Trukwa ostrokątna - odpowiednik ogórka i cukinii.

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Dyniowce
• Rodzina: Dyniowate
• Gatunek: Trukwa ostrokątna(Luffa acutangula)

Występowanie

Przypuszczalnie roślina wywodzi się z terenów Indii, lecz obecnie występuję jako roślina uprawna i antropofit na wielu terenach tropikalnych i subtropikalnych na całym świecie(Afryce, Azji, Ameryce Południowej itp).

Siedlisko

Rejony o wysokich opadach deszczu np. lasy deszczowe. Często rośnie na nieużytkach lub terenach zaśmieconych.

Ogólny opis

Trukwa ostrokątna to jednoroczne pnącze do 2-6 metrów o pięciokątnej, zielonej i lekko owłosionej łodydze o licznych wąsikach przyczepnych. Liście zielone, ząbkowane, gęsto i szorstko owłosione, dłoniasto-wcinane zwykle 5-7 klapowe. Liście dorastają do 13 cm długości i 30 cm szerokości.

Rozmnażanie

Trukwa ostrokątna jest rośliną jednopienną, rozdzielnopłciową i obcopylną. Kwiaty męskie zebrane w grona po kilkanaście sztuk, posiadają 5 żółtych, szerokich płatków i usytuowane są na krótkich szypułkach. Kwiaty żeńskie wyrastające później są pojedyncze, podobne do męskich lecz o wiele większe od nich. Wyrastają na długich szypułkach i posiadają dobrze widoczną zalążnie. Kwiaty zapylane są krzyżowo przez owady. Trukwa ostrokątna kwitnie dopiero gdy osiągnie odpowiednie rozmiary(masę wegetatywną), w przeciwieństwie np. do egipskiej, która wytwarza kwiaty i owoce już w fazie wzrostu.

Owoc to jagoda rzekoma. Owoc trukwy ostrokątnej jest podłużny, cylindryczny i karbowane o długości do 1 metra. Kolor owocu pierwotnie zielony w fazie dojrzewania może przefarbować się na różne odcienie brązu i żółtego. Owoc podzielony jest na cztery komory nasienne. Nasiona ciemnobrązowe, jedno-centymetrowe o kropelkowym kształcie. Nasiona kiełkują przy temperaturze ok. 25°C w przeciągu 14 dni.

Zagrożenia

Brak informacji na temat stanu populacji trukwy ostrokątnej w stanie dzikim. Gatunek inwazyjny na innych nierodzimych terenach na całym świecie.

Długość życia

Roślina jednoroczna.

Znaczenie dla człowieka

Popularne warzywo jadalne na Dalekim Wschodzie o podobnym zastosowaniu jak nasze ogórki czy cukinię. Najlepsze są owoce niedojrzałe, wtedy są jeszcze miękkie i mniej gorzkie. Trukwy smaży się lub podaje świeże do sałatek. Nasiona mają zastosowanie jako drobny dodatek do zup i dań gotowanych, także wytłacza się z nich olej. Przy trukwie jadalne są także liście, pędy i kwiaty, zwykle przed podaniem zalewane wrzątkiem.

Trukwy w Europie znane głównie jako naturalny odpowiednich syntetycznych gąbek. W połączeniu z innymi materiałami także ma zastosowanie w budownictwie i stolarstwie. Dojrzałe owoce zwykle składają się z bardzo dużej ilości włókna, co daje ich oryginalny kształt po wysuszeniu. Trukwy także czasami traktowane jako ozdoby, dodatek do bukietów lub naturalna zabawka do zwierząt.

Owoce używane także w tradycyjnej medycynie chińskiej.

Systematyka i pokrewieństwo

Trukwa ostrokątna należy do rodzaju  Luffa do którego zalicza się 7 gatunków. Cztery pochodzą z rejonów tropikalnych Starego Świata, natomiast 3 pozostałe z Ameryki Południowej. Trukwy są jednak powszechnie uprawiane w wielu rejonach świata(głównie trukwa ostrokątna i egipska), bywają także spotykane w uprawie gruntowej w Polsce, lecz zwykle posiadają skrócony okres wegetacji(owoc nie dojrzewa w pełni).

Obecnie wyróżnia się 3 odmiany trukwy ostrokątnej: Luffa acutangula var. acutangula, var. amara i var. forskalii.

Ciekawostki

• Często atakowany przez pasożytnicze grzyby zwane mącznikami(Erysiphe cichoracearum i Pseudoperonospora cubensis).
• Z trukwy ostrokątnej wytwarza się naturalne gąbki, choć bardziej popularna w tym zastosowaniu jest trukwa egipska(Luffa aegyptiaca).
• Roślina może hybrydyzować się z innymi przedstawicielami swojego rodzaju. Hybrydy są zwykle cenione w uprawie.              

Bibliografia:
-https://www.prota4u.org/database/protav8.asp?g=pe&p=Luffa+acutangula+(L.)+Roxb.
-http://www.ogrodinfo.pl/uprawy-pod-oslonami/trukwa-malo-znane-warzywo-z-chin
-https://en.wikipedia.org/wiki/Luffa

Myotragus balearicus - czyżby zmiennocieplny ssak?

inne nazwy: koza jaskiniowa*

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Parzystokopytne
• Rodzina: Krętorogie
• Gatunek: Myotragus balearicus

Występowanie

Majorka, Minorka, Sa Dragonera i Cabrera(Baleary, Hiszpania).

