodną i pędami. Mogą urozmaicać dietę w upolowane ryby, mięczaki, skorupiaki i padlinę.

Zachowanie

Kaczuga birmańska jest gatunkiem żółwia o wodnym trybie życia, wychodzącym na ląd głównie w celach wygrzania się. Używa zwykle do tego celu wynurzonych kłód, kamieni lub podpływa na brzeg. Jest gatunkiem o samotnym trybie życia, zwykle nie tolerującym innego żółwia w pobliżu(wyjątkiem jest okres rozrodczy), nie ma jednak wyznaczonych terytorium, zwykle wędrując w poszukiwaniu pożywienia. Aktywny jest prawdopodobnie całodobowo, jednak większość dnia spędza na wygrzewaniu. Nie jest jednoznacznie określone jak bataury odnajdują pożywienie, na pewno służy im do tego dobry wzrok i węch, choć przypuszczalnie wyczuwają także wibrację w wodzie(spowodowanymi przykładowo spadającym owocem do wody).

Rozród

Słabo poznany. Samice zakładają gniazda i składają jaja na przełomie grudnia i stycznia. W wykopanym zagłębieniu samica składa ok. 25 jaj. Okres inkubacji-brak danych(u innych gatunków przeciętnie 70-90 dni). W niewoli w ciągu 7 lat młode osobniki osiągają wielkość 25 cm długości(karapaksu).

Długość życia

Brak danych. Przypuszcza się że batagury żyją od 40 do 80 lat.

Naturalni wrogowie

Dla młodych osobników duże ryby, ptactwo wodne i warany. Dorosłe osobniki przypuszczalnie nie padają ofiarą drapieżników(poza człowiekiem).

Podgatunki 

Nie wymienia się.

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś obiekt polowań dla smacznego mięsa i jaj. Obecnie objęty całkowitą ochronną, natomiast lokalna ludność podlega edukacji, która ma na celu uświadamiać potrzebę chronienia gatunku, dlatego obecnie sporadycznie notuje się polowania na kaczugę.

Gatunek trzymany min. w Ogrodzie Zoologicznym Yadanabon(Mandalaj, Mjanma) i Lawkananda Park w Paganie(ośrodek ratowania żółwi), głównie w celach programu zachowawczego.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Pierwotnie takson Geoemydidae(Bataguridae, batagurowate) wliczano jako podrodzina rodziny żółwi błotnych(Emydidae), z uwagi na duże podobieństwo morfologiczne, choć w latach osiemdziesiątych podwyższono jego status do rangi rodziny. Batagurowate są rodziną o dużej liczbie gatunków, dlatego ich systematyczny podział nie jest ściśle określony. Wiele gatunków krzyżuje się ze sobą, tworząc hybrydy, co także utrudnia identyfikacje gatunku. Obecnie przyjmuje się iż rodzina Geoemydidae rozgałęzia się na 2 podrodziny Geoemydinae i Rhinoclemmydinae i 19 rodzai.

Skamieniałości i ewolucja Geoemydidae  nie jest także blisko poznana. Najstarsze skamieniałości batagurowatych sięgają eocenu(50 mln lat temu). Ze skamieniałości znany jest Mauremys gaudryi występujący na terenie Europy(Francja, Austria) 8-2,5 mln lat temu, Ptychogaster cayluxensis także z terenów europejskich, lecz liczący ok. 40-20 mln lat, czy Mauremys thanhinensis z Tajlandii, liczący sobie 37-33 mln lat.

Obecnie najczęściej kaczuga birmańska jest klasyfikowana do rodzaju Batagur wraz z Batagur affinis, Batagur baska, Batagur borneoensis, Batagur dhongoka i Batagur kachuga. Niegdyś i sporadycznie obecnie jest klasyfikowana do rodzaju Kachuga, który została zlikwidowany, a członkowie podzieleni między inne rodzaje. 


Bibliografia:
-http://www.turtlesurvival.org/component/taxonomy/term/summary/40/7#.WYSFFoTyjcs
-http://www.asianturtlenetwork.org/field_guide/kachuga_trivittata.htm
-http://www.iucnredlist.org/details/10952/0
-https://en.wikipedia.org/wiki/Geoemydidae
-https://www.sciencedaily.com/releases/2015/04/150410165158.htm
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=276087

środa, 12 października 2016

Pelodiscus parviformis - żółwiak chiński mniejszy

inne nazwy: żółwiak chiński mniejszy*
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Żółwie
  • Rodzina: Żółwiakowate
  • Gatunek: Pelodiscus parviformis

Występowanie

Gatunek stwierdzony w kilku rejonach Chin min. na terenie Regionu Autonomicznego Kuangsi-Czuang(Lingchuan County, Ziyuan County, Guanyang County, Xing'an County i Quanzhou County) i Hunan(Dong'an County, Qiyang County i Dao County). Niektóry raporty mówią o jego występowaniu na terenie Hajnanu, Tajwanu, Wietnamu, czy Japonii. Dokładny zakres występowania nie został określony. 

Siedlisko

Zbiorniki wodne(rzeki, stawy, kanały, jeziora, tereny bagienne itp.) o powolnym nurcie, zwykle o piaszczystym, lub błotnistym podłożu.

Ogólny opis

Żółwiakowate to charakterystyczna rodzina żółwi, które wyróżnia przede wszystkim budowa pancerza. Karapaks w przeciwieństwie do większości żółwi nie jest zbudowany z rogowych płytek, lecz pokryty elastyczną, szorstką, grubą i miękką skórą. Boki skorupy elastyczne i miękkie z uwagi na brak podpory kostnej(kość występuje jedynie w środkowej części karapaksu). Plastron, podobnie jak karapaks, pokryty skórą, lecz nie okrywa w całości części brzusznej gada(okryta jest część środkowa i przednia strony brzusznej). Kończyny wyposażone w wiosłowate łapy(palce połączone płona pławną), które posiadają trzy pazury(stąd ich inna nazwa żółwie trójpazurzaste). Szyja żółwiaków jest bardzo długa(często stanowi połowę długości karapaksu), natomiast głowa wydłużona, zakończona ryjkowato wydłużonym nosem.

Pelodiscus parviformis morfologicznie przypomina żółwiaka chińskiego, jednak osiąga mniejsze rozmiary 10-12 cm długości pancerza(karapaksu). Podobnie jak żółwiak chiński, karapaks jest koloru od oliwkowego po brązowy, czasami pokryty ciemnymi plamami(zwłaszcza u osobników młodych), natomiast plastron żółty, lub jasnokremowy. U osobników młodych(zwykle do 7 roku życia) plastron jest czerwono-pomarańczowy z czarnymi plamami. Kończyny i głowa koloru oliwkowego. Szyja i czasami głowa pokryta jasnożółtym cętkowaniem. U osobników młodych dodatkowo głowa i szyja może być pokryta ciemnymi paskami i liniami, które często odchodzą od oczu, a także na pancerzu i szyi mogą występować jasne, lub ciemne plamy. Oczy żółwiaka są duże, wyłupiaste. Szczęki mocne z odsłoniętymi, mięsistymi wargami. Ogon krótki.

Dymorfizm płciowy

Widoczny u osobników dorosłych. U żółwiaków występuje wielkościowy dymorfizm płciowy(samice osiągają większe rozmiary).

Populacja i zagrożenia

Nie jest znany stan populacji, ani potencjalne zagrożenia dla tego gatunku żółwiaka. Stopień zagrożenia według IUCN nie został obecnie określony. Żółwiowi może zagrażać utrata siedliska, oraz polowania dla mięsa, dodatkowo z uwagi na prawdopodobny mały zakres, żółwiak może być gatunkiem poważnie zagrożonym.


Pożywienie

Mięsożerca. Jego ofiarą padają ryby, skorupiaki, mięczaki, owady, płazy, oraz nieduże kręgowce(także młode osobniki własnego gatunku). Nie gardzi padliną.

Zachowanie

Ekologia gatunku nie jest poznana, choć przypuszcza się iż nie odbiega zanadto od zachowań spokrewnionego gatunku żółwiaka chińskiego. Żółwiaki są gadami o wodnym trybie życia, czasami jednak wychodzącymi na brzeg, kawałek konara, czy skałę w celu wygrzania się. Prowadzi głównie dzienny tryb życia. Większość dnia spędza zagrzebany w podłożu, wychylając jedynie długą szyję i głowę(którymi potrafi zaczerpnąć powietrza, nie ruszając się z miejsca), wypatrując(wzrok główny zmysł) potencjalnych ofiar. Poluje pod wodą, gdyż brak języka uniemożliwia mu połykanie pokarmu poza środowiskiem wodnym. Ofiary łapie z zasadzki(łapie przepływające zwierzęta), lecz nieraz aktywnie poluje. Szczęki żółwiaka z łatwością kruszą skorupy i pancerze skorupiaków i mięczaków. Dzięki nitkowatym kosmkom znajdującym się na błonie śluzowej gardzieli, żółwiak potrafi pobierać tlen z wody(poruszając wtedy rytmicznie pyskiem), dzięki czemu potrafi przez dłuższy czas przebywać pod wodą. Gad potrafi ponadto wydalać mocznik przez otwór gębowy. Jest to przystosowanie do życia w wodzie słonawej i słonej(choć Pelodiscus parviformis w takowych przypuszczalnie nie występuje), gdyż pobierany nadmiar soli z wodą nie wędruje przez cały układ pokarmowy/moczowy i nie obciąża nerek oraz nie zaburza równowagi chemicznej w ciele. Żółwiak jest gatunkiem samotniczym, zwykle nie akceptującym innego osobnika w swoim zasięgu. W razie zagrożenia żółw potrafi wycofać swoją szyję, głowę i kończyny pod osłonę skorupy, lecz nie zawaha się aktywnie bronić. Silne szczęki żółwiaka mogą z łatwością odgryźć palec człowiekowi. Gatunek zimujący.

Rozród

Brak danych. Żółwiak chiński do rozrodu przystępuje po wybudzeniu się z odrętwienia(ok. marca-kwietnia). Zwykle od czerwca do sierpnia samice składają jajka w wykopanych przez siebie niegłębokich norach. Samica żółwiaka chińskiego składa od 8 do 24 jaj, 2-3 razy w sezonie. Jajka żółwiaka mają ok. 2 cm średnicy. Średni czas inkubacji jaj trawa od 60 do 80 dni(w zależności od temperatury). Młode żółwiaki chińskie po wykluciu mierzą ok. 2-3 cm długości karapaksu. Po wykopaniu się z gniazda, żółwiaczki szybko wędrują w kierunku wody i szukają odpowiedniej kryjówki(młode żółwiaki prowadzą skryty tryb życia). Przez okres pierwszych 2 tygodni od wyklucia odżywiają się zmagazynowaną zawartością żółtka, później jednak przystępują do polowania na bezkręgowce.


Długość życia

Brak danych. Przypuszczalnie żyje podobnie jak żółwiak chiński, ok. 20-30 lat.

Naturalni wrogowie

Dorosłe osobniki zwykle nie posiadają naturalnych wrogów(czasami podawane są raporty o polowaniu na dorosłe żółwiaki przez aligatora chińskiego). Najbardziej narażone są jaja i osobniki młodociane, które mogą paść ofiarą lisów, ptaków(np. z rodziny krukowatych), łasicowatych, węży, większych ryb, a także dorosłych osobników własnego gatunku.

Znaczenie dla człowieka

Pelodiscus parviformis, jako gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka. Jednak mięso żółwiaków jest uważane za przysmak, dlatego są one obiektem polowań. Największy popyt na rynku konsumenckim ma mięso żółwiaka chińskiego, lecz z uwagi na trudność w rozróżnieniu tych dwóch gatunków, możliwe iż Pelodiscus parviformis posiada także znaczenie rynkowe(mięso może być błędnie sprzedawane jako pochodzące od żółwiaka chińskiego).

