Miękkoskórek dwupazurzasty - słodkowodny żółw z płetwami

inne nazwy: żółw miękkoskóry, żółw dwupazurzasty, żółw nowogwinejski, żółw świnionosy*

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Żółwie
• Rodzina: Miękkoskórkowate
• Gatunek: Miękkoskórek dwupazurzasty(Carettochelys insculpta)

Występowanie

Miękkoskórek dwupazurzasty występuje w południowej Irian Jaya(prowincja w Indonezji należąca do Nowej Gwinei), południowej Nowej Gwinei i na Terytorium Północnym w Australii, zasiedlając tam jedynie główne systemy rzeczne, jak Victoria i Daly River. Zamieszkuje głównie rzeki i strumienie, ale także jeziora, bagna, laguny, stawy i oczka wodne, zwykle do 7 metrów głębokości. W pewnym stopniu toleruje wodę słonawą, także spotykany czasami przy ujściach rzek i estuariach.

Ogólny opis

Mierzy przeciętnie 50-70 cm długości ciała, przy wadze ok. 20-30 kg. Pancerz żółwia, podobnie jak u żółwiaków, zbudowany jest z kostnych płytek pokrytych grubą i miękką warstwą skórną. Głowa jest dosyć duża. Pysk jest wydłużony z dosyć dużymi nozdrzami, nieco przypominający pysk świni(stąd nawa: żółw świnionosy), ułatwią to żółwiowi pobieranie powietrza. Kończyny są płaskie, szerokie i pokryte błonami pławnymi z charakterystycznymi dwoma wydłużonymi pazurami u każdej z kończyn. Ciało żółwia jest zwykle koloru szarego, szarozielonego lub oliwkowoszarego z bladym plastronem i białą plamą za okiem gada. Nad oczami znajdują się krótkie, odstające płytki kostne. Osobniki nieletnie posiadają nieco przeźroczysty plastron, dlatego wyraźnie widać przez niego naczynia krwionośne. Ogon jest krótki.

Dymorfizm płciowy

Samica jest zwykle większa od samca. Samce posiadają dłuższy i grubszy ogon.

Populacja i zagrożenia 

Miekkoskórek dwupazurzasty jest klasyfikowany jako gatunek narażony na wyginięcie. W latach 1981 i 2011 populacja tego gada spadła o ponad 50%. Największym zagrożeniem dla tego żółwia jest nielegalny handel nim, jako zwierzę domowe. Celnicy często przechwytują miekkoskórka podczas nielegalnego przemytu np. 10 000 osobników w 2009 roku, 11 000 osobników w roku 2010 i 687 sztuk w roku 2013(żółwie te trafiły z powrotem na wolność). Żółw jest także celem polować miejscowej ludności ze względu na smaczne mięso. W Australii poważnym zagrożeniem jest także utrata siedliska i konkurencja ze strony zdziczałego bawołu domowego, choć odnotowano iż populacja tego ssaka w Australii obniża się. Jest notowany w CITES w Załączniku II oraz występuje na niektórych obszarach chronionych min. Parku Narodowym Kakadu. Rozmnażany w niewoli.

Pożywienie

Młode osobniki zwykle larwy owadów wodnych, skorupiaki i mięczaki. Dorosłe osobniki wolą pokarm roślinny np. kwiaty, owoce i liście roślin wodnych i znalezionych przy brzegu, choć zjadają także owady i mięczaki.

Zachowanie

Jest żółwie typowo wodnym. Samce nigdy nie opuszczają środowiska wodnego, a samice jedynie w okresie składania jaj. Na ogół spotykane w większych grupach na danym siedlisku, choć często przejawiają postawę agresywną względem innego osobnika. W Australii często występują w sezonowych rzekach, dlatego pod koniec pory suchej, można jest znaleźć w większych skupiskach w niewielkich zbiornikach i kałużach. Nie pływa typowo jak inne słodkowodne żółwie, lecz wiosłuje podobnie jak żółwie morskie. Często przesiedla się podczas pory deszczowej np. z rzeki do sąsiednich zbiorników, kiedy poziom wody pozwala na swobodną migrację. W stanie dzikim żółwie te rzadko są obiektem badań.