Siedlisko

Przypuszczalnie głównie suche zakrzewienia porastające wyspy.

Ogólny opis

Myotragus balearicus był karłowatym kozłowatym, osiągającym ok. 75 cm długości ciała, ok. 50 cm wysokości w kłębie oraz wagę 50-70 kg. Ciało masywne o wyraźnych, zaokrąglonych kształtach. Nogi proporcjonalnie krótsze i mniej elastyczne niż u kontynentalnych kozłowatych, zakończone racicami. Ogon dość długi. W przeciwieństwie do większości kopytnych, oczy kozy jaskiniowej były skierowane do przodu(widzenie stereoskopowe), podobnie jak u naczelnych czy drapieżnych. Żuichwa posiadała dwa wydłużone siekacze, które rosły przez całe życie(podobnie jak u zajęczaków czy gryzoni), natomiast górna szczęka była ich pozbawiona. Reszta szczęki i żuchwy była wyposażona w trzonowce i przedtrzonowce. Nos był proporcjonalnie mały. Na szczycie głowy u obu płci występowała para krótkich rogów, choć ich długość mogła być różna w zależności czy poza kostną podstawą występowała dalsza cześć(na razie jednak dowody kopalne nie potwierdzają tego że rogi były dłuższe).

Dymorfizm płciowy 

Przypuszczalnie brak.

Pożywienie

Głównie krzewy i niskie gałęzie drzew. Przed przybyciem człowieka na wyspach nie występowały szerokie trawiaste łąki, także trawy nie były głównym składnikiem diety kóz.

Zachowanie

Z uwagi na izolację koza wykształciła niezwykłe przystosowania, odmienne od lądowych kuzynów. Z uwagi na brak drapieżnictwa(jedynie ptaki drapieżne), oczy Myotragus przesunęły się bliżej przodowi, aby łatwiej wyszukiwać pokarm, nie obserwując przy tym dalszej okolicy(wzrok stereoskopowy). Ograniczony dostęp do pożywienia spowodował iż koza pomniejszyła swoje rozmiary, mózg proporcjonalnie zmalał, kończyny zmieniły budowę, przez co ssak nie potrafił szybko biegać ani skakać, natomiast inną najbardziej zaskakującą cechą jest to że koza mogła wykształcić wtórną zmiennocieplność(jako jedyny znany ssak). Wskazuje na to budowa kości(warstwowa o różnych zagęszczeniu tkanki kostnej), czyli tępo wzrostu było różne w zależności od dostępu pokarmu, gdyż koza zmniejszała swój metabolizm z uwagi na dostępność pokarmu, wody i temperatury otoczenia(podobne zachowanie obserwuje się u zwierząt ektotermicznych).

Przypuszcza się że z uwagi na brak wyraźnego dymorfizmu płciowego Myotragus balearicus, koza nie tworzyła haremów(zwykle samce cechują się wtedy większymi rozmiarami), mogły prowadzić samotny tryb życia, żyć w parach monogamicznych lub tworzyć jednopłciowe bądź mieszane stada. Obecność rogów wskazuje iż samce mogły toczyć walki, lecz nie nacierały na siebie frontalnie, atakowały z boków(podobnie jak małe antylopy).

Rozród

Słabo poznany. Znaleziono jeden szkielet nowo narodzonego koźlęcia. Młody był proporcjonalnie duży w stosunku do matki(ponad 30 cm długości ciała). Przypuszczalnie mógł już niedługo po porodzie samodzielnie stać i chodzić. Koza przypuszczalnie rodziła jedno młode w sezonie(gdyż klimat śródziemnomorski charakteryzuje się sezonowością), nie wiadomo tylko w której części roku. Znajdowane kości wskazują na ich dość powolny i wstrzymywany rozwój(podobnie jak u gadów), przez co szacuje się iż Myotragus balearicus dojrzałość somatyczna(cielesną) osiągał w wieku ok. 12 lat.

Długość życia

Brak dniach. Wydaje się gatunkiem długowiecznym z uwagi na powolny rozwój.

Naturalni wrogowie

Mogły padać ofiarą ptaków drapieżnych np. orzełka włochatego, zwłaszcza młode osobniki. Brak drapieżnictwa z innych stron spowodował że koza wykształciła niespotykane cechy przystosowawcze.

Przyczyny wymarcia

Niejasne. Myotragus balearicus wymarł przypuszczalnie ok. 3 tysiące lat p.n.e. Istnieją dwie teorię na temat przyczyn zniknięcia gatunku. Jedna to zmiany klimatu. Zbyt suchy klimat powodował iż rośliny miały skrócony okres wegetacji, a zwierzętom brakowało źródeł pokarmu i wody. Inną przyczyną jest ekspansja człowieka na wyspach Baleary. Człowiek polował na miejscową zwierzynę(nieprzystosowaną do bronienia się przed drapieżnikami), przekształcał i zajmował środowisko życia kozy, a także wprowadził zwierzęta polujące i konkurujące o żywność z endemicznymi krętorogimi np. kozy domowe, owce, bydło, trzodę chlewną i psy(zdziczałe mogły polować na miejscowe zwierzęta).

