sobota, 31 sierpnia 2013

Chloranthus serratus - zielonokwiat ząbkowany

inne nazwy: zielonokwiat ząbkowany*


  • Królestwo: Rośliny 
  • Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
  • Klasa: Okrytonasienne
  • Rząd: Zieleńcowce
  • Rodzina: Zieleńcowate
  • Gatunek: Chloranthus serratus

Występowanie

Występuje w Chinach, przede wszystkim na terenach o dużej wilgotności powietrza(lasy, bagna mokradła, zarośla, dolinach).

Ogólny opis

Roślina rośnie do 15-50 cm wysokości. Pędy są wyprostowane, nagie, zazwyczaj z parą wyrastających z nich liści. Liście są zielone, przeciwstawne, eliptyczne, jajowate, ząbkowane na brzegach i zaoszczone na czubku zwykle owłosione z wyraźnie widocznymi 6-8 parami żył. Liście mają zwykle 7-15 cm długości.

Rozmnażanie

Kwitnie w kwietniu i maju. Białe, malutkie kwiaty zebrane w grono na podwójnej szypułce. Zazwyczaj posiadają po 3 pręciki. Zapylane są owady, lub przez wiatr. Małe, zielone i kuliste nasiona w postaci pestkowca uwalniane są w lipcu i sierpniu.

Zagrożenia

Roślina jest rzadko spotykana, lecz nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Czasami bywa uprawiana jako roślina ozdobna i w celach leczniczych.

Długość życia

Roślina wieloletnia.

Znaczenie dla człowieka

Korzeń rośliny jest stosowany w medycynie, posiada silny zapach kamfory, dlatego używana jako składnik herbat.

Warunki uprawy

Czasami bywa uprawiana. Preferuje glebę mocno wilgotną, przepuszczalną w pół-cienistym miejscu. Czasami bywa kłopotliwy ze względu na utrzymanie odpowiedniej wilgotności gleby.

Ciekawostki

  • Pierwotnie opisany przez Johanna Jakoba Roemera i Josefa Augusta Schultesa, później opis został zaktualizowany przez Carla Petera Thunberga.
  • Wyróżnia się dwie odmiany botaniczne zielonokwiatu ząbkowanego(Chloranthus serratus var. serratus i Chloranthus serratus var. taiwanensis).
  • Do rodzaju zielonokwiatów(Chloranthus) należą ok. 17 gatunków roślin min. Chloranthus japonicus, Chloranthus multistachys, Chloranthus sessilifolius.

Bibliografia:
-https://sv.wikipedia.org/wiki/Chloranthus_serratus
-http://www.plantdelights.com/Chloranthus-serratus-for-sale/Buy-Serrate-leaf-Perennial-Chloranthus/
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Zielonokwiat

czwartek, 29 sierpnia 2013

Myrmecomantis atra - modliszka mrówcza

inne nazwy: modliszka mrówcza*


  • Królestwo: Zwierzęta
  • Typ: Stawonogi
  • Gromada: Owady
  • Rząd: Modliszki
  • Rodzina: Amorphoscelididae
  • Gatunek: Myrmecomantis atra

Ogólny opis

Gatunek słabo poznany. Nie znaleziono wiarygodnego opisu tego owada dotyczącego wymiarów zwierzęcia, zachowania i zwyczajów rozrodczych. Informacje zostaną uzupełnione jeśli zostanie znalezione wiarygodne źródło.

Wiarygodne dane 

  • Młode, jak i dorosłe osobniki upodabniają się do mrówki w celu uniknięcia ataku ze strony drapieżników.
  • Występuje w Australii, prawdopodobnie zasiedla tereny trawiaste i porośnięte krzewami.
  • Żywi się owadami, zwłaszcza muchówkami, motylami itp. 
  • Została po raz pierwszy opisana przez włoskiego entomologa i biologa Ermanno Giglio-Tos w 1913 roku.
  • Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Myrmecomantis.
  • Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Bardzo rzadko hodowana.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Myrmecomantis_atra
-https://es.wikipedia.org/wiki/Myrmecomantis_atra
-https://it.wikipedia.org/wiki/Myrmecomantis_atra
-http://bie.ala.org.au/species/Myrmecomantis+atra

wtorek, 27 sierpnia 2013

Rzekotka drzewna - żaba meteorologa


  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Płazy
  • Rząd: Płazy bezogonowe
  • Rodzina: Rzekotkowate
  • Gatunek: Rzekotka drzewna(Hyla arborea)