Systematyka i pokrewieństwo

Żółwiakowate to rodzina żółwi, które odznaczają się dość specyficznymi przystosowaniami. Pancerz żółwiaków zbudowany jest z kostnych płyt, lecz bez pancerza rogowego. Zamiast tego pancerz okrywa gruba i elastyczna skóra(podobnie jak u miekkoskórka dwupazurzastego). Żółwiakowate są często określane mianem najbardziej przystosowanych do wodnego życia żółwi słodkowodnych. Żółwiaki posiadają specyficzną budowę gardzieli(pokryta nitkowatymi, dobrze unaczynionymi kosmykami), która działa podobnie jak skrzela ryb(żółwiak potrafi pobierać tlen z wody, poruszając wtedy rytmicznie pyskiem). Żółwiaki należą do jednych z największych żółwi słodkowodnych. Wielki żółw Cantora(Pelochelys cantorii) może osiągać do 1 metra długości karapaksu i ok. 100 kg wagi.

Żółwiaki zamieszkują tereny Azji, Afryki i Ameryki Północnej. Zasiedlają głównie wody słodkie(jeziora, tereny bagienne, kanały, stawy i rzeki o słabym nurcie), lecz także wody słonawe i słone(ujścia rzek, wody przybrzeżne). Żółwiaki potrafią wydalać mocznik przez otwór gębowy, przez co picie słonej wody nie wyrządza szkód w organiźmie gada.

Najstarszy odnaleziony żółwiak(Trionyx kyrgyzensis) występował na terenie Azji(Azja Środkowa) we wczesnej kredzie(alb, ok. 112-99,6 mln lat temu), choć odnajdywano starsze fragmenty szkieletu żółwi(z okresów apt, nekom), które mogą należeć z dużym prawdopodobieństwem do przedstawiciela rodziny żółwiaków. Niegdyś za najstarszego przedstawiciela żółwiakowatych uznawano Sinaspideretes wimani(jura), jednak obecnie sądzi się iż należy klasyfikować go do rodziny miękkoskórowatych. W wieku cenomańskim(górna kreda, 93,5-99,6) żółwiaki przypuszczalnie pojawiły się w Ameryce Północnej. W eocenie żółwiaki obficie zamieszkiwały także tereny Europy(np. Trionyx ikoviensis, Trionyx messelianus).

Obecnie do rodziny żółwiaków zalicza się 31 gatunków obecnie żyjących. Wiele z nich jest gatunkami poważnie zagrożonymi np. Rafetus euphraticus, czy Palea steindachneri. Do najbardziej zagrożonego gatunku żółwia, odkąd Chelonoidis abingdoni uznany jest za wymarły(z listy 25 najbardziej zagrożonych żółwi świata, Turtle Survival Alliance), należy przedstawiciel żółwiakowatych, mianowicie żółwiak szanghajski(Rafetus swinhoei), którego populacja liczy 3 osobniki(2 samce i 1 samice), które trzymane są w zamkniętych ośrodkach. Podejmowano kilka prób rozmnożenia owego gatunku, lecz obecnie żadna nie przyniosła efektu. Na listę zakwalifikował się także inny gatunek żółwiaka Chitra chitra(na miejscu 12). Żółwiakom zagrażają min. nadmierne polowania, oraz utrata siedliska życia(zwłaszcza zanieczyszczenie wód).

Mięso żółwiaków jest spożywane w wielu rejonach świata. Zwłaszcza Chiny odznaczają się dużym popytem na ów składnik potraw. Mięso żółwia poddawane jest zwykle duszeniu, a następnie podawane wraz z pędami bambusa, migdałami, bądź sosem chili. Pierwotnie żółwie odławiano z naturalnego środowiska, co znacząco odbiło się na populacji wielu gatunków. Obecnie popularne są hodowle żółwiaków, zaopatrujące rynek w mięso tego gatunku, choć nie zlikwidowało to odłowów żółwi z naturalnego środowiska(choć znacząco zmniejszyło). W Chinach do najpopularniejszych zjadanych żółwiaków należy żółwiak chiński(Pelodiscus sinensis), oraz Palea steindachner(który w naturalnym środowisku jest gatunkiem poważnie zagrożonym). Mięsu żółwiaków przypisuje się także właściwości lecznicze(medycyna ludowa). Żółwiaki są także często hodowane jako domowe pupile. Zwłaszcza w Europie(także w Polsce) ciszą się dużą popularnością, jednak z uwagi na specyficzne wymogi, duże osiągalne rozmiary, oraz możliwość wyrządzenia krzywdy właścicielowi, polecane są dla doświadczonych pasjonatów. Do popularniejszych w hodowlach należą żółwiak chiński(Pelodiscus sinensis) i żółwiak drapieżny(Apalone ferox). Na terenie USA żółwiak chiński stał się gatunkiem inwazyjnym, obecnie o nieznanym wpływie na rodzime środowisko.       

Rodzaj Pelodiscus liczy obecnie 4 gatunków żółwiaków, min. żółwiaka chińskiego(Pelodiscus sinensis), oraz Pelodiscus maackii, Pelodiscus axenaria i Pelodiscus parviformis, które zostały wyodrębnione na podstawie badań genetycznych.

Ciekawostki


  • Pelodiscus parviformis został wyodrębniony jako gatunek w 1997 roku.
  • Gatunek bardzo słabo poznany. Wszyscy przedstawiciele rodzaju Pelodiscus są do siebie morfologicznie bardzo podobni, co utrudnia badanie zachowanie poszczególnych gatunków.
  • Epitet gatunkowy "parviformis" tłumaczy się na "mniejszą formę". Odnosi się to do mniejszych rozmiarów osiąganych przez Pelodiscus parviformis w porównaniu do innych przedstawicieli rodzaju.  

  
Bibliografia:
https://www.researchgate.net/publication/273985399_Validity_of_Pelodiscus_parviformis_Testudines_Trionychidae_Inferred_from_Molecular_and_Morphological_Analyses
-https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BB%C3%B3%C5%82wiak_chi%C5%84ski
-http://www.terrarium.com.pl/171-pelodiscus-sinensis-zolwiak-chinski/
-https://en.wikipedia.org/wiki/Chinese_softshell_turtle
-https://nas.er.usgs.gov/queries/factsheet.aspx?SpeciesID=1278
-http://www.reptilesmagazine.com/Turtles-Tortoises/Turtle-Care/Soft-Shelled-Turtle-Information-and-Care/
-https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BB%C3%B3%C5%82wiakowate
-https://books.google.pl/books?id=xfq8hK-2Oj0C&pg=PA420&lpg=PA420&dq=paleontology+first+Trionychidae&source=bl&ots=tCINoarh9u&sig=gJnzaOczR3gVQUf0K1crBPgzFlk&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwiXrZn-x9PPAhUHDSwKHaVqCN4Q6AEIXzAJ#v=onepage&q=paleontology%20first%20Trionychidae&f=false

środa, 20 kwietnia 2016

Piżmik trójstępkowy - bardziej znany jako żółw piżmowy

inne nazwy: żółw piżmowy
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Żółwie
  • Rodzina: Mułowcowate
  • Gatunek: Piżmik trójstępkowy(Sternotherus minor)

Występowanie

Piżmik trójstępkowy występuje na terenie wschodniej Ameryki Północnej. Jego zakres rozciąga się od północnej Florydy, przez Georgie, Alabamę, dorzecze rzeki Pearl River(także na terenie Luizjany), wschodni stan Missisipi, wschodnie Tennessee, zachodni obszar Karoliny Północnej, aż po południowo-wschodnie tereny Wirginii i południowe graniczne tereny stanu Kentucky. Żółw zamieszkuje tereny podmokłe, preferując wody czyste z piaszczystym dnem z licznymi kryjówkami w postaci powalonych drzew i pniaków. Gatunek występuje na terenie rzek, starorzeczy, bagien, górskich lejów krasowych, stawów, a także wartkich potoków. Często zamieszkuje tereny górskie do 1000 m n.p.m.

Ogólny opis


Piżmik trójstępkowy jest niewielkim gatunkiem żółwia, osiągającym 7-11,5 cm długości pancerza. Karapaks mocno wysklepiony z zauważalnym kilem kręgowym(zaostrzony grzbiet), koloru jasnego do ciemnobrązowego z ciemnymi smugami i plamami, oraz wyraźne zaznaczonymi, nachodzącymi na siebie tarczkami(ciemno-obrzeżone). Plastron mały, nie pokrywający w całości części brzusznej żółwia, koloru pomarańczowego po czerwony u osobników młodych, jaśniejący wraz z wiekiem. Dodatkowo u osobników młodych występuje dodatkowo kil grzbietowo-brzuszny, lecz zanika z wiekiem. Skóra jasna, szarawa lub różowawa, pokryta licznymi ciemnymi plamkami i smugami. Głowa duża o zaostrzonym pysku, chowana jedynie w pewnym stopniu(nie całkowicie). Szczęki dobrze zbudowane, haczykowate(zwłaszcza szczęka dolna). Poniżej dolnej szczęki widnieją dwa, niewielkie wyrostki, dobrze widoczne u osobników dorosłych. Skóra wokół kończyn i ogona chropowata, na reszcie ciała delikatna.

Dymorfizm płciowy

Widoczny. Samce posiadają bardziej masywna głowę. Jednak podstawową cechą płciową jest grubszy i dłuższy ogon samców i obecność guzków po wewnętrznej stronie ud, służące do przytrzymywania partnerki podczas kopulacji.

Zagrożenie i populacja

Piżmik trójstępkowy jest zwykle pospolitym gadem na odpowiednich terenach i obecnie nie jest gatunkiem zagrożonym, lecz istnieją poważne zagrożenia, mogące w przyszłości mieć znaczący wpływ na populację zwierzęcia. Zanieczyszczenie wód jest pierwszym i najbardziej znaczącym czynnikiem ograniczającym występowanie żółwia piżmowego, który preferuje wody czyste. Zatruwanie wody ściekami, zamulenie wód(np. poprzez kopalnictwo) i osuszanie bagien są poważnymi czynnikami utrudniającymi egzystencję ofiar żółwia, jak i jego samego. Innym dużym zagrożeniem jest natężenie ruchu jednostek pływających napędzanych śmigłem na terenach występowania piżmika. Często znajduje się ciała żółwi, które zostały śmiertelnie okaleczone łopatą śmigła, jednak porzucone haczyki rybackie z przynętą także są śmiertelnym zagrożeniem dla owego gatunku. Ostatnim poważnym zagrożeniem dla piżmika trójstępkowego jest ich wyłapywanie z środowiska naturalnego w celach handlowych. W 1980 roku populacja żółwia na terenie Florydy została znacznie zmniejszona, głównie z uwagi na wyłapywanie żółwi i sprzedawanie ich jako zwierzę domowe. Z niepotwierdzonych źródeł wynika iż na terenie Alabamy i Wirginii od 1980 roku populacja żółwia systematycznie spada, lecz obecnie nie przeprowadzono dokładnych badań mających oszacować populację gada, oraz uwidocznić trend i szybkość spadku populacji piżmika. Obecnie gad podlega ochronie, która zakazuje, lub reguluje wyłapywanie żółwia. Obecnie gatunek wymieniony jest jako niższego ryzyka na wyginięcie przez IUCN.

Pożywienie

Głównie owady wodne, raki i mięczaki(duży procent ślimaków i małż w diecie). Sporadycznie zjada także kawałki roślin, glony i padlinę. Dieta młodych osobników składa się głównie z owadów, dopóki ich szczęki nie staną się odpowiednio mocne do radzenia sobie z mięczakami.