Rozród

Okres godowy przypada w porze suchej(Australia lipiec-listopad, Nowa Gwinea wrzesień-luty). Samice zwykle wędrują razem wyszukując odpowiedniego terenu na założenie gniazda. Gniazdo budowane jest zwykle w nocy. Odnotowano iż samice komunikują się miedzy sobą, dzięki czemu wybierają miejsca zwykle wolne od drapieżników i najlepszej glebie. Gniazda rzadko zakładane są na niskich wysokościach z powodu zagrożenia zalaniem. Samica wykopuje zagłębienie w którym znosi 4-39 białych jaj. U tego gatunku występuje temperaturowa determinacja płci. Inkubacja trwa niem więcej 64-102 dni. Młode zwykle wykluwają się stymulowane deszczem lub wilgotnym powietrzem, co świadczy o początku pory deszczowej. Nowo narodzone żółwiki mierzą przeciętnie 5-6 cm długości. Zwykle żółwice odbywają gody dwa razy w roku, lecz co dwa lata.Okres dojrzałości płciowej nie jest znany.

Naturalni wrogowie

Dorosłe żółwie nie posiadają wielu naturalnych wrogów. Mogą stać się ofiarą krokodyli. Najbardziej narażone są jajka i młode żółwie. Odnotowano iż są zjadane przez warany Varanus panoptes i  Varanus mertensi. 

Długość życia  

ok. 40 lat w niewoli. na wolności brak danych

Znaczenie dla człowieka

Jest obiektem polowań dla mięsa przez miejscową ludność. Sprzedawany często na czarnym rynku, jako zwierzę domowe. Są zwykle polecane dla doświadczonych hodowców.

Ciekawostki

• Rodziny Carettochelyidae i rodzaju Carettochelys.
• Miękkoskórek jest dosyć trudny w utrzymaniu. Jest podatny na stres, choroby oraz stwarza często problemy z przyswajaniem pokarmu. Młode rosną powoli, lecz osiągają bardzo duże rozmiary, dlatego przeciętny hodowca nie może pozwolić sobie na tak duży zbiornik. Rozmnażanie jest trudne, ze względu na agresję w stosunku do innych osobników. Zwykle udaje się go rozmnożyć w dostatecznie dużych zbiornikach.
• Odnotowano 3 gatunki pasożytów na żółwiu miekkoskórym, z czego 2 zostały opisane na postawie próbek pobranych od niego(Doodytrema carettochelydis i Paradeuterobaris novaguieae). Neosychnocotyle maggiae jest trzecim pasożytem żyjącym na tym żółwiu.
• Miekkoskórek dwupasurzasty jest bardzo ciekawym gatunkiem, gdyż przystosowaniami przypomina żółwie morskie, chociaż żyje w środowisku słodkowodnym i nie toleruje wody słonej.
• Podczas kopania nor w celu założenia gniazda, żółwie napowietrzają glebę co dobrze wpływa na ekosystem.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Mi%C4%99kkosk%C3%B3rek_dwupazurzasty

-https://en.wikipedia.org/wiki/Pig-nosed_turtle

-http://www.terrarium.pl/t/species/_/carettochelys-insculpta-miekkoskorek-dwupazurzasty-r3052

-http://www.arkive.org/pig-nosed-turtle/carettochelys-insculpta/

-http://www.iucnredlist.org/details/3898/0

-http://animaldiversity.org/accounts/Carettochelys_insculpta/

Owocożer szarogłowy - gołąb z bezludnej wyspy

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ptaki
• Rząd: Gołębiowe
• Rodzina: Gołębiowate
• Gatunek: Owocożer szarogłowy(Ptilinopus insularis)

Występowanie

Zamieszkuje bezludną wyspę Henderson na południowo-środkowej części Oceanu Spokojnego, należąca do koloni Pitcairn. Jego siedlisko to lasy o gęsty poszycie, zwykle w głębi wyspy.

Ogólny opis

Owocożer mierzy przecięcie 20-25 cm długości ciała, przy wadze 95-105 gramów. Ciało ptaka jest ciemnooliwkowe z żółtozieloną częścią brzuszną. Czoło i korona gołębia są jasnoszkarłatne z wąską żółtawą granicą. Głowa, szyja, klatka piersiowa i górna część pleców są koloru srebrzystoszarego z odcieniem zieleni. Pióra na krawędziach skrzydeł są zwykle żółte, ogon żółtozielony, a nogi czerwone. Dziób jest żółty z czarną końcówką. Osobniki młodociane nie posiadają szkarłatnego koloru na głowie. 

Dymorfizm płciowy

Niezbadany. Przypuszczalnie brak wyraźnego.