Występowanie

Zamieszkuje Południową i Środkową Europe, południową część Szwecji na północ i północną część Włoch i Grecję na południe oraz od Hiszpanii i Portugalii na zachodzie po Kaukaz i Krym na wschodzie. Zasiedla także Afrykę północno-zachodnią i Azję Mniejszą. Wprowadzona na Wyspy Brytyjskie i reintrodukowana na Łotwę. Prawdopodobnie występuje w Iranie i występowała w Libanie. Jest gatunkiem lubiącym tereny nizinne, choć może występować na wysokościach do 2300 m n.p.m.. Najbardziej preferuje rzeczne i leśne doliny, lecz spotykana także w pobliżu stawów, trzcinowisk, terenów podmokłych, widnych lasów liściastych i mieszanych w pobliżu zbiorników wodnych, a także niektóre populacje zasiedlają tereny miejskie. Unika gęstych lasów.

Ogólny opis

Rzekotka drzewna jest niewielką żabą, osiągającą 4-6 cm długości ciała o dosyć kształtnej budowie ciała. Masa płaza waha się w zależności od płci i wynosi 8-9 g dla samców i 10-15 g dla samic. Skóra zwykle jest gładka i lśniąca na grzbiecie i chropowata na brzuchu. Ubarwienie żaby jest zmienne w zależności od pory roku, środowiska życia i wilgotności powietrza. Rzekotka jest zwykle zielona na grzbiecie, choć może przyjąć także kolor żółty, żółtozielony, brunatny, a nawet niebieski i czarny. Cechą charakterystyczną tej rzekotki jest ciemna smuga biegnąca po bokach żaby od ud po nozdrza. Brzuch żaby jest zwykle żółtawy lub białawy z delikatnymi plamkami. Oko żaby jest mocno wyłupiaste z brunatnożółtą tęczówką. Długie, nieco dłuższe od ciała kończyny tylne są wyposażone(podobnie jak kończyny przednie) w długie palce posiadające przylgi, dzięki czemu żaba sprawnie wspina się po gładkich powierzchniach.

Dymorfizm płciowy

Dosyć wyraźny, samica jest nieco cięższa od samca. Samce posiadają ciemniejszy kolor na podgardlu, a ponadto wyposażone są w dosyć duży worek krtaniowy, umożliwiający mu wydawanie donośnych dźwięków. Samce wytwarzają także podczas okresu rozrodczego modzel(zgrubienie naskórka) na kciukach.

Populacja i zagrożenia

Rzekotka drzewna klasyfikowana jest jako gatunek najmniejszej troski, choć populacja płaza stale maleje. W Europie Zachodniej populacja rzekotki jest mocno pofragmentowana, lecz w Polsce i Holandii zanotowano wzrost liczebności rzekotki drzewnej. Głównym zagrożeniem dla rzekotki jest przekształcanie jej naturalnego środowiska(osuszanie mokradeł, wyrąb lasów, budowa dróg), a także zanieczyszczenie wód i używanie szkodliwych środków owadobójczych. Ocieplenie klimatu(suche lata) mogą się także przyczynić do wysokiej śmiertelności żab. W Danii zanotowano spadek populacji, związany z chowem wsobnym. W Polsce żaba podlega ochronie i uważana jest za gatunek średnio liczny.

Pożywienie

Owady, pajęczaki i czasami ślimaki. Zanotowano iż dorosła rzekotka drzewna gustuje bardziej w chrząszczach i pająkach. Kijanka żywi się glonami, szczątkami roślin i obumarłą materią organiczną.

Zachowanie

Rzekotka drzewna jest gatunkiem lądowego płaza, który swoją aktywność unaocznia o świcie i po zmierzchu. W ciągu dnia ukrywa się pośród roślinności i trudno ją dostrzec. Całe życie spędza wspinając się po gałęziach, liściach, a nawet wysokich źdźbłach trawy, schodząc na ziemie jedynie przygotowując się do snu zimowego i w czasie godów. Jest gatunkiem ciepłolubnym. Rzadko wchodzi do wody(w okresie rozrodczym), choć pływać potrafi sprawnie. Rzekotka hibernuje od października do marca-kwietnia, w wilgotnej ziemi.