Kości Myotragus balearicus często odnajduje się w jaskiniach, które często były zamieszkane przez ludność kultury neolitycznej, co wskazuje na to że ludzie polowali na owe kozy. Zaskakujące jest także to że niektóre szczątki wskazują ślady obcięcia rogów ze znakami zagojenia, co może świadczyć o tym że ludzie próbowali udomawiać Myotragus balearicus. Jednak ich powolny rozwój lub brak rozmnażania się w niewoli nie przyniósł zamierzonych rezultatów. 
               

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Myotragus jest rodzajem krętorogich zamieszkujących archipelag Baleary. Przodkowie ssaka przywędrowali na wyspy podczas tzw. kryzysu messyńskiego(5,9–5,33 mln lat temu), kiedy to Morze Śródziemne niemal całkowicie wyschło, łącząc wyspy z częścią lądową. Kiedy ponownie morze napełniło się wodą klimat wyspy zmienił się, a występujące tam zwierzęta wykształciły specyficzne przystosowania. Kozy Myotragus zmniejszyły swoje rozmiary(karłowacenie wyspowe), spadła im względna wielkość mózgu, narządy zmysłów uległy pomniejszeniu, natomiast kończyny swą anatomią nie nadawały się do biegania i skakania(cechy te wykształciły się z uwagi na brak drapieżnictwa). Także przypuszczalnie jako jedyny znany ssak wykształcił zmiennocieplność, co było przystosowaniem do sezonowych braków wody i pożywienia.

Najbliższych krewnych i przodków Myotragus można szukać wśród wymarłych rodzajów Aragoral i Norbertia zamieszkujących Europę. Z obecnie żyjących karłowate krętorogie wskazują najbliższe pokrewieństwo z rodzajem Ovis(owce) i takinem złotym(Budorcas taxicolor).

Liczba przedstawicieli Myotragus nie jest ściśle określona. Wlicza się do niego od 6 do 1 gatunku. Myotragus balearicus czasem uznawany jest za przedstawiciela monotypowego rodzaju, jednak częściej wyróżnia się także plioceńskie gatunki(Myotragus palomboi, Myotragus pepgonellae, Myotragus antiquus) i plejstoceńskie(Myotragus batei i Myotragus kopperi). Wszystkie gatunki odnaleziono jedynie na Majorce, poza Myotragus batei i Myotragus balearicus, których szczątki odnaleziono także na Minorce, Sa Dragonera i Cabrerze.

Wraz z Myotragus na wyspie Majorka wymarły także inne gatunki endemicznych zwierząt min. duże popielicowate z rodzaju Hypnomys i duża ryjówka zwana wysposorkiem balearskim(Nesiotites hidalgo).

Ciekawostka: Innymi ciekawym gatunkiem zamieszkującym wyspę Minorka był duży królik Nuralagus rex. Osiągał on ok. 1 metra długości i pół metra wysokości w kłębie oraz wagę ok. 12 kg. Był masywnych rozmiarów, uszy były bardzo krótkie, oczy małe, natomiast kończyny przystosowane do chodzenia(nie potrafił skakać i kicać). Taka ewolucja była wynikiem braku drapieżnictwa, przez co wyczulone zmysły i szybkie poruszanie stało się zbędne. Królik wymarł przypuszczalnie w wyniku zmiany klimatu 3 mln lat temu. Jedna z teorii zakłada że to właśnie przedstawiciele Myotragus wyparły króliki z wyspy, kiedy w wyniku ochłodzenia się klimatu powstał pomost lądowy łączący wyspę Majorka i Minorka.  

Bibliografia:
-https://nicprostszego.wordpress.com/2009/11/24/hit-sezonu-zmiennocieplne-kozy/
-http://www.ekologia.pl/wiadomosci/rosliny-i-zwierzeta/zmiennocieplny-ssak,11404.html
-https://en.wikipedia.org/wiki/Myotragus
-http://news.nationalgeographic.com/news/2009/11/091116-goat-reptile-island-majorca.html
-http://historia-news.pl/wieci-z-europy/604-krolik-gigant-odnalzeiony-na-minorce.html

Milleretta rubidgei - anapsyd podobny do diapsyda

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Millerosauria
• Rodzina: Millerettidae
• Gatunek: Milleretta rubidgei

Występowanie

Szczątki Milleretta rubidgei odnaleziono jedynie na terenie RPA(Republika Południowej Afryki).

Okres występowania

254-252 mln lat temu(perm).

Siedlisko

W owym okresie tereny RPA były porośnięte lasem, sezonowo suchym. Możliwe że w przeciągu tysięcy lat klimat na tych terenach stawał się coraz suchszy, jednak brak dokładnych badań geochemicznych aby to jednoznacznie potwierdzić. 

