Palaeopropithecus - duży lemur leniwiec

inne nazwy: lemur leniwiec*

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Ssaki
• Rząd: Naczelne
• Rodzina: Palaeopropithecidae
• Gatunek: Palaeopropithecus ingens, Palaeopropithecus maximus i Palaeopropithecus kelyus

Występowanie

Palaeopropithecusy zamieszkiwały endemicznie Madagaskar, gdzie żyły w gęstych lasach deszczowych. Szczątki Palaeopropithecus ingens odnaleziono w południowo-zachodnim Madagaskarze, Palaeopropithecus maximus w środkowej części wyspy, a Palaeopropithecus kelyus na północnym-zachodzie.

Ogólny opis

Charakterystyczną cechą palaeopropithecusa były bardzo długie kończyny, umożliwiające sięganie po pokarm ulokowany wyżej. Posiadały także chwytne dłonie i stopy, dzięki czemu sprawnie wspinał się i poruszał między koronami drzew. Korpus był stosunkowo mały, a czaszka wydłużona, przypinająca czaszkę indris. Zęby były dosyć mocne i twarde, co może świadczyć o typie pożywienia jakim żywił się lemur. Kości na rekach i stopach były lekko zakrzywione, co świadczy o tym iż mógł skakać z drzewa na drzewo, jak robi to większość indrisowatych. Lemur leniwiec mógł ważyć ok. 35 kg, i choć badacze są sprzeczni co do rozmiarów zwierzęcia, potencjalnie uznaje się iż był wielkości niedużego goryla. Ogon był bardzo krótki. Obecnie wygląd tego lemura to spekulacja na podstawie szczątków zwierzęcia, gdyż nie odnaleziona żadnych dowodów świadczących o wyglądzie tego zwierzęcia.

Dymorfizm płciowy

brak danych.

Pożywienie

Przypuszczalnie liście, owoce, orzechy i nasiona zbierane w koronach drzew. Przypuszczalnie nie schodził z drzew w poszukiwaniu pożywienia, choć możliwe iż urozmaicał dietę w bulwy i korzonki. Zęby i budowa szczęki Palaeopropithecus ingens i Palaeopropithecus maximus świadczą iż żywiły się przede wszystkim liśćmi, gałązkami i owocami, natomiast krótsze zęby Palaeopropithecus kelyus przystosowane do twardszych pokarmów, świadczą iż zjadał dodatkowo nasiona i orzechy.

Zachowanie

Zachowanie palaeopropithecusa przypuszczalnie przypominało tryb życia amerykańskich leniwców. Uważa się iż były powolne, a ich funkcję życiowo były odpowiednio spowolnione, choć zakrzywione kości na rękach i stopach świadczą o tym iż mógł sprawnie skakać i był dosyć aktywnym zwierzęciem pośród koron drzew. Prowadził nadrzewny tryb życia, a na ziemi z powodu przydługawych kończyn, poruszał się powoli i niezgrabnie. Przypuszczalnie schodził na ziemie jedynie jeśli nie mógł dostać się w inny sposób na upatrzone drzewo. Mógł schodzić z drzewa głową w dół, podobnie jak leniwce. Pierwotnie sądzono, iż ze względu na budowę czaszki, był stworzeniem wodnym.

Rozród

brak danych.

Naturalni wrogowie

Pierwotnie, ze względu na swój rozmiar, przypuszczalnie brak.

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Szacuje się iż rodzaj Palaeopropithecus wymarł ok. roku 1500 n.e., co zbiegło się z przybyciem człowieka na wyspę Madagaskar. Datowanie radiowęglowe wskazuje iż Palaeopropithecus ingens mógł przetrwać do roku 1620 n.e. Wiele szczątków wielkiego lemura ma ślady cięcia, co świadczy o tym iż pierwotni ludzie polowali na tego ssaka. Powolne i duże lemury, były łatwym celem dla człowieka, który dodatkowo niszczył naturalne siedlisko lemura leniwca. Przypuszczalnie także powolny cykl rozrodczy, mógł doprowadzić iż lemur ten tak szybko wyginął.