Populacja i zagrożenia

Obecnie wyspa Henderson jest niezamieszkana, dlatego degradacja środowiska i polowania nie zagrażają owocożerowi szarogłowemu, jednak gatunek jest klasyfikowany jako narażony na wyginięcie. Głównym zagrożeniem dla tego gatunku są gatunki obce. Szczur pacyficzny sprowadzony na wyspę przez Polinezyjczyk ok. 800 lat temu, zaburzył delikatny ekosystem wyspy, doprowadzając do wymarcia kilku endemicznych gatunków zwierząt. Obecnie rdzenna ludność wyspy Henderson wymarła, tak więc szczur pacyficzny nie możny się, aż tak zastraszającym tempie, jak na innych zamieszkałych przez ludzi wyspach. Populacja owocożera szarogłowego w 1987 roku szacowana była na 3420 ptaków. Wzrosła ona w 1992 roku do ok. 4000 ptaków. Populacja gołębia może mieć sezonowe wahania w miarę dostępności pożywienia, lecz uważa się ja za stabilną. Badacze sądzą iż wprowadzenie kolejnego gatunku obcego, zwłaszcza z rodzaju Rattus(np. szczura śniadego, bardziej ekspansywnego od pacyficznego) może mieć katastrofalne skutki. Także wprowadzenie innych gatunków obcych(jak inwazyjnych roślin, lub innych ptaków), lub chorób(typu malaria, ptasia ospa) może zaburzyć ekosystem wyspy i doprowadzić do wymarcia pozostałych endemicznych gatunków. Obecnie wyspa od 1988 roku została zakwalifikowana do Światowego Dziedzictwa UNESCO i w 2011 roku wprowadzono operacje zwalczania szczurów, która od 2013 roku jest monitorowana, aby ocenić jej skuteczność. Prowadzone są także akcję, aby wykluczyć inwazję gatunków obcych.

Pożywienie

Żywi się owocami, zwłaszcza tymi z duża ilością wody. Odnotowano iż zjada 19 gatunków różnych roślin, z dominacją gatunku Procris pedunculata. Ze względu na skromne zasoby wody słodkiej na wyspie, gołąb większość wody zdobywa z pożywienia.

Zachowanie  

Ekologia gatunku słabo poznana. Zaobserwowano przejawy terytorializmu u tego gatunku, gdyż często brani drzew na których ulokowane są zjadane owoce. Rzadko korzysta z wodopoju(na wyspie odnotowano jedynie jedno źródło słodkiej wody). Potrzebne zapotrzebowanie na wodę pobiera z pokarmu. Widywany zazwyczaj pojedynczo, lub w parach.

Rozród 

Biologia rozrodu słabo poznana. Odnotowano jedynie 2 gniazda tego gatunku z jednym jajkiem. Odkrycia dokonano w marcu, tak więc okres lęgowy przypada prawdopodobnie w styczniu. Przypuszczalnie rozmnażają się raz do roku.

Naturalni wrogowie 

Obecnie jedynym wrogiem tego gołębia jest szczur pacyficzny. Zjada on większość owoców na wyspie oraz pisklęta i jaja endemicznych ptaków.

Długość życia  

brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Brak szczególnego znaczenia dla człowieka.