Ogólny opis

Milleretta rubidgei był anapsydem, osiągającym ok. 60 cm długości z ogonem i ok. 200 gram wagi. Wyglądem przypominał dzisiejsze jaszczurki właściwe. Czaszka osiągała ok. 2,5 cm długości. Wydłużona szczęka wyposażona była w liczne, smukłe i ostre zęby. Charakterystyczną cechą Milleretta rubidgei były dwa wgłębienia za oczodołami, co wzbudzało wątpliwości co do jego przynależności do anapsydów(otwory u postawie czaszki mają diapsydy). Obecność wgłębień tłumaczy się jednak obecnością dużych bębenków, które wyczulały zmysł słuchu. Ogon gada przypuszczalnie posiadał długość reszty ciała. Kończyny przednie, jak i tylne dobrze rozwinięte. 

Dymorfizm płciowy

Brak danych.

Pożywienie

Budowa uzębienia wskazuje iż gad polował głównie na owady i drobne bezkręgowce.

Zachowanie

Brak danych. Przypuszcza się że milleretta do polowań używał dobrego słuchu(o czym świadczą wgłębienia w czaszce gada, mogące stanowić miejsce na narządy słuchu).

Rozród

Brak danych.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie 

Mogły padać ofiarą wymarłych synapsydów gorgonopsów(np. Gorgonognathus longifrons).

Przyczyny wymarcia

Gatunek mógł wymrzeć podczas Wielkiego wymierania permskiego(wymarło ponad 60% gatunków gadów i płazów), lub podczas innych mniejszych wymierań.

Znaleziska

Kilka szczątków gada znaleziono w formacji Balfour na terenie RPA.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Milleretta jest zaliczana do kladu Parareptili, który jest różnie zdefiniowany, czasem jako zawierający wymarłe, pierwotne anapsydy lub takson obejmujący wszystkie anapsydy(nazwa synonimiczna), do których niektórzy badacze zaliczają żółwie(Testudines), jako jedynych obecnie żyjących przedstawicieli.

Do rzędu Millerosauria, czasami uważanego z siostrzany takson Procolofonomorpha, zaliczane są dwie rodziny Millerettidae(z 4 rodzajami Broomia, Milleretta, Milleropsis i Millerosaurus) i Eunotosauridae z jednym rodzajem i gatunkiem Eunotosaurus africanus, którego płaskie i szerokie żebra tworzyły cienką powłokę ochronną, co dało życie teorii że może być "brakującym ogniwem" między żółwiami, a Parareptili. Gatunek został odnaleziony w tej samej formacji co Milleretta rubidgei, co świadczy że gatunki żyły w tym samym czasie.

Rodzaj Milleretta posiada jednego przedstawiciela Milleretta rubidgei.


Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Milleretta
-https://pl.wikipedia.org/wiki/Milleretta
-http://www.prehistoric-wildlife.com/species/m/milleretta.html
-http://www.reptileevolution.com/milleretta-rc14.htm 
- https://en.wikipedia.org/wiki/Parareptilia   

Pseudocellus dissimulans - zakapturzony pająk

• Królestwo: Zwierzęta
• Typ: Stawonogi
• Gromada: Pajęczaki
• Rząd: Kapturce
• Rodzina: Ricinoididae
• Gatunek: Pseudocellus dissimulans

Występowanie

Gatunek stwierdzony jedynie na terenie Salwador.

Siedlisko 

Ściółka wilgotnych lasów tropikalnych.

Ogólny opis

Kapturce to rząd bardzo małych pajęczaków, osiągających 5-10 mm długości ciała, posiadające dużą część odwłokową(prosoma) i nieco mniejszy głowotułów(opistosoma), dość mocno przypominając typowego przedstawiciela pająków(Araneae). Egzoszkielet kończyn i reszty ciała dość gruby. Charakterystyczną cechą kapturców jest występowanie u nich ruchomej płytki, zwanej kapturem(opuszczany i podnoszony nad głowę), osłaniającej otwór gębowy, wraz z ruchomymi szczękoczułkami. Nie posiadają oczu. Nogogłaszczki osiągają najmniejsze rozmiary z kończyn. Zakończone są małymi kleszczykami. Kolejne pary kończyn są wydłużone, zwłaszcza 2 para u samców, która służy miedzy innymi jako narząd kopulacyjny.

Pseudocellus dissimulans osiąga ok. 6,3 mm długości ciała.

Dymorfizm płciowy

 2 para odnóży samców jest wydłużona i przystosowana do przenoszenia spermatoforów.

Populacja i zagrożenia

Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Populacja gatunku, z uwagi na jego wielkość, niemożliwa do oszacowania. Nie są znane zagrożenia dla przetrwania gatunku. 

Pożywienie

Drobne, mniejsze stawonogi, choć bardzo rzadko obserwuje się polujące lub konsumujące kapturce.

Zachowanie

Kapturce są drobnymi organizmami, które żyją głównie wśród liści w runie leśnym. Ich występowanie jest w dużej mierze zależne od wilgotności powietrza. Nogogłaszczki u kapturców pełnią  funkcję poznawczą oraz manipulują żywnością. Szczękoczułki służą głównie do pochwytywania zdobyczy. 2 para kończyn jest zwykle rozłożona, co pomaga wyczuć zbliżający się obiekt(np. drapieżnika). U samców pełni ona także funkcję narządu kopulacyjnego. Kapturce bardzo rzadko bywają obiektem badań.