Rozród

Okres rozrodczy rzekotki drzewnej jest inny w zależności od szerokości geograficznej na której występują. Zwykle przypada od kwietnia do maja(Rumunia marzec-maj). Żaby zwykle schodzą na brzeg, w nocy ukrywając się w wodzie. Po zapadnięciu zmroku samce rozpoczynają rechotanie, usadawiając się nad powierzchnią wody. Samice przyciągane rechotaniem, zbliżają się do źródła dźwięku. Samica zwykle wybiera samca o najciemniejszym ubarwieniu. Para formują ampleksus, a samica składa 750-2000 jajek, które są natychmiastowo zapładniane przez samca. Jajka opadają na dno zbiornika w postaci kłębów. Pojedyncze jajo posiada średnice 1,5-2 mm, a średnica galaretowatej osłonki wynosi 3-4 mm. Po około 2 tygodniach wylęgają się kijanki o długości 4-5 cm. Zwykle są żółtozielone lub zielone z jasnymi cętkami. Kijanki są dosyć żywe, lecz bardzo powolne. Po upływie 2 miesięcy, żaby wychodzą na ląd z przeciętną długością ciała 1-1,5 cm. Kijanki, które przed zimą nie zdążyły całkowicie się przekształcić, zimują i przechodzą metamorfozę następnego roku. Samce dojrzewają po roku, a samice po upływie 2 lat.

Naturalni wrogowie

Ptaki wodne, ryby drapieżne(zwłaszcza łososiowate, szczupaki, okonie, bassy), szop pracz, węże, ropuchy, koty, norki itp.. Kijanki dodatkowo narażone na ataki dużych drapieżnych owadów np. larwy ważki. Skóra rzekotki wytwarza śladowe ilości toksyny.

Długość życia

W naturze przeciętnie 6-7 lat, choć mogą dożyć nawet 15 lat.

Znaczenie dla człowieka

Czasami, choć rzadko hodowana w niewoli. Niegdyś trzymana w domach i używana do prognozowania pogody. Rzekotka wspinając się najwyżej prognozowała dobrą pogodę, natomiast schodząc z umieszczonej drabinki pochmurną i deszczową.

Ciekawostki


  • Jest blisko spokrewniona z rzekotką śródziemnomorską od której odróżnia się smugą biegnącą po bokach rzekotki drzewnej. Obie żaby dają także bezpłodne hybrydy.
  • Została opisana w 1758 roku przez szweda Korola Linneusza.
  • Rzekotka drzewna i śródziemnomorska występują wspólnie na terenie Hiszpanii, Portugalii i Afryki Północnej, a dodatkowo we Francji występuje wspólnie z Hyla sarda(rzekotka sardyńska*). Obecnie w Europie, Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej występuje 5 gatunków rzekotkowatych(poza trzema wymienionymi powyżej, dodatkowo Hyla savignyi[rzekotka środkowowschodnia*] i Hyla heinzsteinitzi[krytycznie zagrożony płaz, prawdopodobnie wymarły]).
  • Samiec rzekotki drzewnej uznawany jest w Polsce za najgłośniejszego płaza. Rechot słyszalny jest z odległości kilku kilometrów.
  • W Polsce prywatna hodowla rzekotki drzewnej jest zabroniona.
  • Rzekotka drzewna jest odporna na jad osy, dzięki czemu może bez trudu na nią polować.
  • Badania wykazały iż kijanki rzekotki drzewnej często współwystępują i dobrze znoszą obecność kijanek kumaka nizinnego, za to w mniejszym stopniu tolerują obecność larw traszki zwyczajnej, grzebieniastej i ropuch.
  • Zaobserwowano iż w miejscu, gdzie kijanki rzekotki drzewnej są w większym stopniu narażone na ataki drapieżników, wyrastają większe ogony.
  • Badania wykazały iż na rzekotce drzewnej żyje 5 gatunków pasożytniczych robaków.
  • Rodzina rzekotkowatych liczy około 890 gatunków żab. Większość występuje w strefie tropikalnej.
  • Z rzekotki drzewnej wyodrębniono kilka podgatunków, z czego 6 występuje w Europie.
  • Niegdyś Hyla savignyi Hyla sarda były uznawane za podgatunki rzekotki drzewnej.
  • Rodzaj Hyla liczy 33 gatunków rzekotek. Do niego zaliczana jest rzekotka zielona (Hyla cinerea), rzekotka jadowita (Hyla versicolor) i rzekotka ptasia (Hyla avivoca).

Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Rzekotka_drzewna
-https://en.wikipedia.org/wiki/European_tree_frog
-http://www.iucnredlist.org/details/10351/0
-http://amphibiaweb.org/species/718

niedziela, 25 sierpnia 2013

Lucjan gwinejski - lucjan Afryki


  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Promieniopłetwe
  • Rząd: Okoniokształtne
  • Rodzina: Lucjanowate
  • Gatunek: Lucjan gwinejski(Lutjanus dentatus)

Występowanie

Zasiedla strefę przybrzeżną, głównie wody o kamienistym dnie i rafy koralowe, lecz wpływa także do lagun i rzek Afryki zachodniej od Zatoki Gwinejskiej po Angole.

Ogólny opis

Lucjan gwinejski jest dużą rybą dorastającą do 150 cm długości, z wagą do 50 kg. Głowa jest lekko zaokrąglona, a wargi są grube. Przedoczodołowe kości są szerokie, a oko dosyć duże. Ryba posiada ostre kolce na płetwie grzbietowej. Grzbiet ryby jest zwykle szary, a reszta ciała jasnopomarańczowa do lekko różowego. Lucjan posiada ostre zęby

Dymorfizm płciowy

 Prawdopodobnie brak.

Populacja i zagrożenia

Ryba jest poławiana, lecz nie ma szczególnego znaczenia w rybołówstwie. Jest lubiana przez wędkarzy, gdyż jest rybą waleczną. Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia i uważana jest za lokalnie liczną. Najliczniejsza populacja występuje w Zatoce Gwinejskiej.

Pożywienie

Ryby, skorupiaki i głowonogi.

Zachowanie

Lucjan tworzy ławicę, które składają się z ryb o podobnej wielkości. Straszę ryby przebywają zazwyczaj na większych głębokościach niż młode osobniki. Lucjan gwinejski najbardziej lubi przebywać w pobliżu raf koralowych i w pobliżu wraków statków, gdzie łatwo o pożywienie.

Rozród

Brak bliższych danych.

Naturalni wrogowie

Głównie rekiny(lamna śledziowa, żarłacz biały, żarłacz tępogłowy) i ssaki morskie(orka karłowata, delfiny).

Długość życia

Prawdopodobnie około 50 lat.

Znaczenie dla człowieka

Jest rybą poławianą, lecz większą popularnością cieszy się wśród wędkarzy, ze względu na swoją waleczność.

Ciekawostki


  • Łacińska nazwa ryby Lutjanus dentatus oznacza w tłumaczeniu lucjan zębaty.
  • Nazwa angielska ryby African brown snapper, oznacza afrykański lucjan brązowy. Natomiast istnieje inny lucjan o angielskiej nazwie Guinea snapper(Lutjanus endecacanthus), który tłumaczy się jako lucjan gwinejski, lecz jest to zupełnie inny gatunek.
  • W 1830 roku zoolog Achille Valenciennes nadał rybie łacińską nazwę Mesoprion retrospinis, lecz obecna została jej nadana w 1952 roku przez Delais'a.
  • Do rodzaju Lutjanus zalicza się 66-69 gatunków lucjanów, min. lucjana Jana(Lutjanus johnii), lucjana purpurowego(Lutjanus purpureus) i lucjana lampaskiego(Lutjanus fulviflamma).          
Bibliografia:
-http://www.fishbase.org/error/mysqlerr.php?db=fbquizv2
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Lutjanus
- http://www.iucnredlist.org/details/194394/0

piątek, 23 sierpnia 2013

Krągłogłówka uszasta - prawie jak agama kołnierzasta

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Gady
  • Rząd: Łuskonośne
  • Rodzina: Agamowate
  • Gatunek: Krągłogłówka uszasta(Phrynocephalus mystaceus)

Występowanie

Zasiedla pustynie i półpustynie o piaszczystym podłożu na terytorium Iranu, północnego Afganistanu, wschodniego Kaukazu, Kazachstanu oraz prawdopodobnie w południowej części Obwodu astrachańskiego.