Zachowanie

Piżmik trójstępkowy jest żółwiem o wodnym trybie życia, rzadko wychodzącym na ląd. Jego aktywność przypada w dzień, przeszukuje on wtedy dno w poszukiwaniu zdobyczy. Żeruje głównie blisko brzegu na niedużych głębokościach, choć odnotowano osobniki polujące nawet na znacznych głębokościach. Jako stanowisko do wygrzania się służą mu wynurzone kamienie, gałęzie i pnie drzew. Często wspina się na drzewa, wyszukując odpowiednio wyeksponowanego na promienie słoneczne miejsca. Na ląd wychodzi tylko w razie potrzeby, głównie w celu założenia gniazda. Nie jest zwierzęciem terytorialnym, jedynie samce, zwłaszcza w sezonie rozrodczym, mogą toczyć niegroźne spory o względy samicy. W razie zagrożenia wydziela nieprzyjemny, piżmowy zapach, zwykle zniechęcający drapieżnika. Złapany może także dotkliwie ugryźć. W chłodniejsze miesiące może hibernować.

Rozród

Okres godowy u piżmika w naturze przypada od października do czerwca/lipca. Samce charakteryzują się całoroczną gotowością do rozrodu, lecz samice dopuszczają ich jedynie w sezonie rozrodczym. Samiec zwykle pływa wokół samicy, a jeżeli partnerka jest gotowa do rozrodu, będzie pływać razem z zalotnikiem. Kopulacja trwa ok. 30 minut. Po kilku tygodniach samica składa 2 do 3 białych, kruchych jajek(rozmiar 23 x 14 mm) w wykopanym wcześniej w runie, lub piasku zagłębieniu, blisko brzegu(często u podstawy pni, lub drzew). W ciągu roku składa zwykle od 3 do 4 porcji jaj. Okres inkubacji w zależności od temperatury trwa od 60 do 120 dni(średnio 100 dni). Po wykluciu pisklęta mierzą 1,5-3 cm długości pancerza i warzą ok. 3 g. Szybko udają się do wody i zaczynają polować na niewielki bezkręgowce. W przeciągu 4 lat osiągają rozmiary dorosłych osobników. Dojrzałość płciową samce osiągają w wieku ok. 4-6 lat, gdy ich karapaks osiągnie ok. 5-6 cm długości, samice dojrzewają później w wieku 6-8 lat, kiedy osiągną 7-8 cm długości karapaksu.

Długość życia 

Przypuszczalnie ok. 20 lat.

Naturalni wrogowie

Głównymi wrogami piżmika są min, aligatory, mokasyny, żółwie sępie, żółwie jaszczurowate i duże ryby. Natomiast szopy, skunksy, oposy, krukowate i lancetogłów królewski są głównym zagrożeniem dla jaj i młodych żółwików.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek spotykany w hodowlach w niewoli. Dość rzadko dostępny w sprzedaży(w Polsce okazyjnie dostępny), mimo dość małych rozmiarów, łatwości rozmnożenia i w miarę dużej wytrzymałości. Na wolności nie ma szczególnego znaczenia, po za tym iż może zjadać przynęty wędkarskie.

Ciekawostki

  • Piżmik trójstępkowy jest gatunkiem żółwia trzymanym jako zwierzę domowe, choć nie należy do często spotykanych gatunków w handlu. Nie jest gatunkiem wymagającym. Dla małego haremu żółwi(1 samiec i 2 samice) wystarcza akwarium o wymiarach 60 x 30. Samice są zwykle pokojowo nastawione do przedstawicieli swojego gatunku, lecz samce mogą toczyć między sobą walki, dlatego nie poleca się trzymać więcej niż jednego samca na akwarium. Tafla wody powinna być niska, gdyż piżmiki nie są dobrymi pływakami. Dla osobników młodych wystarczy 8 cm głębokości wody. Ważne aby żółwie mogły także swobodnie wyjść na ląd, dlatego w akwarium umieszczamy wynurzone korzenie i kamienie, najlepiej pod lampą grzewczą(jeżeli taka będzie zainstalowana) i UVB. Jeżeli chcemy rozpocząć hodowle żółwi, ważne jest aby w zbiorniku znajdował się pojemnik(lub inny obiekt) z torfem(np. mchem i piaskiem), gdzie samica mogłaby założyć gniazdo. Temperatura wody powinna utrzymywać się na poziomie 20°C, choć sezonowo może spadać nawet do 5°C(lecz przez krótki okres). 
  • W handlu większą popularnością cieszą się spokrewnione z żółwiem piżmowym żółw wonny(Sternotherus odoratus) i piżmik brzytwogrzbiety(Sternotherus carinatus). Zwłaszcza żółw wonny, zwany stinkpotem(lub mylnie żółwiem piżmowym) cieszy się duża popularnością z uwagi na swoje małe wymagania i mały rozmiar.
  • Gatunek został opisany w 1857 roku przez szwajcarskiego zoologa Louis'a Agassiz'a.
  • Piżmik trójstępkowy posiada dwa podgatunki Sternotherus minor minor i Sternotherus minor peltifer.
  • Rodzaj Sternotherus liczy 4 gatunki żółwi, min. żółwia wonnego(Sternotherus odoratus), piżmika brzytwogrzbietego(Sternotherus carinatus), Sternotherus depressus i opisywanego piżmika trójstępkowego(Sternotherus minor). Żółwie owego rodzaju charakteryzują się niedużymi rozmiarami(do 15 cm długości karapaksu), plastronem nie pokrywającym w całości części brzusznej gada, oraz nieprzyjemnym zapachem wydzielanym w razie zagrożenia. Sternotherus depressus jest gatunkiem krytycznie zagrożonym z uwagi na niszczenie jego naturalnego środowiska, pozostali przedstawiciele rodzaju nie są gatunkami zagrożonymi.  
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Loggerhead_musk_turtle
-https://en.wikipedia.org/wiki/Sternotherus
-http://www.iucnredlist.org/details/170493/0
-http://srelherp.uga.edu/turtles/stemin.htm
-http://www.austinsturtlepage.com/Care/cs-logger.htm
-http://www.virginiaherpetologicalsociety.com/reptiles/turtles/striped-necked-musk-turtle/stripe-necked_musk_turtle.php
-http://www.britishcheloniagroup.org.uk/testudo/v3/v3n3loggerhea
d

piątek, 12 września 2014

Żółw Torniera - płaski żółw. Miękki gad na twardzielcu.

inne nazwy: żółw szczelinowy
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Żółwie
  • Rodzina: Żółwie lądowe
  • Gatunek: Żółw Torniera(Malacochersus tornieri)

Występowanie

Występuje w Afryce południowo-wschodniej na terenie południowej Kenii, oraz północnej i wschodniej Tanzanii. Gatunek przypuszczalnie wprowadzony na terytorium Zimbabwe. Nie potwierdzone wystąpienie na terenach Zambii. Preferuje tereny skaliste na stoku wschodnim np. na twardzielcach(skaliste wzgórze, zbudowane z twardszych skał niż go otaczające), a także suche sawanny i tereny zakrzewione. Występuje między 30-1800 metrem n.p.m.

Ogólny opis

Jest jednym z dziwniejszych gatunków żółwi, gdyż jego płaska i elastyczna skorupa jest dosyć miękka i cienka, osiągając ok. 17 cm długości. W przeciwieństwie do solidnej skorupy większości żółwi u żółwia Torniera w środkowej części każdej tarczki rogowej jest duży otwór, zmniejszający ciężar samej skorupy. Karapaks barwy brązowej, często o zmiennej strukturze promienistych, ciemnych, bądź jasnych plam na każdej z kostnych płytek. Plastron jasnożółty z ciemnobrązowymi szwami kostnymi i jasnożółtymi promieniami. Głowa, kończyny i ogon żółtobrązowe.    

Dymorfizm płciowy

Samce posiadają dłuższy i grubszy ogon, oraz osiągają mniejsze rozmiary niż samice.

Populacja i zagrożenia

Żółw klasyfikowany jako narażony na wyginięcie, głównie z powodu niszczenia jego środowiska, oraz wyłapywania osobników na handel. Osobliwy wygląd i ciekawe zachowanie tego żółwia zainteresowało rynek zoologiczny, oraz prywatnych kolekcjonerów, co doprowadziło do nadmiernej eksploatacji tego gatunku, a co z małą rozrodczością żółwia szczelinowego równało się pomniejszeniem jego populacji. Także niszczenie terenów trawiastych i zakrzewionych pod uprawy i wypas, ma również znaczący wpływ na liczebność tego gada. Obecnie Kenia i Tanzania objęły ochroną ten gatunek z zakazem wywozu tego gatunku, podobnie jak Unia Europejska z zakazem importu tego gada. Żółw został objęty także ochroną CITES w Załączniku II. Żółw Torniera jest objęty programem hodowli w niewoli, jednak mimo to hodowle nie potrafią w znacznej mierze zaspokoić popytu na tego żółwia na rynku.

Pożywienie

Gatunek roślinożerny. Żywi się przede wszystkim trawami, prosem, aloesem i liśćmi grzebyków(Achyranthes). Niektórzy badacze sądzą iż poszczególne populacje mogą żywić się nasionami i orzechami. Poza porą deszczową, nie pije wody.

Zachowanie

Żółw Torniera żyje zwykle w małych koloniach w szczelinach skalnych z dogodnym dojściem do żerowisk. Szczeliny skalne w których żyją żółwie mogą osiągać znaczne głębokości, a w niektórych momentach zwężać się aż do 5 cm wysokości. Jednak dzięki swej elastycznej i płaskiej skorupie żółw szczelinowy rzadko klinuje się w nich. Zwykle jedynie obszary na stoku wschodnim są odpowiednie do zamieszkania, gdyż te po zachodniej stronie są zwykle stromę, a inne środowiska skaliste poza twardzielcami, mają zbyt płytkie szczeliny skalne. Żółwie nie są agresywnie do siebie nastawione, a jedną szczelinę skalną może zamieszkiwać aż 10 osobników. Mogą dzielić także swoją przestrzeń z innymi gatunkami, takimi jak gekony, scynki i inne jaszczurki. Swoje schronienie opuszczają jedynie w celu pożywienia się i wygrzania. Niektórzy badacze zaobserwowali iż te wszystkie czynności zajmują żółwiowi jedynie półgodziny na każdą porę dnia, inni zaś sugerują iż opuszczają swe kryjówki na o wiele dłużej. Żółw Torniera jest bardzo wstrzymały na zmiany temperaturowe i może poprawnie funkcjonować nawet w 12*C(taki spadek temperaturowy w jego naturalnym środowisku zdarza się dosyć często). Jak na żółwia jest dosyć szybki i zwinny, a w razie potrzeby potrafi szybko uciec do najbliższej szczeliny. Jest dobrym wspinaczem. Wiedza o tym gatunku jest nadal skromna.

Rozród

Okres godowy przypada od stycznia do lutego. Samce w tym okresie staja się znacznie aktywniejsze i mogą prowadzić niegroźne walki o dominację. Samice zwykle znoszą jaja na przełomie lipca i sierpnia. W wygrzebanym ok. 3-4 cm dołku samica składa jedynie jedno jajo, lecz w ciągu całego sezony lęgowego może ich znieść nawet 6 z przerwą ok. 4-8 tygodni. Pojedyncze jajo mierzy ok. 2 cm długości, a czas inkubacji trwa od 4 do 6 miesięcy. Wyklute pisklęta są ciemnożółte z czarnymi i brązowymi oznaczeniami na pancerzu, który jest lekko wypukły(z wiekiem wypukłość zanika) i mierzą ok. 3,5-4 cm długości.