Rozród

Słabo poznany. Samiec podczas kopulacji przenosi swoje spermatofory na samice przy pomocy wydłużonych kończyn II. Samica nosi jajeczka pod kapturem, aż do wylęgu larw. Larwy są samodzielne. Posiadają 3 pary odnóży(podobnie jak larwy roztoczy). Następnie larwa przechodzi stadium deutonimfy, która już bardziej przypomina osobnika dorosłego. Po kolejnych wylinkach pajęczak przechodzi do stadium dorosłego.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie 

Głównie większe stawonogi.

Podgatunki 

Nie wymienia się.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Obecnie poznano 58 gatunków z rzędu kapturców, choć z uwagi na małe rozmiary i bardzo rzadkie badania da ich temat, liczba gatunków jest zapewne o wiele większa. Większość gatunków zamieszkuje tereny Ameryki Południowej, choć pojedyncze gatunki stwierdzono także w Ameryce Północnej, natomiast przedstawiciele jednego rodzaju zamieszkują Afrykę(Ricinoides).

Co ciekawe pierwszym opisanym przedstawicielem rzędu kapturców był gatunek kopalny(Curculioides ansticii, choć opisany pierwotnie jako chrząszcz), który należy do najstarszego rodzaju kapturców zamieszkujących Ziemie w karbonie ok. 314-306 mln lat temu. Obecnie opisanych jest 16 gatunków kopalnych kapturców.

Pierwotnie kapturce uważano za przedstawicieli rzędu kosarzy(Opiliones) lub rząd ściśle z nim związany, później jednak zrezygnowano z doszukiwania się pokrewieństwa tych rzędów. Niektóre badania stwierdzają bliskie pokrewieństwo z rzędem Acari(roztocza) i  Ixodida(kleszcze), dając między innymi przykład że wszystkie wymienione rzędy pajęczaków w stadium larwalnym posiadają tylko 3 pary odnóż w przeciwieństwie do innych przedstawicieli. Inna hipoteza zakłada że kapturce mogą być krewnymi permskich kopalnych pajęczaków Trigonotarbida.

Bibliografia:
-https://thesmallermajority.com/2012/11/21/
-https://en.wikipedia.org/wiki/Ricinulei
-https://fr.wikipedia.org/wiki/Pseudocellus_dissimulans
-http://eol.org/pages/8312/overview
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=211976

Synodontis dhonti - słabo poznany giętkoząb

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Sumokształtne
• Rodzina: Pierzastowąsowate
• Gatunek: Synodontis dhonti

Występowanie

Endemit jeziora Tanganika. Znany jednie z zatoki Kilewa na terenie Demokratycznej Republiki Konga.

Siedlisko

Głównie przybrzeżne obszary skaliste o piaszczystym lub skalistym podłożu.

Ogólny opis

Rodzaj ryb Synodontis, zwany też giętkozębami, charakteryzują się wydłużonym, przeważnie wygrzbieconym kształtem ciała. Głowa zaokrąglona, zwykle trójkątnego kształtu, pokryta kostnym pancerzem. Otwór gębowy skierowany w dół, zaś w jego pobliżu występują zwykle dwie-trzy pary wąsów. Dolna para wąsów często dodatkowo rozkrzewiona(pierzasta). Oczy dość duże. Płetwy piersiowe i grzbietowa zwykle dość duże, wyposażone w sztywny, ostry kolec. Pokrywy skrzelowe posiadają zazwyczaj ostry kolec barkowy, przyległy do ciała, lecz odchylany w czasie walki. Płetwa tłuszczowa dość silnie zaznaczona, podobnie jak płetwy brzuszne i odbytowe. Płetwa ogonowa rozwidlona. Linia boczna dobrze widoczna. Ubarwienie zależne od gatunku i wieku ryby, lecz charakterystyczne jest występowanie u giętkozębów cętek lub plam.

Synodontis dhonti osiąga przeciętnie 30 cm długości, choć maksymalnie może osiągać prawie 40 cm długości ciała. Duża głowa stanowi 1/3 długości całego ciała. Na pokrywach skrzelowych występuje dość duży kolec barkowy(wąski, długi i szorstki), który jest cechą rozpoznawczą gatunku, o długości stanowiącej 1/2 długości głowy. Oczy dość duże. Synodontis dhonti posiada trzy pary śnieżnobiałych wąsików. Pierwsza para przednich wąsów wydłużona, dwie kolejne tylne mniejsze i pierzasto rozkrzewione. Giętkoząb posiada dość duże płetwy, które są koloru czarnego z białych, szerokim obrzeżeniem. Na płetwie grzbietowej i płetwach piersiowych występują długie promienie kolcowe. Ciało koloru jasnobrunatnego, pokryte licznymi, czarnymi plamami, które znikają lub stają się mniej widoczne kiedy ryba staje się starsza. Skóra pokryta jest licznymi, drobnymi, pionowymi fałdami, a także gdzieniegdzie ziarnistymi brodawkami.