Ogólny opis

Krągłogłówka uszasta jest dosyć duża jaszczurką osiągającą często długość 24 cm, co czyni ją największym przedstawicielem rodziny Phrynocephalus. Na ciele krągłogłówki widnieją nieregularne jasne plamy, a ubarwienie jaszczurki najczęściej zależy od koloru podłoża na którym przebywa, lecz zwykle jest kremowa lub jasnobrązowa. Brzuch jest zwykle jaśniejszy od reszty ciała, a u dorosłych osobników na klatce piersiowej widnieje czarna plama. Ogon jaszczurki jest długi, gruby, lekko spłaszczony i stanowi środek komunikacji z innymi przedstawicielami swojego gatunku, dlatego często jest wyginany i zwijany. Kończyny posiadają długie palce, na których znajdują się wydłużone łuski zwiększające powierzchnie, dzięki czemu gad sprawnie porusza się po piasku. Najbardziej charakterystyczną cechą krągłogłówki jest występowanie nietypowych fałdów skórnych w okolicy pyska, które w stanie podniecenia są unoszone i wraz z łuskami imitującymi zęby, dają złudzenie iż jaszczurka jest groźnym przeciwnikiem. Dodatkowo różowe ubarwienie wewnątrz pyska, mocno kontrastuje z jasnym ubarwieniem krągłogłówki. Uniesione wyrostki przypominają uszy stąd zwyczajowa nazwa jaszczurki.

Dymorfizm płciowy

Samiec jest większy i bardziej masywniejszy od samicy. U samców zaobserwowano także intensywniejsze ubarwienie, zwłaszcza plam i lepiej rozwinięte fałdy w okolicach pyska.

Populacja i zagrożenia

Krągłogłówka uszasta nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia i nie jest wymieniana w żadnych załącznikach CITES i Aneksie UE. Jaszczurka uważana jest za lokalnie pospolitą i nie zauważono żadnych poważnych zagrożeń dla tego gatunku.

Pożywienie

Niewielkie bezkręgowce, zwłaszcza pustynne owady(prostoskrzydłe, mrówki).

Zachowanie

Jest na ogół zwierzęciem o dziennym trybie życia, funkcjonuje na powierzchni nawet w najgorętsze pory dnia, unikając kontaktu z gorącym piaskiem unosząc tułów i ogon i stojąc jedynie na dwóch łapach, chłodząc dwa luźne kończyny. Jaszczurka przebywa głównie w małych koloniach z jednym dominującym samcem i kilkoma samicami. Między samcami często dochodzi do starć. Samce rozpościerają fałdy skórne i zawijają ogon w spiralę, dodatkowo głośno sycząc, lecz jeśli ta poza nie zniechęci rywala, dochodzi do walki. Zaobserwowano hierarchie w haremie samic. Jaszczurka jest znana także z błyskawicznego zakopywania się w piasku w razie zagrożenia. Unika obszarów porośniętych roślinnością i pokrytych skałą. Budują nory, które mogą osiągać ponad 1 metr głębokości. Zazwyczaj te głębsze służą krągłogłówkowi do zimowania. Gatunek zapada w sen zimowy od września do kwietnia.

Rozród

Okres rozrodczy przypada zazwyczaj po ok. 3 tygodniach po zakończeniu snu zimowego. Samce prezentują się przed samicami, rozpościerając fałdy skórne oraz ponosząc ogon na grzbiet i zwijając go w spiralę. Zainteresowana samica porusza głową w stronę samca, natomiast samica nie zainteresowana godami udaje martwą przed samcem. Samice od maja do lipca znoszą 1-6 jaj w specjalnie przygotowanej komorze lęgowej. Inkubacja trwa do 50 dni, a młode krągłogłówki posiadają ok. 5 cm długości.

Naturalni wrogowie

Zdziczałe psy, koty, węże, ptaki drapieżne, dzierzby itp.

Długość życia

ok. 10 lat.

Znaczenie dla człowieka

Jaszczurka jest najczęściej hodowanych przedstawicieli rodzaju Phrynocephalus, lecz większość osobników pochodzi z odłowów i często nie przeżywają transportu.

Ciekawostki


  • Wyróżnia się dwa podgatunki krągłogłówki uszastej(Phrynocephalus mystaceus mystaceus  i Phrynocephalus mystaceus galli).
  • Został opisany w 1776 przez zoologa i botanika Petera Simona von Pallasa.
  • Angielska nazwa jaszczurki "Secret Toadhead Agama" może oznaczać skrytą agamę ropuszogłową.
  • Rodzaj Phrynocephalus liczy ponad 45 gatunków krągłogłówek min. krągłogłówkę słoneczną(Phrynocephalus helioscopus), krągłogłówkę perską(Phrynocephalus persicus) i krągłogłówkę śnieżną*(Phrynocephalus theobaldi).
Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Phrynocephalus_mystaceu
-http://www.terrarium.pl/t/species/_/phrynocephalus-mystaceus-kragloglowka-uszasta-r380
-http://www.terrarium.com.pl/15298-phrynocephalus-mystaceus-kragloglowka-uszasta/
-http://smakterrarium.pl/mala-jaszczurka-wielka-paszcza-phrynocephalus-mystaceus/

czwartek, 22 sierpnia 2013

Bengalik złotobrzuchy - malutki żółtobrzuszek

inne nazwy: żółtobrzuszka, żółtobrzuszek


  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ptaki
  • Rząd: Wróblowe
  • Rodzina: Astryldowate
  • Gatunek: Bengalik złotobrzuchy(Amandava subflava)