Naturalni wrogowie

Ze względu na swój miękki i cienki pancerz żółw szczelinowy ma wielu naturalnych wrogów min. mangusty, węże, ptaki drapieżne itp. W razie zagrożenia bazuje głównie na swojej szybkości i bliskości schronienia.

Długość życia

brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Obiekt pożądania przez niektórych kolekcjonerów gadów, dlatego często wyłapywany z naturalnego środowiska. Rozmnażany w niewoli, lecz mimo to dosyć rzadko pojawia się na rynku.

Ciekawostki


  • Spotykany w sprzedaży, lecz na Polskim rynku dosyć rzadko. Polecany dla doświadczonych hodowców żółwi. Wymaga dosyć dużego terrarium z licznymi kryjówkami, dobrze zbilansowanej diety z dużą ilością błonnika i suplementów witaminowych, kąpieli w ciepłej wodzie, oraz dobrze zabezpieczonego pomieszczenia przed ewentualną ucieczką(żółw szczelinowy jest bardzo dobrym wspinaczem).
  • Pancerz żółwia Torniera jest tak miękki iż widać na nim ruchy płuc podczas oddychania.
  • W anglojęzycznym nazewnictwie zwany "Pancake tortoise", czyli w polskim tłumaczeniu "żółw naleśnik".
  • Został naukowo opisany w 1903 roku przez austriackiego herpetologa Friedrich'a Siebenrock.
  • Gad został nazwany na cześć niemieckiego zoologa i herpetologa Gustav'a Tornier'a.
  • Jest monotypowym przedstawicielem rodzaju Malacochersus.
Bibliografia:
-http://www.arkive.org/pancake-tortoise/malacochersus-tornieri/
-https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BB%C3%B3%C5%82w_Torniera
-https://en.wikipedia.org/wiki/Pancake_tortoise
-http://www.iucnredlist.org/details/12696/0
-http://www.chelonia.org/Articles/Mtorniericare.htm

wtorek, 19 sierpnia 2014

Azjatycki żółw bagienny - prekursor hybryd

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Żółwie
  • Rodzina: Batagurowate
  • Gatunek: Azjatycki żółw bagienny(Mauremys mutica)

Występowanie

Żółw jest spotykany w Azji Wschodniej. Występuje w północnym Wietnamie, południowych i środkowych Chinach, Japonii, na wyspach Hajnan, Tajwan i wyspach archipelagu Riukiu. Przypuszczalnie może zamieszkiwać także tereny pograniczne leżące na terytorium Laosu. Populacja występująca w Japonii jest prawdopodobnie sztucznie stworzona przez człowieka z żółwi zamieszkujących wyspę Tajwan. Azjatycki żółw bagienny preferuje tereny bagienne, mokradła, a także stojące, lub wolno płynące wody, takie jak stawy, strumienie i jeziora.

Ogólny opis

Żółw osiąga 20 cm długości korpusu. Pysk gada stożkowaty z lekko wystającą górną szczęką. Wierzchnia część głowy koloru szarego do brązowego, natomiast spodnia żółtego z szeroką, żółtą linią rozciągającą się od oka żółwia po szyję. Kończyny dobrze rozwinięte, koloru szarego do zielonooliwkowego po wierzchniej stronie i żółtego od spodu. Palce zrośnięte błoną pławną, wyposażone w ostre pazury. Plastron żółty, żółtozielony, lub barwy kości słoniowej z czarną plamą na każdej z tarczy, jednak u niektórych osobników z danej populacji plastron może być całkowicie czarny. Karapaks lekko wypukły, koloru od brązowego do czarnego w zależności od danej populacji. Ogon dosyć długi.

Dymorfizm płciowy

Plastron samca nieco bardziej wklęsły, u samicy natomiast płaski. Ogon samca jest także zwykle większy i grubszy. W przeciwieństwie do większości gatunków batagurowatych, u azjatyckiego żółwia bagiennego nie występuje wielkościowy dymorfizm płciowy(u większości samica większa od samca).

Populacja i zagrożenia

Gatunek jest obecnie poważnie zagrożony, a jego populacja znacznie zmalała ostatnimi laty. Azjatycki żółw bagienny jest celem nielegalnych polowań dla mięsa, narządów używanych w tradycyjnej medycynie, a ostatnio także w celach sprzedaży żywych osobników na czarnym rynku jako zwierzęta domowe. Ograniczenie sprzedaży artykułów wytworzonych z tego żółwia doprowadziło do wzrostu ich cen na czarnym rynku i większego popytu. Gatunek uległ także wysokiemu wskaźnikowi hybrydyzacji, głównie z pudełecznikiem trójpasym i Chinemys reevesi. Hybrydy nie są objęte ochroną, dlatego prawo jest często naginane, a żółwie sprzedawane pozornie jako mieszańce(choć czysto-krwiste żółwie są o wiele cenniejsze). Jest także zagrożony przez niszczenie jego środowiska naturalnego, głównie w skutek zanieczyszczenia wody i stosowania pestycydów, oraz inwazją gatunków obcych. Gatunek osiąga także późny wiek dojrzałości płciowej. Azjatycki żółw bagienny objęty jest konwencją CITES w Załączniku II, jednak Chiny pozwalają na ograniczony handel artykułami wytworzonymi z tego żółwia. Prowadzone są także hodowle tego żółwia w niewoli, głównie w celach handlowych, jednak może to w przyszłości ocalić dzikie populacje gatunku.

Pożywienie

Wszystkożerca. Żywi się korzonkami, liśćmi, owocami, kwiatami, owadami, robakami wodnymi, ślimakami, płazami, skorupiakami i małymi kręgowcami.

Zachowanie

Jest wodno-lądowym gatunkiem żółwia, przypuszczalnie o nocnym i samotnym trybie życia. Rzadko jest obiektem badań na wolności, a wiedza o tym gatunku opiera się z obserwacji w niewoli. Na lądzie porusza się nieporadnie, natomiast szybko w wodzie. Z wody wychodzi głównie w celu wygrzania się. Poza okresem godowym żółwie są w stosunku do siebie agresywnie nastawione.

Rozród

Wiedza o rozrodzie żółwi bagiennych pochodzi z obserwacji w niewoli. Okres godowy przypuszczalnie przypada od marca o sierpnia. Podczas zalotów samiec próbuje wspiąć się na samice. Samica może złożyć od 1 do 8 jaj, dwa razy w roku w wykopanej ziemistej jamie, gdzie następnie zostają zakopane przez samice. Inkubacja trwa 94 dni w 30*C. Wyklute pisklęta mierzą średnio 3,3 cm długości i ważą od 5 do 8 gramów. Dojrzałość płciową uzyskują po ok. 5 latach(informacja niepewna).

Naturalni wrogowie

Młode osobniki są narażone na ataki ptaków, szczurów, wydr itp. Osobniki dorosłe poza człowiekiem, nie posiadają wrogów .

Długość życia

Długość życia szacowana na ok. 40-80 lat.

Znaczenie dla człowieka

Cel polowań dla mięsa, atrybutów stosowanych w medycynie ludowej, oraz obiekt handlu na czarnym rynku, sprzedawany jako domowy pupil. Obecnie hoduje się azjatyckie żółwie bagienne, głównie na terenie Chin, co ma ukrócić zabijanie dziko żyjących żółwi.

Ciekawostki


  • Tworzy hybrydy z niektórymi przedstawicielami rodziny batagurowatych, niegdyś traktowanych jako osobne gatunki. Mauremys x iversoni jest hybrydą powstałą ze skrzyżowania azjatyckiego żółwia bagiennego i pudełecznika trójpasego(Cuora trifasciata). Hybryda hodowana w dużych ilościach na farmach żółwi na terenie Chin. W stanie dzikim występuje przypuszczalnie na terenie Chin i Wietnamu. W przeciwieństwie do większości hybryd batagurowatych, samce w większości są niepłodne. Inną hybrydą jest Mauremys x pritchardi, powstałą ze skrzyżowania Chinemys reevesi.
  • Znany jest jeden podgatunek azjatyckiego żółwia bagiennego Mauremys mutica cami zamieszkujący Japonię i archipelag Riukiu, jednak badania sugerują iż w przyszłości można będzie wyróżnić nieco więcej podgatunków tego żółwia.
  • Został opisany w 1842 roku przez duńskiego zoologa Theodore Edward'a Cantor.
  • Rodzaj Mauremys liczy 10 gatunków żółwi min. żółwia hiszpańskiego(Mauremys leprosa), żółwia kaspijskiego(Mauremys caspica) i żółwia annamskiego(Mauremys annamensis).
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Azjatycki_%C5%BC%C3%B3%C5%82w_bagienny
-https://en.wikipedia.org/wiki/Yellow_pond_turtle
-http://www.arkive.org/asian-yellow-pond-turtle/mauremys-mutica/
-http://www.iucnredlist.org/details/39613/0

czwartek, 3 kwietnia 2014

Żółw słoniowy - olbrzymi żółw z Galapagos. Ulubieniec Darwina

inne nazwy: żółw olbrzymi z Galapagos
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Żółwie
  • Rodzina: Żółwie lądowe
  • Gatunek: Żółw słoniowy(Chelonoidis nigra)

Występowanie

Żółw słoniowy zamieszkuje endemicznie Galapagos, gdzie w zależności od podgatunku zamieszkuje wyspy Isabela, Santiago, Pinzon, Santa Cruz, San Cristobal i Española. Wymarł z wysp Fernandina, Santa Fe, Rábida, Floreana i Pinta. Ich siedlisko to zazwyczaj suche użytki zielne i zarośla, lecz w cieplejsze pory dnia lubią skrywać się wśród zadrzewień.

Ogólny opis

Jest bardzo dużym gatunkiem żółwia, zaraz po żółwiu olbrzymim, największy gatunek żółwia lądowego. Długość karapaksu często przekracza 1,5 metra i wysokość 1 metra, przy wadze ok. 200-400 kg. Największy zarejestrowany osobnik wierzył 1,8 m długości karapaksu, przy wadze 400 kg(niektóre źródła podają także najcięższego odnalezionego żółwia o wadze blisko 1 tony). Duży karapaks jest pokryty dużymi i gładkimi płytami rogowymi. Skorupa żółwia jest wypukła i spadzista. U niektórych podgatunków przednia część pancerza jest wygięta w górę(na kształt siodła), umożliwiając wyciągnie długiej szyi żółwiowi. Nie posiadają tarczki karkowej. Głowa stosunkowo mała, osadzona na długiej, osłoniętej miękką skórą i chowanej szyi. Nogi są grube, potężne, pokryte dużymi tarczkami, natomiast palce zakończone są dosyć dużymi pazurami, występującymi po pięć na kończynie. Nogi gada nieco przypominają nogi słonia, stąd nazwa gatunkowa. Brak błon pławnych między palcami. Żółw zwykle koloru brunatnego, często okryty grubą warstwą pyłu. Czasami ciemniejsza skorupa, wraz z pokryciem pyłowym, daje złudzenie plamistości.

Dymorfizm płciowy

Samce są zwykle większe od samic(czasami ważąc o ponad 100 kg więcej), a ich spodnia część skorupy często jest wklęsłą, co ułatwia kopulację. Samce mają także dłuższy ogon.