Dymorfizm płciowy

Brak. Choć u samic giętkozębów jest tendencja do osiągania większych rozmiarów w porównywalnym wieku do samców, choć nie jest to zasadą.

Populacja i zagrożenia

Brak informacji o stanie populacji Synodontis dhonti. Przez IUCN uznany za gatunek najmniejszego ryzyka na wyginięcie. Nie są znane potencjalne zagrożenia dla przetrwania gatunku.

Pożywienie

Wszystkożerca z przewagą w diecie pokarmów pochodzenia zwierzęcego. Zjada min. larwy owadów, skorupiaki, glony, części roślin, jaja ryb i narybek.

Zachowanie

W naturze zachowanie gatunku nie zostało poznane. Wszystkie informacje o ekologi tego gatunku pochodzą z obserwacji w niewoli. Jest to gatunek przydenny, głównie o nocnym trybie życia, dzień spędzający w ukryciu między szczelinami. Jest rybą samotną, terytorialną. Walcząc często napina swój kolec barkowy. Podobnie jak inne giętkozęby często pływa odwrócony do góry brzuchem, głównie przy powierzchni skały lub tafli wody(skąd czasem pobiera pokarm).

Rozród

Brak danych. Ryba jajorodna. Wiadomo iż u tego gatunku tarło odbywa się w wodach otwartych i nie wskazują opieki rodzicielskiej.

Długość życia

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Brak danych. Narybek może padać ofiarą większych ryb, także swojego gatunku.

Podgatunki

Nie wyróżnia się.

Znaczenie dla człowieka

Ryba poławiana w celach hobbystycznych. Jednak z uwagi trudność połowów(endemiczny charakter występowania oraz samotny tryb życia), spotykana dość rzadko na rynku akwarystycznym. Poszukiwana głównie przez kolekcjonerów. Czasem mylona z innymi przedstawicielami Synodontis, zwłaszcza w młodym wieku.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Synodontis to dość duży rodzaj sumokształtnych obejmujący ok. 200 gatunków. Zamieszkują one jedynie tereny Afryki, gdzie stanowią główny rodzaj sumów na tym kontynencie. Duża część przedstawicieli jest ograniczona do jednego jeziora czy rzeki(endemity), choć istnieją także gatunki o szerokim zasięgu np. Synodontis victoriae, Synodontis nigriventris(opaczek). Niektóre gatunki, jak giętkoząb cętkowany(Synodontis multipunctatus) są pasożytami lęgowymi pyszczaków.

Najstarsze szczątki przedstawicieli Synodontis liczą sobie prawie 17 mln lat i pochodzą z terenów Egiptu.

Najbliższymi krewnymi ryb z rodzaju Synodontis są inni przedstawiciele parzystowąsowatych min. Chiloglanis, Atopodontus czy jedyny przedstawiciel swojego rodzaju giętkoząb(Brachysynodontis batensoda).

Bibliografia:

-http://www.fishbase.org/summary/9556

-https://en.wikipedia.org/wiki/Synodontis_dhonti

-https://www.planetcatfish.com/common/species.php?species_id=634

-http://www.seriouslyfish.com/species/synodontis-dhonti/
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=131425
-Zarzyńscy P. i J, Wielki atlas ryb akwariowych, Pro Creo Piotr Łuczka na zlecenie AQUAEL Janusz Jankiewicz Sp. z o.o., 2015 r.                             

Osteopilus marianae - płaz w bromelii na Jamajce.

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy bezogonowe
• Rodzina: Rzekotkowate
• Gatunek: Osteopilus marianae

Występowanie

Osteopilus marianae jest płazem endemicznym dla środkowej części Jamajki.

Siedlisko 

Zamieszkuje pierwotne równikowe lasy sosnowe i liściaste, wśród roślin z rodziny bromeliowatych(bromelidy), między 120, a 880 m n.p.m.

Ogólny opis

Osteopilus są przedstawicielami rzekotkowatych. Ciało barwy od brązowej po oliwkową z szarym, zielonym lub brązowym unikalnym wzorem. Kończyny wydłużone, z palcami zakończonymi zaokrąglonymi przylgami. Płona pławna w zaniku lub nieobecna. Oczy oraz tympanum(bębenek) duże.

Osteopilus marianae osiąga ok. 4 cm długości ciała. Nie posiada worka krtaniowego. Nie jest znana dokładna charakterystyka gatunku.

Dymorfizm płciowy

Brak danych. U spokrewnionych gatunków samice zwykle osiągają większe rozmiary.

Populacja i zagrożenie

Gatunek klasyfikowany jako poważnie zagrożony wyginięciem. Osteopilus marianae zamieszkuje ograniczony i rozdrobniony obszar, który zagrożony jest wylesieniem, głównie za sprawą rozwoju osadnictwa, rolnictwa, turystyki i pozyskiwania drewna. Zamieszkuje jedynie tereny pierwotnego lasu i nie toleruje terenów zmienionych przez człowieka. Gatunek wydaje się mniej liczny od występującego na tych samych terenach spokrewnionego gatunku Osteopilus wilderi. Trend populacji oszacowany jest na malejący. Osteopilus marianae występuje na kilku obszarach przyrody chronionej, lecz nie jest to dostateczna forma ochrony gatunku.