Ciekawostki

• W legendach ludów Madagaskaru istnieje stworzenie zwane tretretretre i tratratratra. Przypuszczalnie odnosi się to do lemurów palaeopropithecus, a nie jak wcześniej sądzono do lemurów megaladapis(lemurów koala).
• Leniwce i palaeopropithecusy są przykładem konwergencji(czyli powstawanie podobnych cech u nie spokrewnionych zwierząt, zwykle występujących na odrębnych terenach).
• Niektórzy twierdzą iż lemur ten mógł przetrwać na niedostępnych terenach Madagaskaru.
• Cała rodzina lemurów Palaeopropithecidae uważana jest za wymarłą. Prawie wszystkie wymarcia gatunków pochodzących z tej rodziny zbiegły się w czasie z przybyciem człowieka. Możliwe iż w wyniku zmian klimatycznych ich populacje nie był duże, a polowania ze strony człowieka i utrata siedliska były dla nich tym bardziej niekorzystne. Do rodziny Palaeopropithecidae zaliczano poza opisywanym rodzajem, jeszcze trzy inne Archaeoindris(Archaeoindris fontoynontii), Babakotia(Babakotia radofilai) i Mesopropithecus(Mesopropithecus dolichobrachion, Mesopropithecus globiceps i Mesopropithecus pithecoides).
• Niektórzy badacze do rodzaju Palaeopropithecus zaliczają jedynie Palaeopropithecus ingens.
• Na Madagaskarze wymarło także kilka innych endemicznych gatunków zwierząt, wraz z przybyciem człowieka, min. palczak olbrzymi*(Daubentonia robusta), fossa olbrzymia*(Cryptoprocta spelea), nietoperz Hipposideros besaoka, lemury koala Megaladapis(Megaladapis edwardsi, Megaladapis madagascariensis i Megaladapis grandidieri), mrówniki madagaskarskie(Plesiorycteropus germainepetterae i Plesiorycteropus madagascariensis), hipopotamy madagaskarskie*(Hippopotamus lemerlei i Hippopotamus madagascariensis), perkozek długodzioby(Tachybaptus rufolavatus), kuja białogardła(Coua delalandei), mamutaki(Aepyornis gracilis, Aepyornis hildebrandti, Aepyornis maximus i Aepyornis medius), krokodyl voay(Voay robustus), ryby Pantanodon madagascariensis i Ptychochromis onilahy, cyclopoida Afrocyclops pauliani i Tropodiaptomus ctenopus.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Palaeopropithecus

-http://www.iucnredlist.org/details/136532/0

-http://www.edgeofexistence.org/mammals/species_info.php?id=543

-http://prehistoric-fauna.com/Palaeopropithecus-ingens

-http://www.prehistoric-wildlife.com/species/p/palaeopropithecus.html

Dilofozaur - grzebieniasty dinozaur

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Zauropsydy
• Rząd: Dinozaury gadziomiedniczne
• Rodzina: Dilophosauridae
• Gatunek: Dilofozaur(Dilophosaurus wetherilli)

Występowanie

Zamieszkiwał tereny dzisiejszej Europy, Azji i Ameryki Północnej w wczesnej jurze 200-193 milionów lat temu. Przypuszczalnie preferował tereny zalesione, bądź przybrzeżne.

Ogólny opis

Dinozaur mierzył przeciętnie 6-7 metrów długości ciała, przy wzroście ok. 180 cm i wadze 500 kg(niektórzy badacze sądzą iż mógł ważyć nawet 1 tone). Najbardziej charakterystyczną cechą teropoda była para kostnych grzebieni powstałych z przekształcenia kości nosowej i łzowej. Między kością szczękową, a przedszczękową istnieje odstęp, dając czaszce dilofozaura kształt przypominający krokodyla. Zęby były długie i ostro zakończone, po 12 w szczęce i 18 w kości zębowej(gadziej żuchwie). Kończyny tylne był dosyć potężnie zbudowane, natomiast przednie, były krótkie, wyposażone w ostro zakończone szpony. Ogon był długi, mierzący ok. 2-3 metry. Niektórzy badacze sugerują iż grzebień dilofozaura mógł być podstawą, lub zaczepem dla kołnierza, podobnego jak u agamy kołnierzastej, lecz ta teoria obecnie jest mało prawdopodobna.

Dymorfizm płciowy

Przypuszczalnie grzebień mógł występować jedynie u danej płci, gdyż sądzi się iż jego zadaniem było przyciąganie potencjalnego partnera.

Pożywienie

Przypuszczalnie mięsożerny drapieżca, polujący na większe roślinożerne gady i dinozaury. Jednak słabe wiązanie między kością szczękową, a przedszczękową, nie wytrzymujące dużego nacisku(np. przy walce z ofiarą), oraz zęby nietypowe dla drapieżnika, mogą sugerować iż nie polował na inne dinozaury, a mógł żywić się padliną. Mógł jednak w obezwładnieniu ofiary posługiwać się ostrymi pazurami. Obecnie to czy dilofozaur był sprawnym drapieżnikiem, czy padlinożercą jest kwestią sporną. Zęby zuropsyda wskazują także iż mógł być rybożerny.