Występowanie

Zasiedla Afrykę subsaharyjską, między innymi Sudan, Ghanę, Nigerię, Kamerun, Republikę Środkowej Afryki, południowy Sudan, zachodnią Etiopię, całą Afrykę środkową do północnej Namibii i północnej Republiki Południowej Afryki. Został wprowadzony do wielu krajów o ciepłym klimacie, między innymi do Kuwejt. Zamieszkuje zwykle bagna, tereny podmokłe, okolice strumieni o bogatej roślinności. Pożywienia szuka zwykle na suchych terenach otwartych.

Ogólny opis

Bengalik złotobrzuchy jest najmniejszym przedstawicielem rodziny astryldowatych, długość jego ciała rzadko przekracza 9 cm. Głowa i grzbiet ptaka jest koloru szarozielonego, ogon i skrzydła są brunatne, a pierś i brzuch ptaka intensywnie żółtopomarańczowa z prążkowanymi bokami. Przez oko samca przebiega czerwona smuga. Dziób ptaka jest zwykle czerwony.

Dymorfizm płciowy

Upierzenie samca posiada bardziej intensywny kolor. Samicy brak czerwonej smugi biegnącej przez oko samca. W okresie godowym samce wabią partnerki śpiewem, samice wydobywają z siebie jedynie pojedyncze ćwierkanie.

Populacja i zagrożenia

Gatunek jest opisywany jako niezbyt częsty lub lokalnie i sezonowo częsty. Wielkość populacji tego bengalika nie została oceniona ilościowo, lecz jest dosyć duża. Jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski. Jest jednym z najczęściej hodowanym astryldów.

Pożywienie

Głównie nasiona traw, lecz zjada również zielone części roślin, urozmaicając swoją dietę w małe bezkręgowce.

Zachowanie

Poza sezonem rozrodczym, bengalik żyje w małych grupach. Pożywienia szuka głównie na ziemi pośród traw, lecz trudno go wypatrzeć. Jest pokojowo nastawiony do innych gatunków małych ptaków. Przesiaduje głównie na niskich krzewach, trzcinach i kępach traw. W nocy wolą ukrywać się pośród roślinności.

Rozród

Sezon rozrodczy rozpoczyna się zazwyczaj pod koniec pory deszczowej, na początek pory suchej. Podczas pory godowej samce stają się bardzo terytorialne. Gniazdo budują głównie wśród trzcinowisk i jest ono zazwyczaj kuliste z bocznym rurowym wejściem. Samiec zazwyczaj zbiera budulec, a samiczka wyściela je suchą trawą i piórami. Zazwyczaj podczas budowy gniazda dochodzi do godów, podczas których samiec wyjątkowo dużo śpiewa, aż dojdzie do kopulacji. Samica składa zwykle 3-5 jaj, które wysiadywane są przed oboje partnerów przez ok. 12 dni. Po upływie 24 dni młode opuszczają gniazdo, lecz nadal są karmione przez rodziców. Okres uzyskania całkowitej samodzielności i dojrzałości płciowej jest kwestią sporną. Prawdopodobnie dojrzałość uzyskują po 16 miesiącu życia.

Naturalni wrogowie

Większe ptaki drapieżne, kotowate, węże itp.

Długość życia

Brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Jest jednym z najczęściej hodowanych astryldów, który jest lubiany ze względu na swoje pokojowe usposobienie w stosunku do innych ptaków egzotycznych. Problematyczność wiąże się tylko z utrzymaniem temperatury, która musi być na poziomie 20-25*C, a obniżenie jej może wiązać się ze śmiercią ptaka.