Pożywienie 

Drobne bezkręgowce.

Zachowanie

Osteopilus marianae jest płazem ściśle związanym z bromelidami(skupiska roślin z rodziny bromeliowatych), także cały ich cykl życiowy jest ograniczany do nich. Niegdyś sądzono iż z uwagi na brak worków krtaniowych, Osteopilus marianae nie komunikuje się przy pomocy dźwięków, jednak w rzeczywistości może wydawać z siebie wibrujące odgłosy.

Rozród

Brak danych. Jaja składane są w zgromadzonej wodzie w rozetkach liści, gdzie kijanki się także rozwijają. Dalsze dane na temat rozrodu gatunku są nieznane.

Długość życia 

Brak danych.

Naturalni wrogowie

Brak danych.

Podgatunki

Nie wyróżnia się.

Znaczenie dla człowieka

Gatunek nie posiada szczególnego znaczenia dla człowieka.

Systematyka i pokrewieństwo

Osteopilus to rodzaj rzekotek zamieszkujących Wielkie Antyle i Bahamy do których zaliczanych jest 8 gatunków min. rzekotka kubańska(Osteopilus septentrionalis), Osteopilus dominicensis i Osteopilus brunneus. Rodzaj Osteopilus klasyfikowany jest także do podrodziny Lophyohylinae która obejmuje 12 rodzajów min. Dryaderces, Phyllodytes czy Phytotriades. 

Sama rodzina rzekotkowatych to duża grupa płazów zamieszkująca wszystkie kontynenty(poza Antarktydą). Przodkowie tych żab liczą sobie 70 mln lat(najstarszy okaz rzekotki nazwany katalogowo "aff. Hylidae indet" z terenów Wyoming).           

Bibliografia:
-http://eol.org/pages/331010/overview
-http://www.iucnredlist.org/details/55809/0
-https://en.wikipedia.org/wiki/Osteopilus
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=collectionSearch&taxon_no=37469&max_interval=Cretaceous&country=United%20States&state=Wyoming&is_real_user=1&basic=yes&type=view&match_subgenera=1

Kaczuga birmańska - ponownie okryty batagur

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Żółwie
• Rodzina: Batagurowate(Geoemydidae)
• Gatunek: Kaczuga birmańska(Batagur trivittata)

Występowanie

Tereny Mjanmu w systemach rzecznych Saluin, Irawadi oraz ich dopływów(obecnie głownie ograniczony do kilku siedlisk). Przypuszczalnie może występować także na terenie prowincji Junnan(Chiny).

Siedlisko

Zasiedla duże i głębokie rzeki i jeziora z piaszczystą plażą.

Ogólny opis

Batagurowate(Geoemydidae)  to rodzina żółwi skrytoszyjnych. Karapaks płaski lub wypukły, plastron zwykle duży. Palce objęte błoną pławną. Część nosowa wydłużona z dużymi, okrągłymi nozdrzami. Oczy duże, osadzone na bokach głowy.

Kaczuga birmańska jest dużym żółwiem, osiągającym ok. 60 cm długości karapaksu. Karapaks ma kształt eliptyczny, koloru od brązowego do oliwkowego. Reszta ciała koloru szarego. Głowa wąska, wydłużona, podobna kształtem do batagura baska, czasem o lekko żółtawym kolorze. Plastron koloru od żółtego do pomarańczowego, czasami pokryty ciemnymi plamami.

Dymorfizm płciowy

Samce posiadają trzy, zwykle słabo widoczne, podłużne pasy na karapaksie, oraz jeden dobrze widoczny(czarny) pas, ciągnący się od nasady nosa po kraniec głowy(dobrze widoczny zwłaszcza w okresie godowym).

Populacja i zagrożenia

Kaczuga birmańska jest jednym z najbardziej zagrożonych gatunków żółwi. Do roku 2001 był on uznawany za gatunek przypuszczalnie wymarły, aż do momentu kiedy badacze znaleźli skorupę po niedawno zabitym żółwiu nad rzeką Dokhtawady. Niedługo później kilka żywych osobników zostało odkrytych na rynkach na terenie Chin i w zbiornikach wodnych na terenie Mandalaju(Mjanma). Dzięki odnalezionym kaczugą utworzono chronioną kolonie. W 2007 roku stworzono program mający na celu hodowle kaczugów w niewoli, zbieranie jaja z naturalnego siedliska i inkubowanie ich w niewoli wraz z wypuszczaniem ich później na wolność(wokół rezerwatu w Htamanthi). Dzięki wsparciu rządu  Myanmaru program odniósł spory sukces, a liczebność gatunku nieco wzrosła. W 2011 roku utworzono nową kolonie w miejscowości Linpha, na wypadek katastroficznych wydarzeń(żyje tam ok. 300 osobników). W 2015 roku odbyło się wielkie wydarzenie wypuszczenia 60 żółwi do naturalnego środowiska, wpierane przez lokalną ludność, a także w niedługim ostępie czasu wypuszczono kolejne 100 żółwi. Przed rozpoczęciem programu znano jedynie jedną niewielką, dziką populację(ok. 10 dorosłych samic) z odległych terenów rzeki Upper Chindwin.