Zachowanie

Przypuszczalnie żył w grupach, o czym świadczą kilka znalezionych szkieletów razem. Budowa kończyn tylnych świadczy iż mógł bardzo szybko biegać i skakać. Był przypuszczalnie także bardzo zwinny. Nie którzy badacze sugerują iż mógł zamieszkiwać tereny przybrzeżne, łapiąc ryby, lub poszukując padliny wyrzuconej przez morze. Jeśli polował na duże roślinożerne dinozaury, to przypuszczalnie stadnie, używając do tego ostrych pazurów na swoich kończynach.

Rozród

Brak danych. Przypuszczalnie grzebień na głowie dilofozaura mógł służyć w zachowaniach godowych, np. do walk, odstraszania napastnika, bądź jako bodziec seksualny.

Naturalni wrogowie

Przypuszczalnie duże mięsożerne teropody i krokodyle.

Długość życia

brak danych.

Przyczyny wymarcia

Przypuszczalnie wymarły w wymieraniu kredowym, bądź późnotrisowym. Brak dowodów na potwierdzenie całkowitego okresu występowania.

Ciekawostki

• Jeden dilofozaur wystąpił w książce i filmie Jurajski Park. Przedstawiony on jest tam jako mięsożerny i jadowity dinozaur, wystrzeliwujący swój jad podobnie jak kobra plująca. Miał on także kołnierz podobny do agamy kołnierzastej. Zabił w filmie jedną osobę, odpowiedzialną za nieprzyjemne incydenty z dinozaurami.
• Pierwsze skamieniałości dinozaura zostały odkryte w 1942 roku w Formacji Kayenta w Arizonie. Został opisany w 1954 roku przez Samuel'a Welles'a pod nazwą Megalosaurus wetherilli, później jednak kolejne odkrycia doprowadziły do zakwalifikowania go do dilofozaurów i zmienienia nazwy naukowej na Dilophosaurus wetherilli. W Chinach odnaleziono kolejny szkielet dilofozaura, czasami klasyfikowanego jako osobny gatunek Dilophosaurus sinensis. Niektórzy badacze sugerują iż dilofozaur może być zakwalifikowany do rodzaju Cryolophosaurus, czy Dracovenator. W Polsce w Górach Świętokrzyskich odkryto tropu dilofozaura odnalezione przez polskiego paleontologa Gerarda Gierlińskiego.
• Czasami wyróżnia się jeszcze jeden gatunek dilofozaura Dilophosaurus breedorum, odkryty przez Samuela Wellesa. Jednak powszechnie twierdzi się iż odnaleziony szkielet należy do młodocianego osobnika.
• Obecnie do rodzaju Dilophosaurus zalicza się jedynie Dilophosaurus wetherilli.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Dilofozaur

-https://en.wikipedia.org/wiki/Dilophosaurus

-http://dinopedia.wikia.com/wiki/Dilophosaurus

-http://www.prehistoric-wildlife.com/species/d/dilophosaurus.html

Szorstkowiec Martiusa - palma górska

• Królestwo: Rośliny 
• Podkrólestwo: Rośliny naczyniowe 
• Klasa: Okrytonasienne
• Rząd: Arekowce
• Rodzina: Arekowate
• Gatunek: Szorstkowiec Martiusa(Trachycarpus martianus)

Występowanie

Występuje naturalnie w centralnych i wschodnich Himalajach, min. na wzgórzach Khasia Hills w Assam(północno-wschodnie Indie), w północnej Birmie, oraz północnym Nepalu w Bunipa. Występuje zwykle na wysokości od 1000 m n.p.m. do 2400 m n.p.m. 

Ogólny opis

Szorstkowiec dorasta przeciętnie do 15-17 metrów wysokości. Kłodzina(pień palmy) jest zwykle prosty, nagi poza najwyższą partią, ze względu na to iż starsze liście opadają wraz ze wzrostem rośliny, tworząc włóknistą sieć wokół kłodziny. Na wierzchu kłodziny wyrastają zwykle liście, tworząc pióropusz. Jest ich zwykle od 10 do 15. Liście są ciemnozielone, z bardzo długimi ogonkami, przypominając kształtem wachlarz. Liście mirzą przeciętnie 60-80 cm średnicy. Pojedyncze segmenty są sztywne, czasami skórzaste, o ostrym zakończeniu, krótkie przy stronie zewnętrznej, natomiast najdłuższe przy środku liścia, tworząc swoisty wachlarz.