Ciekawostki

• Na wyspie Hendersona znaleźć można niegdyś 3 innych przedstawicieli rodziny gołębiowatych, min. wyspiarek Gallicolumba leonpascoi, muszkatela Ducula harrisoni i Bountyphaps obsoleta. Wymarły około roku 1050 naszej ery, kiedy pierwsi ludzie przybyli na wyspę. Przypuszczalnie 6 gatunków endemicznych ślimaków także wymarło w tym okresie.
• Na wyspie obecnie występują 3 inne gatunki endemicznych ptaków min. loreczka przepasana (Vini stepheni), trzciniak blady (Acrocephalus taiti) i nielotna kureczka smolista (Porzana atra). Większość owadów i ślimaków wyspy jet nieznana, choć 1/3 poznanych jest endemiczna dla wyspy. Na wyspie występuje także 51 gatunków roślin, z czego 10 jest endemiczna. Odnotowano także wystąpienie przedstawiciela rodziny scynkowatych Emoia cyanura i bliżej niezidentyfikowanego gatunku gekona. Na wyspie gniazduje żółw zielony(Chelonia mydas). Na wyspie nie występowały naturalnie ssaki, a jedynie szczur pacyficzny został przywleczony przez Polinezyjczyków.
• Na wyspie odnotowano 15 gatunków ptaków morskich z których przynajmniej 9 gniazduje na wyspie. Wyspa Hendersona jest jedynym miejscem gniazdowania petrela samotnego(Pterodroma atrata), odkąd w 1922 roku kolonia została zdziesiątkowana przez inwazję szczurów na wyspie Ducie. Oceannik białogardły(Nesofregetta fuliginosa), muszkatela płaskodzioba(Ducula galeata), muszkatela niebieskawa(Ducula zorze) i muszkatela brodawkowata (Ducula pacifica) obecnie uważane są za wymarłe na wyspie, a dawniej lęgowy burzyk brunatny(Puffinus nativitatis) i głuptak czerwononogi (Sula sula), obecnie jedynie odwiedzają wyspę przelotnie.
• Na wsypie od ok. roku 1000 naszej ery występowała ludność polinezyjska, która z niewyjaśnionych przyczyn wymarła między wiekiem XII i XV. Możliwe iż wymarła z głody, gdyż na wyspie gleby nie nadają się pod uprawę.
• Został opisany w 1908 roku przez australijczyka Alfred'a John'a North'a.
• Rodzaj Ptilinopus liczy ok. 53 gatunki gołębi min. owocożera mariańskiego (Ptilinopus roseicapilla), owocożera białolicego(Ptilinopus pulchellus) i owocożera atolowego(Ptilinopus purpuratus).    

Bibliografia:

- https://en.wikipedia.org/wiki/Henderson_fruit_dove

-http://www.hbw.com/species/henderson-fruit-dove-ptilinopus-insularis

-http://www.arkive.org/henderson-fruit-dove/ptilinopus-insularis/

Koreochomik długoogonowy - chomik, jak szczur

inne nazwy: chomik koreański

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Gryzonie
• Rodzina: Chomikowate
• Gatunek: Koreochomik długoogonowy(Tscherskia triton)

Występowanie

Występuje w północno-wschodnich Chinach, Korei oraz na terytorium Rosji nieco poza naturalną granicę rosyjsko-chińską rzekę Amur. Można go spotkać przede wszystkim na suchych terenach otwartych, terenach zakrzewionych, bagiennych i przyrzecznych, a także polach uprawnych, wzdłuż kanałów i dróg.

Ogólny opis

Chomik koreański jest niewielkim przedstawicielem rzędu gryzoni osiągającym ok. 20 cm długości ciała, przy wadze ok. 180 gramów. Wyglądem nie przypomina chomika, lecz bardziej przedstawiciela rodzaju szczurów. Posiada nietypowy długi ogon, prawie równy długości reszty ciała gryzonia. Umaszczenie zwykle ciemnobrunatne, lub szare, zwykle z białym spodem ciała.

Dymorfizm płciowy

Niezbadany. Przypuszczalnie jak większość przedstawicieli rodziny chomikowatych, samica jest nieco większa.

Populacja i zagrożenia

Chomik koreański klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski. Nie badano stanu populacji tego gryzonia, lecz nie wydaje się ona mała. Nie zaobserwowano poważnych zagrożeń dla tego chomika, choć wysuszanie bagien wraz z regulacją rzek i zmianą stosunków wodnych, może być przyczyną spadku populacji chomika koreańskiego na niektórych obszarach. Uważany za szkodnika na terenach uprawnych. Rozmnaża się w niewoli, choć rzadko jest w niej trzymany.

Pożywienie

Przede wszystkim nasiona dzikich i uprawnych roślin, a także liście, korzenie i owoce, urozmaicając przypuszczalnie swoją dietę w drobne bezkręgowce. 

Zachowanie

Chomik koreański jest gatunkiem lądowym. Tworzy dosyć głębokie, pionowe nory, w których przechowuje zazwyczaj duża ilość pożywienia umieszczanego w specjalnych komorach. Może zgromadzić nawet 10 kilogramów pożywienia. Jest gatunkiem hibernującym, lecz z typowym przerywanym snem zimowym, aby dostarczyć pożywienia organizmowi w postaci zgromadzonych zapasów. Prowadzą samotny tryb życia, jak większość chomikowatych. Jest zwierzęciem zwykle nocnym, chociaż widywany za dnia, poszukując pożywienia. Zapewne jak większość chomików, jest zwierzęciem terytorialnym z przewagą samic o tendencjach dominujących.