Populacja i zagrożenia

Wyspy Galapagos zostały odkryte w 1535 roku, a odkrywca biskup Tomás de Berlanga, pisał iż zwierzęta tam żyjące nie odczuwają strachu przed ludźmi. W XVI wieku piraci używali wyspy Galapagos jako bazy, aby atakować szlaki morskie statków hiszpańskich przewożące złoto Inków. Piraci zaopatrywali się na wyspie w wodę i pożywienie, jakim był żółwie słoniowe. Nazywane "żywymi konserwami" ze względu na swoją wytrzymałość na brak wody i jedzenia, często żywe przetrzymywane pod pokładem statku. Podgatunek Chelonoidis nigra nigra uznano za wymarły w 1846 roku. W XVIII wieku polowania nasiliły się wraz z przybywaniem kutrów wielorybniczych i łowców fok, które zaopatrywały się masowo w żółwie, a także zabijano żółwie w celach pozyskania żółwiego oleju. Ludzie aż do XX wieku polowali na żółwie, przemieniali dziewicze tereny w ziemie po uprawę, oraz wprowadzali gatunki owce. Szczury i świnie zjadały jaja żółwi, dzikie psy zabijały młode żółwie, a konie i kozy zadeptywały gniazda, oraz konkurowały o pokarm. Przypuszczalnie 4 podgatunki żółwi słoniowych wymarły Chelonoidis nigra nigra, Chelonoidis nigra phantastica(wymarł w 1906 roku), Chelonoidis nigra wallacei(wymarł w 1906 roku), oraz podgatunek nienazwany z wyspy Santa Fe(data wyginięcia niepoznana, żółw znany z kilku obserwacji i części szkieletu). W 1959 roku Wyspy Galapagos zostały uznane za park narodowy i objęte ochroną przez Fundację Karola Darwina. W 1978 roku zostały zakwalifikowane do dziedzictwa UNESCO. Obecnie prowadzone są sztuczne odchowy jajek i młodych żółwi w celu uchronienia ich od zabicia przez dzikie zwierzęta. Redukuje się także liczbę introdukowanych zwierząt. Żółw słoniowy został zakwalifikowany jako narażony na wyginięcie, obecnie największym zagrożeniem są kłusownicy, który w 1990 roku zabili ok. 120 żółwi.

Pożywienie

Głównie trawy, kwiaty, kaktusy i liście krzewów. Sporadycznie owoce takie jak, jabłka, czy trujące dla człowieka owoce drzewa manchineel(Hippomane mancinella). Zjada także gujawę Psidium galapageium, wodną paproć Azolla microphylla i oplątwę Tillandsia insularis.

Zachowanie

Żółw słoniowy prowadzi osiadły, spokojny i dosyć regularny cykl życia. Zwykle po ok. 16 godzinnym śnie, budzi się o 7-8 godzinie rano, po czym przez ok. 2 h zażywa kąpieli słonecznej, aby zaabsorbować ciepło. Następnie żerują, najgorętszą porę dnia spędzając pod krzewami, chroniąc się przed przegrzaniem. Zwykle między 16-17 wyszukują odpowiedniego miejsca do snu, gdzie spędzają noc. Zasypiają zwykle w niewielkim dołku w ziemi, lub w połowie zanurzone w wodzie, lub błocie. Posiadają bardzo spokojny charakter, żyją stadnie(jako jeden z niewielu żółwi), oraz nie toczą walk. Samce ustalają hierarchie porównując długość szyi. Samiec z dłuższą szyją posiada pierwszorzędne prawo do samic. Poruszają się z prędkością 0,3 km/h. Na niektórych wyspach, gdzie widać wyraźne odstępstwa między porą suchą, a deszczową, żółwie często wędrują ustaloną trasą na wyższe tereny, gdzie jest łatwiejszy dostęp do pożywienia i wody, pod koniec pory suchej zwykle wracają na niziny. Wydeptane trasy żółwi sięgające do wulkanicznych jezior, istnieją od tysięcy lat i zwane są "żółwimi ścieżkami". Żółwie rokrocznie używają tego samego szlaku. Lubią zażywać kąpieli błotnych i wodnych, co pomaga utrzymać ciepłotę ciała w chłodniejsze dni i chroni żółwie przed pasożytami(np. komarami i kleszczami). Czasami używają także pyłu, którym się osypują. Często miejsce spoczynkowe jest używane przez tego samego żółwia przez dziesiątki lat, dzięki czemu w miarę czasu tworzy się wgłobienie w ziemi np. najsławniejsze Volcán Alcedo. U niektórych podgatunków dłuższa szyja służy do sięgania w wyżej położone pożywienie np. na wysokie krzewy. U żółwia słoniowego zaobserwowano zjawisko mutualizmu, wraz z ziębami Darwina i przedrzeźniaczami. Gad widząc ptaki podnosi się na nogach i wyciąga szyję, pozwalając aby one oczyściły go z kleszczy i innych pasożytów. Kiedy żółw czuje się zagrożony, chowa głowę i kończyny do wnętrza skorupy. Żółwie słoniowe mogą przetrwać wiele miesięcy bez wody i jedzenia, dzięki spowolnionemu metabolizmowi.

Rozród

Żółw olbrzymi z Galapagos może rozmnażać się przez cały rok, lecz szczyt sezonu rozrodczego przypada między lutym, a czerwcem. Samce często w tym okresie będą zwracać na siebie uwagę, unoszą szyję i otwierając szeroką paszcze. Samiec odnalazłszy samice podgryza ją na kończynach tylnych, aż się nie zatrzyma i nie dopuści go. Kopulacje samcowi ułatwia wklęsły spód skorupy, dopasowany do karapaksu samicy. Sama kopulacja może trwać kilka godzin, podczas której samiec wydaje z siebie charakterystyczny, ochrypły dźwięk. Następnie(zwykle w lipcu-listopadzie) samice wędrują ku wybrzeżu nawet kilka kilometrów, aby odnaleźć piaszczysty, suchy i dobrze nasłoneczniony grunt. Następnie samica przechodzi do wykopywania dołku o głębokości 30-40 cm, które może trwać nawet kilka dni. Następnie znosi do 16 białych, kulistych jaja, o wadze 80-150 gramów i średnicy 5 cm, a następnie zakopuje jajka glebą, zmieszaną ze swoim moczem. Sezonowo samica może znieść 1-4 porcji jaj. Występuje u nich temperaturowa determinacja płci. Młode żółwie klują się po 4-8 miesiącach. Pisklaki warzą ok. 50 gramów i mierzą ok. 6 cm. Zwykle wygrzebanie się z podłoża zajmuje żółwikowi parę tygodni, choć spożyte żółtko utrzyma go bez jedzenia przez 7 miesięcy. Przez pierwsze 10-15 lat są najbardziej narażone na ataki drapieżników. Dojrzałość płciową uzyskują po 20-25 latach.

Naturalni wrogowie

Na ataki najbardziej narażone są młode żółwie. Niegdyś narażone na ataki jedynie ze strony myszołowa galapagoskiego(Buteo galapagoensis). Obecnie młode, jak i jaja stają się ofiarami zdziczałych kotów, psów, świń i szczurów.

Długość życia

W naturze powyżej 100 lat. W niewoli najstarszy żółw żył 175 lat.

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś obiekt badań Karola Darwina w celu poparcia teorii ewolucji. Później obiekt polowań dla mięsa i oleju. Obecnie sporadycznie obiekt polowań kłusowników. Przetrzymywany i rozmnażany w niektórych ogrodach zoologicznych.

Ciekawostki


  • Karol Darwin poparł swoją teorie ewolucji występowaniem różnych form żółwia na wyspach Galapagos, a dzięki odmiennym wpływom środowiska wyewoluowały w oddzielne podgatunki. Karol Darwin przebywał 5 tygodni na wyspach w 1835 roku.
  • Wyróżnia się do 15 podgatunków żółwia słoniowego, min Chelonoidis nigra becki z wyspy Isabela w pobliżu wulkanu Wolf, Chelonoidis nigra guntheri z wyspy Isabela w pobliżu wulkanu Sierra-Negra, Chelonoidis nigra microphyesz z wyspy Isabela w pobliżu wulkanu Darwina, Chelonoidis nigra vicina z wyspy Isabela w pobliżu wulkanu Cerro-Azul, Chelonoidis nigra vandemburghi z wyspy Isabela w pobliżu wulkanu Alcedo, Chelonoidis nigra chatamensis z wyspy San Cristóbal, Chelonoidis nigra darwini z wyspy San Salvador, Chelonoidis nigra duncanensis z wyspy Pinzón, Chelonoidis nigra hoodensis z wyspy Española, Chelonoidis nigra porteri z wyspy Santa Cruz, oraz wymarłe Chelonoidis nigra abingdoni z wyspy Pinta, Chelonoidis nigra nigra z wyspy Floreana, Chelonoidis nigra phantastica z wyspy Fernandina, Chelonoidis nigra wallacei z wyspy Rábida i nienazwany podgatunek z wyspy Santa Fe.
  • Chelonoidis nigra abingdoni wymarły podgatunek z wyspy Pinta, za całkowicie wymarły został zakwalifikowany w 2012 roku, kiedy padł ostatni przedstawiciel podgatunku nazwany Samotny George żyjący na Stacji Biologicznej Charlesa Darwina na Santa Cruz. Samotny George został odnaleziony w 1971 roku na wyspie Isabela, przypuszczalnie był uciekinierem, lub został uwolniony przez wielorybników polujących na żółwie, co daje nadzieje na odnalezienie innych przedstawicieli tego podgatunku. Z wyspy Pinta został przetrzebiony przez wielorybników, oraz kozy, które konkurowały z nim o pożywienie. W 2007 roku badania dowiodły iż niektóre żółwie z podgatunku Chelonoidis nigra becki, są hybrydami z Chelonoidis nigra abingdoni, czyli możliwe iż ich dzicy rodzice nadal żyją. Obecnie w zoo w Pradze odnalazł się kolejny przedstawiciel tego podgatunku nazwany Tony.
  • Obecnie Chelonoidis nigra nigra klasyfikowany jest jako wymarły na wolności, gdyż odnaleziono kilka hybryd(80) tego podgatunku z Chelonoidis nigra becki z czego 30 ma mniej niż 15 lat, co oznacza że ich rodzic Chelonoidis nigra nigra może nadal żyć. Obecnie prowadzony jest projekt kojarzenia hybryd i wyselekcjonowania czystego podgatunku(planowany na ok. 100 lat). Mimo nazwy holotypowej, nie wiadomo z jakiej wyspy pochodził holotyp gatunku, więc nazwa łacińska podgatunku jest jedynie sugerowana(niepoprawna).
  • Najmniej wiadomo o podgatunkach Chelonoidis nigra wallacei,Chelonoidis nigra phantastica i nienazwanego z Santa Fe. Znane z pojedynczych obserwacji i skromnych znalezisk kopalnych. Niektórzy autorzy wątpią jako iż był podgatunkami, a jedynie zbiegłymi żółwiami przetransportowanymi na te wyspy.
  • Został opisany w 1824 roku przez francuskiego zoologa Jean'a René Constant'a Quoy'a i francuskiego naturalistę Joseph'a Paul'a Gaimard'a.
  • Przypuszczalnie pierwsze żółwie przypłynęły na wyspy wraz z Prądem Peruwiańskim, trzeba jednak zauważyć iż przodkowie żółwi słoniowych były rozmiarów przeciętnych i mogły przypłynąć na naturalnych tratwach, choć same żółwie słoniowe potrafią doskonale pływać. Przypuszczalnie pierwszą skolonizowaną przez żółwie wyspę była San Cristobal. Populacja żółwia słoniowego na wszystkich wyspach utrzymywała się przypuszczalnie w liczbie ok. 200 000 osobników. 
  • Obecnie rodzaj Chelonoidis liczy 5 gatunków żółwi. Najbliższym krewnym żółwia słoniowego jest żółw chilijski(Chelonoidis chilensis), pozostałe żółwie w tej rodzinie to, żabuti czarny(Chelonoidis carbonaria), żabuti leśny(Chelonoidis denticulata) oraz żółw Chaco*(Chelonoidis petersi).

Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Gal%C3%A1pagos_tortoise
-http://www.iucnredlist.org/details/9011/0
-http://www.arkive.org/galapagos-giant-tortoise/chelonoidis-nigra/
-http://animaldiversity.org/accounts/Chelonoidis_nigra/
-http://library.sandiegozoo.org/factsheets/galapagos_tortoise/tortoise.htm

środa, 12 lutego 2014

Miękkoskórek dwupazurzasty - słodkowodny żółw z płetwami

inne nazwy: żółw miękkoskóry, żółw dwupazurzasty, żółw nowogwinejski, żółw świnionosy*
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Żółwie
  • Rodzina: Miękkoskórkowate
  • Gatunek: Miękkoskórek dwupazurzasty(Carettochelys insculpta)

Występowanie

Miękkoskórek dwupazurzasty występuje w południowej Irian Jaya(prowincja w Indonezji należąca do Nowej Gwinei), południowej Nowej Gwinei i na Terytorium Północnym w Australii, zasiedlając tam jedynie główne systemy rzeczne, jak Victoria i Daly River. Zamieszkuje głównie rzeki i strumienie, ale także jeziora, bagna, laguny, stawy i oczka wodne, zwykle do 7 metrów głębokości. W pewnym stopniu toleruje wodę słonawą, także spotykany czasami przy ujściach rzek i estuariach.

Ogólny opis

Mierzy przeciętnie 50-70 cm długości ciała, przy wadze ok. 20-30 kg. Pancerz żółwia, podobnie jak u żółwiaków, zbudowany jest z kostnych płytek pokrytych grubą i miękką warstwą skórną. Głowa jest dosyć duża. Pysk jest wydłużony z dosyć dużymi nozdrzami, nieco przypominający pysk świni(stąd nawa: żółw świnionosy), ułatwią to żółwiowi pobieranie powietrza. Kończyny są płaskie, szerokie i pokryte błonami pławnymi z charakterystycznymi dwoma wydłużonymi pazurami u każdej z kończyn. Ciało żółwia jest zwykle koloru szarego, szarozielonego lub oliwkowoszarego z bladym plastronem i białą plamą za okiem gada. Nad oczami znajdują się krótkie, odstające płytki kostne. Osobniki nieletnie posiadają nieco przeźroczysty plastron, dlatego wyraźnie widać przez niego naczynia krwionośne. Ogon jest krótki.

Dymorfizm płciowy

Samica jest zwykle większa od samca. Samce posiadają dłuższy i grubszy ogon.

Populacja i zagrożenia 

Miekkoskórek dwupazurzasty jest klasyfikowany jako gatunek narażony na wyginięcie. W latach 1981 i 2011 populacja tego gada spadła o ponad 50%. Największym zagrożeniem dla tego żółwia jest nielegalny handel nim, jako zwierzę domowe. Celnicy często przechwytują miekkoskórka podczas nielegalnego przemytu np. 10 000 osobników w 2009 roku, 11 000 osobników w roku 2010 i 687 sztuk w roku 2013(żółwie te trafiły z powrotem na wolność). Żółw jest także celem polować miejscowej ludności ze względu na smaczne mięso. W Australii poważnym zagrożeniem jest także utrata siedliska i konkurencja ze strony zdziczałego bawołu domowego, choć odnotowano iż populacja tego ssaka w Australii obniża się. Jest notowany w CITES w Załączniku II oraz występuje na niektórych obszarach chronionych min. Parku Narodowym Kakadu. Rozmnażany w niewoli.

Pożywienie

Młode osobniki zwykle larwy owadów wodnych, skorupiaki i mięczaki. Dorosłe osobniki wolą pokarm roślinny np. kwiaty, owoce i liście roślin wodnych i znalezionych przy brzegu, choć zjadają także owady i mięczaki.

Zachowanie

Jest żółwie typowo wodnym. Samce nigdy nie opuszczają środowiska wodnego, a samice jedynie w okresie składania jaj. Na ogół spotykane w większych grupach na danym siedlisku, choć często przejawiają postawę agresywną względem innego osobnika. W Australii często występują w sezonowych rzekach, dlatego pod koniec pory suchej, można jest znaleźć w większych skupiskach w niewielkich zbiornikach i kałużach. Nie pływa typowo jak inne słodkowodne żółwie, lecz wiosłuje podobnie jak żółwie morskie. Często przesiedla się podczas pory deszczowej np. z rzeki do sąsiednich zbiorników, kiedy poziom wody pozwala na swobodną migrację. W stanie dzikim żółwie te rzadko są obiektem badań.

Rozród

Okres godowy przypada w porze suchej(Australia lipiec-listopad, Nowa Gwinea wrzesień-luty). Samice zwykle wędrują razem wyszukując odpowiedniego terenu na założenie gniazda. Gniazdo budowane jest zwykle w nocy. Odnotowano iż samice komunikują się miedzy sobą, dzięki czemu wybierają miejsca zwykle wolne od drapieżników i najlepszej glebie. Gniazda rzadko zakładane są na niskich wysokościach z powodu zagrożenia zalaniem. Samica wykopuje zagłębienie w którym znosi 4-39 białych jaj. U tego gatunku występuje temperaturowa determinacja płci. Inkubacja trwa niem więcej 64-102 dni. Młode zwykle wykluwają się stymulowane deszczem lub wilgotnym powietrzem, co świadczy o początku pory deszczowej. Nowo narodzone żółwiki mierzą przeciętnie 5-6 cm długości. Zwykle żółwice odbywają gody dwa razy w roku, lecz co dwa lata.Okres dojrzałości płciowej nie jest znany.

Naturalni wrogowie

Dorosłe żółwie nie posiadają wielu naturalnych wrogów. Mogą stać się ofiarą krokodyli. Najbardziej narażone są jajka i młode żółwie. Odnotowano iż są zjadane przez warany Varanus panoptes i  Varanus mertensi. 

Długość życia  

ok. 40 lat w niewoli. na wolności brak danych

Znaczenie dla człowieka

Jest obiektem polowań dla mięsa przez miejscową ludność. Sprzedawany często na czarnym rynku, jako zwierzę domowe. Są zwykle polecane dla doświadczonych hodowców.

Ciekawostki

  • Rodziny Carettochelyidae i rodzaju Carettochelys.
  • Miękkoskórek jest dosyć trudny w utrzymaniu. Jest podatny na stres, choroby oraz stwarza często problemy z przyswajaniem pokarmu. Młode rosną powoli, lecz osiągają bardzo duże rozmiary, dlatego przeciętny hodowca nie może pozwolić sobie na tak duży zbiornik. Rozmnażanie jest trudne, ze względu na agresję w stosunku do innych osobników. Zwykle udaje się go rozmnożyć w dostatecznie dużych zbiornikach.
  • Odnotowano 3 gatunki pasożytów na żółwiu miekkoskórym, z czego 2 zostały opisane na postawie próbek pobranych od niego(Doodytrema carettochelydis i Paradeuterobaris novaguieae). Neosychnocotyle maggiae jest trzecim pasożytem żyjącym na tym żółwiu.
  • Miekkoskórek dwupasurzasty jest bardzo ciekawym gatunkiem, gdyż przystosowaniami przypomina żółwie morskie, chociaż żyje w środowisku słodkowodnym i nie toleruje wody słonej.
  • Podczas kopania nor w celu założenia gniazda, żółwie napowietrzają glebę co dobrze wpływa na ekosystem.
Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Mi%C4%99kkosk%C3%B3rek_dwupazurzasty
-https://en.wikipedia.org/wiki/Pig-nosed_turtle
-http://www.terrarium.pl/t/species/_/carettochelys-insculpta-miekkoskorek-dwupazurzasty-r3052
-http://www.arkive.org/pig-nosed-turtle/carettochelys-insculpta/
-http://www.iucnredlist.org/details/3898/0
-http://animaldiversity.org/accounts/Carettochelys_insculpta/

czwartek, 23 stycznia 2014

Żabuti leśny - duży żółw z Brazylii

inne nazwy: żółw brazylijski, żółw żółtonogi* 
  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Żółwie
  • Rodzina: Żółwie lądowe
  • Gatunek: Żabuti leśny(Chelonoidis denticulata)

Występowanie

Zasiedla tereny Ameryki Południowej od południowo-wschodniej Wenezueli, Gujany, Surinamu przez Gujanę Francuską, aż po Brazylię. Widywany na całym dorzeczu Amazonki, wschodniej Kolumbii, Ekwadorze, północno-wschodnim Peru i północno-wschodniej Boliwii. Występuje także na wyspach Trynidad i Tobago. Wprowadzony na Dominikanę. Zamieszkuje przede wszystkim wiecznie zielone lasy liściaste oraz lasy deszczowe, rzadziej widywane na terenach otwartych jak łąki, gęstwiny i suche lasy liściaste. Zazwyczaj jego obecność jest uzależniona od obecność zbiorników wodnych.

Ogólny opis 

Żabuti leśny jest 5 największym żółwiem świata oraz 3 co do wielkości największym żółwiem kontynentalnym. Średnio osiąga 40 cm długości korpusu, choć nierzadko  mogą osiągać ponad 90 cm długości korpusu. Bardzo podobny do żabuti czarnego, czasami z kłopotami w identyfikacji gatunku. Skorupa żółwia jest wydłużona z widocznym wybrzuszeniem, lekko ząbkowana na krawędziach i płaska w okolicy karku, koloru od żółtobrązowego do ciemnobrązowego lub nawet czarnego na krawędziach płytek tarczowych. Na każdej z płytek widnieje plamka koloru żółtopomarańczowego, czasami wtapiając się w ciemny pancerz. Plastron jest gruby na bokach, koloru żółtobrązowego, kremowego z ciemnymi odcieniami . Głowa jest stosunkowo niewielka, a górna szczęka lekko zakrzywiona. Oczy są duże i czarne. Skóra w okolicach głowy i kończyn jest czarna z żółtymi lub pomarańczowymi łuskami w okolicy głowy, ogona i kończyn(stąd nazwa żółw żółtonogi*). Kończyny przednie posiadają po 5 pazurów, a tylne 4. Długość i grubość ogona zależna od płci.

Dymorfizm płciowy 

Samce zwykle większe od samic. Samce odznaczają się także grubszym ogonem, bardziej wydłużonym pancerzem oraz wklęsłym plastronem.

Populacja i zagrożenia 

Żabuti leśny jest klasyfikowany jako gatunek narażony na wyginięcie. Największym zagrożeniem dla tego gatunku są polowania w celu pozyskania mięsa, spożywanego przez lokalną ludność oraz odławianie żywych okazów w celu sprzedaży na czarnym rynku jako zwierzę domowe. Niski wskaźnik reprodukcji oraz późny wiek dojrzałości sprawiają iż populacji żółwia bardzo wolno odradza się. Naukowcy oceniają iż populacji żabuti leśnego ma trend malejący, choć na potwierdzenie tej tezy, potrzeba dokładniejszych badań terenowych. Jest notowany w CITES w Załączniku II.

Pożywienie

Gatunek wszystkożerny. Zjada wiele gatunków roślin, traw, korzeni, kwiatów, owoców, kory i grzybów, a także owady, ślimaki i inne bezkręgowce, ptasie jaja, małe kręgowce, padlinę oraz odchody zwierząt.

Zachowanie 

W naturalnym środowisku dosyć słabo poznane. Zwykle prowadzi dzienny i samotniczy tryb życia. Unika przemierzania dużych odległości. Samce zwykle nie tolerują obecności innych samców na swoim trenie i charakterystycznie rusza głową w akcie agresji.