Rozmnażanie

Szorstkowiec Martiusa jest rośliną dwupienną. Jednak męskie i żeńskie kwiatostany są niemal identyczne. Kwiaty wytwarzane są na długim kwiatostanie z licznymi rozgałęzieniami. Kwiaty są małe, żółte, składające się z jajowatych płatków, kielicha, oraz 3 działek kielicha, wraz z pręcikami i słupkami. Owoce są niebieskawe, o długości 10-12 mm i szerokości 7-8 mm. Są nieco spłaszczone i zaokrąglone po obu stronach. Przypominają nasiona kawy, co odróżnia palmę od innych spokrewnionych przedstawicieli. Dojrzałe żółcieją. W smaku są mdłe i niezbyt smaczne.

Zagrożenia

Nie jest gatunkiem zagrożonym, występującym dosyć pospolicie w swoim naturalnym zakresie. Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Czasami uprawiana jako roślina ozdobna.

Długość życia

brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Czasami uprawiana jako roślina ozdobna. W klimacie umiarkowanym zwykle jako roślina pokojowa, choć dorosłe drzewa mogą bez trudu przetrwać surowe zimy naszego klimatu. Owoce szorstkowca Martiusa są zjadane przez ludność tubylczą, choć nie są smaczne.

Warunki uprawy

Nie ma szczególnych wymagań co do gleby, choć najlepiej rośnie w glebie przepuszczalnej i wilgotnej. W Polsce roślina może być uprawiana na zewnątrz i jako jeden z szorstkowców najlepiej znosi srogie zimy. Dorosłe 10-letnie drzewo może znieść temperaturę ponad -20 °C bez okrywania, lecz wymagana jest warstwa śniegu chroniąca korzenie, które nie są już tak odporne. Młode sadzonki najlepiej okrywać. Nadaje się do uprawy w pojemnikach.

Ciekawostki

• Został naukowo opisany przez niemieckiego botanika Hermann'a Wendland'a. W 1832 roku Nathaniel Wallich okrył ten gatunek palmy, zwracając uwagi na jej wyróżniające cechy, lecz obszernego opisu gatunku dokonał Carl Friedrich Philipp von Martius, na którego część została nazwana roślina.
• Włókno z kłodziny wykorzystywane przez tubylców przy produkcji mioteł, czy kapeluszy.
• Rodzaj szorstkowców(Trachycarpus) liczy 9 gatunków palm, min. szorstkowca Fortunego (Trachycarpus fortunei), Trachycarpus wagnerianus i Trachycarpus geminisectus.

Bibliografia:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Trachycarpus_martianus

-https://de.wikipedia.org/wiki/Trachycarpus_martianus

-http://www.palmpedia.net/wiki/Trachycarpus_martianus

Spirostreptus brachycerus - tasmański wij

• Królestwo: Zwierzęta
• Typ: Stawonogi
• Gromada: Dwuparce
• Rząd: Spirostreptida
• Rodzina: Spirostreptidae
• Gatunek: Spirostreptus brachycerus

Występowanie

Jest gatunkiem endemicznym dla wilgotnych lasów Tasmanii. Czasami widywany także w samej Australii i pobliskich wyspach, lecz są to przypadki sporadyczne, przypuszczalnie spowodowane ucieczkami z niewoli.

Ogólny opis

Spirostreptus brachycerus jest dwuparcem o segmentowanej budowie ciała długości do 9 cm. Zwykle jest koloru czerwonego lub purpurowego, choć występują także osobniki o kolorze beżowym, czy kremowym. Jak większość dwuparców posiada liczne odnóża(po jednej parze na segmencie 2-4, a na pozostałym po 2 pary). Narząd płciowy(gonopodia u samca) znajdują się z przodu tułowia, niedaleko otworu gębowego.

Dymorfizm płciowy

Słabo widoczny. Gonopodia u samca występują niedaleko otworu gębowego.

Populacja i zagrożenia

Nie jest gatunkiem zagrożonym oraz nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia. Pospolity gatunek na terenie swojego występowania i mimo sporadycznych spotkań na kontynencie australijskim, nie jest gatunkiem inwazyjnym. Z powodzeniem hodowany w niewoli.