Rozród

Zwykle rozmnaża się na przełomie kwietnia-października(Chony maj-sierpień). Samce zwykle opuszczają swoje terytoria w poszukiwaniu godowych do godów samic. Ciąża trwa krótka, jak u innych chomikowatych(ok. 20 dni), po czym samica w swojej norze rodzi 8-10 młodych(największy zanotowany miot liczył 24 osobników). Po około 3 tygodniach są samodzielne. Samica może odchować rocznie do 3 miotów. Okres dojrzałości płciowej jest niezbadany(przypuszczalnie ok. 6-8 tygodni).

Naturalni wrogowie

Chomik koreański może padać ofiarą sów, łasicowatych, lisów, kotów, psów, większych jaszczurek i węży. Za dnia mogą padać ofiarą ptaków drapieżnych. Chomik broni się przy pomocy ostrych siekaczy.

Długość życia

ok. 1 rok na wolności.

Znaczenie dla człowieka

Uważany za szkodnika z powodu niszczenia roślin uprawnych, jak słonecznik, soja, kukurydza i ryż. Rzadko hodowany w niewoli.

Ciekawostki

• Jest monotypowym przedstawicielem rodzaju Tscherskia. 
• Został opisany w 1899 roku przez brytyjskiego zoologa William'a Edward'a de Winton'a.
• Niektórzy sądzą iż 15 gua z księgi przemiany Yijing odnosi się właśnie do chomika koreańskiego.
• Chomik ten najprawdopodobniej pojawił się w późnym pliocenie. 
• W angielskim nazewnictwie zwany jest "greater long-tailed hamster", czyli większy chomik długoogonowy, lub "the rat-like hamster", czyli chomik szczuropodobny. Druga z tych nazw czasami odnosi się także do chomika Sokołowskiego(Cricetulus sokolovi). 

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Greater_long-tailed_hamster

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Koreochomik_d%C5%82ugoogonowy

-http://www.iucnredlist.org/details/22432/0

Leprechaun - irlandzki skrzat

Pierwsze podania

Leprechaun pochodzi z irlandzkiego folkloru i legend. Pierwsze wzmianki o nim można odszukać w średniowiecznym opowiadaniu Echtra Fergus mac Leti, opisujące przygody legendarnego króla Ulster zwanego Fergus mac Leti. Kiedy król śpiąc odpoczywał na plaży, trzy leprechauny postanowiły przyciągnąć go do morza. Kiedy bohater w końcu się zbudził, złapał małych żartownisiów, a ci za uwolnienie obiecali mu iż spełnią jego trzy życzenia. Według irlandzkiej tradycji leprechaun jest samotnym stworzeniem, trudniącym się szewstwem i lubiącym czynić ludziom psikusy. Według poety Williama Butlera Yeatsa leprechaun ukrywa skarp z pradawnych wojen o bardzo dużej wartości. W folklorze często mówi się iż leprechaun posiada garniec złota, ukryty po drugiej stronie tęczy. Istnieje także jedne opowiadanie o rolniku, który złapał leprechauna i zmusił go do wydania miejsca ukrycia skarbu. Ten pokazał chwast pod którym go zakopał, tak więc rolnik, aby nie pomylić się z innymi podobnymi roślinami, zaznaczył go czerwoną wstążką. Człowiek jednak nie miał przy sobie łopaty, dlatego zostawił skrzata na miejscu i poleciał szybko do domu po narzędzia. Kiedy wrócił wszystkie rośliny zostały obwiązane czerwoną wstążką, a rolnik nigdy nie znalazł skarbu, nie rozpoznając rośliny pod którą go zakopano.

Wygląd 

Leprechaun wyglądem przypomina starego, niskiego człowieka z długą, zwykle rudą brodą. Pierwotnie ubrany był w czerwony kapelusz, czerwoną skórzaną kurtkę i białe spodnie. Jednak w bardziej współczesny przedstawieniach, leprechaun ubrany jest w zielony, lub szmaragdowy anglez(długi surdut). Leprechaun zwykle pali fajkę. Nosi przy sobie zwykle dwie sakwy z dwoma monetami, jedną srebrną i jedną złotą. Kiedy chce coś zakupić używa srebrnej monety, która po zmianie właściciela szybko znika. Natomiast złota używana jest jako łapówka, kiedy na przykład skrzat zostaje złapany. Jednak i ta moneta, także znika, lub zmienia się w popiół kiedy zmieni posiadacza. Innymi skrzatami występującymi w folklorach różnych rejonów są min:

• Skrzat-zwany także krasnalem, lub krasnoludkiem. Popularny w wielu baśniach i folklorze krajów europejskich. Często uważany za strażnika ogrodów, dlatego jego figurki często stoją wśród ogrodowych roślin. Niegdyś wierzono i odganiają złe moce, obecnie stawia się je jako ozdoba.                                   