Rozród 

Okres godowy u żabuti leśnego przypada przez cały rok, lecz jego nasilenie można zauważyć podczas pory deszczowej(lipiec-wrzesień). Samce rozpoznają się przy pomocy ruchom głowy(to przodu i o tyłu) oraz charakterystycznym wydawanym dźwiękom, przypominających gdakanie kury. Jeśli drugi żółw nie odpowie tym samym, oznacza iż jest samicą. Samce zwykle podgryzają nogi samicy przed przystąpieniem do kopulacji. Podczas kopulacji samiec wydaje z siebie odgłosy gdakania, a rywale często próbują go zepchnąć z partnerki, przewracając na grzbiet. Samica zwykle kopuluję więcej niż z jednym samcem. Po 115 do 150 dni od kopulacji samica składa jaj w ilościach od 2-15(zazwyczaj tą dolną granicę) oraz nie interesuje się ich losem. Jaja są inkubowane przez 4-5 miesięcy po czym wykluwają się w pełni samodzielne, małe żółwie. Samica zwykle przystępuje do godów kilka razy rocznie, ogółem składając do 20 jaj rocznie. Żabuti leśny dojrzałość płciową uzyskuje po osiągnięciu 8-10 lat.

Naturalni wrogowie 

Nie prowadzono badań na temat drapieżników polujących na żabuti leśnego. Prawdopodobnie może on padać ofiarą jaguarów i innych dużych drapieżników mogących poradzić sobie z ich solidną skorupą.

Długość życia 

50-60 lat.

Znaczenie dla człowieka 

Mięso z żabuti jest popularne wśród rodzimej ludności, dlatego często organizowane są polowania na tego powolnego żółwia. Czasami obiekt nielegalnego handlu żywym inwentarzem. Rzadko spotykany w niewoli, zwykle popularniejszy jest jego bliski krewniak żabuti czarny.

Ciekawostki 


  • Przez lokalna ludność nazywany morrocoy, woyamou i wayamo. Zwykle wszystkie te nazwy są wspólne także dla żabuti czarnego.
  • Został pierwszy raz opisany przez Karola Linneusza w 1766 roku pod nazwą Testudo denticulata, oznaczający"podobny do zębów", ze względu na ząbkowanie na krawędziach muszli. 
  • Austriacki zoolog Leopold Fitzinger zakwalifikował żabuti do rodzaju Geochelone, podobnie jak wszystkie żółwie lądowe, nie pochodzące z obszarów śródziemnomorskich. Później naukowcy min. Roger Bour i Charles Crumly, rozdzielili rodzaj Geochelone na kilka rodzajów min. Chelonoidis do którego klasyfikowany jest żabuti leśny.
  • Niektórzy badacze sądzą iż żabuti woli rejony otwarte, typu łąki i suche lasy otwarte, choć większość kwestionuje tą tezę.
  • Do rodzaju Chelonoidis klasyfikowanych jest obecnie 5 gatunków żółwi lądowych min. żabuti leśny, żabuti czarny(Chelonoidis carbonaria), żółw chilijski(Chelonoidis chilensis), żółw słoniowy(Chelonoidis nigra) oraz żółw Chaco*(Chelonoidis petersi).

Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Yellow-footed_tortoise
-http://www.iucnredlist.org/details/9008/0
-http://www.arkive.org/south-american-yellow-footed-tortoise/chelonoidis-denticulata/
-http://www.arkive.org/south-american-yellow-footed-tortoise/chelonoidis-denticulata/image-G32614.html
-http://www.chelonia.org/articles/gdenticulatacare.htm

poniedziałek, 22 lipca 2013

Żółwiak gładkobrzegi - żółw rzeki Missisipi

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Żółwie
  • Rodzina: Żółwiakowate
  • Gatunek: Żółwiak gładkobrzegi(Apalone mutica)

Występowanie

Żółwiak gładkobrzegi zamieszkuje systemy wodne Ameryki Północnej. Spotykany jest od Luizjany do Północnej Dakoty, Minnesoty i zachodniej Pensylwanii, lecz spotykany również w Kolorado, Brazos, Sabine, Pearl, Alabamie i hrabstwie Escambia. Zamieszkują głównie duże systemy rzeczne, takie jak Ohio, Missisipi, Missouri i Allegheny, lecz spotykane także czasami w strumieniach o średnio szybkim prądzie, jeziorach, torfowiskach, stawach i rowach melioracyjnych. Preferują obszary o piaszczystym dnie, porośnięte niską roślinnością, unikają systemów wodnych o skalistym dnie. Sztucznie wprowadzony do Francji.

Ogólny opis

Żółwiak gładkobrzegi to dość duży żółw słodkowodny, którego skorupa może wynosić nawet 35,6 cm długości(u samicy). Podobnie jak u innych żółwiaków skorupa jest gładka i nie posiada tarcz rogowych. Pancerz jest jajowaty z gładką krawędziom. Kolor pancerza waha się od oliwkowego po pomarańczowobrązowego. Czasami na skorupie widnieją plamy i kreski. Plastron jest jasny, bez wzorów, czasami z widocznymi kośćmi. Głowa, ogon i kończyny mają podobne zabarwienie jak pancerz żółwia. Od oka żółwiaka biegnie kremowa lub pomarańczowa linia. Pysk żółwiaka jest rurkowaty z zaokrąglonymi nozdrzami, brak przegrody nosowej. Żółwiak gładkobrzegi oddycha całą powierzchnią ciała(nawet skorupą), lecz większość tlenu pobiera przez nozdrza z atmosfery. Bardzo podobny do żółwiaka kolcowatego, który wyróżnia się zaostrzoną krawędziom skorupy i pancerzem, który w dotyku przypomina papier ścierny.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny. Samice osiągają o wiele większe rozmiary. Samce dorastają jedynie do 26,6 cm długości skorupy(samice do 35,6 cm). Samce posiadają także grubszy ogon, a otwór odbytowy znajduje się w pobliżu ogona, gdzie u samicy umiejscowiony jest w pobliżu krawędzi skorupy lub pod nią.

Populacja i zagrożenia

Choć żółwiak gładkobrzegi występuje powszechnie w miejscach swojego występowania, jest to gatunek dosyć skryty i rzadko można go wypatrzeć. Głównymi zagrożeniami dla tego żółwiaka są nadmierne wędkarstwo i rybołówstwo, co dewastuje lokalne populacje ryb, a także zanieczyszczenie wody, na które żółwiak jest szczególnie narażony z powodu pobierania tlenu z wody. Poważnym zagrożeniem jest także regulacja rzek i powodzie, które niszczą gniazda żółwi. Żółwiak gładkobrzegi charakteryzuje się jednak dużą rozrodczością, a populacja żółwia wydaje się stabilna, choć brak dostatecznej dokumentacji na temat stanu populacji żółwiaka gładkobrzegiego. Prowadzone są programy chroniące gniazda tych żółwi. Żółwiak gładkobrzegi nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia i uznawany jest za gatunek nie zagrożony.

Pożywienie

Żółwiak gładkobrzegi jest gatunkiem głównie mięsożernym. Żywi się rybami, płazami, małymi kręgowcami, stawonogami, pajęczakami, mięczakami, wijami i innymi bezkręgowcami. Sporadycznie zjada również roślinność wodną i lądową, korzenie roślin, morwę, owoce, nasiona i orzechy.

Zachowanie

Żółwiak gładkobrzegi jest na ogół żółwiem o samotniczym trybie życia, zazwyczaj aktywnym podczas dnia. Większość czasu spędza zanurzony pod wodą, lecz nie rzadko wychodzi na ląd. Podczas polowania zakopują się zazwyczaj w podłożu pod wodą i mogą pozostawać w takiej pozycji przez długi czas, wychylając jedynie co jakiś czas głowę nad powierzchnię w celu zaczerpnięcia powietrza. Zazwyczaj z podłoża widoczna jest jedynie głowa żółwiaka. Swoją zdobycz łapią używając w tym celu swojej długiej szyi. Zaobserwowano także iż samice zazwyczaj żerują na głębszych wodach, a samce na tych płytszych. Żółwiak gładkobrzegi jest gatunkiem hibernującym. Zazwyczaj od października do maja, żółwiaki pozostają w stanie snu zimowego, zakopane na dnie danego systemu wodnego(na obszarach południowych np. Nowy Meksyk, żółwiaki hibernują od listopada do kwietnia). Po wybudzeniu się ze snu w marcu lub kwietniu(w maju na bardziej oddalonych terenach na północ) żółwiaki zazwyczaj widywane są wygrzewające się na piaskowej plaży, na płyciźnie lub skałach. Podczas wygrzewania się, żółwiaki wyciągają swoją szyje i chowają kończyny do skorupy. W razie zagrożenia żółwie szybko uciekają i mimo swoich rozmiarów, są bardzo zwinne i szybkie na lądzie i pod wodą. Kiedy zostają złapane przez drapieżnika, chowają się całkowicie do skorupy.

Rozród

Okres godowy u tych żółwi przypada od kwietnia do czerwca i możliwe że także we wrześniu. Samce w tym okresie wyszukują samic gotowych do godów. Zazwyczaj nie przejawiają agresywności w stosunku do innych samców, lecz nie gotowe samice często atakują samce, nie rzadko powodują u nich rany. Samice gotowe do rozpoczęcia godów, nie przejawiają zazwyczaj agresywności. Samica zazwyczaj kopuluje z kilkoma samcami, a do zapłodnienia dochodzi i wyłącznie pod wodą. Samce zazwyczaj muszą podpłynąć do samicy i przez około 20 minut utrzymywać swoją pozycję. Samice budują gniazda zazwyczaj pod koniec maja do lipca, choć w północnej Minnesocie i Wisconsin żółwiaki budują gniazda od czerwca do początku lipca. Samice wykopują zwykle jamę o głębokości 15-30 cm, przy pomocy tylnych kończyn. Gniazda są zazwyczaj zlokalizowane 18-30 metrów od wody i są zazwyczaj gęsto zlokalizowane. Samica znosi jaja tylko raz do roku. Średnia ilość jaj waha się w granicach 15 do 25, choć obserwowano gniazda, gdzie samica zniosła tylko 1, lub aż 33 jajka. Młode żółwiaki wylęgają się po upływie 8-12 tygodni. Do przebicia skorupki jajka, młode żółwie używają pazurów w przednich kończynach. Pisklęta po wykluciu są całkowicie niezależne, a ich skorupa mierzy przeciętnie 4 cm. Samce osiągają dojrzałość płciową w wieku 4 lat, samice w wieku 9 lat. U tych żółwi zaobserwowano pewne zjawisko podczas ciąży samicy. Samica wytwarza wysoki poziom niepolarnych lipidów, które dostarczają energie do zarodków, a energia ta jest o wiele większa, niż byłaby konieczna do przeżycia potomstwa, tak więc młode po wykluciu mają bardzo wysoki wskaźnik lipidów i działają one jako źródło pożywienia, przez długi czas, aż pisklę samo nie będzie przyjmować pokarmu. Dlatego młode żółwiaki gładkobrzegie mogą przetrwać w środowisku, gdzie pożywienia jest bardzo mało.

Naturalni wrogowie

Dorosły żółwiak ma bardzo mało naturalnych wrogów, a głównymi drapieżnikami zagrażającymi dorosłemu osobnikowi są aligatory amerykańskie i ludzie. W poważnym niebezpieczeństwie są jednak młode żółwie, które padają ofiarą szopa pracza, żółwia jaszczurowatego, skunksa zwyczajnego, wrony rybożernej, mrówki ogniowej, lisa rudego, muchówki z rodziny Sarcophagidae, kreta Scalopus aquaticus, bielika amerykańskiego, żółwia sępiego, węży wodnych, a także psów.

Długość życia

Nie zarejestrowano maksymalnej długości życia tego żółwia, lecz przypuszcza się że może dożywać 20 lat w stanie dzikim. Długość życia w niewoli nie jest potwierdzona, lecz przypuszcza się że dożywa 25 lat.