Pożywienie

Gatunek roślinożerny. Zjada wszelkiego rodzaju owoce, części zielone roślin, mątwą materie roślinną oraz grzyby. Spirostreptus brachycerus jest także detrytofagiem.

Zachowanie

Jest zwykle gatunkiem o nocnym trybie życia. Dzień zwykle spędza w zacienionym i wilgotnym miejscu np. pod korą drzewa, pod kamieniami i powalonymi kłodami. W razie zagrożenia zwijają się przypominając kulkę, rozwijając się po ok. 5 minutach, kiedy zagrożenia zostanie zażegnane. Często buduje w spulchniałej ziemi nory, gdzie przechodzi linienie.

Rozmnażanie

Zwykle kiedy samiec spotka samice swojego gatunku dochodzi do kopulacji. Samica zwykle po 3-4 tygodnika składa 2-4 mm, białe jajka w wykopanej norze, a następnie zakopuje je swoimi odchodami w celach ochronnych. Po 1-2 miesiącach wykluwają się młode wije, które pierwotnie nie przypominają dorosłych osobników(z racji małej ilości segmentów ciała), lecz po kilku tygodniach wraz ze wzrostem, wyrastają kolejne segmenty, a młode przypominają miniaturowych rodziców. Po ok. 1-3 latach uzyskują dojrzałość płciową.

Naturalni wrogowie

Głównie ptaki i owadożerne ssaki.

Długość życia

Przypuszczalnie ok. 5-7 lat.

Znaczenie dla człowieka

Jest gatunkiem spotykanym w hodowlach domowych, choć w Polsce jest trudno dostępny. Jego hodowla nie przysparza problemów. Nie jest gatunkiem jadowitym, a do obrony nie używa swojego aparatu gębowego, dlatego można w razie potrzeby, bezpiecznie brać go na ręce.

Ciekawostki 

• Ze względu na niewielkie rozmiary nie potrzebuje dużego terrarium(30 na 30 na 10 w zupełności wystarczy). Za podłoże najlepiej sprawdza się torf wymieszany z włóknem kokosowym, z dodatkiem liści dębowych, lub bukowych na górną warstwę. Wymaga poidła z wodą.
• Został opisany w 1873 roku przez niemieckiego zoologa Carl'a Eduard'a Adolph'a Gerstäcker'a.
• Rodzaj Spirostreptus liczy ok. 400 gatunków wijów min. Spirostreptus amputus, Spirostreptus micromelas i Spirostreptus segmentatus.

Bibliografia:

-http://www.terrarium.com.pl/2136-spirostreptus-brachycerus/

-http://www.bugzuk.com/insects/millipedes/spirostreptus-brachycerus-red-form-tanzania-red-earthworm-millipede

-https://en.wikipedia.org/wiki/Spirostreptus

Ateryna Boyera - mała, przybrzeżna rybka

inne nazwy: ateryna zwyczajna, ateryna śródziemnomorska

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Promieniopłetwe
• Rząd: Aterynokształtne
• Rodzina: Aterynowate
• Gatunek: Ateryna Boyera(Atherina boyeri)

Występowanie

Występuje wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego, Czarnego, Azowskiego i w Morzu Kaspijskim, a także we wschodnim Atlantyku północnego wybrzeża Maroko po ujście Loary(Francja). Izolowane populacje występują także u wybrzeży Wielkiej Brytanii i Holandii. Zamieszkuje także wody słodkie, min. rzekę Gwadalkiwir(Francja) i Tag(Hiszpania i Portugalia), lagunę Santo André(Portugalia), jezioro Trichonida(Grecja). Ryba wprowadzona do Jeziora Aralskiego, jeziora Trasimeno(Włochy), jak i przypuszczalnie do innych jezior na terenie Włoch. Przypuszczalnie w rzece Tag gatunek wymarły. Zamieszkuje zwykle płytkie wody przybrzeżne i ujścia rzek, słodkowodne rzeki(wolno płynące), jeziora i rozlewiska. Zimą schodzi na głębsze wody.

Ogólny opis

Jest małą, smukłą i silnie wydłużoną rybą, osiągającą przeciętnie 12 cm długości ciała(maksymalnie do 20 cm). Otwór gębowy proporcjonalnie duży, skierowany ukośnie ku górze. Pysk spiczasto zakończony. Oczy dosyć duże. Przeźroczyste, lekko srebrnawe łuski są średniej wielkości z ciemnopunktowymi krawędziami. Płetwy niewielkie i przeźroczyste. Pierwsza grzbietowa posiada 7-8 promieni, druga 11, a odbytowa 11-15. Druga płetwa grzbietowa i płetwa odbytowa położone są na tej samej wysokości. Na boku ryby widoczna srebrna wstęga. Linia boczna ryby posiada 45 łusek. Brzuch ryby srebrnobiały.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego.