Ciekawostki


  • Został opisany przez Louisa Jean Pierre Vieillot'sa w 1819 roku.
  • Wyróżnia się dwa podgatunki bengalika złotobrzuchego(Amandava subflava subflava Amandava subflava clarkei). Amandava subflava subflava posiada intensywniejszy kolor na brzuchu niż Amandava subflava clarkei, lecz jest troszkę mniejszy.
  • Czasami w literaturze można spotkać się z dwiema innymi nazwami: Fringilla subflava i Sporaeginthus subflavus.
  • W Polsce cena za parę ptaków waha się w granicach 300 zł.
  • Bengalik złotobrzuchy jest spokrewniony z dwoma innymi reprezentantami rodzaju Amandava, bengalikiem oliwkowym(Amandava formosa) i bengalikiem czerwonym(Amandava amandava).

Bibliografia:
-http://www.ptakiozdobne.pl/296_Bengalik_zlotobrzuchy.html
-http://www.hbw.com/species/zebra-waxbill-amandava-subflava
-https://en.wikipedia.org/wiki/Orange-breasted_waxbill
-http://www.finchinfo.com/birds/finches/species/goldbreasted_waxbill.php

środa, 21 sierpnia 2013

Wampir zwyczajny - wampiry jednak istnieją!

  • Królestwo: Zwierzęta
  • Podtyp: Kręgowce
  • Gromada: Ssaki
  • Rząd: Nietoperze
  • Rodzina: Liścionosowate
  • Gatunek: Wampir zwyczajny(Desmodus rotundus)

Występowanie

Zamieszkuje suche i wilgotne tereny tropikalne i subtropikalne(głównie lasy) do 2400 m n.p.m od Argentyny i Chile po Meksyk.

Ogólny opis

Wampir zwyczajny jest małym nietoperzem osiągający długość ciała 70-90 mm i rozpiętość skrzydeł 350-400 mm z wagą od 15 do 50 gramów. Sierść na grzbiecie jest szaro-brązowa, wyraźnie jaśniejsza na spodzie ciała(srebrnoszara). Pyszczek jest płaski, oczy malutkie, uszy szpiczaste, a nos kształtem przypomina liść. Uropatagium jest pomniejszone. Czaszka jest stosunkowo duża, aby mały pyszczek mógł pomieścić duże i ostre siekacze i kły. Język nietoperza posiada dwa boczne rowki, które rozszerzają się i kurczą podczas posilania się. 

Dymorfizm płciowy

Samica jest większa od samca.

Populacja i zagrożenia

Populacja wampira zwyczajnego jest dosyć duża i utrzymuje się na stabilnym poziomie. Zwierzę nie jest zagrożone i klasyfikowane jest jako gatunek najmniejszej troski. W ciągu ostatnich dziesięcioleci populacja wampira wzrosła w skutek rozpowszechnienia bydła domowego w Ameryce Południowej. Bywa tępiony ze względu na przenoszone choroby, głównie wściekliznę. Czasami bywa hodowany w niewoli.

Pożywienie

Wampir żywi się wyłącznie krwią kręgowców, głównie ssaków i ptaków w tym też ludzi. W niewoli zaobserwowano pożywianie się także na wężach, płazach, żółwiach i krokodylach.

Zachowanie

Wampir zwyczajny jest gatunkiem nocnym i społecznym. Żyje w koloniach od 20 do 100 osobników, zwykle w miejscu o umiarkowanym oświetleniu(jaskiniach, szczelinach skalnych, dziuplach, studzienkach, kopalniach i opuszczonych budynkach). Kryjówka zwykle emituje drażniący zapach amoniaku, powstałego z guana zawierającego strawioną krew. Wraz z zmrokiem nietoperze wyruszają na łowy, szukając dogodnej ofiary, dzięki wyczulonemu węchowi i echolokacji. Nietoperz rzadko ląduje bezpośrednio na swojej ofierze, zwykle ląduje w jej pobliżu, aby ostrożnie zbliżyć się do niej. Wampir podczas zbliżania się do zwierzęcia jest bardzo czujny, często wspina się na ofiarę szukając dogodnego miejsca do wyssania krwi(w tym celu służy im narząd działający jak czujnik temperaturowy umiejscowiony w nosie). Nietoperz robi 3 mm nacięcie na skórze i spija spływającą krew. Ugryzienie zwykle bywa bezbolesne, dzięki uwalnianym przez ślinę nietoperza antykoagulantom i nie budzi ofiary. Zwykle żywią się przez 30 minut, dzięki czemu nietoperz po upojeniu się krwią z ledwością potrafi latać. Następnie ukrywa się w pobliskim schronieniu aż do częściowego strawienia pokarmu. Jest jedynym nietoperzem, potrafiącym odlecieć niemal pionowo w górę z poziomej powierzchni. Przed odlotem nietoperz wydala mocz, aby pozbyć się zbędnego obciążenia i zaznaczyć ofiarę by skorzystać z niej przy następnych łowach. Bardzo rzadko obserwowano posilanie się dwóch lub więcej wampirów na jednym zwierzęciu, poza matką i potomstwem. Zwykle nietoperz odgania inne wampiry od swojej zdobyczy. Jest jednym z niewielu nietoperzy sprawnie poruszającym się na lądzie. Wampir potrafi skakać, pełzać i wspinać się. Jest także bardzo zwinny w locie, dzięki czemu mało drapieżników potrafi je upolować.