• Gnom-istota legendarna i baśniowa, często utożsamiana z ziemią. Według Paracelsusa gnomy są żywiołakami ziemi, żyjące jedynie pod gruntem.

W środkach masowego przekazu

Leprechaun jest najczęściej uważany za jeden z symboli Irlandii. Leprechaun występuje w legendarnym opowiadaniu Echtra Fergus mac Leti i w filmie Leprechaun Marka Jonesa. Leprechaun występuje także w opowiadaniu J. K. Rowling Harry Potter(pod nazwą spolszczoną leprokonus). Był on maskotką irlandzkiej drużyny podczas mistrzostw w quidditchu. Skrzaty te występują także w grze Dungeons & Dragons i Heroes IV Might and Magic, jako reprezentant sił natury.

Bibliografia:
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Leprechaun
-https://en.wikipedia.org/wiki/Leprechaun

Skrytokret wydmowy - przypuszczalnie wymarły złotokret

inne nazwy: złotokret de Winton'a*

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Afrosoricida
• Rodzina: Złotokrety
• Gatunek: Skrytokret wydmowy(Cryptochloris wintoni)

Występowanie

Zasiedlał wydmy, biom typu scrub i otwarte tereny piaszczyste leżące w Namaqualand w miejscowości Port Nolloth(RPA). Gatunek endemiczny.

Ogólny opis

Znany jedynie z 3 złapanych osobników. Bardzo podobny do złotokreta wielkiego*(Chrysospalax trevelyani). Górna cześć ciała jest żółtawa lub żółtoszara, natomiast dolna jasna. Złapane osobniki mierzyły 9 cm długości ciała. Złotokrety są ogólnie niewielkimi ssakami przystosowanymi do życia pod ziemią. Ich oczy są w zaniku, natomiast każda przednia łapa posiada po dwa, silnie rozwinięte i długie pazury, wraz z dwoma mniejszymi. Ogon jest krótki. Brak małżowin usznych, choć zmysł słuchu jest prawdopodobnie bardzo dobry.

Dymorfizm płciowy

brak danych.

Pożywienie

Głównie owadożerny. Zapewne polował na znajdowane pod ziemią pierścienice i owady, choć mógł także zjadać małe jaszczurki i ślimaki.

Zachowanie

Niemal całe życie Cryptochloris wintoni zamieszkiwał pod ziemią. Prowadził samotny tryb życia, przemierzając teren pod ziemią. Przypuszczalnie nie tworzył tuneli, ze względu na występowanie na terenach piaszczystych o sypkim podłożu. Zachowanie tego złotokreta jest bardzo słabo poznane, ze względu na brak obserwacji w naturalnym środowisku. Prawdopodobnie nie odbiegało od zachowań innych złotokretów.

Rozród

brak danych. 

Naturalni wrogowie

brak danych. Mógł padać ofiarą węży, ptaków i ssaków drapieżnych.

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Gatunek jest obecnie klasyfikowany jako krytycznie zagrożony, choć nie był widywany od 50 lat. Uznawany za prawdopodobnie wymarłego. Znany był jedynie z 3 okazów. Przypuszczalnie główną przyczyną prawdopodobnego wymarcia tego gatunku, była utrata siedliska życia. Tereny w Port Nolloth są obecnie eksploatowane pod złoża diamentów, dlatego kopalnictwo może być główną przyczyną wymarcia złotokreta de Winton'a.

Ciekawostki

• Został naukowo opisany w 1907 roku przez południowoafrykańskiego lekarza i paleontologa Roberta Broom'a.
• Jego epitet gatunkowy "wintoni" został mu nadany na część William'a Edward'a de Winton'a, brytyjskiego zoologa.
• Jest obecnie klasyfikowany jako krytycznie zagrożony, choć większość badaczy sądzi iż wymarł, gdyż nie widziano go od ponad 50 lat. Aby zakwalifikować go jako wymarłego, trzeba wykonać potrzebne badania terenowe.
• Wraz z złotokretem van Zyl'a*(Cryptochloris zyli) jest jedynym przedstawicielem rodzaju Cryptochloris. Jego kuzyn jest poważnie zagrożonym gatunkiem. 