Populacja i zagrożenia

Ryba nie jest gatunkiem zagrożonym, powszechnie występującym na swoim zasięgu. Nie oceniono ilościowo wielkości populacji ateryny zwyczajnej, lecz uważana jest za rybę pospolitą. Klasyfikowana jako gatunek najmniejszej troski. Powszechnie łowiona w Katalonii, Oksytanii, Grecji i Turcji. Przypuszczalnie wymarła w rzece Tag, lecz bliższe dane o przyczynie nie są znane.

Pożywienie

Głównie plankton i ikra ryb. Podgatunek Atherina mochon pontica pobiera także pokarm z dna.

Zachowanie

Jest rybą stadną, tworzącą niewielkie ławice, żyjącą blisko brzegu. Unikając zagrożenia głównie bazują na swoim refleksie i szybkości. W okresie zimowym przenoszą się na głębsze i cieplejsze partie zbiornika.

Rozród

Trze się zwykle od kwietnia do lipca, lecz populacje słodkowodne mogą przyjmować inne okresy godowe np. populacja w rzece Gwadalkiwir trze się na przełomie kwietnia i czerwca, a populacja z jeziora Trichonis od marca do października. Ryby zwykle wyszukują miejsca porośniętego glonami i roślinnością wodną blisko brzegu. Odnotowano także u niektórych populacji migrację w okolice ujść rzek. Ikra składana jest w postaci nitkowatych bisiorów, które przyklejają się do pobliskich roślin i glonów. Wykluty w krótkim czasie narybek jest pelagiczny, tworzy stadka w pobliżu brzegu. Okres dojrzałości ryby przypada w 1-2 roku życia.

Naturalni wrogowie

Większe ryby, meduzy itp.

Długość życia

do 4 lat.

Znaczenie dla człowieka

Masowo poławiane, używane w kuchni katalońskiej, oksytańskiej, greckiej i tureckiej. Zwykle obłożone mąką pszenną i smażone w oliwie z oliwek. Czasami spotykane jako zwierzę akwariowe, choć nie wykazuje walorów ozdobnych.

Ciekawostki

• Wyróżnia się 2 podgatunki ateryny Boyera min. ateryna kaspijska(Atherina boyeri caspia) z Morza Kaspijskiego i ateryna czarnomorska(Atherina boyeri pontica) z Morza Czarnego i Azowskiego.
• Została opisana w 1810 roku przez francuskiego przyrodnika Antoine Risso.
• Czasami można spotkać się z nazwą synonimiczną Atherina mochon.
• Do rodzaju Atherina zaliczanych jest 5 gatunków ryb, min. ateryna Boyera, ateryna atlantycka(Atherina hepsetus), ateryna(Atherina presbyter), Atherina breviceps i Atherina lopeziana.

Bibliografia:

-https://pl.wikipedia.org/wiki/Ateryna_Boyera

-https://en.wikipedia.org/wiki/Big-scale_sand_smelt

-http://www.fishbase.org/summary/1696

-http://www.iucnredlist.org/details/2352/0

Ambystoma lermańska - najbardziej zagrożony płaz ogoniasty.

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Płazy
• Rząd: Płazy ogoniaste
• Rodzina: Ambystomowate
• Gatunek: Ambystoma lermańska(Ambystoma lermaense)

Występowanie

Rejestrowana jedynie w środkowym, górskim rejonie Meksyku, w okolicy miasta Toluca w jeziorze Río Lerma i Lake Lerma. Przypuszczalnie występuje także na mokradłach w okolicy Almolya. Osobniki dorosłe spotykane głównie na użytkach zielnych, natomiast osobniki w formie larwalnej w strumieniach, jeziorach i zbiornikach o umiarkowanej głębokości. Występuje na wysokościach od 2800 do 3000 m n.p.m.