Rozród

Wampiry zwyczajne żyją w koloniach, złożonych z samców, samic i potomstwa. Nie posiadają okresu godowego, gdyż rozmnażają się w ciągu całego roku, choć nasilenie zaobserwowano w porze deszczowej.
W stanie dzikim wampiry nie przejawiają hierarchii społecznej, zwykle jedynie samice mogą tworzyć ze sobą ścisłe powiązania. Samiec zazwyczaj oznacza sobie jedno miejsce na którym znajdują się samice i broni je przed innymi samcami. Czasami dochodzi do walk o terytorium. Samce zwykle wtedy gryzą i uderzają się skrzydłami. Kopulacja trwa zwykle 3-4 minuty. Samiec wspina się na plecy samicy, łapiąc jej skrzydła swoimi i wgryza się w jej kark. Ciąża trwa średnio 7 miesięcy. Samica rodzi przeważnie 1 młode, lecz nierzadko pojawiają się bliźniaki. Młode jest zazwyczaj dobrze rozwinięte i waży przeciętnie 8 gramów. Przez pierwszy miesiąc młode są karmione i wyłącznie mlekiem. Po upływie miesiąca młode podwaja swoją masę i karmione jest krwią przyniesioną przez matkę. Po upływie 4 miesięcy młode może towarzyszyć matce przy polowaniu, a po upływie 5 miesięcy uzyskuję dojrzałość płciową. U tego gatunku zaobserwowano zjawisko alloparentingu, czyli opieki nad niedojrzałym osobnikiem, który stracił swoją matkę. Samice zwykle pozostają w macierzystej grupie, a samce pozostają w niej przez 1-2 lata, aż do przepędzenia ich przez inne samce.

Naturalni wrogowie

Głównie węże i sowy.

Długość życia

do 12 lat.

Znaczenie dla człowieka

Wampiry nie są pozytywnie kojarzone przez miejscową ludność, gdyż są uważane za nosicieli wścieklizny. Przeciwzakrzepowe właściwości śliny wampira znalazły zastosowanie w medycynie i tworzeniu leku zwanego desmoteplase, który zwiększa przepływ krwi przy udarze mózgu. Czasami, choć bardzo rzadko jest trzymany w niewoli ze względu na problematyczność w budowie odpowiednio dużego, ogrzewanego pomieszczenia i nieprzyjemny odór wydzielany przed odchody nietoperza.

Ciekawostki


  • Wampiry posiadają najmniejszą liczbę zębów wśród wszystkich nietoperzy.
  • Górne siekacze wampira nie posiadają szkliwa, dzięki czemu są bardziej ostre.
  • Nietoperze chore na wściekliznę zwykle są niezdarne, zdezorientowane i nie potrafią latać, dlatego najczęściej atakują ludzi, śpiących na ziemi.
  • Jedna z teorii mówi iż koniowate znikły z Ameryki przez wampiry, które roznosiły groźne, zakaźne choroby.
  • W tradycji europejskiej nietoperze często są kojarzone ze złem i diabłem. Natomiast Persowie i Chińczycy uważali nietoperze za symbol szczęścia i powodzenia.
  • Wampir zwyczajny należy do monotypowego rodzaju Desmodus.
  • Do podrodziny wampirowatych(Desmodontinae) należą 3 gatunki nietoperzy min. wampir zwyczajny, wampir białoskrzydły(Diaemus youngi) i wampir sierścionogi(Diphylla ecaudata).

Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Common_vampire_bat
-http://www.iucnredlist.org/details/6510/0
-http://animaldiversity.org/accounts/Desmodus_rotundus/
-http://www.arkive.org/common-vampire-bat/desmodus-rotundus/
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Wampir_zwyczajny