Głównym zagrożeniem dla kaczugi były polowania. Jej mięso i jaja były uważane za ważne źródło żywności. Przypadkowe utonięcia w sieci oraz niszczenie siedliska(budowa tam, kopalnictwo) także bardzo odbiło się na populacji żółwia, która z uwagi na niską przeżywalność młodych osobników i bardzo wolny rozwój, nie regenerowała się.

Obecnie kaczuga birmańska uważana jest za gatunek poważnie zagrożony.

Pożywienie

Brak informacji. Przypuszczalnie podobnie jak inne gatunki batagurów jest gatunkiem głównie roślinożernym, żywiącym się opadłymi do wody owocami i częściami roślin, roślinnością wodną i pędami. Mogą urozmaicać dietę w upolowane ryby, mięczaki, skorupiaki i padlinę.

Zachowanie

Kaczuga birmańska jest gatunkiem żółwia o wodnym trybie życia, wychodzącym na ląd głównie w celach wygrzania się. Używa zwykle do tego celu wynurzonych kłód, kamieni lub podpływa na brzeg. Jest gatunkiem o samotnym trybie życia, zwykle nie tolerującym innego żółwia w pobliżu(wyjątkiem jest okres rozrodczy), nie ma jednak wyznaczonych terytorium, zwykle wędrując w poszukiwaniu pożywienia. Aktywny jest prawdopodobnie całodobowo, jednak większość dnia spędza na wygrzewaniu. Nie jest jednoznacznie określone jak bataury odnajdują pożywienie, na pewno służy im do tego dobry wzrok i węch, choć przypuszczalnie wyczuwają także wibrację w wodzie(spowodowanymi przykładowo spadającym owocem do wody).

Rozród

Słabo poznany. Samice zakładają gniazda i składają jaja na przełomie grudnia i stycznia. W wykopanym zagłębieniu samica składa ok. 25 jaj. Okres inkubacji-brak danych(u innych gatunków przeciętnie 70-90 dni). W niewoli w ciągu 7 lat młode osobniki osiągają wielkość 25 cm długości(karapaksu).

Długość życia

Brak danych. Przypuszcza się że batagury żyją od 40 do 80 lat.

Naturalni wrogowie

Dla młodych osobników duże ryby, ptactwo wodne i warany. Dorosłe osobniki przypuszczalnie nie padają ofiarą drapieżników(poza człowiekiem).

Podgatunki 

Nie wymienia się.

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś obiekt polowań dla smacznego mięsa i jaj. Obecnie objęty całkowitą ochronną, natomiast lokalna ludność podlega edukacji, która ma na celu uświadamiać potrzebę chronienia gatunku, dlatego obecnie sporadycznie notuje się polowania na kaczugę.

Gatunek trzymany min. w Ogrodzie Zoologicznym Yadanabon(Mandalaj, Mjanma) i Lawkananda Park w Paganie(ośrodek ratowania żółwi), głównie w celach programu zachowawczego.

Systematyka, ewolucja i pokrewieństwo

Pierwotnie takson Geoemydidae(Bataguridae, batagurowate) wliczano jako podrodzina rodziny żółwi błotnych(Emydidae), z uwagi na duże podobieństwo morfologiczne, choć w latach osiemdziesiątych podwyższono jego status do rangi rodziny. Batagurowate są rodziną o dużej liczbie gatunków, dlatego ich systematyczny podział nie jest ściśle określony. Wiele gatunków krzyżuje się ze sobą, tworząc hybrydy, co także utrudnia identyfikacje gatunku. Obecnie przyjmuje się iż rodzina Geoemydidae rozgałęzia się na 2 podrodziny Geoemydinae i Rhinoclemmydinae i 19 rodzai.

Skamieniałości i ewolucja Geoemydidae  nie jest także blisko poznana. Najstarsze skamieniałości batagurowatych sięgają eocenu(50 mln lat temu). Ze skamieniałości znany jest Mauremys gaudryi występujący na terenie Europy(Francja, Austria) 8-2,5 mln lat temu, Ptychogaster cayluxensis także z terenów europejskich, lecz liczący ok. 40-20 mln lat, czy Mauremys thanhinensis z Tajlandii, liczący sobie 37-33 mln lat.

Obecnie najczęściej kaczuga birmańska jest klasyfikowana do rodzaju Batagur wraz z Batagur affinis, Batagur baska, Batagur borneoensis, Batagur dhongoka i Batagur kachuga. Niegdyś i sporadycznie obecnie jest klasyfikowana do rodzaju Kachuga, który została zlikwidowany, a członkowie podzieleni między inne rodzaje. 

Bibliografia:
-http://www.turtlesurvival.org/component/taxonomy/term/summary/40/7#.WYSFFoTyjcs
-http://www.asianturtlenetwork.org/field_guide/kachuga_trivittata.htm
-http://www.iucnredlist.org/details/10952/0
-https://en.wikipedia.org/wiki/Geoemydidae
-https://www.sciencedaily.com/releases/2015/04/150410165158.htm
-http://fossilworks.org/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=276087