Bibliografia
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Skrytokret
-http://www.iucnredlist.org/details/5748/0
-https://en.wikipedia.org/wiki/De_Winton%27s_golden_mol

Meganeura monyi - olbrzymia praważka. Jeden z największych owadów wszech czasów.

• Królestwo: Zwierzęta
• Typ: Stawonogi
• Gromada: Owady
• Rząd: Protodonata
• Rodzina: Meganeuridae
• Gatunek: Meganeura monyi

Występowanie

Meganeura monyi zasiedlała tropikalne tereny podmokłe, prawdopodobnie na dzisiejszym terytorium Francji, Belgii i Wielkiej Brytanii ok. 300 milionów lat temu. 

Ogólny opis

Meganeura monyi mierzyła przeciętnie 1 metr długości ciała, przy rozpiętości skrzydeł osiągającej 65 cm. Skrzydła praważki nieco różniły się od skrzydeł współczesnych ważek, nie posiadały pterostygma, arculusa i nodusa w budowie anatomicznej skrzydła.  Skrzydła przednie były smuklejsze od skrzydeł tylnych. Żuwaczki były bardzo silne, działające na zasadzie ząbkowanych nożyc. Meganeura posiadała 3 pary długich nóg, przystosowana do zagarniania zdobyczy.

Dymorfizm płciowy

brak danych.

Pożywienie 

Meganeura była bardzo groźnym drapieżnikiem swoich czasów. Polowała na inne wielkie owady, a także pierwsze płazy i gady.

Zachowanie

Meganeura monyi zapewne większość czasu spędzał poszukując odpowiednich ofiar. Dzięki mocnym żuwaczką, mógł z łatwością przegryźć się przez egzoszkielet większości praowadów. Dzięki długim i chwytnym kończynom, mógł także wspinać się po drzewach, aby dorwać ofiarę tam ukrywającą się.

Rozród

Przypuszczalnie meganeura rozmnażała się podobnie jak współczesne ważki. Larwa przypuszczalnie mogła mieć 30 cm długości ciała i być groźnym drapieżnikiem.

Naturalni wrogowie

Przypuszczalnie brak.

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Meganeura monyi wymarł prawdopodobnie 305 milionów lat temu podczas tzw. karbońskiego upadku lasów, wymierania spowodowanego zmianami klimatycznymi. Prawdopodobnie zmniejszyła się także ilość tlenu w atmosferze, dzięki czemu wielkie owady nie mogły poprawnie funkcjonować. Długie tchawki pobierające znaczną ilość tlenu, potrzebnego do wytworzenia energii, dla szybkiego latania i polowania, nie mogły pobierać dostatecznej ilości tego gazu pod koniec karbonu, kiedy jego poziom się zmniejszył. Zanikanie terenów podmokłych i ocieplenie się klimatu , mogło także być przyczyną wymarcia.  

Ciekawostki

• Meganeura monyi, wraz z Meganeuropsis permiana(rozpiętośc skrzydeł ok. 70 cm) były największymi owadami wszech czasów.

• Arthropleura była największym znany owadem lądowym, żyjącym także w karbonie. Mogła mierzyć nawet 3 metry długości ciała.
• Poziom tlenu w okresie karbońskim mógł wynosić nawet 35%, czyli o 15% więcej niż dzisiaj. Sądzi się iż gaz w takiej gęstości mógł być zabójczy dla niewielkich organizmów, dlatego, aby się przed tym uchronić, owady osiągnęły gigantyczne rozmiary.
• Inną teorią wyjaśniającą gigantyzm owadów jest tzw. ewolucyjny wyścig zbrojeń, tak jak gady, czy ssaki, bez konkurencji z innych stron grup zwierząt, owady zajmowały wszystkie nisze ekologiczne, przy czym niektóre osiągając wielkie rozmiary.
• Pierwsza znana skamieniałość meganeury została znaleziona w pokładach węgla w francuskiej miejscowości Commentry w 1880 roku. Została naukowo opisana 1885 roku przez francuskiego paleontologa Charles'a Brongniart'a, który nazwał wymarłego owada "Meganeura" oznaczającą "duże nerwy", która odnosi się do zachowanej sieci nerwów na skrzydłach ważki.
• W 1979 roku odnaleziono kolejną skamielinę w Bolsover w angielskim hrabstwie Derbyshire.
• Obecnie rodzaj Meganeura liczy 3 gatunki wielkich ważek min. Meganeura brongniarti, Meganeura monyi i Meganeura vischerae.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Meganeura