Ogólny opis

Ambystoma lermańska jest średniej wielkości ambystomą osiągającą od 9 do 35 cm długości ciała, przy czym ogon w tej długości może wynosić 11 cm. Ciało jest dosyć szerokie, głowa płaska, otwór gębowy dosyć duży, a skóra gładka. Rowki żebrowe dosyć silnie widoczne. Ogon jest zaokrąglony i bocznie spłaszczony. Płetwa grzbietowa czasami nieobecna, zwykle jednak niska, sięgająca do ogona. Palce są płaskie, szpiczaste i lekko połączone błoną pławną. Osobniki dorosłe koloru jednolicie szaroczarnego, z palcami przechodzącymi w kolor kremowy, natomiast postać larwalna koloru czarno-fioletowego z licznym nakrapianiem. Osobniki w postaci larwalnej posiadają zewnętrzne pierzaste skrzela. Z wyglądu postać larwalna, przypomina postać dorosłą.

Dymorfizm płciowy

Samce zwykle posiadają nieco dłuższe ogony. Podczas okresu godowego u samca zaobserwowano obrzęk w okolicy kloaki. 

Populacja i zagrożenia

Ambystoma lermańska jest najbardziej zagrożonym płazem ogoniastym, oraz jednym z najbardziej zagrożonych płazów świata. Ze względu na obecny obszar występowania ok. 10 km*2(niegdyś 100 km*2), oraz pomniejszającą się w znacznym stopniu populację ambystoma lermańska została zakwalifikowana przez Czerwoną Listę IUCN jako gatunek krytycznie zagrożony. Ostatnimi czasy jednak nie spotyka się już tego gatunku w jeziorze Lake Lerma, co może świadczyć o jego wygaśnięciu, jednak badacze mają nadzieje na odnalezienie małej populacji tego gatunku na mokradłach w okolicy Toluca Valley. Głównymi zagrożeniami dla tego gatunku jest budowa zapór na rzece Lerma, które zniszczyły większość obszarów zamieszkanych przez tego płaza, wraz z wysokim poziomem zanieczyszczenia wód oraz wprowadzenie obcych, drapieżnych gatunków ryb. Obecnie prowadzone są zabiegi ochronne mające na celu odnowę skażonych terenów oraz regulację gatunków obcych, a także w przyszłości wprowadzenie ochrony ex situ. Obecnie ambystoma lermańska uważana jest za przypuszczalnie znikły gatunek. Bywała trzymana w niewoli(głównie w celach badawczych), jednak nie odnotowane jej udanego rozmnożenia w warunkach hodowlanych.

Pożywienie

Głównie bezkręgowce i małe ryby. Świeżo wyklute kijanki głównie pierwotniaki, a wraz z wzrostem przechodzą na coraz większy pokarm.

Zachowanie

Słabo poznane. U tego gatunku występuje zjawisko neotenii, czyli możliwość rozmnażania w postaci larwalnej, jednak nie rzadko spotykano także osobniki dorosłe. W postaci larwalnej jest sprawnym pływakiem, przez większość czasu poszukującym pożywienia i ukrywającym się pośród roślinności i w szczelinach.

Rozród

Brak danych. Ikra składana jest w płytkich wodach zbiornika, a następnie pozostawiana bez opieki rodzicielskiej.

Naturalni wrogowie

Głównie duże ryby drapieżne, ptaki wodne i węże.

Długość życia

brak danych.

Znaczenie dla człowieka

Niegdyś spotykana w niewoli, obecnie jednak nie potwierdzono jej obecności w warunkach hodowlanych.

Ciekawostki

• Jest najbardziej zagrożonym płazem ogoniastym, przypuszczalnie jedynym potencjalnie wymarłym gatunkiem płaza ogoniastego. Zaraz po nim na miano najbardziej zagrożonego zyskała traszka sardyńska(Euproctus platycephalus), oraz podgatunek wydłużaka pustynnego(Batrachoseps major aridus).
• Innymi najbardziej zagrożonymi i przypuszczalnie wymarłymi płazami są żołądkoród południowoqueenslandzki(Rheobatrachus silus), żołądkoród północnoqueenslandzki*(Rheobatrachus vitellinus), żółwinka Taudactylus diurnus, ropuszka pomarańczowa(Incilius periglenes), Eleutherodactylus chrysozetetes, Eleutherodactylus milesi, ropuszka Discoglossus nigriventer, Arthroleptides dutoiti i Rana tlaloci.
• Została opisana w 1940 roku przez amerykańskiego herpetologa Edward'a Harrison'a Taylor'a.
• Do rodzaju Ambystoma zaliczanych jest obecnie 32 gatunki ambystom, min ambystoma meksykańska(Ambystoma mexicanum), ambystoma kalifornijska(Ambystoma californiense) i ambystoma krecia(Ambystoma talpoideum).  