Znaczenie dla człowieka

W niektórych regionach są wyłapywane i spożywane. Czasami bywają hodowane w niewoli. Czasami są źle postrzegane prze rybaków, gdyż zaplątane w sieci żywe żółwie mogą dotkliwie pogryźć nieostrożnego człowieka.

Ciekawostki


  • Wyróżnia się dwa podgatunki żółwia gładkobrzegiego: Apalone mutica mutica(zamieszkujący centralne Stany Zjednoczone), Apalone mutica calvata(występujący od Luizjany do Zachodniej Florydy).
  • Wcześniej żółwiak gładkobrzegi posiadał inną nazwę łacińską Trionyx muticus.
  • Tendencja do zjadania danego pokarmu różni się nieco pomiędzy płciami. Samce lubią urozmaicać swoją dietę w owoce i nasiona morwy, za to samice wolą żywić się larwami owadów.
  • Rodzaj Apalone liczy obecnie 3 gatunki żółwiaków, min. żółwiaka gładkobrzegiego, żółwiaka drapieżnego(Apalone ferox) i żółwiaka kolcowatego(Apalone spinifera).

Bibliografia:
-http://www.iucnredlist.org/details/165596/0
-https://en.wikipedia.org/wiki/Smooth_softshell_turtle
-http://animaldiversity.org/accounts/Apalone_mutica/

piątek, 21 czerwca 2013

Orlicja - Olbrzymi żółw malajski

inne nazwy: żółw malajski olbrzymi



  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Żółwie
  • Rodzina: Batagurowate
  • Gatunek: Orlicja (Orlitia borneensis)

Występowanie

Zamieszkuje słodkowodne jeziora, bagna i wolno płynące rzeki Azji Południowo-Wschodniej(Malezję, Borneo i Sumatrę)

Ogólny opis

Orlicja to duży żółw, którego skorupa może osiągać 80 cm długości, a sam żółw wagę 50 kg, co czyni go największym żółwiem słodkowodnym Azji Południowo-Wschodniej. Posiada dużą głowę i silną, lekko wysuniętą szczękę. Głowa dorosłego osobnika jest ciemnobrązowa, bądź czarna, natomiast głowa osobników nieletnich jest lekko nakrapiana z jasną linią rozciągające się na głowie. Pancerz żółwia jest owalny, gładki w dotyku i zazwyczaj czarno-brązowy. Pancerz osobników nieletnich jest wypukły i ząbkowany. Plastron(część brzuszna skorupy żółwia) jest żółtobrązowy.

Dymorfizm płciowy

Samiec posiada dłuższy i grubszy ogon niż samice.

Populacja i zagrożenia

Orlicja jest klasyfikowana jako gatunek zagrożony i wymieniony w II załączniku CITES. Największym zagrożeniem dla tego żółwia jest nielegalne wyłapywanie w celu pozyskania jego mięsa, środków leczniczych i w celach kolekcjonerkich. Jego środowisko życia jest także przkształcane w plantacje palmy olejowej.

Pożywienie

Dieta żółwi w naturalnym środowisku nie jest do końca poznana, lecz prawdopodobnie jest głównie roślinożerny(owoce, rośliny wodne), urozmaicając swoją dietę w małe żyjątka(ryby, bezkręgowce).

Zachowanie

Orlicja jest gatunkiem wodno-lądowym. Pływa bardzo dobrze i nurkuje na znaczne głębokości, dzięki płucom, które wytrzymują wysokie ciśnienie pod wodą. Biologia żółwia nie jest dokładnie poznana.

Rozród

Bardzo słabo poznany. Samica składa dosyć duże jaja w okolicach brzegu rzek i innych zbiorników wodnych, zamieszkałych przez żółwie. Wielkość i konstrukcja gniazda, nie jest dokładnie poznana, podobnie jak sezon i zachowania rozrodcze żółwi. Prawdopodobnie żółwie rozmnażają się raz lub dwa razy w roku. Skorupa świeżo wyklutego żółwia, mierzy przeciętnie 6 cm długości.

Naturalni wrogowie

Dorosły osobnik, prawdopodobnie brak. Młode zarażone na ataki ptaków, dużych ryb i krokodyli.

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Orlicja jest wyłapywana z naturalnego środowiska w celach spożywczych i leczniczych, zwłaszcza w chińskim handlu. Bywa także hodowana w ogrodach zoologicznych i u prywatnych hodowców, gdzie pochodzi głównie z odłowu.

Ciekawostki


  • W Setiu(Malezja) w 2009 roku powstało Centrum ochrony żółwi. Ratuje ono schwytane żółwie z rąk nielegalnych handlarzy, zapewnia siedliska lęgowe oraz ochrania jaja i młode żółwie urodzone na wolności, aby ochraniać je przed kłusownikami.
  • W 1999 roku z Malezji wywieziono ponad 1 milion rodzimym żółwi słodkowodnych w tym znaczną ilość żółwi olbrzymich malajskich.
  • Tubylcy twierdzą iż żółwie te budują swoje gniazda z kamieni i gruzu, lecz nie zostało to potwierdzone przez naukowców.
  • Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Orlitia.   

Bibliografia:
-http://www.arkive.org/malaysian-giant-turtle/orlitia-borneensis/
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Orlicja
-https://en.wikipedia.org/wiki/Malaysian_giant_turtle
-http://www.iucnredlist.org/details/15509/0
-http://www.ecologyasia.com/verts/turtles/malayan_giant_terrapin.htm

czwartek, 23 maja 2013

Żółw grecki - żółw z basenu Morza Śródziemnego

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Żółwie
  • Rodzina: Żółwie lądowe
  • Gatunek: Żółw grecki (Testudo hermanni)

Występowanie

Zasiedla głównie tereny leśne Europy Zachodniej wzdłuż północnego wybrzeża Morza Śródziemnego, od Rumunii i Grecji po południową Hiszpanię. W wyniku wkraczania człowieka na tereny zamieszkałe prze żółwie i niszczenia ich środowiska, żółwie greckie spotykane są także na terenach trawiastych i pól uprawnych.

Ogólny opis

Wielkość żółwia greckiego waha się w granicach 120-230 mm i waży od 2 do 2,5 kg. Karapaks żółwia jest mocno wypukły i wyraźnie wzorzysty. Na każdej tarczy rogowej pancerza widać czarną plamę w samym środku oraz otaczająca ją czarną obwódkę. Skorupa zazwyczaj koloru żółtego lub jasnobrązowego. Tarcza nadogonowa jest zazwyczaj podzielona, choć zdarzają się osobniki od niepodzielonej lub częściowo podzielonej tarczy. Plastron jest barwy żółtej lub jasnobrązowej z wyraźnymi ciemnymi plamami, wygięty ku górze. Kończyny żółwia posiadają 4 pazury na tylnych nogach i 5 na przednich. Na ogonie znajduje się duża łuska. Ciało żółwia ma kolor szary lub oliwkowy. Szczęki żółwia tworzą dziób, jak u innych żółwi lądowych.

Dymorfizm płciowy

Samice osiągają większe rozmiary niż samce. Samce posiadają także grubszy i dłuższy ogon. Plastron u samców jest wklęsły, a u samic płaski.

Populacja i zagrożenia

Żółw grecki jest klasyfikowany jako gatunek bliski zagrożeniu. Żółwiowi zagraża przede wszystkim utrata środowiska, budowa dróg, kłusownictwo, pożary i stosowanie herbicydów. Budowane drogi zazwyczaj oddzielają poszczególne populacje, co prowadzi do kojarzeń krewniaczych i wydobywania się wad genetycznych, a pożary mogą niszczyć ponad 50 % populacji żółwia na danym siedlisku. Poważnym zagrożeniem jest także kłusownictwo, gdyż żółwie te często hodowane są przez prywatne osoby. Do tego żółw charakteryzuje się dość późny wiekiem dojrzałości płciowej. Jednak podejmowane są próby reintrodukcji gatunku z osobników hodowanych w niewoli, aby zasilić dzikie populacje.

Pożywienie

Głównym pokarmem żółwia jest trawa, liście i kwiaty, lecz kiedy pokarmu roślinnego brakuje, uzupełnia on dietę w ślimaki, owady i czasami w owoce.

Zachowanie

Żółw jest głównie aktywny podczas dnia, ranem i późnym południem. Podczas najcieplejszych dni szuka schronienia w kryjówce. Na czas pory zimowej, żółwie przechodzą w stan hibernacji zakopując się zazwyczaj pod kłodami i korzeniami drzew. Budzą się pod koniec lutego i przystępują do godów.

Rozród

Okres rozrodczy u żółwi greckich rozpoczyna się po hibernacji gada. Samica wybiera samca kierując się bodźcami wizualnymi oraz wieloma innymi sygnałami, jak np. zapach czy sygnały dotykowe. Samiec podczas godów często podgryza samice, lecz nie zachowuje się tak agresywnie, jak inne spokrewnione z nim żółwie. Samice, jak i samce mają wielu partnerów. Po udanych godach, samica wykopuje gniazdo w ziemi i składa w nim średnio 3-5 jaj. Samica następnie pozostawia gniazdo bez opieki. Po upływie ok. 90 dni inkubacji(połowa sierpnia do września) z jaj wykluwają się małe żółwie. Żółwiki zwykle zostają w pobliżu gniazda, aż do całkowitego rozwinięcia się ich skorupy.

Naturalni wrogowie

Dorosłe żółwie greckie posiadają bardzo mało naturalnych wrogów, gdyż mało drapieżników może poradzić sobie z ich pancerzem. Jednak młode żółwie posiadają kilku wrogów, między innymi: szczur śniady, dzik, lis, sroka, borsuk, jeż europejski oraz duże węże.

Długość życia

Nie jest znana dokładna długość życia żółwia w stanie dzikim i w niewoli, lecz przypuszcza się że podobnie jak inne spokrewnione żółwie, może żyć ponad 120 lat na wolności.

Znaczenie dla człowieka

Żółw grecki jest jednym z najpopularniejszych żółwi hodowlanych, ze względu na łatwość w utrzymaniu i możliwość jego rozmnażania w niewoli. W niektórych krajach azjatyckich, żółwie są przysmakiem.

Ciekawostki


  • Wraz z żółwiem stepowym i egipskim, jest jednym z najpopularniejszych żółwi w handlu.
  • Wyróżnia się 2 podgatunki żółwia greckiego(Testudo hermanni hermanni i Testudo hermanni boettgeri), które odróżnia się wzorami na pancerzu. Niekiedy wyróżnia się także trzeci podgatunek(Testudo hermanni hercegovinensis).
  • Żółw hibernuje kiedy temperatura spada poniżej 15*C, lecz temperatura nie może spaść poniżej 0.
  • Płeć młodych żółwi zależna jest od temperatury gleby w jakiej jajka był inkubowane. W przedziale od 31,5 do 33,5*C, klują się głównie samce, lecz w temperaturze 31,5*C i  34*C, stosunek płci jest równy(50:50).
  • Do rodzaju Testudo zalicza się 5  gatunków żółwi lądowych, między innymi(poza żółwiem greckim), żółwia śródziemnomorskiego(Testudo graeca), żółwia stepowego(Testudo horsfieldii), żółwia egipskiego(Testudo kleinmanni) i żółwia obrzeżonego(Testudo marginata).  

Bibliografia:
-http://www.terrarium.com.pl/174-testudo-hermanni-zolw-grecki/
-https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BB%C3%B3%C5%82w_grecki
-https://en.wikipedia.org/wiki/Hermann%27s_tortoise
-http://www.terrarium.pl/t/species/_/testudo-hermanni-zolw-grecki-r185
-http://animaldiversity.org/accounts/Testudo_hermanni/