-https://en.wikipedia.org/wiki/Meganeura

-http://edennoori.wikia.com/wiki/Meganeura_Monyi

-http://www.prehistoric-wildlife.com/species/m/meganeura.html

Klon wytworny - klon z Chin

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Mydleńcowce
• Rodzaj: Mydleńcowate
• Gatunek: Klon wytworny(Acer elegantulum)

Występowanie

Naturalnie występuje w Chinach, głównie w prowincjach Fujian, południu Anhui, Guangxi, Guizhou, Hunan, Jiangxi i Zhejiang. Zasiedla głównie górskie lasy, zwłaszcza te położone w dolinach na wysokości 200-1400 m n.p.m.

Ogólny opis

Drzewo dorasta do 15 metrów wysokości. Pokrój jest zwykle owalny. Kora na pniu jest ciemnobrązowa, natomiast na gałęziach zielona. Liście są 5-7 klapowane, drobno ząbkowane o wydłużonych i ostro zakończonych klapach. Liście zwykle mierzą 7-16 cm długości i 5-13 szerokości. Owłosienie występuje jedynie na kątkach nerwowych. Młode i opadające liście są zwykle koloru czerwonego, natomiast liście dojrzałe zielone. Ogonek długości 3-6 cm, brak owłosienia. Podobny do Acer pubinerve (od którego różni się brakiem owłosienia na nerwach i ogonku) oraz klona chińskiego(Acer sinense)(którego liście są ciemniejsze, ogonek liściowy smuklejszy, a owoce mniejsze).

Rozmnażanie 

Kwitnie zwykle na początku maja. Kwiat jest wiechowaty o długości 2-3 cm. Posiada 5 działkowych kielichów o kolorze jasnozielonym. W kwiatach znajduje się 8 pręcików. Owoce zwykle dojrzewają we wrześniu i są to nagie skrzydlaki o długości 8-10 mm o jasnożółtym kolorze. Rozmnażany także przez podział oraz szczepienia. Nasiona kiełkują na wiosnę. Kiełkująca sadzonka najczęściej posiada różową barwę.

Zagrożenia

Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Nie podjęto badań w celu określenia populacji dzikich klonów wytwornych. Prawdopodobnie gatunek niezagrożony. Drzewo uprawiane.

Długość życia 

Prawdopodobnie jak większość klonów 100-200 lat.

Znaczenie dla człowieka

Drzewo spotykane w uprawie, choć w Europie dosyć rzadko. Cenny surowiec drzewny w Chinach. Ekstrakt alkoholowy z liści klona wytwornego ma właściwości przeciwutleniające.

Warunki uprawy

Roślina w miarę mrozoodporna.  Najlepiej rośnie na glebie żyznej, kwaśnej, przepuszczalnej i wilgotnej. Lubi stanowiska słoneczne, choć dobrze znosi półcień.

Ciekawostki

• Ekologia gatunku w naturalnym środowisku jest dość słabo poznana.
• Młode liście tego klona są często przysmakiem jeleniowatych.
• Wraz z podobnym gatunkiem Acer pubinerve, często stanowią problem w systematyce, ze względu na duże podobieństwo. Niekiedy klasyfikowane jako jeden gatunek.
• Do Polski pierwszy klon wytworny został sprowadzony do arboretum w Rogowie w 1982 roku. Obecnie stanowi dosyć rzadki obiekt w uprawie, choć dobrze znosi mróz.
• Rodzaj Acer(klony) liczy 100-150 gatunków drzew. W systematyce klony najczęściej dzieli się na serie. Seria Sinensia do której klasyfikowany jest klon wytworny, liczy 9 gatunków min. klona Cambella(Acer campbellii), klona Olivera(Acer oliverianum), Acer calcaratum, Acer chapaense, Acer craibianum, Acer erianthum, Acer osmastonii i Acer tonkinense. 

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Klon_wytworny

-https://en.wikipedia.org/wiki/Acer_elegantulum

-http://debiany.pl/drzewa/klon/klon_wytworny.html