Bibliografia:

-http://www.iucnredlist.org/details/1093/0

-http://www.edgeofexistence.org/amphibians/species_info.php?id=551

-https://en.wikipedia.org/wiki/Lake_Lerma_salamander

Żararaka brazylijska - wąż doktora Brazila

inne nazwy: żararaka Brazil'a*

• Królestwo: Zwierzęta
• Podtyp: Kręgowce
• Gromada: Gady
• Rząd: Łuskonośne
• Rodzina: Żmijowate
• Gatunek: Żararaka brazylijska(Bothrops brazili)

Występowanie

Zasiedla gęste lasy tropikalne północnej Boliwii, Brazylii, Gujany Francuskiej, Surinamu, Gujany, południowej i wschodniej Wenezueli, wschodniego Ekwadoru, wschodniego Peru i południowej Kolumbii.

Ogólny opis

Mierzy przeciętnie 70-90 cm długości ciała, choć notowano osobniki o długości 150 cm. Łuski zwykle koloru szarego, brązowego, lub jasnobrązowego z szerokimi, zwykle popielatymi plamami. Pojedyncza plama rozciąga się od grzbietu po boki ciała węża, występują zwykle w liczbie od 9 do 16. Strona brzuszna jasna. Ogon zwykle koloru reszty ciała, choć u niektórych osobników porze być całkowicie czarny. Na głowie zwykle nie występują plamy, choć można się doszukać delikatnych, słabo widocznych pasków. Charakterystyczny rząd kolczastych łusek nad oczami. Pod oczami występują jamki, które rejestrują różnicę temperaturowe.

Dymorfizm płciowy

Samice nieco większe od samców.

Populacja i zagrożenia

Nie podlega klasyfikacji w stopniach zagrożenia, przypuszczalnie nie jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem. Nie podejmowano badań w celu ustalenia stanu populacji tego gatunku. Rzadko trzymany w niewoli.

Pożywienie

Głównie gryzonie, małe ptaki, jaszczurki i żaby.

Zachowanie

Gatunek słabo poznany. Ekologia gatunku jest obecnie słabo poznana. Jest gatunkiem o nocnym trybie życia, potrafiącym sprawnie poruszać się w koronach drzew, gdzie często poszukuje gniazd ptaków. Zwykle w bezruchu czeka na przechodzącą ofiarę, aby jednym ukąszeniem wstrzyknąć jej zabójczy jad. Następnie używając receptorów ciepła, śledzi ofiarę, aby spożyć ją już martwą, lub umierającą. Wąż nie jest agresywny i w razie zagrożenia ucieka. Nie odnotowano pokąsań przez ten gatunek węża.

Rozród

brak danych. Przypuszczalnie jak wszystkie żararaki jest jajożyworodny.

Naturalni wrogowie

Przypuszczalnie niektóre ptaki drapieżne i oposy.

Długość życia

Przypuszczalnie ok. 15 lat.

Znaczenie dla człowieka

Rzadko przetrzymywany w niewoli. Jad węża jest groźny dla człowieka, lecz nie odnotowano ataków tego węża na ludzi.

Ciekawostki

• Przypuszczalnie polska nazwa "żararaka brazylijska" jest nazwą błędnie przetłumaczonej nazwy łacińskiej tego gatunku  Bothrops brazili. Epitet gatunkowy "brazili" nie odnosi się do państwa brazylijskiego, lecz nazwiska brazylijskiego doktora nauk medycznych Vital'a Brazil'a, na którego część został nazwany wąż.
• Gatunek bardzo słabo poznany. Czasami spotykany w niewoli. Nie są znane próby rozmnażanie tego węża w niewoli.
• Został opisany w 1954 roku przez belgijskiego herpetologa Alphonse Richard'a Hoge.
• Nie wyróżnia się podgatunków tej żararaki, lecz odmienne ubarwienie w poszczególnych populacjach tego węża, może być w przyszłości przyczyną wyróżnienia poszczególnych podgatunków tego węża, lub nawet osobnych gatunków.
• Rodzaj liczy 32 gatunki żararak min. żararakę lancetowatą(Bothrops atrox), żararakę jararaca*(Bothrops jararaca) i żararakę boliwijską*(Bothrops sanctaecrucis).

Film przedstawiający żararakę brazylijską: https://www.youtube.com/watch?v=E1cJKJMFxTU

Bibliografia:
-https://en.wikipedia.org/wiki/Bothrops_brazili
-http://eol.org/pages/453980/overview